Μπατζελή: Έμφαση σε πολιτικές που αφορούν το χωράφι, το τρόφιμο και το περιβάλλον (26/11/2009 14:46)

Η 57η Γενική Συνέλευση της ΠΑΣΕΓΕΣ, έβγαλε την είδηση, αυτή της άτυπης μετονομασίας του ΥπΑΑΤ σε Υπουργείο Τροφίμων και Αγροτικής Ανάπτυξης, θέλοντας να αποδείξει η υπουργός κ. Κατερίνα Μπατζελή ότι θα δοθεί έμφαση προς εκείνες τις πολιτικές που αφορούν το χωράφι, το τρόφιμο και το περιβάλλον.
Στην ομιλία του ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ κ. Τζανέτος Καραμίχας, αφού διευκρίνισε μεταξύ άλλων ότι «ούτε πολιτικός είμαι ούτε οικονομολόγος» αναφέρθηκε στο θέμα των ελλειμμάτων και είπε ότι είναι «καθαρά διαδικαστικό θέμα ιδιαίτερα αν είναι ανεξέλεγκτη η διαχείριση». Ο κ. Καραμίχας ζήτησε τον επαναπροσδιορισμό του προγράμματος «Αλέξανδρος Μπαλτατζής», επεσήμανε ότι ακόμη και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προστατεύει την αγροτική πολιτική της και γι αυτό «θα πρέπει να οργανώσουμε δικές μας πολιτικές διότι το τοπίο είναι πολύ δύσκολο. Τα λεφτά θα πρέπει να ξαναμοιρασθούν με δίκαιο τρόπο και δεν πρέπει να μας φοβίζει ο νεοπροστατευσιμός που είναι στην ουσία πολιτική πράξη».
Η υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κατερίνα Μπατζελή αναφέρθηκε στους βασικούς άξονες αναθεώρησης του προγράμματος «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» αλλά και στο χρονοδιάγραμμα πληρωμών των αγροτικών επιδοτήσεων. Η υπουργός είπε ότι η αναθεώρηση του «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» θα πραγματοποιηθεί, μετά από διαβούλευση, το πρώτο εξάμηνο του νέου έτους. Ωστόσο, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι πρώτη προτεραιότητα είναι η εξεύρεση των χρημάτων που απαιτούνται για να λάβουν οι καπνοπαραγωγοί τα ποσά που «χάνουν» μετά το 2010 και επίσης η προώθηση των Σχεδίων Βελτίωσης.

Θα γίνει μεταφορά πόρων από έργα που αφορούσαν οδοποιία, μεγάλα τεχνικά αρδευτικά έργα κ.λπ. προς εκείνες τις πολιτικές που αφορούν το χωράφι, το τρόφιμο, το περιβάλλον, ανέφερε η κ. Μπατζελή, κάνοντας ειδική μνεία στα κονδύλια των ΟΠΑΑΧ, (τα οποία ως γνωστόν έχουν δικαιούχους τους Δήμους) που παγώνουν και είναι βέβαιον ότι θα περικοπούν.
Η αναθεώρηση του «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» θα ολοκληρωθεί αφού πρώτα έχουν αποφασιστεί οι τρόποι με τους οποίους θα υλοποιηθεί η ΚΑΠ μετά το 2010, ώστε να υπάρχουν συνδυαστικές εφαρμογές.
Όσον αφορά στην καταβολή των επιδοτήσεων, η υπουργός απέκλεισε την πληρωμή μέσω ταμειακής διευκόλυνσης και ανέφερε ότι θα πληρωθεί άμεσα η προκαταβολή για εκείνες τις περιοχές στις οποίες το ΟΣΔΕ (η ψηφιοποίηση και ο έλεγχος) έχουν ολοκληρωθεί στο 100%. Με βάση τα στοιχεία που έχει στα χέρια της, η κ. Μπατζελή έκανε την πρόβλεψη ότι μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου, το αργότερο αρχές Ιανουαρίου, θα έχουν πάρει όλοι οι αγρότες προκαταβολή των επιδοτήσεων και χαρακτήρισε το αγροτικό κτηματολόγιο ως βασικό εργαλείο για τη χάραξη και υλοποίηση στοχευμένων αγροτικών πολιτικών.

Η ομιλία του κ. Τζ. Καραμίχα: 

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Σε μια περίοδο πρωτόγνωρης οικονομικής κρίσης (η οποία συνεχίζει να βαθαίνει στη χώρα μας τη στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη φαίνονται σημάδια ανάκαμψης), σε μια περίοδο μεγάλων πολιτικών και οικονομικών ανακατατάξεων και έντονης ρευστότητας, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο αγροτικός τομέας της χώρας μας βιώνει σήμερα μια από τις χειρότερες κρίσεις της μακρόχρονης ιστορίας του. Το κλίμα που επικρατεί σήμερα στους αγρότες, τους εργαζόμενους και τους μικροεπαγγελματίες είναι ο φόβος και η αγωνία επιβίωσης για το σήμερα, η αβεβαιότητα, η ανασφάλεια και η απαισιοδοξία για το αύριο.

2. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Το πολιτικό πλαίσιο σήμερα χαρακτηρίζεται από την πρόσφατη κυβερνητική αλλαγή και τις προσδοκίες και τις ελπίδες που αυτή καλλιέργησε και γιαυτό η νέα Κυβέρνηση θα κρίνεται καθημερινά. Εντούτοις, φαινόμενα διαφθοράς, διαπλοκής και αδιαφάνειας βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη, η ενίσχυση της κρατικής γραφειοκρατίας, η αυθαιρεσία των ισχυρών σε βάρος των αδυνάτων, η κρίση των θεσμών και η αξιοπιστία της πολιτικής, έχουν απαξιώσει τους θεσμούς και έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη του κόσμου στους πολιτικούς και την πολιτική. Τελευταία προστέθηκε στα παραπάνω και η αναξιοπιστία και ανυποληψία της χώρας μας στην Ε.Ε. με ότι αυτό συνεπάγεται, τόσο για την προώθηση των διεκδικήσεών μας όσο και για το κόστος δανεισμού μας από τις διεθνείς χρηματαγορές.
Επιβάλλεται οι πολιτικοί να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους και να ξανακερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών με έργα και όχι με λόγια.

3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Το γενικότερο οικονομικό κλίμα επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα. Η οικονομική κρίση βαθαίνει, η ανεργία καλπάζει, η απόκλιση από τους στόχους του προϋπολογισμού, η εκτόξευση του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους, το άδικο και άνισο φορολογικό μας σύστημα και η εκτεταμένη φοροδιαφυγή, δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο.
Πέρα από το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος το σημαντικότερο και ουσιαστικότερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι ότι δεν παράγουμε καινούργιο πλούτο.
Οι αδυναμίες αυτές σε συνδυασμό με την υποτυπώδη λειτουργία των μηχανισμών παρέμβασης και ελέγχου της αγοράς στη χώρα μας συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα και διαμορφώνουν μια δυσάρεστη πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μας, ζώντας την πιο άγρια και βάρβαρη μορφή καπιταλισμού, με εκτελεστικό εργαλείο του την παγκοσμιοποίηση.

Κυρίες και κύριοι
Μέσα σε αυτό το γενικότερο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον, ο αγροτικός τομέας δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Επηρεάζεται άμεσα και αντιμετωπίζει σήμερα μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις του.
Δεν θέλω να κάνω ξεχωριστή αναφορά στα διάφορα μεγέθη του αγροτικού μας τομέα, γιατί αυτά θα τα βρείτε σε παράρτημα στο τέλος της ομιλίας μου.
Θέλω όμως, να αναφερθώ στη μείωση του αγροτικού εισοδήματος κατά 19% την τελευταία πενταετία (2004-2008) και να σταθώ μόνο στο εμπορικό ισοζύγιο των αγροτικών προϊόντων, το οποίο επιδεινώνεται συνεχώς καταδεικνύοντας έτσι το αγροδιατροφικό μας πρόβλημα και τις προσπάθειες που πρέπει να καταβάλλουμε για να εξασφαλίσουμε τη διατροφική μας επάρκεια.
Στο διάστημα της περιόδου 2003 - 2008 σε μια περίοδο «εκτός οικονομικής κρίσης» το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου στον αγροτικό τομέα διευρύνθηκε από 1,6 δις σε 2,7 δις €.
Πρόκειται για μια αύξηση του ελλείμματος κατά 68%, εξέλιξη που αποτέλεσε πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα των αγροτικών προϊόντων, συνδεόμενη άμεσα με το έλλειμμα εξωστρέφειας του αγροτικού τομέα.

4. ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

4.1. Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου
Το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Περιβάλλον με τις ρυθμίσεις του αλλά και τις ανεπάρκειές του καθίσταται ολοένα και πιο περιοριστικό.
Οι ρυθμίσεις του ΠΟΕ για πλήρη κατάργηση των συνόρων και ο άκρατος φιλελευθερισμός στην γεωργία, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ο τρόπος παραγωγής, τα ποιοτικά και κοινωνικά πρότυπα, αλλά και οι ανεπάρκειές του σχετικά με τις μη εμπορικές πτυχές (κατοχύρωση και προστασία σημάτων, αναγραφή στην ετικέτα της χώρας προέλευσης κλπ) είναι αυτά τα ζητήματα που πρέπει να καθορίζουν το εθνικό πλαίσιο διαλόγου ή αν θέλετε τις εθνικές θέσεις σε όλα τα Fora που συμμετέχουμε.

4.2. Κοινή Αγροτική Πολτική
Η ΚΑΠ οφείλει και στο μέλλον να παραμείνει ΚΟΙΝΗ (χωρίς ολική ή μερική επανεθνικοποίηση) ΑΓΡΟΤΙΚΗ (η στήριξη να παρέχεται σε όσους παράγουν αγροτικά προϊόντα) και ΠΟΛΙΤΙΚΗ (δικαιότερη κατανομή της παρεχόμενης στήριξης χωρίς κεκτημένα, τόσο μεταξύ των περιοχών όσο και μεταξύ των τομέων).
Οι τελευταίες εξελίξεις στην ΚΑΠ αφορούν την εφαρμογή των εθνικών επιλογών στα πλαίσια του Διαγνωστικού Ελέγχου της ΚΑΠ και το μελλοντικό δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. σε σχέση με τις δαπάνες της ΚΑΠ.

α) Εφαρμογή Διαγνωστικού Ελέγχου
Τον περασμένο Ιούλιο η ΠΑΣΕΓΕΣ μετά από ένα εξαντλητικό διάλογο και διαβούλευση σε όλη την Ελλάδα (26 περιφερειακές συσκέψεις) διαμόρφωσε την πρότασή της για τις εθνικές επιλογές του Διαγνωστικού Ελέγχου. Στη συνέχεια σε κοινή συνεδρίαση με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων συζητήσαμε αυτές τις επιλογές. 
Οι απόψεις που καταθέσαμε συνοψίζονται στα εξής:

• Σταδιακά η στήριξη να κατευθυνθεί σ' αυτούς που παράγουν και που στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
• Η θέση της ΠΑΣΕΓΕΣ για το κατώφλι εγγυήσεων ήταν τα 400€. Εντούτοις προτείναμε 200€ εκτιμώντας ότι το πολιτικό σύστημα φοβόταν να αποδεχθεί την προτασή μας.
• Πρόθεση εφαρμογής του άρθρου 68 του Κανονισμού 73/2009 από το 2011 σαν ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο επίλυσης διαρθρωτικών προβλημάτων. Παράλληλα προτείναμε κατάργηση του άρθρου 69 του Κανονισμού 1782/2003 (ποιοτικό παρακράτημα).
• Σταδιακή προσέγγιση και ήπια εφαρμογή κάποιου μοντέλου περιφερειοποίησης από το 2012, αφού προηγούμενα δούμε και το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. Μετά την πρόταση της Επιτροπής η ΠΑΣΕΓΕΣ θα ανοίξει ξανά αυτό το θέμα, γιατί θέλουμε να προλάβουμε τις εξελίξεις.

Το Υπουργείο, υιοθέτησε τις απόψεις μας και συμφωνήσαμε στη διάρκεια του 2010 να εξειδικεύσουμε περαιτέρω τα μέτρα και τις δράσεις του άρθρου 68.
Στη συνέχεια, μια μέρα πριν την καταληκτική ημερομηνία του Κανονισμού (στις 30.7.2009) το Υπουργείο διαβίβασε στην Επιτροπή την ελληνική επιλογή, που δεν περιελάμβανε σχεδόν τίποτα από όσα είχαμε συζητήσει και πολύ περισσότερο προχωρούσε σε αναλυτική και δεσμευτική εξειδίκευση των μέτρων του άρθρου 68.
Με την ενέργεια αυτή υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας 74,3 εκ. € που αφορούν τα αδιάθετα ποσά του 2007. Και αυτό γιατί στην εξειδίκευση των μέτρων του άρθρου 68 το Υπουργείο δέσμευσε το πιο ευάλωτο χρηματοδοτικό μέσο στη πιο αβέβαιη δράση (επιδότηση ασφαλίστρων σε μια ανύπαρκτη ασφαλιστική αγορά). Η αποκατάσταση αυτής της ενέργειας είναι τώρα ένα δύσκολο εγχείρημα. Ελπίζουμε και ευχόμαστε η νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου να μπορέσει να το διορθώσει.

β) Μελλοντικό Δημοσιονομικό πλαίσιο Ε.Ε.
Πολύ σύντομα η Επιτροπή θα ανακοινώσει τις προθέσεις της για το Μελλοντικό Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τις δαπάνες - μέλλον της ΚΑΠ. Σε πρόσφατο non - paper που είδε το φως της δημοσιότητας προβλέπονται δυσμενείς εξελίξεις που γεννούν εύλογα ερωτηματικά και ανησυχίες. Συγκεκριμένα προβλέπονται σημαντικές μειώσεις στο μερίδιο του προϋπολογισμού της Ε.Ε. που διατίθεται για τη γεωργία, λιγότερες κοινοτικές παρεμβάσεις στην αγορά, συγχρηματοδοτούμενες ενισχύσεις από τα Κράτη-Μέλη, αύξηση της υποχρεωτικής διαφοροποίησης, και πόρους για «μη γεωργική» ανάπτυξη της υπαίθρου. Σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τις ανησυχίες που προξένησε αυτό το non-paper, ο Πρόεδρος της Κομισιόν κ. Μπαρόζο ανάφερε ότι δεν τοποθετεί την ΚΑΠ ανάμεσα στις κοινοτικές πολιτικές «με υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία» στο μέλλον.
Εμείς, από τώρα δηλώνουμε, ότι αν η Ε.Ε. θέλει να ανταποκριθεί στους φιλόδοξους στόχους της και τις προσδοκίες των ευρωπαίων πολιτών, η αύξηση των ιδίων πόρων της και η επάρκεια πόρων για την ΚΑΠ είναι μονόδρομος.
Εμείς πιστεύουμε ότι η Ε.Ε. χρειάζεται μια ισχυρή ΚΑΠ προκειμένου να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές προκλήσεις. Δεν μπορεί να υπάρξει ΚΑΠ χωρίς ένα διατροφικό στόχο, δεν μπορεί να υπάρξει ΚΑΠ χωρίς ρύθμιση των αγροτικών αγορών, δεν μπορεί να υπάρξει ΚΑΠ με συγχρηματοδότηση των Κρατών - Μελών, δεν μπορεί να υπάρξει ΚΑΠ χωρίς εξασφαλισμένο και επαρκή κοινοτικό προϋπολογισμό.

5. ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 παρουσιάζει εξαιρετικά σημαντική καθυστέρηση. Από την έγκρισή του, το Νοέμβριο του 2007, μέχρι σήμερα δαπανήθηκε ένα διάστημα δύο ετών για την προετοιμασία κανονιστικών διαδικασιών, πράξεων και αποφάσεων με αποτέλεσμα να καθυστερεί η ανάπτυξη του Προγράμματος. Οι καθυστερήσεις αυτές είχαν ωςΜοναδική εξαίρεση αποτελεί η κάλυψη της πληρωμής της εξισωτικής αποζημίωσης των δικαιούχων του 2007 (140 εκατ. Ευρώ).
Όπως έχει επαλειμμένα επισημανθεί από την ΠΑΣΕΓΕΣ οι πόροι του νέου Προγράμματος, σε σχέση με εκείνους του Γ΄ ΚΠΣ, προβλέπουν μείωση της εθνικής χρηματοδότησης κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, και κάλυψη της κοινοτικής συνδρομής (3,7 δις ευρώ) κατά 28% από πόρους που παρακρατούνται από τους αγρότες (δυναμική διαφοροποίηση των ενισχύσεων).
Η δυσμενής αυτή εξέλιξη επιδεινώθηκε με την πρόταση αναθεώρησης του Προγράμματος (Ιούλιος '09) στην οποία προτάθηκε, εκ νέου, σημαντική μείωση της Δημόσιας Δαπάνης, με νέα, ιδιαίτερα μεγάλη, μείωση της εθνικής συνδρομής (από 1,4 δις ευρώ σε 740 εκατ. ευρώ).
Πρόκειται για μια εξαιρετικά αρνητική τροπή του Προγράμματος η οποία έχει ήδη επισημανθεί από την ΠΑΣΕΓΕΣ, που απέρριψε εγγράφως ως απαράδεκτη την τροποποίηση αυτή.
Είναι εξάλλου γνωστό και έχει επανειλημμένα τεθεί από την ΠΑΣΕΓΕΣ η άμεση ένταξη ενός ειδικού σχεδίου αναδιάρθρωσης για τον καπνό στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο να διασφαλίζει την επιστροφή στους καπνοπαραγωγούς των πόρων που παρακρατούνται (567 εκατ. Ευρώ για το σύνολο της τριετίας 2011-2013). Δυστυχώς, στο αναθεωρημένο Πρόγραμμα που υποβλήθηκε στην Επιτροπή τον Ιούλιο του 2009, όχι μόνο δεν εντάχθηκε καμία σχετική δράση ή ενέργεια για τους καπνοπαραγωγούς, αλλά ψάχνουμε και δεν βρίσκουμε τα χρήματά τους.
Ελάχιστοι είναι επίσης οι διατιθέμενοι πόροι για επενδύσεις στον αγροτικό τομέα, τόσο εκείνες που αναφέρονται στην πρωτογενή παραγωγή, όσος και αυτές που αφορούν τη μεταποίηση. Το μέτρο που αναφέρεται στον εκσυγχρονισμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων (σχέδια βελτίωσης), προϋπολογίζει συνολική δημόσια δαπάνη της τάξεως των 440 εκατ. Ευρώ. Τονίζεται όμως ότι στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και ανειλημμένες υποχρεώσεις από το Γ΄ ΚΠΣ, ύψους 230 εκατ. ευρώ, οι οποίες θα καλύψουν σημαντικό μέρος των διατιθέμενων πόρων.
Η δυνατότητα υλοποίησης νέων επενδύσεων συνεπώς είναι εξαιρετικά περιορισμένη, αφού οι διαθέσιμοι πόροι κινούνται σε ένα εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο. Ίσως και κάτω από 100 εκατ. ευρώ, για το σύνολο της προγραμματικής περιόδου. Η ΠΑΣΕΓΕΣ έχει επανειλημμένα προτείνει τη σημαντική αύξηση της δαπάνης του μέτρου αυτού.
Από την άλλη πλευρά, παρατηρείται σημαντική μείωση των επενδύσεων στη μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων, σε σχέση με εκείνους που διατέθηκαν για το αντίστοιχο μέτρο (2.1) του προηγούμενου Προγράμματος. Η δημόσια δαπάνη που διατίθεται στο νέο Πρόγραμμα, ανέρχεται σε 300 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένη κατά 58% περίπου σε σχέση με την αντίστοιχη του Γ΄ ΚΠΣ (722 εκατ. ευρώ). Πρόκειται συνεπώς για μια δραστική περικοπή, η οποία δεν φαίνεται να ήταν ασύνδετη με τις αδυναμίες χειρισμού του μέτρου από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Η νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου στα πλαίσια των δυνατοτήτων της οφείλει να επανεξετάσει τα κονδύλια του Προγράμματος τόσο για τα σχέδια βελτίωσης όσο και για την μεταποίηση αγροτικών προϊόντων αλλά και τις υπόλοιπες δράσεις του Προγράμματος και αν είναι δυνατόν να ανατρέψει συνολικά το Πρόγραμμα.
Δεν χρειάζεται πλέον πρόωρη συνταξιοδότηση και πριμ πρώτης εγκατάστασης.
Δεν χρειάζεται πλέον να κάνουμε (ξανακάνουμε) το σύνολο της ελληνικής γεωργίας βιολογική, όταν πάνω από το 50% των παραγωγών δεν μένει στη βιολογική καλλιέργεια μετά το τέλος της συμβατικής περιόδου.
Δεν χρειαζόμαστε πλέον άλλους δρόμους και γεφύρια. Όπου αυτό απαιτείται να γίνουν με άλλα προγράμματα.
Η αναδάσωση στα καμένα να γίνει από άλλη χρηματοδοτική γραμμή και από τον προϋπολογισμό άλλου Υπουργείου.
Απαιτείται εξορθολογισμός στις επενδύσεις του αγροτικού τομέα. Δεν χρειαζόμαστε άλλα ελαιοτριβεία και τυποποιητήρια ή οποιεσδήποτε άλλες μεταποιητικές μονάδες αμφίβολης αποτελεσματικότητας.
Οι πόροι του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να πιάνουν τόπο, να λειτουργούν πολλαπλασιαστικά και να δημιουργούν νέο πλούτο. Για την ΠΑΣΕΓΕΣ θέλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι η πολιτική για τις επενδύσεις θα είναι η ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ.

6. ΑΓΟΡΑ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Για τον έλεγχο των τροφίμων ο ΕΦΕΤ πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να παίξει καθοριστικό ρόλο. Πρέπει όμως άμεσα να υποστασιοποιηθεί και να ενεργοποιηθεί στα πλαίσια του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Αποτελεί ζητούμενο η πρόληψη σοβαρών παραβάσεων που ενέχουν κινδύνους για τους καταναλωτές για διάφορες περιπτώσεις που νοθεύουν τον ανταγωνισμό και προκαλούν κίνδυνο στη δημόσια υγεία. Τα μέχρι σήμερα μέτρα που έχουν υιοθετηθεί είναι ελλιπή και αποσπασματικά μια και δεν περιλαμβάνουν ουσιαστικές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τον έλεγχο της ακρίβειας, τις ανεξέλεγκτες εισαγωγές, την πάταξη της νοθείας και την παραπλάνηση του καταναλωτή. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις «ελληνοποιήσεων», όπου εισαγόμενα προϊόντα αμφίβολης ποιότητας διατίθενται στην αγορά σαν ελληνικά. Η προστασία των παραγωγών, αλλά και των καταναλωτών, πέραν των αναγκαίων μέτρων υποβολής διοικητικών προστίμων τα οποία πρέπει, όπως επανειλημμένα έχει προτείνει η ΠΑΣΕΓΕΣ, να καταστούν αυστηρότερα και αποτελεσματικότερα - ειδικά σε περιπτώσεις υποτροπής, με παράλληλη ενίσχυση ελέγχων στα τελωνεία των εισαγόμενων τροφίμων, κρίνεται αναγκαίο να υποστηριχθεί και από ειδικές εφαρμογές που αξιοποιούν τη σύγχρονη, ψηφιακή τεχνολογία.
Οφείλεται ειδικότερα να υιοθετηθεί ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό πρόγραμμα ιχνηλασιμότητας-ηλεκτρονικού εμπορίου των αγροτικών-διατροφικών προϊόντων, ικανό να διασφαλίζει τη διαφάνεια στην προώθηση και την εμπορία τους, να κατοχυρώνει την ποιότητα από τον τόπο παραγωγής έως τον καταναλωτή, να υποστηρίζει την απλούστευση των ελεγκτικών μηχανισμών και των διαδικασιών ποιοτικού ελέγχου σύμφωνα με τα διεθνή και τα ευρωπαϊκά πρότυπα, να παρέχει παράλληλα ασφαλείς ηλεκτρονικές υπηρεσίες στους παραγωγούς, στους εμπόρους και στους καταναλωτές.
Για την ΠΑΣΕΓΕΣ η αγορά και η σωστή λειτουργία της είναι η δεύτερη μεγάλη προτεραιότητα μετά τις επενδύσεις.

7. ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΑΣΕΓΕΣ
Οι επισημάνσεις και προτάσεις μας οι οποίες άλλωστε έχουν γίνει ήδη γνωστές τόσο στην κυβέρνηση όσο και στα πολιτικά κόμματα συνοψίζονται στα ακόλουθα:

α. Μέτρα άμεσης υλοποίησης

• Ρύθμιση πληρωμών όλων των χρεών των αγροτών με ευνοϊκούς όρους που σε επιμέρους κλάδους (κτηνοτροφία), να φτάνει μέχρι το πάγωμα.
• Αύξηση της επιστροφής Φ.Π.Α. προς τους αγρότες σε ποσοστό 12% (Η πρόθεση της νέας κυβέρνησης να νομοθετήσει την αύξηση της επιστροφής Φ.Π.Α. στο 11% κινείται σε σωστή κατεύθυνση).
• Επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου σε ποσοστό 4% επί των τιμολογίων πώλησης αγροτικών προϊόντων.
• Ενίσχυση των επενδύσεων στον αγροτικό τομέα (σχέδια βελτίωσης και μεταποίησης αγροτικών προϊόντων) με ριζική τροποποίηση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013.
• Χρηματοδοτική στήριξη των Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων για την απορρόφηση των προϊόντων που είτε έχουν καταρρεύσει οι τιμές τους είτε παραμένουν αδιάθετα με ευνοϊκούς όρους (το επιτόκιο που δανείζονται οι τράπεζες από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και ανέρχεται σε 1% και το οποίο στη συνέχεια τοκίζουν με 5% σε ομόλογα του Δημοσίου).
• Άμεση ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων προς το Δημόσιο (ΕΛΓΑ).
• Δημιουργία Ταμείου Εγγυοδοσίας τόσο για τους αγρότες επενδυτές όσο και για τις μικρομεσαίες Αγροτικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις.

β. Μέτρα μεσο-μακροπρόθεσμης απόδοσης

• Αναδιάρθρωση των Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων με θεσμικές παρεμβάσεις, ρυθμίσεις χρεών, συγχωνεύσεις σε περιφερειακό-νομαρχιακό επίπεδο, ρυθμίσεις για το πλεονάζον προσωπικό τους και επίλυση εκκρεμοτήτων με νομοθετικές ρυθμίσεις και σε συνάρτηση με τις όποιες θεσμικές παρεμβάσεις.
• Εφαρμογή Κοινωνικών Πολιτικών (Καταβολή του επιδόματος του ΕΚΑΣ στους συνταξιούχους του ΟΓΑ, πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στους ασφαλισμένους του ΟΓΑ, πρόσθετα ζητήματα που χρήζουν ρύθμισης όπως: Μείωση ασφαλιστικών κατηγοριών, ασφάλιση μελών «γυναικείων» αγροτουριστικών συνεταιρισμών στον ΟΓΑ, διαδοχική ασφάλιση, ασφάλιση αλλοδαπών, βρεφονηπιακοί σταθμοί)
• Υιοθέτηση πολιτικής επαγγελματικής εκπαίδευσης για τους αγρότες και ιδιαίτερα τους νέους αγρότες και αναβάθμιση της γεωργικής έρευνας που θα συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες της αγροτικής οικονομίας
• Προώθηση πολιτικών Αγροτικής Ανάπτυξης και Πράσινης Ανάπτυξης που προσφέρει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες στον χώρο παραγωγής ανταγωνιστικών αγροτικών προϊόντων και στην δημιουργία εισοδήματος- νέου πλούτου
• Διαχείριση των υδάτινων πόρων στον αγροτικό τομέα με την εφαρμογή ενιαίου μοντέλου διαχείρισης του αρδευτικού νερού. Πρώτα εξοικονομούμε νερό και μετά πάμε σε νέα έργα. Η ΠΑΣΕΓΕΣ έχει καταθέσει σχετική μελέτη για τη διαχείριση του νερού
• Υιοθέτηση πολιτικής γης με σαφείς όρους σχετικά με τις χρήσεις γης
• Αποσαφήνιση του ρόλου του ΕΛΓΑ ως αμιγώς ασφαλιστικού φορέα με παράλληλη υιοθέτηση ενός νέου κανονισμού ασφάλισης φυτικής και ζωικής παραγωγής που δεν θα επιτρέπει την κατ' εξαίρεση αποζημίωση. Ο νέος ρόλος του ΕΛΓΑ προϋποθέτει τον οικονομικό διαχωρισμό των ΠΣΕΑ από τον ΕΛΓΑ με την κάλυψη όλων των δαπανών ΠΣΕΑ από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και με την ανάληψη από τον κρατικό προϋπολογισμό των δανειακών υποχρεώσεων, που έχουν παρασχεθεί με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.

Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα κλείνοντας να συνοψίσω την τοποθέτησή μου κάνοντας κάποιες γενικές αλλά ουσιαστικές επισημάνσεις που αφορούν όλους αλλά και τους αγρότες.
Με όλα τα προβλήματα και είναι πολλά, ο ανοιχτός κόσμος είναι σαφώς καλύτερος από τον κόσμο των κλειστών συνόρων αρκεί:
1. Να σταματήσει ο ενδοθεσμικός πόλεμος που μας έχουν επιβάλει τα κάθε λογής κέντρα εξουσίας
2. Να παράγουμε νέο πλούτο, αλλά και να μην σπαταλάμε τον πλούτο που έχουμε
3. Να δρούμε συλλογικά και όχι ατομικά

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ:
Σημαντικότερα μεγέθη του αγροτικού τομέα

α) Αγροτικό Εισόδημα

Το αγροτικό εισόδημα, σύμφωνα με τα στοιχεία ΕΣΥΕ, παρουσιάζει συνεχή κάμψη κυρίως εξαιτίας της κατάρρευσης-στασιμότητας-περιορισμένης αύξησης των τιμών παραγωγού, σε σχέση με την εξαιρετικά μεγάλη αύξηση του κόστους παραγωγής
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο διάστημα της πενταετίας 2004-2008 το κόστος παραγωγής αυξήθηκε αθροιστικά κατά 34 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στο ίδιο διάστημα οι τιμές παραγωγού σημειώνουν αύξηση της τάξεων του 15% περίπου.
Καταγράφεται συνεπώς ότι στο διάστημα της τελευταίας πενταετίας η άνοδος του κόστους παραγωγής στον αγροτικό τομέα κινήθηκε με υπερδιπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τις τιμές διάθεσης των προϊόντων του στην αγορά. Πρόκειται για μια πρωτοφανούς έκταση μείωσης του αγροτικού εισοδήματος, που αποτυπώνεται με ιδιαίτερα αρνητικό πρόσημο κατά το 2008 (-14,4%).
Σύμφωνα εξάλλου με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΣΥΕ (Αύγουστος 2009) στο διάστημα του δωδεκαμήνου (Ιούλιος 2008 - Ιούνιο 2009) σημειώνεται μείωση τιμών παραγωγού κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο δωδεκάμηνο, όπως προκύπτει από την εξέλιξη του Γενικού Δείκτη Εκροών. Από την άλλη πλευρά, ο γενικός Δείκτης Εισροών, που εκφράζει το κόστος παραγωγής παρουσίασε στο ίδιο διάστημα και νέα αύξηση κατά 0,4%.
Το άθροισμα των δύο αυτών δεικτών προσδιορίζει απώλεια στο αγροτικό εισόδημα της τάξεως των 5 ποσοστιαίων μονάδων, τη στιγμή που ακόμα βρισκόμαστε στο μέσο της κρίσης.
Η σημαντική επιδείνωση του αγροτικού εισοδήματος επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Eurostat σύμφωνα με την οποία στο διάστημα των τελευταίων ετών, το αγροτικό εισόδημα, σε αποπληθωρισμένες τιμές, μειώθηκε αθροιστικά κατά 21%.
Για λόγους σύγκρισης και μόνο τονίζεται ότι στο διάστημα της ίδιας περιόδου το αγροτικό εισόδημα στην Ε.Ε. -27 αυξήθηκε κατά 15% περίπου.

β) Αγροτική Παραγωγή

Στο διάστημα της τελευταίας πενταετίας (2004-2008) και ιδιαίτερα μετά το 2006 που άρχισε η εφαρμογή της νέας ΚΑΠ σημειώνεται σημαντική κάμψη στην παραγωγή των περισσότερων αγροτικών προϊόντων, με χαρακτηριστικότερες εκείνες του καπνού (-82%) και των τεύτλων (-59%) ως αποτέλεσμα των άστοχων διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες. Εξαιρετικά σημαντική όμως ήταν η μείωση της παραγωγής και σε μια σειρά άλλων προϊόντων που κυρίως οφείλεται στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επικράτησαν στην τριετία 2006-2008, όπως στη σταφίδα (-83%), στο βαμβάκι (-47%), στο ελαιόλαδο (-32%), στο σκληρό στάρι (-24%), στη βιομηχανική τομάτα (-19%), στο κρασί (-15%).

γ) Αξία Αγροτικής Παραγωγής

Εξαιτίας των προηγούμενων εξελίξεων, η πτώση της αξίας της αγροτικής παραγωγής είναι συνεχής και διαρκής, όπως φαίνεται από την εξέλιξη της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας του αγροτικού τομέα, που αποτιμά το παραγόμενο προϊόν από την πλευρά της προσφοράς.
Στο διάστημα μάλιστα της πενταετίας 2004-2008 συρρικνώθηκε σε τρέχουσες τιμές κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες. Έτσι, αν εκτιμήσουμε σήμερα τη συμβολή του αγροτικού τομέα στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία της χώρας, θα δούμε ότι βρίσκετε κάτω από το 3%, όταν το 2003 ήταν 5,1%. Σε απόλυτο μέγεθος, η πτώση αυτή αντιστοιχεί σε απώλεια 1,5 δις ευρώ περίπου από την αξία των αγροτικών μας προϊόντων. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ αν στη συμβολή του αγροτικού τομέα στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία συνυπολογιστεί και ο κλάδος της μεταποίησης τροφίμων και ποτών τότε θα δούμε ότι το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 25,2% της συνολικής προστιθέμενης αξίας.

δ) Απασχόληση

Η απασχόληση στον αγροτικό τομέα βαίνει συνεχώς μειούμενη, με αποτέλεσμα να καλύπτει το 2008 το 11,4% στο σύνολο των απασχολούμενων της χώρας. Το ποσοστό αυτό ήταν στο 14,6% κατά το 2003.
Σύμφωνα με στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΣΥΕ σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2008 ο αριθμός των ανέργων στις αγροτικές περιοχές το πρώτο τρίμηνο του 2009 αυξήθηκε σημαντικά, από 72,3 χιλιάδες σε 84,5 χιλιάδες. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα αισθητή άνοδο της ανεργίας (+16,8%), εξέλιξη που αναμένεται να συνεχιστεί με περαιτέρω επιδείνωση.
πρώτη προτεραιότητα είναι η εξεύρεση των χρημάτων που απαιτούνται για να λάβουν οι καπνοπαραγωγοί τα ποσά που «χάνουν» μετά το 2010 και επίσης η προώθηση των Σχεδίων Βελτίωσης. Θα γίνει μεταφορά πόρων από έργα που αφορούσαν οδοποιία, μεγάλα τεχνικά αρδευτικά έργα κ.λπ. προς εκείνες τις πολιτικές που αφορούν το χωράφι, το τρόφιμο, το περιβάλλον, ανέφερε η κ. Μπατζελή, κάνοντας ειδική μνεία στα κονδύλια των ΟΠΑΑΧ, (τα οποία ως γνωστόν έχουν δικαιούχους τους Δήμους) που παγώνουν και είναι βέβαιον ότι θα περικοπούν.

Η αναθεώρηση του «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» θα ολοκληρωθεί αφού πρώτα έχουν αποφασιστεί οι τρόποι με τους οποίους θα υλοποιηθεί η ΚΑΠ μετά το 2010, ώστε να υπάρχουν συνδυαστικές εφαρμογές.
Όσον αφορά την καταβολή των επιδοτήσεων, η υπουργός απέκλεισε την πληρωμή μέσω ταμειακής διευκόλυνσης και ανέφερε ότι θα πληρωθεί άμεσα η προκαταβολή για εκείνες τις περιοχές στις οποίες το ΟΣΔΕ (η ψηφιοποίηση και ο έλεγχος) έχουν ολοκληρωθεί στο 100%. Με βάση τα στοιχεία που έχει στα χέρια της, η κ. Μπατζελή έκανε την πρόβλεψη ότι μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου, το αργότερο αρχές Ιανουαρίου, θα έχουν πάρει όλοι οι αγρότες προκαταβολή των επιδοτήσεων.

« Επιστροφή