Η διαπίστωση λανθασμένων στοιχείων σε μια Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) δεν συνεπάγεται απαραίτητα ευθύνη του φορέα που ανέλαβε την υποβολή της. Σημασία έχουν οι υποχρεώσεις που αναλογούν στον παραγωγό και στον φορέα, καθώς και οι συνθήκες υπό τις οποίες προέκυψε το σφάλμα.
Από την επικοινωνία του ΑγροΤύπου με γεωτεχνικούς που ασχολούνται με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ αναδεικνύονται οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να εξεταστεί η ευθύνη ενός φορέα υποβολής, με έμφαση στον έλεγχο των δικαιολογητικών, στη διαπίστωση σφαλμάτων και στην τεκμηρίωση των ενεργειών του.
Πότε ένα λάθος στην αίτηση μπορεί να βαρύνει τον φορέα υποβολής
Η μη τήρηση των όρων επιλεξιμότητας για τη χορήγηση μιας ενίσχυσης αφορά καταρχήν τον παραγωγό και δεν θεμελιώνει από μόνη της ευθύνη του φορέα υποβολής. Αυτό ισχύει και όταν ο παραγωγός δεν έχει προσκομίσει τα αναγκαία δικαιολογητικά ή δεν έχει πραγματοποιήσει τις ενέργειες που απαιτούνται για την κάλυψη των σχετικών προϋποθέσεων.
Ωστόσο, ο φορέας οφείλει να ελέγχει την ύπαρξη, την πληρότητα και την τυπική ορθότητα των προβλεπόμενων δικαιολογητικών που προσκομίζει ο παραγωγός και να μην προχωρά στην οριστικοποίηση της αίτησης όταν διαπιστώνεται πρόδηλη αναντιστοιχία ή ανακρίβεια των στοιχείων σε σχέση με τον σκοπό για τον οποίο υποβάλλονται.
Όπως επισημαίνουν γεωτεχνικοί που χειρίζονται δηλώσεις ΟΣΔΕ, καθοριστικό στοιχείο για την εξέταση της ευθύνης είναι το κατά πόσο μια ανακρίβεια μπορούσε να εντοπιστεί από τα διαθέσιμα δικαιολογητικά κατά την υποβολή της αίτησης.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση κατά την οποία αποδεικνύεται εκ των υστέρων ότι πρόσωπο που εμφανιζόταν ως ιδιοκτήτης ή εκμισθωτής αγροτεμαχίου δεν είχε το σχετικό δικαίωμα. Η διαπίστωση αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως ευθύνη του φορέα. Για να εξεταστεί τέτοια ευθύνη, πρέπει να αποδεικνύεται ότι γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την ανακρίβεια βάσει πρόδηλων στοιχείων που είχαν τεθεί υπόψη του κατά την υποβολή.
Λανθασμένα δικαιολογητικά και τεκμηρίωση των ενεργειών
Ειδικότερη περίπτωση αποτελεί η υποβολή λανθασμένου δικαιολογητικού, όταν το σφάλμα διαπιστώνεται σε χρονικό διάστημα κατά το οποίο η εφαρμογή δεν είναι πλέον διαθέσιμη για διορθώσεις.
Η δυνατότητα τεκμηρίωσης των ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν κατά την υποβολή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως επισημαίνουν οι γεωτεχνικοί, καθώς η εξέταση ενός σφάλματος συνδέεται με τις συνθήκες υπό τις οποίες προέκυψε και την ύπαρξη ή μη υπαιτιότητας του φορέα.
Εφόσον η υποβολή λανθασμένου δικαιολογητικού οφείλεται σε υπαιτιότητα του φορέα και έχει οδηγήσει στην καταβολή ενίσχυσης την οποία δεν δικαιούνταν ο παραγωγός, συντρέχει λόγος ευθύνης του φορέα. Υπάρχει, ωστόσο, η δυνατότητα να αποδειχθεί ότι το σφάλμα πραγματοποιήθηκε χωρίς υπαιτιότητά του.
Παράλληλα, η οικειοθελής γνωστοποίηση του σφάλματος στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), πριν από την έναρξη της διαδικασίας ελέγχου, συνεκτιμάται κατά τον καθορισμό του βαθμού υπαιτιότητας, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως απαλλαγή από την ευθύνη. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται εγγράφως στη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) της ΑΑΔΕ, η οποία είναι αρμόδια για τον έλεγχο και τη διαπίστωση των παραβάσεων.
Για την εξέταση της ευθύνης αξιοποιούνται και τα στοιχεία που καταγράφονται στο ψηφιακό αρχείο ενεργειών. Μέσω αυτού ταυτοποιούνται η ενέργεια, ο χρόνος πραγματοποίησής της, το πρόσωπο που την εκτέλεσε και η ιδιότητά του. Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό του υπεύθυνου φορέα, καθώς και για την αξιολόγηση της έκτασης και του μεμονωμένου ή συστηματικού χαρακτήρα της συμπεριφοράς.
Οι σχετικές διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται στον φορέα υποβολής ως ελεγχόμενο πρόσωπο και όχι προσωπικά στους εργαζομένους ή συνεργάτες που ενεργούν για λογαριασμό του.