Με τις διατάξεις του άρθρου 27 του Ν. 2639/98 ρυθμίστηκε η ασφάλιση των εργατών γης και υπήχθησαν στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ επί μισθώ ή ημερομισθίω, σε αγροτικές εργασίες.
Με τις διατάξεις των άρθρων 20 έως 24 του Ν. 3863/2010, όπως αντικαταστάθηκαν και συμπληρώθηκαν με τις διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 76 του Ν.3996/2011, εφαρμόστηκε στον ΟΓΑ, από 1/1/2012, το εργόσημο.
Όπως αναφέρει η σχετική νομοθεσία, το εργόσημο αντικαθιστά, κατά τρόπο αποκλειστικό, την αποζηµίωση των εργατών γης µε οποιαδήποτε απευθείας δοσοληψία χρηµατικής φύσης.
Κατά την εξαργύρωση του εργοσήµου παρακρατείται µέρος της αναγραφόµενης αξίας έναντι ασφαλιστικών εισφορών και αποδίδεται στον ασφαλιστικό φορέα κάλυψης του απασχολούµενου και η ασφάλισή του γίνεται αποκλειστικά και υποχρεωτικά βάσει των διατάξεων περί εργοσήμου. Επίσης, προβλέπεται ακόμα και η περιστασιακή απασχόλησή των εργατών γης με ημέρες εργασίας κάτω των 150 ανά έτος.
Υπόχρεος έκδοσης του εργοσήμου είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο (Ο.Ε, Ε.Ε. και Ν.Π.Ι.Δ. που δραστηριοποιείται στον πρωτογενή Τομέα της αγροτικής οικονομίας) το οποίο δέχεται ή χρησιμοποιεί τις εργασίες ή υπηρεσίες των ανωτέρω προσώπων.
Όπως τονίζουν στον ΑγροΤύπο λογιστές, οι αγρότες κάθε 15 ημέρες ή το αργότερο κάθε μήνα θα πρέπει να κόβουν το εργόσημο στις τράπεζες.
Δικαίωμα εξαργύρωσης έχει αποκλειστικά ο αποδέκτης του εργοσήμου.
Κατά την εξαργύρωση του εργοσήμου πραγματοποιείται ταυτοποίηση του εργάτη γης μέσω του ΑΜΚΑ και παρακρατείται ποσοστό 10% επί της αναγραφόμενης, στο εργόσημο, αξίας για την κάλυψη ασφαλιστικών εισφορών και αποδίδεται στον ασφαλιστικό φορέα.
Οι ηµέρες εργασίας των εργατών γης υπολογίζονται ανά έτος µε βάση τις αµοιβές τους (τις οποίες έχουν λάβει µε εργόσηµο) και προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των καταβληθεισών εντός του έτους αµοιβών δια του ηµεροµισθίου του ανειδίκευτου εργάτη της 31ης ∆εκεµβρίου του προηγούµενου έτους, θεωρούνται δε ως πραγµατοποιηθείσες κατά το µήνα εξόφλησης των εργοσήµων.
Οι απασχολούµενοι που έχουν πραγµατοποιήσει 150 ηµέρες εργασίας και άνω κατ’ έτος ασφαλίζονται στον π. ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος.
Για τους εργαζόµενους που έχουν πραγµατοποιήσειηµέρες εργασίας λιγότερες των 150 κατ’ έτος ο χρόνος ασφάλισής τους υπολογίζεται σε µήνες, οι οποίοι προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των ηµερών εργασίας δια του 25. Υπόλοιπο ηµερών εργασίας άνω των 12, ανά έτος, λογίζεται ως µήνας.
Νέα εφαρμογή
Η Διοίκηση του e-ΕΦΚΑ στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού και της υλοποίησης του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος σας ενημερώνει ότι, την Τρίτη 24/02/2026 τίθεται σε παραγωγική λειτουργία το Υποσύστημα Εργοσήμου ΟΓΑ, εμπλουτισμένο με νέες λειτουργικές δυνατότητες. Μέσα από το ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, οι αμειβόμενοι με εργόσημο ΟΓΑ έχουν τη δυνατότητα:
- Να αποκτούν συγκεντρωτική εικόνα των εργοσήμων που έχουν εκδοθεί, εξαργυρωθεί, καθώς και του αντίστοιχου ασφαλιστικού χρόνου που προκύπτει από αυτά.
- Να ενημερώνονται αναλυτικά για τα αποτελέσματα της ετήσιας εκκαθάρισης των ασφαλιστικών τους εισφορών.
- Να λαμβάνουν προσωποποιημένες ειδοποιήσεις για θέματα που τους αφορούν.
Για την εφαρμογή πατήστε εδώ
Ερωτήσεις - Απαντήσεις του e-ΕΦΚΑ αναφορικά με τους εργάτες γης που αμείβονται με εργόσημο
1. Τι είναι το εργόσημο εργατών γης;
Είναι μια επιταγή ειδικού τύπου η οποία χρησιμοποιείται για την αμοιβή όσων απασχολούνται ως εργάτες γης.
2. Ποια είναι η μορφή εργοσήμου;
Στη φυσική του μορφή το εργόσημο αποτελείται από δυο στελέχη/έντυπα (ένα για τον εργοδότη και ένα που παραδίδεται στον εργαζόμενο για εξαργύρωση) επί των οποίων αναγράφονται συγκεκριμένα στοιχεία για τον εκδότη (εργοδότη), τον ασφαλιστικό φορέα, την ονομαστική αξία (αμοιβή) και την κράτηση υπέρ του ασφαλιστικού φορέα (10% επί της αμοιβής), το φορέα έκδοσης (πχ Τράπεζα, …), την ημερομηνία έκδοσης, την ημερομηνία λήξης (προθεσμία εξαργύρωσης από τον εργάτη γης) και την ημερομηνία πληρωμής (ημερομηνία παραλαβής ή και εξαργύρωσης από τον εργάτη γης). Επίσης, φέρει μοναδικό αριθμό που το χαρακτηρίζει μονοσήμαντα και εγγυάται τη γνησιότητα αυτού.
3. Ποιοι απασχολούμενοι αμείβονται με εργόσημο και ασφαλίζονται στον e-ΕΦΚΑ – π. ΟΓΑ ως εργάτες γης;
Στον e-ΕΦΚΑ – π. ΟΓΑ ασφαλίζονται ως εργάτες γης οι ακόλουθες κατηγορίες απασχολούμενων:
-Οι απασχολούμενοι στις γεωργικές επιχειρήσεις που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4169/1961 υπό τα στοιχεία: α), β) και γ).
-Οι πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στη χώρα χωρίς θεώρηση εισόδου προκειμένου να απασχοληθούν προσωρινά στην αγροτική οικονομία, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου δέκατου έκτου του ν.4783/2021, όπως ισχύει.
-Οι πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στη χώρα και το καθεστώς παραμονής τους δεν έχει ρυθμιστεί, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου δέκατου έκτου του ν. 4783/2021, όπως ισχύει.
-Οι εποχικοί (μέχρι εννιά μήνες κατ' έτος και για χρονική περίοδο που μπορεί να επεκτείνεται μέχρι πέντε έτη) μετακλητοί πολίτες τρίτων χωρών, εφόσον απασχολούνται σε τομέα της αγροτικής οικονομίας όπου έχουν εφαρμογή οι διατάξεις περί εργοσήμου υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 95 του ν. 4915/2022.
-Οι εργάτες δακοκτονίας (από 1-1-2018).
4. Ξεκίνησα να απασχολούμαι ως εργάτης γης και έλαβα, για πρώτη φορά, αμοιβή με εργόσημο. Τι πρέπει να κάνω για να ασφαλιστώ;
Θα πρέπει, το συντομότερο δυνατό μετά την εξαργύρωση της 1ης επιταγής εργοσήμου, να απευθυνθείτε στο κατάστημα του e-ΕΦΚΑ που είναι αρμόδιο για την εξυπηρέτησή σας σύμφωνα με τον τόπο κατοικίας σας, προκειμένου να υποβάλλετε αίτηση εγγραφής στα Μητρώα Ασφαλισμένων του e-ΕΦΚΑ, ως εργάτης γης.
5. Ποιος είναι ο χρόνος ισχύος του εργοσήμου;
Ο χρόνος ισχύος του εργοσήμου (προθεσμία εξαργύρωσης από τον εργάτη γης) ορίζεται στους τέσσερις (4) μήνες από την ημερομηνία έκδοσής του. Αν έχετε λάβει εργόσημο ως αμοιβή πρέπει να το εξαργυρώσετε έως την λήξη της αναγραφόμενης περιόδου ισχύος του.
6. Πότε ακυρώνεται το εργόσημο;
Το εργόσημο μπορεί να ακυρωθεί από τον εργοδότη που το έχει εκδώσει, εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσής του, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει χρησιμοποιηθεί για την πληρωμή εργάτη γης και να του επιστραφεί το ποσό της ονομαστικής του αξίας.
Η επιστροφή γίνεται αποκλειστικά από το φορέα έκδοσης (πχ Τράπεζα) και υπό την προϋπόθεση, ότι θα προσκομισθούν και τα δύο αντίτυπα – αποκόμματα του εργοσήμου (αντίτυπο για τον εργοδότη και τον εργαζόμενο).
7. Πότε μπορώ να επανεκδώσω το εργόσημο;
Δικαίωμα επανέκδοσης εργοσήμου, σε περίπτωση απώλειας ή καταστροφής εργοσήμου που δεν έχει εξαργυρωθεί, έχει μόνο ο εργοδότης που το είχε εκδώσει.
Θα πρέπει να υποβληθεί από τον εργοδότη – εκδότη του εργοσήμου σχετικό αίτημα στον φορέα έκδοσης (πχ Τράπεζα) καθώς και επίσημη δήλωση απώλειας. Το επανεκδοθέν εργόσημο θα είναι ταυτάριθμο όσον αφορά στον κωδικό αριθμό πληρωμής με το κατεστραμμένο/απολεσθέν ενώ θα φέρει την ένδειξη «εκδίδεται σε αντικατάσταση κατεστραμμένου / απολεσθέντος εργοσήμου».
8. Μπορώ να απασχοληθώ ως εργάτης γης αλλά να μην πληρωθώ με εργόσημο;
ΟΧΙ. Αν απασχοληθείτε ως εργάτης γης πρέπει να λάβετε την αμοιβή σας με εργόσημο. Σε διαφορετική περίπτωση δεν θα μπορέσετε να ασφαλιστείτε στον e-ΕΦΚΑ - π. ΟΓΑ μιας και, εκ του Νόμου, το μόνο αποδεικτικό στοιχείο της απασχόλησής σας ως εργάτης γης είναι το εργόσημο το οποίο έχει αντικαταστήσει, κατά τρόπο αποκλειστικό, την αποζηµίωση µε οποιαδήποτε απευθείας δοσοληψία χρηματικής φύσης.
9. Πώς προσδιορίζεται ο χρόνος ασφάλισής μου ως εργάτης γης σύμφωνα με τις αμοιβές που λαμβάνω με εργόσημο;
Για τον προσδιορισμό του χρόνου ασφάλισής ανά έτος ως εργάτης γης, λαμβάνονται υπόψη
• οι ημέρες εργασίας σας με εργόσημο, όπως αυτές υπολογίζονται για κάθε ημερολογιακό έτος απασχόλησης
• η ύπαρξη χρόνου ασφάλισής σας ως εργάτης γης κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος
Ο χρόνος ασφάλισης αρχίζει από την 1η του έτους εφόσον υπάρχει ασφάλιση ως εργάτης γης κατά το προηγούμενο έτος και από την 1η του μήνα εξαργύρωσης του πρώτου εργοσήμου στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει ασφάλιση ως εργάτης γης κατά το προηγούμενο έτος.
Οι μήνες ασφάλισης προσδιορίζονται από το πηλίκο της διαίρεσης των ημερών εργασίας με το 25 και όχι πέραν του Δεκεμβρίου.
10. Ποιες είναι οι ασφαλιστικές εισφορές μετά την εξαργύρωση του εργοσήμου;
Κατά την εξαργύρωση του εργοσήμου παρακρατείται το 10% επί της αξίας του (αμοιβή) για την κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών για τον χρόνο ασφάλισης. Οι ασφαλιστικές εισφορές για κάθε μήνα ασφάλισης, για τα έτη 2017-2019 δεν μπορεί να υπολείπονται της εισφοράς της ελάχιστης βάσης υπολογισμού του π.ΟΓΑ και από 1/1/2020 και μετά δεν μπορεί να υπολείπονται της εισφοράς της ασφαλιστικής κατηγορίας επιλογής/κατάταξης π.ΟΓΑ.
11. Απασχολήθηκα ως εργάτης γης κατά τα έτη 2017 και 2018. Πώς υπολογίζονται οι ημέρες εργασίας μου;
Οι ημέρες εργασίας σας για τα έτη 2017 και 2018 προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των ετήσιων αμοιβών με εργόσημο δια του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη ηλικίας άνω 25 ετών κατά την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους (πχ 26,18€ για το έτος 2016 & 2017).
12. Απασχολήθηκα ως εργάτης γης κατά το έτος 2019. Πώς υπολογίζονται οι ημέρες εργασίας μου;
Οι ημέρες εργασίας σας για το έτος 2019 προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των αμοιβών με εργόσημο στο έτος 2019 δια του κατώτατου ημερομισθίου εργατοτεχνίτη όπως προβλέπεται στην αριθμ. οικ. 4241/127/30.1.2019 υπουργική απόφαση (Β’ 173), ήτοι 29,04€.
13. Απασχολούμαι ως εργάτης γης από το έτος 2020 έως σήμερα. Πώς υπολογίζονται οι ημέρες εργασίας μου;
Οι ημέρες εργασίας σας, από το έτος 2020 και εντεύθεν, συνεχίζουν να προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των αμοιβών κατ’ έτος με εργόσημο δια του κατώτατου ημερομισθίου εργατοτεχνίτη έτους 2019, που προβλέπεται στην αριθμ. οικ. 4241/ 127/30.1.2019 (ΦΕΚ Β’ 173) Υ.Α., με την οποία έχει ορισθεί στα 29,04€.
14. Απασχολήθηκα ως εργάτης γης κατά το έτος 2017 και εξαργύρωσα το πρώτο εργόσημο τον Αύγουστο 2017. Από πότε ασφαλίζομαι στον e-ΕΦΚΑ;
Εάν δεν έχετε χρόνο ασφάλισης ως εργάτης γης κατά το έτος 2016, η ασφάλισή σας ξεκινάει από την πρώτη του μήνα της πρώτης εξαργύρωσης εργοσήμου, δηλαδή την 1/8/2017. Εάν είχατε χρόνο ασφάλισης (έστω ένα μήνα) ως εργάτης γης το έτος 2016, η ασφάλισή σας ξεκινάει από την 1/1/2017 ανεξάρτητα από την ημερομηνία που εξαργυρώσατε το 1ο σας εργόσημο το έτος 2017.
15. Ασφαλίζομαι με εργόσημο. Δικαιούμαι επίδομα ασθενείας;
Στους απασχολούμενους αποκλειστικά ως εργάτες γης που αμείβονται με εργόσημο δεν χορηγείται επίδομα ασθενείας.
