Ξεκινά ελέγχους η εφορία σε αγρότες που δήλωσαν εισόδημα έως 10.000 ευρώ

Ξεκίνησε η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ 2026 σε κατοικίες φυσικών προσώπων που είναι ασφαλισμένες έναντι φυσικών καταστροφών. Η διαδικασία ενεργοποιείται με νέα απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αφορά ακίνητα που καλύπτονται ασφαλιστικά για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα. Η μείωση του φόρου φτάνει έως και το 20%, ανάλογα με τη φορολογητέα αξία του ακινήτου και τη διάρκεια της ασφάλισης, ενώ οι αιτήσεις υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας myAADE, εντός συγκεκριμένων προθεσμιών.

Τι προβλέπει η απόφαση για τη μείωση ΕΝΦΙΑ 2026

Ξεκινά η υποβολή αιτήσεων για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ σε ασφαλισμένες κατοικίες φυσικών προσώπων για το 2026, σύμφωνα με την απόφαση Α.1005/2026 του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η ρύθμιση αφορά κατοικίες που είναι ασφαλισμένες έναντι φυσικών καταστροφών και καθορίζει τις προϋποθέσεις, τα ποσοστά μείωσης και τη διαδικασία χορήγησης της έκπτωσης.

Για το 2026, η αξία ανακατασκευής της κατοικίας ορίζεται στα 900 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Παράλληλα, για τα ομαδικά ασφαλιστήρια συμβόλαια προβλέπεται πλέον η δυνατότητα προσκόμισης βεβαίωσης ασφάλισης στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ (ΔΟΥ ή ΚΕΦΟΚ).

Ποια είναι τα ποσοστά μείωσης του ΕΝΦΙΑ

Η μείωση του ΕΝΦΙΑ εφαρμόζεται ως εξής:

Σε κατοικίες με φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ, προβλέπεται μείωση 20%, εφόσον είναι ασφαλισμένες για διάστημα ενός έτους έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας.

Σε κατοικίες με φορολογητέα αξία άνω των 500.000 ευρώ, η μείωση ανέρχεται σε 10%, υπό τις ίδιες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Σε περιπτώσεις ασφάλισης διάρκειας μικρότερης του ενός έτους, η μείωση είναι αναλογική, με ελάχιστη διάρκεια ασφάλισης τους τρεις μήνες.

Πώς γίνεται η διαδικασία χορήγησης της μείωσης

Η διαδικασία για τη χορήγηση της μείωσης του ΕΝΦΙΑ περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν αποστείλει στην ΑΑΔΕ, έως τις 10 Ιανουαρίου, τα στοιχεία των ασφαλιστηρίων συμβολαίων κατοικιών που κάλυπταν τους κινδύνους σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας και ήταν σε ισχύ εντός του 2025.

Οι φορολογούμενοι υποβάλλουν αιτήσεις, καθώς και τυχόν τροποποιήσεις ή διορθώσεις, έως τις 16 Φεβρουαρίου, μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, ακολουθώντας τη διαδρομή:
Εφαρμογές → Δημοφιλείς Εφαρμογές → myPROPERTY → Μείωση ΕΝΦΙΑ ασφαλισμένων κατοικιών.

Στη συνέχεια, οι ασφαλιστικές εταιρείες επιβεβαιώνουν τα στοιχεία έως τις 28 Φεβρουαρίου.

Η ΑΑΔΕ επαληθεύει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις και η μείωση του ΕΝΦΙΑ χορηγείται στους δικαιούχους με την πρώτη κεντρική εκκαθάριση του φόρου.

Πού μπορούν να απευθύνονται οι ενδιαφερόμενοι

Για πληροφορίες ή διευκρινίσεις, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ (my1521), είτε τηλεφωνικά στο 1521 (χωρίς χρέωση), είτε ψηφιακά μέσω της υπηρεσίας my1521, όλο το 24ωρο.

Μέχρι τον Οκτώβριο 2026 θα συνεχίσει να ισχύει το τρέχον σύστημα τριμηνιαίων επιστροφών, μέσω MyData, του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) αγροτικού πετρελαίου.

Το Δεκέμβριο πληρώθηκε η τέταρτη δόση του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου, για τα τιμολόγια πώλησης που εκδόθηκαν από την 1η Ιανουαρίου έως την 30η Νοεμβρίου 2025.

Εκκρεμεί για τον Ιανουάριο του 2026 η 5η πληρωμή ΕΦΚ που θα περιλαμβάνει και τις αγορές Δεκεμβρίου 2025.

Το νέο σύστημα, που θα τεθεί σε ισχύ από 1η Νοεμβρίου 2026, θα φέρει την έκπτωση του ΕΦΚ στους αγρότες κατευθείαν κατά την αγορά καυσίμων.

Πάντως όπως ανέφερε ο  υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, από 17 Δεκεμβρίου 2025 λειτουργεί ειδική πλατφόρμα στο My Business Support της ΑΑΔΕ, όπου οι αγρότες μπορούν να ελέγχουν τα τιμολόγια που έχουν εκδοθεί και τα ποσά που έχουν λάβει.

Εάν ο δικαιούχος αγρότης έχει λάβει τιμολόγιο για αγορά αγροτικού πετρελαίου που δεν περιλαμβάνεται στον πίνακα παραστατικών που έχει διαθέσιμα η ΑΑΔΕ, χρειάζεται να απευθυνθεί στον πρατηριούχο για τη διόρθωση του σφάλματος.

Σε περίπτωση που κάποιο τιμολόγιο δεν αναγράφει την ένδειξη "diesel", τα πρατήρια υποχρεούνται να προβούν σε επανέκδοση για την επιστροφή του αντίστοιχου ποσού στους δικαιούχους αγρότες.

Και πρόσθεσε ο υφυπουργός ότι: Από 1η Νοεμβρίου 2026, η ετήσια περίοδος επιστροφών θα ευθυγραμμιστεί με την περίοδο του ΟΣΔΕ (Νοέμβριος-Οκτώβριος), διευκολύνοντας τον συντονισμό των διαδικασιών.

Ειδικά για νέους αγρότες που για πρώτη φορά ξεκινούν καλλιέργειες πριν την υποβολή του ΟΣΔΕ, ο κ.Πετραλιάς ανέφερε πως θα εξακολουθούν να λαμβάνουν επιστροφές με το παλιό σύστημα, μέχρι την ολοκλήρωση της πρώτης δήλωσης ΟΣΔΕ για να υπάρχουν στοιχεία της καλλιέργειας ή εκτροφής.

Διεύρυνση ορίων και αύξηση κονδυλίου

Ο κ. Πετραλιάς υπενθύμισε ότι τα τρέχοντα όρια επιστροφής ΕΦΚ ορίζονται σε λίτρα ανά στρέμμα ανάλογα με το είδος καλλιέργειας: για το βαμβάκι δικαιούνται 30 λίτρα/στρέμμα, για το σιτάρι 16 λίτρα/στρέμμα, ενώ για άλλες καλλιέργειες ισχύουν διαφορετικά όρια.

Η επιστροφή ανέρχεται σε 41 λεπτά ανά λίτρο, όσο δηλαδή είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης.

Ωστόσο προανήγγειλε ότι συστήνεται ειδική Επιτροπή για την επανεξέταση των ορίων επιστροφής ΕΦΚ ανά καλλιέργεια, με συμμετοχή και εκπροσώπων των ιδίων αγροτών. Στόχος είναι το 95-99% των αγροτών να βρίσκεται εντός των ορίων, καθώς ο μοναδικός λόγος ύπαρξης των ορίων είναι η αποφυγή του λαθρεμπορίου.

Όπου απαιτείται, τα όρια θα αυξηθούν και το σχετικό κονδύλι θα ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με την έκταση των αναπροσαρμογών.

Ακόμη υπογράμμισε πως η κυβέρνηση έχει δηλώσει διατεθειμένη να υιοθετήσει τις ουσιαστικές προτάσεις των αγροτικών οργανώσεων για την αναπροσαρμογή των ορίων σε συγκεκριμένες καλλιέργειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Με διοικητική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 6869/19.12.2025, προβλέπεται παράταση καταβολής και αναστολή είσπραξης βεβαιωμένων οφειλών για κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στις οποίες επιβλήθηκε το μέτρο της καθολικής θανάτωσης των ζώων, στο πλαίσιο περιορισμού ζωονόσων. 

Η απόφαση αφορά εκμεταλλεύσεις στις οποίες το μέτρο επιβλήθηκε στο πλαίσιο ελέγχου και εκρίζωσης νόσου, μετά από επίσημη επιβεβαίωση εμφάνισης εστίας νόσου κατηγορίας Α’, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μεταδοτικές νόσους των ζώων. 

Παράταση καταβολής οφειλών προς την ΑΑΔΕ

Για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στις οποίες έχει επιβληθεί το μέτρο, οι προθεσμίες καταβολής βεβαιωμένων στην ΑΑΔΕ οφειλών παρατείνονται έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η απόφαση προβλέπει δύο περιπτώσεις εφαρμογής: αφενός για οφειλές που λήγουν ή έληξαν από 17.10.2025 έως και 31.12.2026, και αφετέρου, για οφειλές που λήγουν ή έληξαν από την ημερομηνία επιβολής του μέτρου έως και 31.12.2026. 

Κατά το χρονικό διάστημα της αναστολής είσπραξης που προβλέπεται για τις αντίστοιχες οφειλές, δεν υπολογίζονται τόκοι, προσαυξήσεις ή λοιπές επιβαρύνσεις. 

Τι ισχύει για ρυθμίσεις δόσεων

Η απόφαση προβλέπει παράταση και για δόσεις ρυθμίσεων τμηματικής καταβολής που λήγουν ή έληξαν μέσα στο χρονικό διάστημα που ορίζεται στην απόφαση. Οι δόσεις αυτές μεταφέρονται μετά το πέρας του αρχικού προγράμματος ρύθμισης και καταβάλλονται από την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα που έπεται του τελευταίου μήνα του προγράμματος, με ταυτόχρονη παράταση της συνολικής διάρκειας της ρύθμισης για ίσο αριθμό μηνών. 

Επιπλέον, τυχόν προσαυξήσεις/τόκοι/επιβαρύνσεις εκπρόθεσμης καταβολής που επιβλήθηκαν στο προβλεπόμενο διάστημα επιστρέφονται ύστερα από αίτηση του φορολογούμενου στην αρμόδια Υπηρεσία. Επίσης, ρυθμίσεις που τυχόν απωλέσθηκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα δύνανται να αναβιώσουν ύστερα από αίτηση, ώστε να ενταχθούν στις διατάξεις περί παράτασης των δόσεων. 

Αναστολή είσπραξης και μέτρων αναγκαστικής είσπραξης

Για τις εκμεταλλεύσεις στις οποίες έχει επιβληθεί το μέτρο, προβλέπεται αναστολή πληρωμής των βεβαιωμένων στην ΑΑΔΕ και ληξιπρόθεσμων οφειλών έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με αφετηρία είτε την 17.10.2025 (για τις οφειλές που ήταν ληξιπρόθεσμες την ημερομηνία αυτή) είτε την ημερομηνία επιβολής του μέτρου (για τις οφειλές που είναι ληξιπρόθεσμες την ημερομηνία επιβολής). 

Ποσά που έχουν αποδοθεί από αναγκαστικά μέτρα για την είσπραξη των οφειλών αυτών, εντός του αντίστοιχου χρονικού διαστήματος, επιστρέφονται κατά τις κείμενες διατάξεις στον δικαιούχο. Αντίθετα, ποσά που έχουν καταβληθεί ή συμψηφισθεί ή παρακρατηθεί μέσω απόδοσης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής δεν επιστρέφονται. 

Κάλυψη και για οφειλές προς δήμους και νομικά πρόσωπα ΟΤΑ

Η απόφαση προβλέπει αναστολή πληρωμής και για βεβαιωμένες στους οικείους δήμους και στα νομικά τους πρόσωπα οφειλές από κάθε είδους τέλη, δικαιώματα και εισφορές, έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με αντίστοιχες αφετηρίες εφαρμογής (17.10.2025 ή ημερομηνία επιβολής του μέτρου, ανά περίπτωση). 

Παράλληλα, ρυθμίζονται και οι δόσεις υφιστάμενων ρυθμίσεων τμηματικής καταβολής (καθώς και δόσεις από έκτακτη ρύθμιση οφειλών προς ΟΤΑ), οι οποίες παρατείνονται μετά το πέρας του προγράμματος ρύθμισης, με αντίστοιχη επιμήκυνση της συνολικής διάρκειας. Προβλέπεται επίσης επιστροφή τυχόν καταβληθεισών επιβαρύνσεων και δυνατότητα αναβίωσης ρυθμίσεων που απωλέσθηκαν, ύστερα από αίτηση του φορολογούμενου. 

Διαδικασία ενημέρωσης και δικαιολογητικά

Για την εφαρμογή των διατάξεων, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αποστέλλει ηλεκτρονικά στη ΓΔΗΛΕΔ της ΑΑΔΕ, καθώς και στους ΟΤΑ και στα νομικά πρόσωπα αυτών, πίνακες με τα απαραίτητα στοιχεία των εκμεταλλεύσεων στις οποίες έχει επιβληθεί το μέτρο, κατ’ ελάχιστον τον ΑΦΜ, το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία και την ημερομηνία επιβολής του μέτρου. 

Σε περίπτωση που μία εκμετάλλευση δικαιούται των ευεργετημάτων αλλά τα στοιχεία της δεν έχουν αποσταλεί, δύναται να αιτηθεί στην αρμόδια Υπηρεσία της ΑΑΔΕ τη χορήγησή τους, προσκομίζοντας την απόφαση λήψης μέτρων σε μολυσμένη εκμετάλλευση και το πρακτικό θανάτωσης και καταστροφής ζώων μολυσμένης εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα υποδείγματα. 

Διαβάστε ολόκληρη την απόφαση εδώ

Οι αγρότες στα μπλόκα ως ήταν αναμενόμενο σκλήρυναν τη στάση τους, καθώς η αίσθηση που έχουν είναι ότι η κυβέρνηση θέλει να τους βάλει στη λογική του διαλόγου για το διάλογο.

Την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων τους μετά τα Θεοφάνεια, για ένα σαρανταοκτάωρο, σε πρώτη φάση, αποφάσισαν οι εκπρόσωποι των αγροτών.

Το νέο από την συνάντηση στα Μάλγαρα είναι ότι τώρα βάζουν μπροστά την συνθήκη της ΕΕ με Mercosur, όπως κάνουν και άλλοι αγρότες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως δήλωσε ο αγροτοσυνδικαλιστής Κώστας Ανεστίδης, από το μπλόκο των Μαλγάρων, «το μήνυμα είναι ένα. Όχι στη Mercosur. Βγήκε μέσα από όλους, μέσα από την αίθουσα, από εκατοντάδες στόματα. Θέτουμε τον πρωθυπουργό προ των ευθυνών του. Δεν πρέπει να πάει να υπογράψει την Mercosur. Θα έχει να απολογηθεί απέναντι σε όλη την κοινωνία».

Από την πλευρά του ο Δημήτρης Μόσχος, πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι «το πρόβλημα με την συμφωνία της ΕΕ με την Mercosur στην συνάντηση στα Μάλγαρα μπήκε πιο δυναμικά. Αν περάσει αυτή η συμφωνία πολλά θα αλλάξουν στις καλλιέργειες αλλά και στην κτηνοτροφία της Ευρώπης γιατί πρόκειται για μια καταστροφική συμφωνία. Το κλίμα πάντως ήταν ενωτικό από όλα τα μπλόκα που συμμετείχαν στα Μάλγαρα και η διάθεση ήταν να συνεχιστεί ο αγώνας». 

Θυμίζουμε ότι οι αγρότες από την Γαλλία, το Βέλγιο αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ζητούν να μην υπογραφεί η εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Στη Γαλλία οι αγροτικές διαμαρτυρίες κατά της συγκεκριμένης συμφωνίας είναι έντονες τις τελευταίες ημέρες. Από την πλευρά της η γαλλική κυβέρνηση παραδέχεται το δίκαιο των αγροτών και ανακοίνωσε ότι τα τα φρούτα, όπως τα εσπεριδοειδή, τα σταφύλια και τα μήλα από τη Νότια Αμερική που περιέχουν υπολείμματα απαγορευμένων ουσιών δεν θα επιτρέπεται να εισάγονται στη Γαλλία. Όπως δήλωσε ο Γάλλος Πρωθυπουργός, Σεμπαστιέν Λεκορντί, θα εκδοθεί τις επόμενες ημέρες διάταγμα για την αναστολή εισαγωγής προϊόντων που περιέχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων, αναγνωρίζοντας στην ουσία το δίκαιο αίτημα των αγροτών. 

Όσον αφορά το αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία, ο κ. Μόσχος ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι «το συγκεκριμένο μέτρο θα μπορούσε να το πάρει άμεσα η κυβέρνηση αν ήθελε. Όμως υπάρχει κάτι σημαντικό που ζητάνε οι αγρότες. Το αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία να είναι αφορολόγητο (τράνζιτ) και όχι με μειωμένο ΕΦΚ».

Ο κ. Θανάσης Κελμάγερ, πρόεδρος του Αγροτικού Ανθοκομικού Συνεταιρισμού Αθηνών, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «η συμφωνία με την Mercosur θα φέρει μεγάλα προβλήματα στους Έλληνες αγρότες. Ας πάρουν παράδειγμα οι συνάδελφοι τι έπαθε ο ανθοκομικός τομέας από τις μεγάλες εισαγωγές τριαντάφυλλων από τον Ισημερινό σε πολύ χαμηλές τιμές που δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ο κλάδος.

Όσον αφορά το αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία το έχουν κάνει και άλλες χώρες της ΕΕ. Η κυβέρνηση έχει μπερδέψει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) με το αφορολόγητο πετρέλαιο. Θα έπρεπε να πάρει εδώ και χρόνια αυτό το μέτρο που θα φέρει άμεσα ανακούφισει στον κλάδο. Ζητάμε αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία, όπως το έχει δώσει το ελληνικό κράτος και σε άλλους κλάδους. Παράλληλα θα πρέπει να επικαιροποιηθεί η λίστα, που ισχύει εδώ και 30 χρόνια, με τις ποσότητες αγροτικού πετρελαίου ανά καλλιέργεια και εκτροφή. Αυτά τα πράγματα θα έπρεπε να είχαν γίνει εδώ και καιρό».

Στο μεταξύ ο Αγροτοκτηνοτροφικός Σύλλογος Ανατολικής Εορδαίας και Νότιας Λεκάνης Βεγορίτιδας και ο Αγροτικός Σύλλογος Δήμου Αμυνταίου, που βρίσκονται στον κόμβο Φιλώτα, καλούν σε συνέλευση τη Δευτέρα (5/01), στις 18:00, για να σχεδιάσουν τις δράσεις το επόμενο διάστημα. «Συνεχίζουμε αμετακίνητοι στα μπλόκα μας. Αυτό αποφασίσαμε ομόφωνα στην πανελλαδική σύσκεψη της ΠΕΜ στα Μάλγαρα. Δεν δεχόμαστε να συμμετέχουμε στον προσχηματικό διάλογο. Περιμένουμε λύσεις στα προβλήματά μας για να μπορούμε να ζήσουμε! Την ίδια στιγμή στήνονται νέα μπλόκα πανελλαδικά. Καλούμε σε ενίσχυση του μπλόκου μας από αγροτοκτηνοτρόφους της περιοχής. Δε θα σταματήσουμε μέχρι να κερδίσουμε την ζωή στον τόπο μας», τονίζουν. 

Το απόγευμα, οι αγρότες που συμμετέχουν στο μπλόκο της Νίκαιας θα πραγματοποιήσουν νέα συγκέντρωση, προκειμένου να ενημερωθούν από τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής για τα συμπεράσματα της συνδιάσκεψης στα Μάλγαρα, τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί από τα υπόλοιπα μπλόκα σε όλη τη χώρα, καθώς και για τον συνολικό σχεδιασμό της επόμενης φάσης των κινητοποιήσεων. Παράλληλα, έχει αποφασιστεί 48ωρο καθολικό «μπλακάουτ», για την Πέμπτη και την Παρασκευή, με τις αγροτικές δράσεις να επεκτείνονται πέρα από τους μέχρι σήμερα γνωστούς κόμβους.

Σύμφωνα με την απόφαση της ΑΑΔΕ, μετατέθηκε, για την 1η Μαΐου 2026, η έναρξη της Α’ φάσης εφαρμογής του μέτρου ψηφιακής έκδοσης δελτίων αποστολής διακίνησης ελαιοκάρπου από τους ελαιώνες προς τα ελαιοτριβεία.

Ωστόσο παραμένουν τα πρόστιμα που θα ισχύσουν με την έναρξη της εφαρμογής του μέτρου.

Η νομοθεσία για τη διακίνηση αγαθών χωρίς Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής (Ψ.Δ.Α.) επιφέρει πολύ αυστηρά πρόστιμα.

Συγκεκριμένα, ξεκινούν με 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, αν τηρείται απλογραφικό, φτάνοντας τα 1.000 ευρώ για τήρηση διπλογραφικού συστήματος.

Μάλιστα η ΑΑΔΕ έχει ανακοινώσει ότι τα πρόστιμα πρόκειται να αυξηθούν και να ανέλθουν σε:

• πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και
• δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού συστήματος.

Υποχρέωση έκδοσης Ψ.Δ.Α. έχουν όσοι πωλούν εμπορεύματα ή προϊόντα και τηρούν λογιστικά βιβλία, ανεξαρτήτως αν αυτά είναι απλογραφικά ή διπλογραφικά.

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ η νέα ημερομηνία διευκολύνει τους ελαιοπαραγωγούς – αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, προσφέροντάς τους περισσότερο χρόνο προετοιμασίας.

Ειδικότερα, με κοινή απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Γιώργου Κώτσηρα, και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή, η παράταση για τους ελαιοπαραγωγούς - αγρότες παρέχεται υπό τις εξής προϋποθέσεις:

• τα ελαιοτριβεία θα εκδίδουν δελτίο ποσοτικής παραλαβής κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου,
• οι ωφελούμενοι ελαιοπαραγωγοί - αγρότες δεν ανήκουν στις υπόχρεες οντότητες της πρώτης περιόδου εφαρμογής της υποχρέωσης ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων (αγρότες με ακαθάριστα έσοδα μεγαλύτερα των 200.000 ευρώ για το φορολογικό 2022).

Σε διαφορετική περίπτωση, οι εν λόγω επιχειρήσεις θεωρούνται ότι έχουν τη δυνατότητα απρόσκοπτης προσαρμογής στο ψηφιακό πλαίσιο.

Τελικά η κυβέρνηση αντί να αξιοποιήσει τον επιπλέον χρόνο, μέχρι την εφαρμογή του μέτρου, για ουσιαστικό διάλογο και απλοποίηση της διαδικασίας, φαίνεται να µεταθέτει απλώς το πρόβληµα στο μέλλον, χωρίς ξεκάθαρο σχέδιο για το πώς οι παραγωγοί θα µπορούν πρακτικά να ανταποκριθούν στις νέες ψηφιακές απαιτήσεις.

Ολοκληρώθηκε η καταβολή της τέταρτης δόσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου για το 2025 σε 100.885 πολίτες, για τα τιμολόγια πώλησης που έχουν εκδοθεί και διαβιβαστεί στο myDATA και το eSend της ΑΑΔΕ, από την 1η Ιανουαρίου έως την 30η Νοεμβρίου 2025.

Το ποσό καταβολής ανέρχεται σε 22.531.445,49 € και περιλαμβάνει την κατά 50% αύξηση των δικαιούμενων μέγιστων λίτρων. Δεν πληρώθηκαν 1.366 ΑΦΜ γιατί δεν έχουν δηλώσει λογαριασμό ΙΒΑΝ.

Συνολικά μέχρι σήμερα, για την επιστροφή ΕΦΚ έχουν καταβληθεί 78.816.109,91 € σε 119.664 πολίτες.

Σημειώνεται ότι εκκρεμεί για τον Ιανουάριο 2026 η 5η πληρωμή ΕΦΚ που θα περιλαμβάνει και τις αγορές Δεκεμβρίου 2025.

Παράλληλα, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) παρέχει διευκρινίσεις και οδηγίες σχετικά με τη διόρθωση παραστατικών καυσίμων, για την ομαλή ολοκλήρωση της διαδικασίας επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) αγροτικού πετρελαίου για το έτος 2025, σύμφωνα με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Ε2103/2025).

Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένα παραστατικά καυσίμων (diesel κίνησης) τα οποία έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα myDATA ή στο esend, δεν έχουν συμπληρωθεί ή έχουν συμπληρωθεί λανθασμένα ορισμένα υποχρεωτικά πεδία, με αποτέλεσμα τα παραστατικά αυτά να μην εμφανίζονται ορθά στα συστήματα της ΑΑΔΕ, για να συνυπολογιστούν κατά την επιστροφή του ΕΦΚ στους δικαιούχους αγρότες.

Με την Εγκύκλιο παρέχονται αναλυτικές οδηγίες:

• στους δικαιούχους αγρότες, για να εντοπίσουν τα παραστατικά για τα οποία δεν έλαβαν επιστροφή.\
• στους πρατηριούχους, για να προβούν στις αναγκαίες διορθωτικές ενέργειες στα παραστατικά με λάθη ή παραλείψεις.

Ειδικότερα:

Α. Τι χρειάζεται να κάνουν οι δικαιούχοι αγρότες

Για τους αγρότες που θεωρούν ότι δεν έχουν λάβει το σύνολο της επιστροφής ΕΦΚ για την περίοδο από 1/1/2025 έως 30/11/2025, είναι διαθέσιμη από σήμερα η ειδική εφαρμογή Επιστροφή ΕΦΚ αγροτών 2025 στην ψηφιακή πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ. Μέσα στην εφαρμογή αυτή βρίσκονται αναλυτικοί πίνακες με τα τιμολόγια καυσίμων (diesel κίνησης) που τους αφορούν και μπορούν να ελέγξουν ποια τιμολόγια ελήφθησαν υπόψη για την επιστροφή ΕΦΚ σε αυτούς.
Εάν ο δικαιούχος αγρότης έχει λάβει τιμολόγιο για αγορά αγροτικού πετρελαίου που δεν περιλαμβάνεται στον πίνακα παραστατικών που έχει διαθέσιμα η ΑΑΔΕ, χρειάζεται να απευθυνθεί στον πρατηριούχο για τη διόρθωση του σφάλματος, σύμφωνα με τις οδηγίες που δίνονται σε αυτούς με την Εγκύκλιο.
Επιπλέον, στην ενότητα «Πληρωμές Λίτρων Αγορών Πετρελαίου Κίνησης», εμφανίζονται τα χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί ανά περίοδο πληρωμής (έως 31/3 ή έως 30/6 ή έως 30/9 ή έως 30/11), καθώς και τα αντίστοιχα λίτρα.

Β. Τι χρειάζεται να κάνουν τα πρατήρια

Σύμφωνα με τις οδηγίες που δίνονται στην Εγκύκλιο, τα πρατήρια εφόσον διαπιστώσουν ότι πράγματι έχουν εκδώσει περαστικά πώλησης πετρελαίου και οι σχετικές πληροφορίες δεν διαβιβάζονται ορθά στην ΑΑΔΕ, πρέπει να μεριμνήσουν άμεσα για την διόρθωση των συστημάτων έκδοσης τιμολογίων που χρησιμοποιούν και στη συνέχεια να επανεκδώσουν τα παραστατικά προς τους δικαιούχους αγρότες.
Υπενθυμίζεται ότι τα πρατήρια έχουν υποχρέωση να διατηρούν, ενόψει ενδεχόμενων ελέγχων, την αρχική απόδειξη πώλησης πετρελαίου κίνησης από την αντλία, την οποία ακύρωσαν προκειμένου να εκδώσουν το αρχικό τιμολόγιο προς τον αγρότη.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι σχετικές διορθώσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και τα παραστατικά να έχουν εκδοθεί και διαβιβαστεί στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA και στο esend, το αργότερο έως τις 31/12/2025.

Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

• Τηλεφωνικά στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00
• Ψηφιακά στο my1521, 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: Θέματα Τελωνείων > Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης > Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης – Επιστροφές ΕΦΚ.

Με απόφαση της ΑΑΔΕ μετατίθεται για την 1η Μαΐου 2026, η έναρξη της Α’ φάσης εφαρμογής του μέτρου ψηφιακής έκδοσης δελτίων αποστολής διακίνησης ελαιοκάρπου από τους ελαιώνες προς τα ελαιοτριβεία.

Όπως είχαμε αναφέρει σε σχετικά ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου η εφαρμογή του μέτρου είχε δημιουργήσει πολλά προβλήματα στους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος.

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ νέα ημερομηνία διευκολύνει τους ελαιοπαραγωγούς – αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, προσφέροντάς τους περισσότερο χρόνο προετοιμασίας.

Ειδικότερα, με κοινή απόφαση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Γιώργου Κώτσηρα, και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή, η παράταση για τους ελαιοπαραγωγούς - αγρότες παρέχεται υπό τις εξής προϋποθέσεις:

• τα ελαιοτριβεία θα εκδίδουν δελτίο ποσοτικής παραλαβής κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου,
• οι ωφελούμενοι ελαιοπαραγωγοί - αγρότες δεν ανήκουν στις υπόχρεες οντότητες της πρώτης περιόδου εφαρμογής της υποχρέωσης ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων (αγρότες με ακαθάριστα έσοδα μεγαλύτερα των 200.000 ευρώ για το φορολογικό 2022).

Σε διαφορετική περίπτωση, οι εν λόγω επιχειρήσεις θεωρούνται ότι έχουν τη δυνατότητα απρόσκοπτης προσαρμογής στο ψηφιακό πλαίσιο.

Η απόφαση εξασφαλίζει στους μικρούς παραγωγούς τον απαραίτητο χρόνο για την ομαλή μετάβασή τους, χωρίς πίεση, κατά την κρίσιμη περίοδο συγκομιδής και μεταφοράς του ελαιοκάρπου.

Στρατηγικός στόχος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ παραμένει η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας και της διαφάνειας στη διακίνηση ελαιοκάρπου και ελαιολάδου, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η παραγωγική διαδικασία συνεχίζεται απρόσκοπτα.

Ανάγκη προσαρμογής στις συνθήκες συγκομιδής

Σε αναστολή του μέτρου της υποχρεωτικής έκδοσης Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής (Ψ.Δ.Α.) για τη μεταφορά του ελαιοκάρπου έως την 1η Μαϊου 2026, προχώρησε σήμερα η κυβέρνηση υπό την προϋπόθεση έκδοσης δελτίου ποσοτικής παραλαβής από τα ελαιοτριβεία, σε ρύθμιση που αντιμετωπίζει τις σοβαρές δυσκολίες εφαρμογής του μέτρου κατά τη φετινή ελαιοκομική περίοδο.

Για το ζήτημα αυτό είχε παρέμβει το προηγούμενο διάστημα ο βουλευτής Μεσσηνίας Περικλής Μαντάς, αποστέλλοντας αναλυτική επιστολή προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή. Στην επιστολή του βουλευτή τεκμηριώνονταν διεξοδικά οι τέσσερις βασικές κατηγορίες προβλημάτων που καθιστούσαν την εφαρμογή του Ψ.Δ.Α. ανεφάρμοστη, ειδικά για την περίπτωση του ελαιοκάρπου.

Ανάμεσα στα προβλήματα που είχαν επισημανθεί ήταν η αδυναμία αποτελεσματικής εφαρμογής της αρχής “ένα δελτίο = μία μεταφορά” για την ελιά, όπου οι μετακινήσεις είναι πολλαπλές, συνήθως ανοργάνωτες και συχνά πραγματοποιούνται από διαφορετικά πρόσωπα. Επιπλέον, η έκδοση ψηφιακού δελτίου στο χωράφι είναι μη ρεαλιστική λόγω έλλειψης σήματος ή εξοπλισμού, δημιουργώντας αδιέξοδα για τους παραγωγούς. Μεγάλο μέρος της μεταφοράς γίνεται από τρίτους, όπως εργάτες ή συγγενείς, που δεν έχουν τη δυνατότητα έκδοσης Ψ.Δ.Α., με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος άδικων προστίμων εις βάρος των παραγωγών. Τέλος, πολλοί παραγωγοί, ιδιαίτερα ηλικιωμένοι, δεν έχουν τη δυνατότητα χρήσης ψηφιακών εφαρμογών, καθιστώντας τη συμμόρφωση ουσιαστικά ανέφικτη.

Η απόφαση για την αναστολή της υποχρέωσης αποτελεί μια αναγκαία προσαρμογή στις πραγματικές συνθήκες της ελαιοκομικής παραγωγής, αλλά και στις ιδιαιτερότητες που αυτή έχει έναντι άλλων αγροτικών προϊόντων. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος και πέραν της μεταβατικής περιόδου, ο κ. Μαντάς είχε επίσης ζητήσει να δοθεί η εναλλακτική δυνατότητα καταγραφής των ποσοτήτων του ελαιοκάρπου μέσω των ελαιοτριβείων με μόνιμο τρόπο, έτσι ώστε αφενός να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα της παραγωγής, αφετέρου να μην επιβάλλονται διαδικασίες που ουσιαστικά δεν μπορούν να υλοποιηθούν στο χωράφι.

Σύμφωνα με τον Μεσσήνιο βουλευτή, «η επιτυχία κάθε νέου ψηφιακού εργαλείου απαιτεί κατανόηση της πραγματικής εικόνας στο πεδίο και συνεργασία με τους ανθρώπους της παραγωγής, ώστε να διαμορφώνονται λύσεις που είναι και αποτελεσματικές και εφαρμόσιμες».

Σε αυτό το πλαίσιο ο κ. Μαντάς τονίζει ότι η συζήτηση πρέπει να συνεχιστεί, με στόχο να θεσπιστεί ένα πλαίσιο ιχνηλασιμότητας πρακτικό και λειτουργικό, που θα είναι πλήρως συμβατό με τις ιδιαιτερότητες της ελαιοκομίας και της ελληνικής υπαίθρου.

Σε λειτουργία μπαίνει η δεύτερη Φάση του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής με την πλήρη Ψηφιοποίηση της διακίνησης αποθεμάτων, όπως ανακοίνωσε η ΑΑΔΕ.

Συγκεκριμένα σε λειτουργία τίθεται η Β' Φάση του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, της καινοτόμου ψηφιακής υπηρεσίας που διασφαλίζει ένα σύγχρονο, διαφανές και πλήρως ψηφιοποιημένο πλαίσιο για τη διακίνηση αποθεμάτων σε όλη τη χώρα.

Το νέο σύστημα αντικαθιστά οριστικά την παραδοσιακή έντυπη διαδικασία, προσφέροντας παρακολούθηση της διακίνησης αποθεμάτων σε πραγματικό χρόνο και σημαντική μείωση του διοικητικού κόστους για όλες τις επιχειρήσεις.

Τι Αλλάζει στην Πράξη: Το Ψηφιακό «Διαβατήριο» των Αποθεμάτων

Με τη θέση σε παραγωγική λειτουργία της Β' Φάσης του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, κάθε διακίνηση αποθεμάτων συνοδεύεται πλέον από ένα μοναδικό QR Code (κωδικό ταχείας απόκρισης), το οποίο λειτουργεί ως το ψηφιακό «διαβατήριο» του φορτίου.

Όπως τονίζει η ΑΑΔΕ μέσω της πλατφόρμας myDATA, καταγράφεται αναλυτικά κάθε στάδιο της διακίνησης, από την αποθήκη του εκδότη (του δελτίου) έως την παράδοση στον τελικό παραλήπτη.

Καινοτομίες & Νέες Λειτουργικότητες

Το νέο σύστημα φέρνει κρίσιμα εργαλεία για τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων και της εφοδιαστικής αλυσίδας, διασφαλίζοντας απόλυτη διαφάνεια και αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου, ενώ παράλληλα απλοποιεί τους ελέγχους.

• Real-time Παρακολούθηση (Tracking): Άμεση ενημέρωση για την τοποθεσία και την κατάσταση των διακινούμενων αποθεμάτων (In Transit, Delivered, Completed, Rejected).
• Ψηφιακή Ασφάλεια: Ελαχιστοποίηση λαθών και απωλειών μέσω της ψηφιακής καταγραφής κάθε μεταφόρτωσης.
• Ταχύτητα στις Παραδόσεις: Απλοποίηση των διαδικασιών ελέγχου και παραλαβής με ένα μόνο σκανάρισμα.
• "Group QR" Code: Ειδική μέριμνα για τις Μεταφορικές Εταιρείες και τις εταιρείες εφοδιαστικής αλυσίδας (Logistics), με τη δυνατότητα ομαδοποίησης πολλαπλών δελτίων σε ένα ενιαίο QR code, για πιο εύκολη και μαζική διαχείριση.
• Αντίστροφο Δελτίο Αποστολής: Δυνατότητα έκδοσης του Δελτίου Αποστολής από τον Παραλήπτη των αποθεμάτων για συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. διακινήσεις αγροτικών προϊόντων), διευκολύνοντας σημαντικά τις συναλλαγές του πρωτογενούς τομέα.

Ποιους Αφορά

Η νέα ψηφιακή διαδικασία καλύπτει όλο το φάσμα της εφοδιαστικής αλυσίδας:

• Προμηθευτές: Εύκολη έκδοση και άμεση παρακολούθηση των αποστολών.
• Μεταφορικές Εταιρείες & 3PL: Απλοποιημένη, ψηφιακή διαχείριση δρομολογίων και μεταφορτώσεων.
• Παραλήπτες: Άμεση και ασφαλής επιβεβαίωση παραλαβής.

Προθεσμίες & Προαιρετική Περίοδος Εφαρμογής

Υπενθυμίζεται ότι η διαβίβαση στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA, των δεδομένων της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων για τη Β' φάση εφαρμογής του ψηφιακού δελτίου αποστολής, παραμένει προαιρετική έως και τις 30/4/2026.

Από 1/5/2026 και μετά η διαβίβαση γίνεται υποχρεωτικά μέσω του myDATA.

Η πλήρης παραγωγική λειτουργία του συστήματος δίνει στις υπόχρεες επιχειρήσεις επαρκή χρόνο για την:

• Διενέργεια των απαραίτητων προσαρμογών στα εμπορικά/λογιστικά προγράμματα διαχείρισης.
• Εκπαίδευση του προσωπικού και την ομαλή μετάβαση στο νέο ψηφιακό περιβάλλον. 

Έχουμε ακόμη μια πώληση ελαιολαδου στα 5,60 είχαμε για έξτρα παρθένο ελαιόλαδο από συνεταιρισμό στην Λακωνία.

Μετά από τον Αγροτικό Ελαιουργικό Συνεταιρισµός Παπαδιανίκων είχαμε πώληση ελαιολάδου σε αυτή την τιμή από τον Αγροτικός Ελαιουργικός Συνεταιρισμός Φοινικίου (Α.Ε.Σ. Φοινικίου).

Πάντως όπως φαίνεται φέτος τα υψηλής ποιότητας ελαιόλαδα θα είναι λίγα με αποτέλεσμα να δίνουν έχουν καλή τιμή. 

Ο διαχειριστής του Αγροτικού Συνεταιρισμού Φοινικίου της Λακωνίας κ. Γιώργος Κρητικός, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι «στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας ήρθαμε σε συμφωνία με έμπορο από την περιοχή για την πώληση ενός βυτίου έξτρα παρθένου ελαιολάδου στην τιμή των 5,60 ευρώ το κιλό.

Φέτος έχουμε προβλήματα με δάκο και γλοιοσπόριο, λόγω των καιρικών συνθηκών, με αποτέλεσμα να έχουμε πολλά ελαιόλαδα να έχουν υποβαθμισμένη ποιότητα (υψηλή οξύτητα). Όσα ελαιόλαδα είναι υψηλής ποιότητας θα έχουν καλή τιμή.

Οι συνεχόμενες βροχοπτώσεις έχουν καθυστερήσει την συγκομιδή ελαιοκάρπου. Αυτή την εποχή είμαστε στο 20 - 25% της παραγωγής στην περιοχή μας.

Η αγορά δείχνει ενδιαφέρον για αγορά ελαιολάδου αλλά πολλοί παραγωγοί δεν μπορούν να πουλήσουν αυτή την εποχή (τέλος του έτους) για φορολογικούς λόγους. Εκτιμώ ότι από την αρχή του 2026 θα «ανοίξει» η αγορά ελαιολάδου.

Προβλήματα αντιμετωπίζουν πολλοί παραγωγοί με το ψηφιακό δελτίο αποστολής και τα πρόστιμα είναι υψηλά. Ο συνεταιρισμός μας από την 1η Δεκεμβρίου, που ξεκίνησε η εφαρμογή του μέτρου, αποφάσισε να κάνει «ανάστροφο» ψηφιακό δελτίο αποστολής.

Σε επικοινωνία που έχουμε με τον ελαιοπαραγωγό ο συνεταιρισμός ανεβάζει στην πλατφόρμα το ψηφιακό δελτίο αποστολής με τα στοιχεία του παραγωγού και της πλατφόρμας. Έτσι μπορεί να φύγει η ποσότητα του ελαιοκάρπου από το χωράφι και να φτάσει στο ελαιοτριβείο του συνεταιρισμού χωρίς κανένα πρόβλημα. Είμαστε ο πρώτος συνεταιρισμός που εφάρμοσε αυτή τη διαδικασία».  

Από τις 2 Δεκεμβρίου 2025 η χώρα εισέρχεται σε μια νέα ψηφιακή εποχή για τις εξαγωγές, καθώς τίθεται σε παραγωγική λειτουργία το Αυτοματοποιημένο Σύστημα Εξαγωγών (AES). Πρόκειται για το σύστημα που πλέον αναλαμβάνει όλες τις τελωνειακές διαδικασίες εξαγωγής και εξόδου από το τελωνειακό έδαφος της Ε.Ε., με στόχο την ομαλή, ασφαλή και ενιαία διαχείριση των εξαγωγών σε όλα τα κράτη-μέλη. 

Η επίσημη ανακοίνωση της ΑΑΔΕ περιγράφει το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης της νέας πλατφόρμας, ενώ η αναλυτική Εγκύκλιος Ε2100/2025 εξηγεί τον τρόπο λειτουργίας, τις νέες δυνατότητες και τις υποχρεώσεις οικονομικών φορέων και τελωνείων. Το νέο πλαίσιο αφορά άμεσα επιχειρήσεις εξαγωγής αγροτικών προϊόντων, συσκευαστήρια, συνεταιρισμούς, αλλά και όσους διαχειρίζονται μεταφορές και τελωνειακές διαδικασίες.

Η νέα εποχή των εξαγωγών: Τι είναι το AES

Το AES είναι ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πληροφοριακό σύστημα που αντικαθιστά το προηγούμενο σύστημα ελέγχου εξαγωγών (ECS-P2). Όπως περιγράφεται στην εγκύκλιο, πρόκειται για μια πλήρως ψηφιακή πλατφόρμα που επιτρέπει την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τελωνείων και εξαγωγέων, διευκολύνοντας τον έλεγχο, την ασφάλεια και την ταχύτητα των διαδικασιών.

Στόχος του νέου συστήματος 

Ο στόχος του νέου Αυτοματοποιημένου Συστήματος Εξαγωγών (AES) είναι να περιορίσει τα λάθη και τις καθυστερήσεις που προέκυπταν από τη χειροκίνητη καταχώριση, να ενισχύσει τον έλεγχο κινδύνων μέσω της αυτοματοποιημένης ανάλυσης, να εξασφαλίσει την ομοιόμορφη εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων σε όλα τα κράτη-μέλη και να διευκολύνει τους οικονομικούς φορείς που πραγματοποιούν νόμιμες εξαγωγές. Για τον αγροτικό τομέα, όπου η τήρηση χρόνων φόρτωσης, η ακεραιότητα της ψυκτικής αλυσίδας και η ακρίβεια των συνοδευτικών εγγράφων είναι κρίσιμη, η μετάβαση στο AES αναμένεται να βελτιώσει ουσιαστικά την ταχύτητα και την αξιοπιστία των διαδικασιών.

Πώς έγινε η μετάβαση – Το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης

Η μετάβαση στο νέο AES πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 2 Δεκεμβρίου 2025, όπως ανακοίνωσε η ΑΑΔΕ. Από τις 07:00 έως τις 09:00 όλες οι εφαρμογές του ICISnet, καθώς και τα συστήματα AES και NCTS, δεν ήταν διαθέσιμα λόγω εργασιών αναβάθμισης. Στη συνέχεια, μέχρι τις 13:30, το ICISnet λειτούργησε κανονικά, αλλά δεν επιτρεπόταν η υποβολή δηλώσεων στα AES και NCTS. Στις 13:30 ενεργοποιήθηκε η νέα εφαρμογή διασαφήσεων εξαγωγής, ενώ οι διασαφήσεις που είχαν ήδη ξεκινήσει στο ICISnet ολοκλήρωσαν εκεί τον κύκλο τους. Κατά τη διάρκεια της προσωρινής διακοπής εφαρμόστηκε η εφεδρική διαδικασία της εγκυκλίου ΔΤΔ Α 1068392/2016, ενώ η πρόσβαση στο νέο σύστημα γίνεται πλέον από την επιλογή «AES P1» στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ, με χρήση κωδικών TAXISnet.

Τι αλλάζει πρακτικά για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις

Η εγκύκλιος Ε2100 παρουσιάζει τις σημαντικότερες λειτουργικές αλλαγές. Μεταξύ άλλων:

α. Νέα και επικαιροποιημένα εργαλεία

Το AES φέρνει μια σειρά από λειτουργικότητες που διευκολύνουν τον εξαγωγέα:

Διασάφηση πριν από την προσκόμιση των εμπορευμάτων: οι διαδικασίες ξεκινούν νωρίτερα, επιταχύνοντας την παράδοση. 

Απλουστευμένη και συμπληρωματική διασάφηση: μειωμένα δεδομένα κατά την αρχική φάση, πλήρης συμπλήρωση αργότερα.

Κεντρικός τελωνισμός: ο εξαγωγέας μπορεί να υποβάλει διασάφηση στο τελωνείο όπου είναι εγκατεστημένος, ακόμη κι αν τα εμπορεύματα προσκομίζονται αλλού.

Διασύνδεση με NCTS και EMCS: ενιαία παρακολούθηση για προϊόντα που μπαίνουν σε διαμετακόμιση ή υπόκεινται σε ΕΦΚ.

Ηλεκτρονική γνωστοποίηση επανεξαγωγής (REN): πλήρης ψηφιοποίηση διαδικασιών για μη ενωσιακά εμπορεύματα.

β. Νέοι κανόνες και δεδομένα στη διασάφηση

Η διασάφηση εξαγωγής (μήνυμα IE515) αποκτά νέα δομή σε τρία επίπεδα:

Κεφαλίδα διασάφησης: στοιχεία τελωνείων, ρόλων, ασφάλειας.

Φορτίο εμπορευμάτων: μεταφορικά μέσα, τοποθεσία, έγγραφα.

Είδος εμπορευμάτων: περιγραφή, αξία, κωδικοί, καθαρή μάζα.

Για πρώτη φορά, ο εξαγωγέας πρέπει να δηλώνεται αποκλειστικά στην κεφαλίδα, όχι ανά είδος. 

γ. Ποιες περιπτώσεις παραμένουν στο ICISnet

Σημαντικό για μικρούς παραγωγούς και επιχειρήσεις:

Ορισμένες εξαγωγές μικρής αξίας (έως 1.000€), δέματα ταχυμεταφορών, αποστολές με ΕΛΤΑ και εφοδιασμοί πλοίων/αεροσκαφών συνεχίζουν να διεκπεραιώνονται στο υπάρχον σύστημα ICISnet. 

Ποιοι επηρεάζονται – Επιχειρήσεις, συνεταιρισμοί, μεταφορείς

Η εγκύκλιος καθορίζει ότι το νέο σύστημα AES αφορά το σύνολο των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία εξαγωγής: από τους εξαγωγείς αγροτικών και άλλων προϊόντων έως τους τελωνειακούς αντιπροσώπους, τις μεταφορικές εταιρείες και τα τελωνεία εξαγωγής και εξόδου. Για τη μετάβαση στη νέα πλατφόρμα απαιτείται εξοικείωση με τη δομή δεδομένων της διασάφησης, προσαρμογή των λογιστικών και διαχειριστικών συστημάτων, καθώς και στενότερη συνεργασία μεταξύ εξαγωγέων και τελωνειακών αντιπροσώπων. Η ορθή και έγκαιρη προετοιμασία εγγράφων και μεταφορικών μέσων είναι ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις που διαχειρίζονται ευπαθή προϊόντα, όπου η δυνατότητα προϋποβληθείσας διασάφησης αποτελεί ουσιαστικό πλεονέκτημα, μειώνοντας τις καθυστερήσεις στα τελωνεία.

Η μετάβαση στο AES απαιτεί από τους οικονομικούς φορείς εξοικείωση με τη νέα δομή δεδομένων και προσαρμογή των συστημάτων τους, καθώς και στενότερη συνεργασία με τελωνειακούς αντιπροσώπους για την ορθή υποβολή των διασαφήσεων. Η έγκαιρη προετοιμασία των εγγράφων και των μεταφορικών μέσων είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα για ευπαθή αγροτικά προϊόντα, όπου η δυνατότητα προϋποβληθείσας διασάφησης μειώνει καθυστερήσεις και επιταχύνει τη διαδικασία εξαγωγής.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εξαγωγείς αγροτικών προϊόντων

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, το AES εφαρμόζεται σε όλα τα ενωσιακά προϊόντα που προορίζονται για εξαγωγή ή για εφοδιασμό πλοίων και αεροσκαφών, καθώς και σε εμπορεύματα που υπάγονται σε ειδικά καθεστώτα, όπως η τελειοποίηση ή η τελωνειακή αποταμίευση. Η ακρίβεια στη συμπλήρωση της διασάφησης είναι κρίσιμη, καθώς το σύστημα εντοπίζει αυτόματα ασυμφωνίες μέσω ανάλυσης κινδύνου. Οι τροποποιήσεις και οι ακυρώσεις επιτρέπονται μόνο υπό συγκεκριμένους όρους, ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία, ενώ τα τελωνεία δύνανται να εκδίδουν ηλεκτρονικά αποφάσεις ελέγχου και αποτελέσματα εξόδου. Ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή αναγραφή του εξαγωγέα, ο οποίος, σε περιπτώσεις πώλησης προς εξαγωγή, πρέπει να είναι ο πωλητής–κύριος των αγαθών με τον αντίστοιχο αριθμό ΕΟRΙ, προκειμένου να τεκμηριώνεται η απαλλαγή από τον ΦΠΑ.

Ένα βήμα μπροστά, με αυξημένες απαιτήσεις 

Η μετάβαση στο AES αποτελεί μια σημαντική αλλαγή για τη διαδικασία των εξαγωγών, ιδιαίτερα για τα αγροτικά προϊόντα όπου ο χρόνος και η ακρίβεια των διατυπώσεων επηρεάζουν άμεσα την αξία της παραγωγής. Το νέο πλαίσιο φέρνει περισσότερη οργάνωση αλλά και μεγαλύτερη υπευθυνότητα στις συναλλαγές, με τις επιχειρήσεις και τους παραγωγούς να καλούνται να προσαρμοστούν σταδιακά στις νέες απαιτήσεις. Το επόμενο διάστημα θα δείξει πώς η καθημερινή πρακτική των εξαγωγών θα αφομοιώσει αυτές τις αλλαγές, σε μια αγορά που ζητά σταθερά ποιότητα και αξιοπιστία.

Πηγές:

ΑΑΔΕ –  Ανακοίνωση

ΑΑΔΕ – Εγκύκλιος Ε2100/28.11.2025

Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την αναβολή της υποχρεωτικής εφαρμογής του συστήματος ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από μεγάλες αντιδράσεις των παραγωγών, οι οποία ανέφεραν ότι «ο γεωργικός τομέας δεν μπορεί να αναλάβει νέα διοικητικά βάρη, ούτε περισσότερα κοστολόγια για να προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα απαίτηση».

Η ισπανική αγροτική οργάνωση ASAJA της περιφέρειας Córdoba επισημαίνει ότι η ψηφιοποίηση των παραστατικών διακίνησης είναι μια απαραίτητη διαδικασία, αλλά δεν μπορεί να επιβληθεί σε έναν τομέα που συνεχίζει να υποφέρει από χρονοβόρες και ολοένα και πιο περίπλοκες διοικητικές διαδικασίες, ενώ οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις ήδη υφίστανται αφόρητη γραφειοκρατική πίεση.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της ASAJA Córdoba, Fernando Adell, δήλωσε ότι «αυτή η αναβολή αποδεικνύει ότι είχαμε δίκιο, επειδή ο γεωργικός τομέας δεν είναι σε θέση να συμμορφωθεί με περισσότερες υποχρεώσεις και διοικητικά βάρη, που έχουν σχεδιαστεί από το γραφείο και χωρίς να έχουν εικόνα επί του πεδίου».

Από την άλλη στην Ελλάδα μεγάλες αντιδράσεις υπάρχουν από τους αγρότες και κυρίως από τους ελαιοπαραγωγούς γιατί εν μέσω συγκομιδής καλούνται να εφαρμόσουν το ψηφιακό δελτίο αποστολής.

Σύμφωνα με την σχετική νομοθεσία, από την 1η Δεκεμβρίου, είναι υποχρεωτική η διαβίβαση στην πλατφόρμα myDATA των δεδομένων που αφορούν τη διακίνηση αποθεμάτων για όλες τις υπόχρεες επιχειρηματικές οντότητες, συμπεριλαμβανομένων των αγροτών κανονικού καθεστώτος.

Όπως τονίζει η ΕΘΕΑΣ, έχει τεθεί σε λειτουργία η νέα έκδοση v1.0.12 της ψηφιακής πλατφόρμας myDATA, η οποία περιλαμβάνει σημαντικές προσθήκες και βελτιώσεις, διασφαλίζοντας μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων. Η παρούσα τροποποίηση αποτελεί ναι μεν μια θετική έκβαση στα προβλήματα των αγροτών, ωστόσο αποτελεί μια προσωρινή λύση, καθώς δεν μπορεί να καλύψει το εύρος των περιπτώσεων. Επίσης η επιλογή έκδοσης παραστατικού τύπου 9.3 Δελτίο Αποστολής με ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», αφενός δίνει λύση στο πρόβλημα έκδοσης-διακίνησης του δελτίου αποστολής από τον αγρότη του κανονικού καθεστώτος (π.χ. από το χωράφι στο ελαιοτριβείο), αφετέρου δεν μπορεί να εξυπηρετήσει περιπτώσεις, όπως η μεταφορά του προϊόντος από το χωράφι στην αποθήκη του παραγωγού, όταν αυτός επιλέγει να το αποθηκεύσει για πώληση σε άλλο χρόνο.

Όπως δηλώνει στον ΑγροΤύπο ο κ. Γιάννης Λάγγης, πρόεδρος στον Ελαιουργικό Αγροτικό Συνεταιρισμό Μεταμόρφωσης, «η εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής έχει φέρει μεγάλη ταλαιπωρία σοτυς ελαιοπαραγωγούς. Σαν συνεταιρισμός είμαστε υπέρ της καταγραφής των ποσοτήτων αλλά η συγκεκριμένη διαδικασία δεν είναι εφαρμόσιμη, κυρίως από τους παραγωγούς μεγάλης ηλικίας. Είναι δύσκολο για τον παραγωγό να υπολιγίσει στο χωράφι την ποσότητα του ελαιοκάρπου που θα μεταφέρει στο ελαιοτριβείο. Από την άλλη το συνεταιριστικό ελαιοτριβείο δεν μπορεί να κάνει λάθος στις ποσότητες που παραλαμβάνει από τους παραγωγούς. Αυτό σημαίνει μεγάλες καθυστερήσεις». 

Συνάντηση θα έχει, την Παρασκευή (28/11) ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, με τους εκπροσώπους των πρατηριούχων εμπόρων καυσίμων για τα προβλήματα που υπάρχουν με την πληρωμή της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στους αγρότες.

Όπως τόνισε ο κ. Πιτσιλής, η συνάντηση θα γίνει για να δούμε τι έχει συμβεί και πολλοί αγρότες δεν πληρώθηκαν τον ΕΦΚ του πετρελαίου. Όπως επισήμανε το μόνο που χρειάζεται από τους πρατηριούχους είναι το ΑΦΜ του αγρότη.

Θέλουμε να καταλάβουμε γιατί δεν φαίνεται η πώληση του πετρελαίου στην πλατφόρμα για τους δικαιούχους αγρότες που δεν κατάφεραν να πληρωθούν.

Θυμίζουμε ότι στην τρίτη φάση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) για το αγροτικό πετρέλαιο, πληρώθηκαν 82.624 επαγγελματίες αγρότες, με συνολικό ποσό της επιστροφής ανέρχεται σε 18,63 εκατομμύρια ευρώ.

Υπολογίζεται από την ΑΑΔΕ ότι:
α) περίπου 25.000 αγρότες είδαν μειωμένο ποσό επιδότησης στην καταβολή του Νοεμβρίου και
β) επιπλέον 12.000 περίπου αγρότες που είχαν εξαντλήσει το όριο από την καταβολή της 2ης δόσης τον Ιούλιο και δεν έλαβαν επιστροφή.

Μέχρι στιγμής, για το 2025, έχουν πραγματοποιηθεί οι εξής πληρωμές ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου:

• 16 Απριλίου: 15.921.068,34 ευρώ σε 76.128 επαγγελματίες αγρότες
• 23 Ιουλίου: 21.733.770,98 ευρώ σε 82.392 επαγγελματίες αγρότες
• 6 Νοεμβρίου: 18.600.000 ευρώ σε 82.624 επαγγελματίες αγρότες

Απομένουν δύο ακόμη πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025, μία έως 30 Δεκεμβρίου για τιμολόγια αγοράς που έχουν εκδοθεί έως 30 Νοεμβρίου και μία στις 31 Ιανουάριου για τιμολόγια που έχουν εκδοθεί έως 31 Δεκεμβρίου.

Δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η τροποποιητική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που αναφέρει τους όρους, προϋποθέσεις και διαδικασία χορήγησης της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) του πετρελαίου εσωτερικής καύσης (DIESEL) στους αγρότες.

Ισχύει για επιστροφές ΕΦΚ του έτους 2025, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έχουν ήδη χορηγηθεί βάσει τιμολογίων αγοράς που εκδόθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως και την 30η Σεπτεμβρίου 2025

Με την τροποποιητική απόφαση αυξάνεται, κατά 50%, το ανώτατο όριο του πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο ΕΦΚ στους αγρότες.

Ειδικά για τα αγρότες που έχουν υποβάλλει Ε.Α.Ε. για το 2024 και για την ανάγκη των πρώτων δύο χρονικά καταβολών για τον υπολογισμό της μέγιστης δικαιούμενης ποσότητας λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της Ε.Α.Ε. του προηγούμενου του τρέχοντος έτους.

Για το θέμα ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλούς δικαιούχους περιορίστηκε το ποσό της 3ης δόσης της επιστροφής του ΕΦΚ του αγροτικού πετρελαίου του Νοεμβρίου, λόγω του γεγονότος ότι τα λίτρα που αντιστοιχούν στα τιμολόγια πώλησης που έχουν εκδοθεί και διαβιβαστεί στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA και eSend, υπερβαίνουν τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες βάση των δεικτών μηχανικής απασχόλησης (απαιτούμενης ενέργειας) ανά καλλιέργεια του Παραρτήματος της σχετικής ΚΥΑ Α.1173.2024, αυξάνεται σε μόνιμη βάση κατά 50% το μέγιστο όριο των λίτρων επιδότησης όπως αυτό υπολογίζεται από τους δείκτες μηχανικής απασχόλησης.

Με αυτόν τον τρόπο υπολογίζεται ότι:
α) περίπου 25.000 αγρότες των οποίων το ποσό επιδότησης περιορίστηκε στην καταβολή του Νοεμβρίου και
β) επιπλέον 12.000 περίπου αγρότες που είχαν εξαντλήσει το όριο από την καταβολή της 2ης δόσης τον Ιούλιο και δεν έλαβαν επιστροφή τον Νοέμβριο,
θα λάβουν επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο.

Υπενθυμίζεται ότι έως σήμερα με τις 3 πρώτες δόσεις έχουν καταβληθεί 56,3 εκατ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου.

Και απομένουν δύο ακόμη πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025, μία έως 30 Δεκεμβρίου για τιμολόγια αγοράς που έχουν εκδοθεί έως 30 Νοεμβρίου και μία στις 31 Ιανουάριου για τιμολόγια που έχουν εκδοθεί έως 31 Δεκεμβρίου.

Σημειώνεται ότι η αύξηση κατά 50% των ορίων καταβολής του ΕΦΚ θα ισχύσει από το τρέχον έτος και σε μόνιμη βάση».

Διαβάστε το ΦΕΚ

Μεγάλες αντιδράσεις υπάρχουν από τους ελαιοπαραγωγούς όλης της χώρας γιατί εν μέσω συγκομιδής καλούνται να εφαρμόσουν το ψηφιακό δελτίο αποστολής.

Σύμφωνα με την σχετική νομοθεσία, από την 1η Δεκεμβρίου, θα είναι υποχρεωτική η διαβίβαση στην πλατφόρμα myDATA των δεδομένων που αφορούν τη διακίνηση αποθεμάτων για όλες τις υπόχρεες επιχειρηματικές οντότητες, συμπεριλαμβανομένων των αγροτών κανονικού καθεστώτος.

Ο κ. Γεώργιος Γωνιωτάκης, ελαιοπαραγωγός από τα Χανιά και μέλος της διοίκησης της ΕΘΕΑΣ, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι οι αγρότες ειδικού καθεστώτος παράγουν ελαιόλαδο όπως και οι αγρότες κανονικού καθεστώτος. Γιατί θα πρέπει να «τιμωρήσουμε» τους αγρότες κανονικού καθεστώτος με αυτή τη διαδικασία; Γιατί θέλουμε να κάνουμε ακόμη πιο δύσκολη τη ζωή του ελαιοπαραγωγού με τέτοια μέτρα;

Μιλάμε για ένα εθνικό προϊόν που πάμε να του δημιουργήσουμε πρόβλημα. Με την ελαιοκαλλιέργεια ασχολείται ένας μεγάλος αριθμός παραγωγών. Με το μέτρο αυτό θέλουν να τους αναγκάσουν να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια.

Ήδη έχουμε μεγάλο πρόβλημα με τους εργάτες γης και δεν γνωρίζουμε αν θα καταφέρουμε να συγκομίσουμε τον ελαιώνα. Ο παραγωγός δεν γνωρίζει το βάρος των ελιών που θα φορτώσει στην πλατφόρμα. Πολλά χωράφια είναι μικρά αναγκάζεται να αποθηκεύει προσωρινά τις ελιές στο σπίτι του και μετά - όταν μαζέψει μια μεγάλη ποσότητα - θα τις μεταφέρει στο ελαιοτριβείο.

Επίσης οι περισσότεροι ελαιώνες δεν έχουν ίντερνετ και οι παραγωγοί δεν μπορούν να κάνουν την καταγραφή στις πλατφόρμες. Δεν μπορεί να έχουμε ένα λογιστή στο χωράφι να μας περνά το δελτίο αποστολής στην ΑΑΔΕ για να φύγει το φορτίο από το χωράφι.

Κάποιοι δεν γνωρίζουν πως γίνεται στο χωράφι η συγκομιδή και καλό είναι πριν αποφασίσουν για τέτοια μέτρα να έρχονται να δουν την εικόνα. Θέλουμε να γίνεται καταγραφή των ποσοτήτων και να κάνει ελέγχους η ΑΑΔΕ. Όμως όλα αυτά τα στοιχεία που ζητά αναγράφονται στο δελτίο αποστολής που εκδίδει το ελαιοτριβείο. Τις ελιές δεν τις πουλάμε στον καταναλωτή αλλά τις πάμε στο ελαιοτριβείο και εκεί παράγεται το ελαιόλαδο. Άρα δεν χρειάζεται να ταλαιπωρούν τον παραγωγό στο χωράφι».

Ανάγκη απλοποίησης της διαδικασίας

Η ΕΘΕΑΣ απέστειλε επιστολή προς τη Διοίκηση της ΑΑΔΕ και την πολιτική ηγεσία των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, περιγράφοντας τα προβλήματα που έχουν προκύψει με την υποχρεωτική εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής από τους αγρότες, και προτείνει μία σειρά τροποποιήσεων για την ομαλότερη διεξαγωγή του μέτρου. Η επιστολή αναφέρει τα εξής:

«Αναφορικά με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία προβλέπει την υποχρεωτική διαβίβαση δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA, θα θέλαμε να σας μεταφέρουμε τους προβληματισμούς μας. Τα δεδομένα αφορούν τη διακίνηση αποθεμάτων για όλες τις υπόχρεες επιχειρηματικές οντότητες, συμπεριλαμβανομένων και των αγροτών κανονικού καθεστώτος. Ύστερα από μηνιαίες συσκέψεις που έχουμε πραγματοποιήσει με τη συμμετοχή λογιστών των αγροτικών συνεταιρισμών, φοροτεχνικών, καθώς και τεχνικών λογισμικού και μηχανογράφησης, έχουμε συμπεράνει πως είναι πρακτικά δυσχερής η εφαρμογή στο χωράφι ή στις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις.

Α. Περιγραφή του προβλήματος

Για να γίνει κατανοητή η δυσκολία, σας παραθέτουμε την περίπτωση των ελαιοπαραγωγών, με ανάλογα ζητήματα άλλων επαγγελματιών αγροτών του πρωτογενή τομέα, όπου η εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου είναι αδύνατη σε πραγματικές συνθήκες εργασίας στον αγρό.
Οι ελαιοπαραγωγοί, ορισμένες φορές, μπορεί να χρειαστεί να επισκεφθούν το ελαιοτριβείο, έως και τρεις φορές ημερησίως ή να μεταφέρουν προσωρινά τη σοδειά τους σε ιδιωτικό χώρο.
Συχνά, η μεταφορά γίνεται από εργάτες που δεν έχουν καμία εξοικείωση με χρήση ψηφιακών εργαλείων ή ακόμα και από μετακλητούς που δεν μιλούν την ελληνική γλώσσα.
Η έλλειψη δικτύου σε πολλά αγροκτήματα, υποχρεώνει τους παραγωγούς στην χειρόγραφη έκδοση των δελτίων και στη συνέχεια τη διαβίβαση τους στην ΑΑΔΕ.
Στην περίπτωση της επίμορτος αγροληψία (σιμισιακά), υποχρεώνεται ο ιδιοκτήτης, ο οποίος δεν βρίσκεται στο χωράφι, να εκδίδει δελτίο αποστολής χωρίς να έχει πραγματική εικόνα τι φορολογικό στοιχείο θα πρέπει να εκδώσει. Ο μαζωχτής εάν μεταφέρει με δικό του μέσο την παραγωγή με δύο δελτία αποστολής, είναι εκτεθειμένος σε πρόστιμα άλλων υπουργείων.

Β. Η επιβολή κυρώσεων που δημιουργούνται από τις δυσκολίες

Η νομοθεσία για τη διακίνηση αγαθών χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής επιφέρει πολύ αυστηρά πρόστιμα. Συγκεκριμένα, ξεκινούν με 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, αν τηρείται απλογραφικό, φτάνοντας τα 1.000 ευρώ για τήρηση διπλογραφικού συστήματος. Ελπίζουμε να μην νομοθετηθεί η ανακοίνωση του υπουργείου για πρόστιμα 5.000 και 10.000 ευρώ.
Όπως καταλαβαίνετε, η αναγγελία μίας νέας παράτασης δε θα φέρει λύση στο πρόβλημα, καθώς οι αγρότες καλούνται να προσαρμοστούν σε μια νέα, δαπανηρή και περίπλοκη διαδικασία. Επίσης, η εμπλοκή των φοροτεχνικών, εκ των πραγμάτων δεν θα διευκολύνει, αλλά θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη διαδικασία.
Ως εκ τούτου και με βάση τα παραπάνω, πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρξουν τροποποιήσεις πριν την εφαρμογή της νέας ΚΥΑ, και ζητούμε από τους αρμόδιους φορείς να εξετάσουν:

• την εξαίρεση των αγροτών κανονικού καθεστώτος από την εφαρμογή του μέτρου,
• την πιθανότητα περιορισμού του στην έκδοση δελτίου παραλαβής ή έκδοση του δελτίου από τον παραλαβών ελαιουργό
• την απλούστευση όλων των παραμέτρων της ψηφιακής διαδικασίας».

Αντιδράσεις από κυβερνητικούς βουλευτές

Οι δυσκολίες που συνεπάγεται για τους ελαιοπαραγωγούς, η εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής αποτελεί το κύριο θέμα ερώτησης προς τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργο Κώτσηρα, από τον βουλευτή Λακωνίας, Νεοκλή Κρητικό.

«Ένας ελαιοπαραγωγός μπορεί να χρειάζεται να επισκεφθεί το ελαιοτριβείο ακόμη και τρεις φορές ημερησίως ή να μεταφέρει προσωρινά τη σοδειά του σε ιδιωτικό χώρο, κάτι που δεν επιτρέπει την άμεση ψηφιακή καταγραφή», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, πολλοί παραγωγοί διαθέτουν πολλαπλά αγροτεμάχια, συχνά απομακρυσμένα μεταξύ τους, καθιστώντας ανέφικτη τη χρήση ζυγιστικών μηχανών ή άλλων μέσων τεκμηρίωσης σε κάθε χωράφι.

Ο Λάκωνας βουλευτής υπογραμμίζει ότι οι παρατάσεις δεν λύνουν το πρόβλημα, καθώς οι αγρότες καλούνται να προσαρμοστούν σε μια νέα, δαπανηρή και περίπλοκη διαδικασία. Επίσης, η εμπλοκή των φοροτεχνικών, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα διευκολύνει αλλά θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη διαδικασία. 

Ο κυβερνητικός βουλευτής ζητά από το υπουργείο να εξετάσει:

• την εξαίρεση των αγροτών κανονικού καθεστώτος από την εφαρμογή του μέτρου,
• την πιθανότητα περιορισμού του στην έκδοση δελτίου παραλαβής,
• ή, εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό, την απλούστευση όλων των παραμέτρων της ψηφιακής διαδικασίας.

Στην καθημερινότητα του αγρότη, οι μικροζημιές στα μηχανήματα είναι τόσο συνηθισμένες όσο και το πότισμα. Μια χαμένη βίδα το πρωί, ένα παξιμάδι που «λύγισε» το μεσημέρι, μια ροδέλα που χάθηκε μέσα στη σκόνη. Κι έτσι, ο δρόμος προς τα σιδηρικά ή το συνεργείο γίνεται δεύτερη φύση. Μπαίνει ο παραγωγός, παίρνει ό,τι χρειάζεται, ο καταστηματάρχης το σημειώνει πρόχειρα «να μην ξεχαστεί» — και η ζωή συνεχίζεται.

Μόνο που αυτή η καθημερινή ευκολία γίνεται… παγίδα όταν φτάσει η ώρα του ελέγχου. Οι μικροαγορές είναι πραγματικές, όμως τα συνοδευτικά παραστατικά συχνά δεν περιγράφουν τίποτα: ούτε ποσότητες, ούτε είδη, ούτε ημερομηνίες παραλαβής. Και τότε, ο ελεγκτής έχει κάθε λόγο να τις «κόψει» ως αδικαιολόγητες. Η συναλλαγή έχει γίνει κανονικά, αλλά στα χαρτιά μοιάζει σαν να μην υπήρξε ποτέ. Και αυτό μπορεί να μετατραπεί σε λογιστική διαφορά, πρόσθετο φόρο και πολλές δυσάρεστες συνέπειες για τον παραγωγό.

Τα «ψιλά» έξοδα που γίνονται μεγάλος μπελάς 

Για τον αγρότη, οι μικροαγορές είναι καθημερινότητα. Μια στάση στα σιδηρικά για δυο βίδες, μια παράκαμψη στο συνεργείο για ένα παξιμάδι που λείπει, και πάει λέγοντας. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο καταστηματάρχης σημειώνει πρόχειρα ό,τι πήρε ο πελάτης, με την υπόσχεση ότι «θα τα γράψει όλα μαζί» αργότερα. Κάπως έτσι, μαζεύονται δεκάδες μικρές παραλαβές που τελικά αποτυπώνονται σε ένα ενιαίο τιμολόγιο, μήνες μετά, με μια μοναδική περιγραφή τύπου: «Ανταλλακτικά – αξία 5.000 €». Κι ενώ ο παραγωγός γνωρίζει ότι όλα αυτά τα υλικά χρησιμοποιήθηκαν, στα μάτια του ελεγκτή δεν αποδεικνύεται τίποτα. Δεν υπάρχουν επιμέρους ποσότητες, είδη, ημερομηνίες ή διακριτές παραδόσεις. Το παραστατικό δείχνει μια χοντρική αγορά, χωρίς χαρακτήρα και χωρίς τεκμηρίωση.

Στους φορολογικούς ελέγχους, αυτού του τύπου τα «γενικά» τιμολόγια απορρίπτονται σχεδόν αυτόματα ως ατεκμηρίωτα, ακόμη κι αν η συναλλαγή έχει πραγματοποιηθεί κανονικά. Και από τη στιγμή που ένα τέτοιο παραστατικό δεν αναγνωριστεί, ο παραγωγός βλέπει τα έξοδά του να μειώνονται στα χαρτιά, τα κέρδη του να εμφανίζονται τεχνητά υψηλότερα και, τελικά, να επιβαρύνεται με πρόσθετους φόρους και προσαυξήσεις. Έτσι, οι πιο απλές και καθημερινές μικροαγορές καταλήγουν να είναι από τα πρώτα σημεία που ελέγχονται και αμφισβητούνται.

Πώς καταγράφονται σωστά οι μικροαγορές για να μη χαθούν στον έλεγχο

Η μόνη ουσιαστική άμυνα απέναντι στις απορρίψεις των μικροεξόδων είναι η ακριβής καταγραφή τους από την πρώτη στιγμή. Κάθε φορά που παραλαμβάνει ο αγρότης ακόμη και το πιο μικρό ανταλλακτικό, πρέπει να ζητά δελτίο αποστολής. Αργότερα, στο τέλος του μήνα, το κατάστημα οφείλει να εκδώσει ένα πλήρες και αναλυτικό τιμολόγιο που να αποτυπώνει όλα τα τεμάχια που παραδόθηκαν μέσα σε εκείνη την περίοδο, με σαφείς περιγραφές και ποσότητες.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι πλέον χρονοβόρα. Τα περισσότερα καταστήματα διαθέτουν ηλεκτρονικά συστήματα τιμολόγησης και, μετά την αρχική καταχώρηση του πελάτη, η έκδοση κάθε παραστατικού γίνεται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί παραγωγοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι «δεν χρειάζεται» παραστατικό όταν η αξία είναι ελάχιστη — για παράδειγμα, ένα μικροέξοδο των 4–5 ευρώ ή και χαμηλότερο. Η πραγματικότητα, όμως, είναι ότι η παράλειψη ακόμη και των πιο μικρών αγορών μπορεί να οδηγήσει στην απόρριψη ολόκληρης της δαπάνης και τελικά σε μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση. Σε τελική ανάλυση, η συστηματική τήρηση των παραστατικών δεν είναι τυπικότητα, είναι ο μόνος τρόπος ώστε τα καθημερινά έξοδα να μην κινδυνεύουν να «χαθούν» όταν έρθει η ώρα του ελέγχου.

Όταν η εργασία “μετράει” περισσότερο από το ανταλλακτικό

Συχνά θεωρούμε ότι το παραστατικό της αγοράς αρκεί για να στηρίξει μια δαπάνη. Στην πράξη, όμως, το κρίσιμο σημείο για τον έλεγχο δεν είναι μόνο το τι αγοράστηκε, αλλά το πώς και από ποιον τοποθετήθηκε. Κι εκεί ακριβώς αρχίζουν τα προβλήματα: ένα ανταλλακτικό χωρίς αποδεικτική εργασία μπορεί να θεωρηθεί «ορφανό» και να απορριφθεί. Υπάρχουν φυσικά περιπτώσεις όπου ο αγρότης έχει κάθε λόγο να κάνει τη δουλειά μόνος του. Η αλλαγή λαδιών, η αντικατάσταση ενός φίλτρου ή η τοποθέτηση μαχαιριών στην αλωνιστική είναι εργασίες που δεν απαιτούν επαγγελματία. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν χρειάζεται παραστατικό υπηρεσίας, γιατί δεν παρέχεται υπηρεσία από τρίτο.

Από τη στιγμή όμως που μπαίνει στη μέση μηχανικός ή συνεργείο —είτε πρόκειται για σέρβις σε ΦΙΧ είτε για εργασία σε βαμβακοσυλλεκτική ή οποιαδήποτε τεχνική επέμβαση— τότε η εικόνα αλλάζει. Η απουσία Τ.Π.Υ. δίνει στον ελεγκτή το δικαίωμα να αμφισβητήσει συνολικά τη δαπάνη, ακόμη κι αν τα ανταλλακτικά αγοράστηκαν κανονικά. Η λύση είναι ξεκάθαρη: το συνεργείο πρέπει είτε να εκδίδει ξεχωριστό τιμολόγιο για την εργασία, είτε να αναγράφει μέσα στο τιμολόγιο πώλησης ότι η τιμή περιλαμβάνει και την τοποθέτηση. Μόνο έτσι δημιουργείται πλήρης εικόνα της συναλλαγής και η δαπάνη καλύπτεται.

Η λεπτομέρεια που προστατεύει τον παραγωγό

Ο αγρότης ζει με τις μικρές ανάγκες των μηχανημάτων του καθημερινά, ένα χαλασμένο εξάρτημα, μια γρήγορη επισκευή, μια διαδρομή μέχρι το συνεργείο. Κι ενώ όλα αυτά φαίνονται ασήμαντα μέσα στη ρουτίνα, στον έλεγχο αποκτούν άλλο βάρος. Ό,τι δεν έχει γραφτεί σωστά, αμφισβητείται. Και ό,τι αμφισβητείται, κοστίζει. Η προστασία δεν βρίσκεται σε περίπλοκες διαδικασίες, αλλά στην απλή συνήθεια να αφήνουμε πίσω μας διαδρομές που αποδεικνύονται. Ένα σωστό δελτίο αποστολής σήμερα, ένα αναλυτικό τιμολόγιο στο τέλος του μήνα, μια καθαρή εικόνα της εργασίας που έγινε – αυτά είναι που εξασφαλίζουν ότι ο παραγωγός δεν θα βρεθεί προ εκπλήξεων.

Γιατί πολλές φορές δεν είναι το μεγάλο σπάσιμο που φέρνει τον μπελά. Είναι εκείνη η μικρή αγορά της καθημερινότητας που, αν την αφήσουμε στην τύχη της, μπορεί να φέρει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα περιμέναμε.

Την αντίδρασή της στην εφαρμογή του ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής στις λαϊκές αγορές, εκφράζει με ανακοίνωσή της η Πανελλαδική Ομοσπονδία Συλλόγων Αγροτικών Προϊόντων Πωλητών Λαϊκών Αγορών.

Έπειτα από τηλεδιάσκεψη όπου συμμετείχαν οι σύλλογοι και ομοσπονδίες της χώρας, επιβεβαιώθηκε πως το μέτρο δεν μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη. Μάλιστα, εκπρόσωποί του κλάδου ζητούν άμεσα συνάντηση με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη για να εξηγήσουν τις θέσεις τους.

Επίσης υπογραμμίζουν και την αντίδραση τους «στο νέο φορολογικό που επιβάλλει τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης», εξηγώντας πως αυτό έχει οδηγήσει μια μεγάλη μερίδα συναδέρφων τους να εγκαταλείψουν το επάγγελμα.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης:

«Μετά την τηλεδιάσκεψη της συνομοσπονδίας, με τη συμμετοχή όλων των συλλόγων και ομοσπονδιών της χώρας, επιβεβαιώθηκε ομόφωνα ότι το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής δεν μπορεί να εφαρμοστεί στις λαϊκές αγορές.

Οι ιδιαιτερότητες του κλάδου και η καθημερινή λειτουργία των αγορών αποδεικνύουν ότι το μέτρο δεν μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη.

Ζητάμε άμεσα συνάντηση με τον υπουργό κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, ώστε να παρουσιαστούν τεκμηριωμένα όλες οι ενστάσεις και οι ουσιαστικές δυσκολίες που προκαλεί το μέτρο.

Τονίζουμε ξανά την κατηγορηματική μας αντίθεση στο νέο φορολογικό που επιβάλλει τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης. Ένα σύστημα που έχει οδηγήσει σε οικονομική ασφυξία χιλιάδες επαγγελματίες των λαϊκών αγορών και αναγκάζει πολλούς να εγκαταλείπουν το επάγγελμα.

Παραγωγοί και επαγγελματίες παραμένουμε ενωμένοι. Η Συνομοσπονδία Λαϊκών Αγορών θα καθορίσει τα επόμενα βήματα του κλάδου».

Από την 1η Δεκεμβρίου 2025, το μέτρο για το ψηφιακό δελτίο αποστολής επεκτείνεται στο σύνολο των επιχειρήσεων.

Από την εφαρμογή της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αγαθών εξαιρούνται αγρότες ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ και φυσικά πρόσωπα που πωλούν προϊόντα ή υπηρεσίες ευκαιριακά (συναλλαγές έως 10.000 ευρώ).

Σε σεμινάριο του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, σχετικά με το ψηφιακό δελτίο αποστολής, τονίστηκε ότι εφόσον ο εκδότης δεν γνωρίζει την ακριβή ποσότητα του προϊόντος (στο χωράφι) έχει στην πρώτη φάση προστεθεί σκοπός διακίνησης προς ζύγιση με συμπλήρωση της ποσότητας κατά προσέγγιση, ενώ η τελική ζυγιζόμενη ποσότητα θα προστεθεί στη 2η φάση ως υποχρέωση του λήπτη κατά τον ποιοτικό και ποσοτικό έλεγχο.

Επίσης, όπως υποστηρίζει η ΑΑΔΕ, θα επιτραπεί με σχετική εγκύκλιο η έκδοση χειρόγραφου δελτίου αποστολής μόνο στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει δίκτυο ή ρεύμα γιατί χωρίς δίκτυο δεν θα μπορείς να το εκδώσεις ούτε από το κινητό σου. Το χειρόγραφο θα μπορείς να το διαβιβάζει μετά ο αγρότης.

Η διακίνηση αγαθών χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής επιφέρει αυστηρές πρόστιμο είναι 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο αν τηρείται απλογραφικό και 1.000 για τήρηση διπλογραφικού συστήματος. Η ανακοίνωση του υπουργείου για πρόστιμα 5.000 και 10.000 ευρώ ακόμη δεν έχει νομοθετηθεί.

Φάσεις εφαρμογής

• Α΄φάση: ψηφιακή έκδοση και διαβίβαση των σχετικών Τύπων Παραστατικών έναρξης της διακίνησης στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA, καθώς και η ενημέρωση του λήπτη.
• Β΄φάση: διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης, παραλαβής, ποιοτικού και ποσοτικού ελέγχου, καθώς και λοιπές διαδικασίες της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης.

Ειδικότερα από 1/12/2025 ισχύει η υποχρέωση ψηφιακής έκδοσης των παραστατικών διακίνησης και διαβίβασης των δεδομένων της πρώτης φάσης, για όσες επιχειρήσεις δεν έχουν ήδη ενταχθεί.

Από 1/5/2026 διαβιβάζονται υποχρεωτικά τα δεδομένα για τη δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.

Οι συναλλαγές πρέπει να παρακολουθούνται ψηφιακά από την ΑΑΔΕ, περιλαμβάνοντας:

• παρακολούθηση φορτώσεων και μεταφορτώσεων,
• παραλαβή αγαθών μέσω QR Code,
• ποσοτικό και ποιοτικό έλεγχο από τον παραλήπτη.

Η ΑΑΔΕ προχωρά σε ενίσχυση της διαλειτουργικότητας στις ψηφιακές συναλλαγές

Σε λειτουργία τέθηκε, από την Πέμπτη (13/11), η νέα έκδοση v1.0.12 της ψηφιακής πλατφόρμας myDATA.

Όπως αναφέρει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η αναβάθμιση αυτή εντάσσεται στη συνεχή προσπάθεια για τη βελτίωση των ψηφιακών υπηρεσιών της προς τις επιχειρήσεις και στοχεύει στην περαιτέρω ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Η νέα έκδοση v1.0.12 περιλαμβάνει σημαντικές προσθήκες και βελτιώσεις, οι οποίες εξασφαλίζουν ακόμη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και πλήρη διαφάνεια στις ψηφιακές συναλλαγές.

Στις βελτιώσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

1. Ηλεκτρονική Τιμολόγηση B2B, B2C, B2G μέσω Παρόχου Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης (Α.1128/2025)
Ενσωματώνεται νέο πεδίο downloadingInvoiceUrl στον μορφότυπο των παραστατικών, το οποίο επιτρέπει στον λήπτη να λαμβάνει το παραστατικό μέσω URL, με δυνατότητα επιλογής μορφής:

• /pdf: Λήψη σε μορφή PDF
• /myDATA: Λήψη σε αναλυτικό μορφότυπο myDATA
• /EN16931: Λήψη σε Ευρωπαϊκό Πρότυπο (ΕΛΟΤ EN 16931)

2. Δελτίο Αποστολής – Αντίστροφη Διακίνηση
Προστίθεται η δυνατότητα έκδοσης παραστατικού τύπου 9.3 Δελτίο Αποστολής με ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», μέσω της συμπλήρωσης της Αιτίας Έκδοσης:

• 1: Μη Υπόχρεος Έκδοσης
• 2: Άρνηση Έκδοσης / Εκ Παραδρομής Μη Έκδοση
• 3: Ενδοκοινοτική Απόκτηση
• 4: Απόκτηση από Τρίτη Χώρα
• 5: Αντιστροφή Υποχρέωσης

Διαβάστε την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ

Σοβαρές ευθύνες έχει η ΑΑΔΕ αλλά και ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ (που προέρχεται από την ΑΑΔΕ), Γιάννης Καββαδάς, για τα προβλήματα με την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο.

Καταγγελίες αγροτών στον ΑγροΤύπο μας ανέφεραν ότι είδαν πολύ λίγα χρήματα να πιστώνονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους σε σχέση με την προηγούμενη πληρωμή.

Αυτό έγινε για δύο λόγους. Ένας είναι η λανθασμένη επιλογή είδους καυσίμου από τους πρατηριούχους υγρών καυσίμων.
Η εσωτερική οδηγία της ΑΑΔΕ προς τις εταιρείες μηχανογράφησης, αναφέρει πως ο «κωδικός είδους» θα πρέπει να είναι 20-Diesel ή 21-TurboDiesel ώστε να δικαιολογείται η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Αντί για αυτό οι βενζινοπώλες συμπλήρωναν λανθασμένους κωδικούς καυσίμου «30-Diesel Heating» και «31 Diesel Heating premium» που αφορά τα παραστατικά για το επίδομα θέρμανσης (έτσι και αλλιώς δεν έχουν καμιά επίπτωση για το λάθος τους).

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου περίπου το 60% των περιπτώσεων με λάθη στην επιστροφή πετρελαίου στους αγρότες οφείλονται στους λάθος κωδικούς.

Ωστόσο ένα ακόμη πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι δεν είναι συμβατή η πλατφόρμα που ανεβάζουν οι βενζινοπώλες τα τιμολόγια με το Υπουργείο Οικονομικών. Δηλαδή έκαναν στην κυβέρνηση για ακόμη μια φορά «μισή δουλειά».

Τώρα υπάρχει όμως ένα μεγάλο πρόβλημα ότι δεν μπορεί μια επιχείρηση να διορθώσει ή να εκδώσει νέο τιμολόγιο. Δηλαδή δεν γίνεται να διοθρωθούν τα λάθη.

Αυτό που θα πρέπει να γίνει είναι η ΑΑΔΕ να κάνει αποδοχή όλων των τιμολογίων και να βάλει υπαλλήλους να κάνουν τους ελέγχους με βάση τη δήλωση ΟΣΔΕ του κάθεβ δικαιούχου. Σε αντίθετη περίπτωση θα χαθούν τα χρήματα.

Όσον αφορά τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, πρέπει να διευκρινήσουμε ότι όταν λέμε «αυξάνεται 50% το ανώτατο όριο του πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο ΕΦΚ στους αγρότες» σημαίνει ότι δίνεται αύξηση των λίτρων για την κάθε καλλιέργεια. Δηλαδή για μια ποτισδτική καλλιέργεια έχουμε τον συντελεστή 0,41 (που δεν αλλάζει) και δίνουν 50 λίτρα πετρελαίου, που αν πολλαπλασιαστεί πάμε στα 19 έως 20 ευρώ το στρέμμα, που είναι κοντά στην πραγματικότητα.

Γιατί έχουμε παύση πληρωμών

Για την πληρωμή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης, πολύ σωστά ο Επίτροπος Γεωργίας, Κρίστοφ Χάνσεν, που δεν συνδέει τις πληρωμές με το Action Plan 2 για το ΟΣΔΕ.

Είναι επιλογή του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γιάννη Καββαδά, να μην υπογράφει για να γίνουν οι πληρωμές αλλά να θέλει να προηγηθούν οι έλεγχοι στα περίπου 600.000 ΑΦΜ της δήλωσης ΟΣΔΕ. 

Θα μπορούσε να πληρώσει την προκαταβολή και μετά τους ελέγχους να γίνει διόρθωση (παρακράτηση) του ποσού που δεν δικαιούται ο παραγωγός.

Όλα αυτά γίνονται γιατί δεν έχει εικόνα η κυβέρνηση από το μεγάλο πρόβλημα της έλλειψης ρευστότητας που υπάρχει στον αγροτικό κλάδο (φυτικής και ζωικής παραγωγής). 

Καθώς πλησιάζει η έναρξη της δεύτερης φάσης για την ψηφιακή έκδοση των Δελτίων Αποστολής, οι αγρότες προσπαθούν να ξεκαθαρίσουν τι ακριβώς ισχύει. Η υποχρέωση ηλεκτρονικής έκδοσης έχει ήδη ξεκινήσει από τον Ιούνιο για τις επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ, ωστόσο το πλαίσιο για τον πρωτογενή τομέα παραμένει μεταβατικό. Πολλοί παραγωγοί αναρωτιούνται αν πρέπει ήδη να εκδίδουν ψηφιακά δελτία ή αν εξαιρούνται έως την 1η Δεκεμβρίου 2025 — ημερομηνία που σηματοδοτεί τη δεύτερη φάση εφαρμογής για όλους.

Τι είναι το Δελτίο Αποστολής και ποιοι το εκδίδουν

Το Δελτίο Αποστολής είναι το έγγραφο που συνοδεύει κάθε μεταφορά προϊόντων ή αγαθών από τον προμηθευτή προς τον αγοραστή. Αποτελεί απόδειξη της μεταφοράς, όχι της πληρωμής — δηλαδή δεν περιλαμβάνει στοιχεία τιμολόγησης ή φόρων, αλλά καταγράφει ποια προϊόντα διακινούνται, από πού και προς τα πού. Υποχρέωση έκδοσης έχουν όσοι πωλούν εμπορεύματα ή προϊόντα και τηρούν λογιστικά βιβλία, ανεξαρτήτως αν αυτά είναι απλογραφικά ή διπλογραφικά. Παρά τη συχνή σύγχυσή του με το τιμολόγιο, το δελτίο αποστολής εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό, καθώς πιστοποιεί απλώς τη διακίνηση των αγαθών.

Η ψηφιακή έκδοση των Δελτίων Αποστολής εντάσσεται στο σχέδιο εκσυγχρονισμού της ΑΑΔΕ, στο πλαίσιο του TAXISnet και των ηλεκτρονικών βιβλίων MyDATA, με στόχο τη διαφάνεια και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Οι δύο φάσεις της ψηφιακής μετάβασης

Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή γίνεται σταδιακά, μέσα από δύο φάσεις που έχουν ήδη καθοριστεί από την ΑΑΔΕ:

Α΄ φάση – από 2 Ιουνίου 2025:
Υποχρεωτική για επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο άνω των 200.000 ευρώ.

Β΄ φάση – από 1 Δεκεμβρίου 2025:
Εντάσσονται όλες οι υπόλοιπες επιχειρήσεις και οι αγρότες, ανεξαρτήτως καθεστώτος.

Μέχρι τότε, οι παραγωγοί μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν όπως μέχρι σήμερα, εκδίδοντας χειρόγραφα δελτία αποστολής ή αξιοποιώντας τα δελτία που εκδίδει ο έμπορος, ανάλογα με την περίπτωση.

Τι ισχύει σήμερα για τους αγρότες – και πού χρειάζεται προσοχή

Παραδοσιακά, ο παραγωγός είχε υποχρέωση να εκδίδει Δελτίο Αποστολής για τη μεταφορά της παραγωγής του από το χωράφι στον έμπορο. Ωστόσο, στην πράξη υπήρχε (και συνεχίζει να υπάρχει) η δυνατότητα ο έμπορος να εκδίδει το δελτίο, διευκολύνοντας και τα δύο μέρη. Αυτό παραμένει νόμιμο έως τις 30 Νοεμβρίου 2025, αρκεί το φορτηγό του εμπόρου να βρίσκεται στο χωράφι του παραγωγού, όπου γίνεται η απευθείας φόρτωση των προϊόντων.

Η σύγχυση προκύπτει όταν η μεταφορά δεν γίνεται απευθείας στον έμπορο, αλλά σε σημείο συγκέντρωσης — όπως μια πλατεία, αποθήκη ή αλάνα στο χωριό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο παραγωγός οφείλει να εκδώσει ο ίδιος χειρόγραφο Δελτίο Αποστολής, με κατ’ εκτίμηση ποσότητες των προϊόντων που μεταφέρει.

Επιπλέον, αν πρόκειται για παραγωγό κανονικού καθεστώτος που είχε το 2022 τζίρο άνω των 200.000 ευρώ, τότε υπάγεται ήδη στην πρώτη φάση και υποχρεούται σε ψηφιακή έκδοση και διαβίβαση μέσω MyDATA, ακόμη και πριν την 1η Δεκεμβρίου 2025. Η αναφορά στο 2022 γίνεται επειδή η ΑΑΔΕ χρησιμοποιεί τα οικονομικά στοιχεία εκείνης της χρονιάς για να προσδιορίσει ποιοι εντάσσονται στη συγκεκριμένη φάση εφαρμογής.

Έλεγχοι, πρόστιμα και η αγωνία των παραγωγών

Η ασάφεια γύρω από το ποιοι υπόκεινται σήμερα στην υποχρέωση ψηφιακής έκδοσης έχει δημιουργήσει ανησυχία και φόβο για ενδεχόμενα πρόστιμα στους παραγωγούς. Σε πολλές περιπτώσεις, εκφράζεται ο προβληματισμός ότι ενδέχεται να υπάρξουν διαφορετικές ερμηνείες των διατάξεων από τις ελεγκτικές αρχές, ιδίως όταν η μεταφορά των προϊόντων δεν γίνεται απευθείας από το χωράφι. Το ζητούμενο είναι οι έλεγχοι να επικεντρώνονται εκεί όπου πράγματι υπάρχει αδήλωτη διακίνηση, και όχι να ταλαιπωρούνται οι συνεπείς παραγωγοί μέσα σε ένα πλαίσιο που παραμένει ασαφές.

Η ψηφιακή μετάβαση των δελτίων αποστολής παρουσιάζεται ως βήμα προς τη φορολογική διαφάνεια και τον εκσυγχρονισμό. Ωστόσο, για τον αγροτικό κόσμο, μέχρι στιγμής μοιάζει περισσότερο με νέα γραφειοκρατική πρόκληση παρά με διευκόλυνση. Το κόστος εφαρμογής, η έλλειψη ενημέρωσης και οι έλεγχοι δημιουργούν εύλογη ανησυχία για το αν η «ψηφιακή πρόοδος» θα μεταφραστεί τελικά σε πραγματική διευκόλυνση ή σε νέα ταλαιπωρία.

Να μη χαθεί η ουσία πίσω από την τεχνολογία

Η ψηφιακή μετάβαση είναι αναπόφευκτη και, με σωστό σχεδιασμό, μπορεί να φέρει απλούστευση και διαφάνεια στις συναλλαγές. Για να γίνει όμως πραγματικά χρήσιμη, χρειάζεται ξεκάθαρους κανόνες, ενημέρωση και πρακτική υποστήριξη προς τους παραγωγούς που καλούνται να την εφαρμόσουν. Ο αγροτικός κόσμος δεν αντιστέκεται στην εξέλιξη, ζητά να γίνει σύμμαχος, όχι θεατής, σε μια διαδικασία που αλλάζει την καθημερινότητά του.

Από την Ροδόπη, όπου πραγματοποιεί επίσκεψη ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφέρθηκε στην αύξηση του ανώτατου ορίου για το αγροτικό πετρέλαιο, λέγοντας χαρακτηριστικά «αυξάνεται 50% το ανώτατο όριο του πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο ΕΦΚ στους αγρότες μας». 

Ειδικότερα, μετά από συνεννόηση με τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κ. Κωστής Χατζηδάκης, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλούς δικαιούχους περιορίστηκε το ποσό της 3ης δόσης της επιστροφής του ΕΦΚ του αγροτικού πετρελαίου του Νοεμβρίου, λόγω του γεγονότος ότι τα λίτρα που αντιστοιχούν στα τιμολόγια πώλησης που έχουν εκδοθεί και διαβιβαστεί στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA και eSend, υπερβαίνουν τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες βάση των δεικτών μηχανικής απασχόλησης (απαιτούμενης ενέργειας) ανά καλλιέργεια του Παραρτήματος της σχετικής ΚΥΑ Α.1173.2024, αυξάνεται σε μόνιμη βάση κατά 50% το μέγιστο όριο των λίτρων επιδότησης όπως αυτό υπολογίζεται από τους δείκτες μηχανικής απασχόλησης.

Με αυτόν τον τρόπο υπολογίζεται ότι:
α) περίπου 25.000 αγρότες των οποίων το ποσό επιδότησης περιορίστηκε στην καταβολή του Νοεμβρίου και
β) επιπλέον 12.000 περίπου αγρότες που είχαν εξαντλήσει το όριο από την καταβολή της 2ης δόσης τον Ιούλιο και δεν έλαβαν επιστροφή τον Νοέμβριο,
θα λάβουν επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο.

Υπενθυμίζεται ότι έως σήμερα με τις 3 πρώτες δόσεις έχουν καταβληθεί 56,3 εκατ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου.

Και απομένουν δύο ακόμη πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025, μία έως 30 Δεκεμβρίου για τιμολόγια αγοράς που έχουν εκδοθεί έως 30 Νοεμβρίου και μία στις 31 Ιανουάριου για τιμολόγια που έχουν εκδοθεί έως 31 Δεκεμβρίου.

Σημειώνεται ότι η αύξηση κατά 50% των ορίων καταβολής του ΕΦΚ θα ισχύσει από το τρέχον έτος και σε μόνιμη βάση».

Σχολιάζοντας τις ανακοινώσεις των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο κ. Μητσοτάκης πρόσθεσε ότι «ήταν αίτημα το οποίο ικανοποιήθηκε. Να γνωρίζουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι ότι στο σχέδιό μας για την ανάπτυξη της πατρίδας μας έχουν έναν κεντρικό ρόλο».

Εχθές, 6 Νοεμβρίου, ολοκληρώθηκε η τρίτη φάση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) για το αγροτικό πετρέλαιο, με 82.624 επαγγελματίες αγρότες να βλέπουν τα ποσά να πιστώνονται αυτόματα στους λογαριασμούς τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το συνολικό ποσό της επιστροφής ανέρχεται σε 18,63 εκατομμύρια ευρώ.

Η πληρωμή αφορά αγορές πετρελαίου κινητήρων που χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά για γεωργικές εργασίες, με τιμολόγια εκδομένα και διαβιβασμένα στα ηλεκτρονικά συστήματα myDATA και eSend της ΑΑΔΕ από την 1η Ιανουαρίου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου 2025.

Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε αυτόματα, χωρίς να απαιτείται καμία ενέργεια ή αίτηση από τους δικαιούχους, στο πλαίσιο της νέας απλοποιημένης διαδικασίας πληρωμής που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ. Η καταβολή αυτή αποτελεί την τρίτη από τις συνολικά πέντε προγραμματισμένες για το τρέχον έτος, με τις επόμενες δόσεις να ακολουθούν στο ίδιο πρότυπο.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι στιγμής, για το 2025, έχουν πραγματοποιηθεί οι εξής πληρωμές ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου:

16 Απριλίου: 15.921.068,34 ευρώ σε 76.128 επαγγελματίες αγρότες

23 Ιουλίου: 21.733.770,98 ευρώ σε 82.392 επαγγελματίες αγρότες

6 Νοεμβρίου: 18.600.000 ευρώ σε 82.624 επαγγελματίες αγρότες

Πηγή: ΑΑΔΕ – Δελτίο Τύπου, 06/11/2025

Σε λειτουργία τέθηκε η πλατφόρμα myCAR της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για την πληρωμή των Τελών Κυκλοφορίας 2026. Οι ιδιοκτήτες οχημάτων μπορούν να εκτυπώσουν ή να αποθηκεύσουν το ειδοποιητήριο μέσω της εφαρμογής myCAR, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet.

Η προθεσμία πληρωμής ορίζεται φέτος αυστηρά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, χωρίς να προβλέπεται παράταση, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια. Η έγκαιρη ανάρτηση των ειδοποιητηρίων δίνει στους πολίτες περισσότερο χρόνο για τον οικονομικό τους προγραμματισμό.

Η πληρωμή μπορεί να γίνει μέσω web ή mobile banking, στα ΕΛΤΑ ή στις τράπεζες, χρησιμοποιώντας τον QR code ή τον κωδικό πληρωμής που αναγράφεται στο ειδοποιητήριο.

Σε περίπτωση καθυστέρησης, επιβάλλεται πρόστιμο 25% για πληρωμή έως τις 31 Ιανουαρίου 2026, 50% έως το τέλος Φεβρουαρίου, ενώ μετά την 1η Μαρτίου 2026 τα τέλη διπλασιάζονται (100%).

Η συμβολαιακή γεωργία έχει εδραιωθεί ως ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία συνεργασίας ανάμεσα σε παραγωγούς και επιχειρήσεις. Δεν πρόκειται απλώς για μια εμπορική συμφωνία, αλλά για έναν θεσμό που μπορεί να εξασφαλίσει σταθερότητα στην αγορά και σημαντικά φορολογικά οφέλη — εφόσον τηρηθούν σωστά οι διαδικασίες. Σήμερα, σχεδόν κάθε παραγωγός έχει ακούσει για τη συμβολαιακή. Λίγοι, όμως, γνωρίζουν επακριβώς τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για να ισχύσουν οι φορολογικές εκπτώσεις που τη συνοδεύουν.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο (Ν. 4935/2022), οι επαγγελματίες αγρότες δικαιούνται μείωση φόρου κατά 50%, ενώ οι ετεροεπαγγελματίες και τα νομικά πρόσωπα της αγροτικής παραγωγής έκπτωση 30%, για διάστημα έως και εννέα έτη. Όμως, για να φτάσουν αυτά τα οφέλη στην πράξη, χρειάζεται να υπάρχει κάτι πολύ πιο βασικό: έγκαιρη υπογραφή και καταχώριση των συμβάσεων. Γιατί, όπως δείχνει η εμπειρία των τελευταίων ετών, η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει ακριβά.

Ποιοι δικαιούνται και τι υποχρεώσεις έχουν

Δικαιούχοι των φορολογικών εκπτώσεων είναι οι επαγγελματίες αγρότες, καθώς και οι ετεροεπαγγελματίες και τα νομικά πρόσωπα της αγροτικής παραγωγής. Για να μπορέσει ένας παραγωγός να επωφεληθεί από τη φορολογική έκπτωση, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο:

Οι επαγγελματίες αγρότες οφείλουν να παραδίδουν, μέσω σύμβασης συμβολαιακής γεωργίας, τουλάχιστον το 75% της ετήσιας παραγωγής τους. Οι ετεροεπαγγελματίες ή τα νομικά πρόσωπα, αντίστοιχα, το 40%.

Η σύμβαση πρέπει να υπογράφεται πριν ή το αργότερο κατά την πρώτη πώληση και να καταχωρείται στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ έως το τέλος του επόμενου μήνα από την υπογραφή της. Παράλληλα, κάθε παραγωγός χρειάζεται να διαθέτει ξεχωριστή σύμβαση για κάθε προϊόν που δεν θεωρείται ομοειδές. Για παράδειγμα, το γάλα και το κρέας απαιτούν διαφορετικές συμβάσεις, ενώ πορτοκάλια και μανταρίνια μπορούν να καλύπτονται από μία ενιαία, εφόσον ανήκουν στην ίδια οικογένεια προϊόντων.

Εκπρόθεσμες συμβάσεις και ευθύνες

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι μεγάλο μέρος των συμβάσεων συμβολαιακής γεωργίας υποβάλλεται εκπρόθεσμα, γεγονός που μπορεί να στερήσει από τους παραγωγούς το σημαντικό φορολογικό όφελος που προβλέπει ο νόμος. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αγοραστικές εταιρείες καθυστερούν να παραδώσουν τα συμφωνητικά, προβάλλοντας τη γνωστή δικαιολογία ότι «θα δοθούν αργότερα». Ωστόσο, όταν φτάνει η ώρα του ελέγχου, η ευθύνη βαραίνει τον ίδιο τον παραγωγό, καθώς αυτός είναι ο δικαιούχος της έκπτωσης και οφείλει να διασφαλίσει ότι όλα τα δικαιολογητικά του είναι εμπρόθεσμα και πλήρη.

Η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει ακριβά: χωρίς εγκαίρως καταχωρημένη σύμβαση, η έκπτωση φόρου χάνεται για το σύνολο των καθαρών κερδών. Η ενεργή στάση του αγρότη —να ζητά, να ελέγχει και να απαιτεί τη σύμβαση— αποτελεί την πιο αποτελεσματική του άμυνα απέναντι στη γραφειοκρατία.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί

Η σύμβαση συμβολαιακής πρέπει να υπογράφεται πριν από την πρώτη πώληση και να καταχωρείται έως το τέλος του επόμενου μήνα από την ημερομηνία υπογραφής. Επιπλέον, κάθε παραγωγός θα πρέπει να ελέγχει ότι η συμφωνία του καλύπτει όλα τα προϊόντα που διακινεί και ότι οι ποσότητες που δηλώνονται συμβαδίζουν με την πραγματική του παραγωγή.

Ακόμη κι αν η αγοράστρια εταιρεία καθυστερεί, ο παραγωγός οφείλει να επιμένει να παραλάβει το συμφωνητικό εγκαίρως — γιατί η ευθύνη της φορολογικής κατοχύρωσης ανήκει αποκλειστικά σε αυτόν. Η σωστή τήρηση των προθεσμιών και των διαδικασιών δεν είναι απλώς γραφειοκρατία∙ είναι το κλειδί για να διατηρηθούν τα οφέλη που δίνει ο νόμος σε όσους τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Το αγκάθι του ιδιωτικού συμφωνητικού

Ένα από τα σημεία που συνεχίζουν να προκαλούν προβληματισμό αφορά την προκαταβολική υπογραφή των συμφωνιών ανάμεσα σε παραγωγούς και αγοραστές. Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί πολλές φορές παγίδα για τους αγρότες, οι οποίοι δεσμεύονται σε τιμές πριν ξεκινήσει η εμπορική περίοδος, χάνοντας ενδεχομένως το όφελος από τις μεταγενέστερες αυξήσεις της αγοράς.

Για τον λόγο αυτό, έχει τεθεί το ζήτημα να επαναξιολογηθεί η υποχρέωση υπογραφής προκαταβολικά, ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερη ευελιξία και προστασία των παραγωγών. Η συμβολαιακή γεωργία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο σταθερότητας — όχι όμως σε βάρος εκείνων που τη στηρίζουν στην πράξη.

Η ευθύνη και η δύναμη στους ίδιους τους παραγωγούς

Η συμβολαιακή γεωργία μπορεί να αποτελέσει εργαλείο σταθερότητας και ανάπτυξης για τον πρωτογενή τομέα — αρκεί να λειτουργεί με διαφάνεια, συνέπεια και αμοιβαία εμπιστοσύνη ανάμεσα σε παραγωγούς και επιχειρήσεις. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν πρέπει να περιμένουν παθητικά τις εταιρείες, αλλά να διεκδικούν ενεργά τις συμβάσεις που κατοχυρώνουν τη δουλειά και τα δικαιώματά τους.

Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη δράση είναι οι πραγματικοί τους σύμμαχοι. Μόνο έτσι η συμβολαιακή θα λειτουργήσει όπως σχεδιάστηκε: ως μέσο σιγουριάς, προβλεψιμότητας και δίκαιης συνεργασίας για κάθε παραγωγό που στηρίζει την ελληνική γη.