Στην συµφωνία για το κανονιστικό κείµενο της ΚΑΠ µετά το 2027, που είχαμε, στις 26/10/2026, κατά τη συνεδρίαση του Συµβουλίου Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ, τέθηκαν οι βασικές αρχές για μια στοχευμένη στήριξη των ενεργών αγροτών.
Όπως τονίζεται στο κείμενο της συμφωνίας, η επόμενη ΚΑΠ θα κατευθύνει τη χρηματοδότηση προς τους αγρότες «που ασχολούνται ενεργά με τη γεωργική παραγωγή».
Για τον σκοπό αυτό, το προτεινόμενο φθίνον καθεστώς στήριξης εισοδήματος βάσει έκτασης (DABIS) - Αντικατάσταση της βασικής με την φθίνουσα εισοδηματική στήριξη με βάση την έκταση - θα απλοποιήσει το ισχύον σύστημα πληρωμών, επιτρέποντας παράλληλα την καλύτερη στόχευση της στήριξης, αντανακλώντας τις συνθήκες των μεμονωμένων γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Η συμφωνία επιδιώκει να βελτιώσει την κατανομή της χρηματοδότησης, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στους ενεργούς αγρότες (αγρότες που ασχολούνται με ένα ελάχιστο επίπεδο γεωργικής δραστηριότητας), τους νέους αγρότες και τους μικρούς αγρότες.
Ένας μηχανισμός αναδιανομής έχει εισαχθεί από το Συμβούλιο ως επιλογή για τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του DABIS, παρόμοιος με τη συμπληρωματική αναδιανεμητική στήριξη εισοδήματος για βιωσιμότητα (CRISS) στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού της ΚΓΠ.
Οι κανόνες σχετικά με τη σταδιακή μείωση και το ανώτατο όριο του DABIS θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο, στο πλαίσιο των οριζόντιων συζητήσεων για το ΠΔΠ.
Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο αποφάσισε επίσης ότι ο ορισμός του ενεργού αγρότη, ένα σημαντικό στοιχείο για να διασφαλιστεί ότι η στήριξη φτάνει στους δικαιούχους για τους οποίους προορίζεται, θα είναι υποχρεωτικός για τα κράτη μέλη, παρέχοντάς τους παράλληλα την ευελιξία να προσαρμόσουν τον πραγματικό ορισμό στις δικές τους εθνικές συνθήκες.
Σύµφωνα µε το συµβιβαστικό κείµενο, τα κράτη-µέλη θα έχουν ξανά τη δυνατότητα να θεωρούν αυτόµατα «ενεργό αγρότη» το φυσικό πρόσωπο που λαµβάνει άµεσες ενισχύσεις έως 5.000 ευρώ ετησίως.
Προβλέπεται ότι ο ορισµός θα εφαρµόζεται σε συγκεκριµένες κατηγορίες παρεµβάσεων, όπως η εισοδηµατική στήριξη ανά έκταση, οι συνδεδεµένες ενισχύσεις, οι ενισχύσεις για φυσικούς περιορισµούς, τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων, οι υπηρεσίες ανακούφισης στην εκµετάλλευση και οι ενισχύσεις κρίσεων.
Ενίσχυση της νέας γενιάς αγροτών
Η ανανέωση των γενεών είναι απαραίτητη για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας, τονίζει το κείμενο της συμφωνίας του Συμβουλίου.
Η μελλοντική ΚΑΠ στοχεύει να καταστήσει τη γεωργία μια πιο ελκυστική και προσιτή σταδιοδρομία για τους νέους, βοηθώντας τους να ξεπεράσουν τα οικονομικά και διαρθρωτικά εμπόδια εισόδου στον τομέα.
Το Συμβούλιο συμφώνησε ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν υψηλότερο DABIS για τους νέους αγρότες και να τους παρέχουν υποστήριξη για την ίδρυση των επιχειρήσεών τους. Αυτό θα συμπληρωθεί με πρόσβαση σε γνώσεις, κατάρτιση και συμβουλές, καθώς και με μέτρα που καθιστούν τις αγροτικές περιοχές πιο ελκυστικούς τόπους για ζωή και εργασία.
Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν μια στρατηγική για την ανανέωση των γενεών, καθώς και ένα πακέτο εκκίνησης για τους νέους αγρότες, που θα περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων που αποσκοπούν στην υποστήριξη της επόμενης γενιάς και την βιωσιμότητα των αγροκτημάτων.
Διαχείριση της «πράσινης γεωργίας»
Η θέση του Συμβουλίου στοχεύει να διασφαλίσει ότι η επόμενη ΚΑΠ θα συμβάλει αποτελεσματικά στους περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους, διατηρώντας παράλληλα βιώσιμες γεωργικές επιχειρήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, το προτεινόμενο πλαίσιο διαχείρισης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων θεσπίζει κοινές απαιτήσεις για τη λήψη στήριξης, παράλληλα με κίνητρα για τους αγρότες που υιοθετούν πρακτικές που ωφελούν το περιβάλλον.
Οι πράσινες πρακτικές αναφέρονται, για παράδειγμα, σε μέτρα που ωφελούν τη βιοποικιλότητα ή συμβάλλουν στην προστασία των υδάτινων ρευμάτων.
Η θέση του Συμβουλίου επιδιώκει να εξισορροπήσει ένα κοινό επίπεδο περιβαλλοντικής φιλοδοξίας με την ευελιξία που απαιτείται για να ληφθούν υπόψη τα διαφορετικά γεωργικά συστήματα και οι τοπικές συνθήκες.
Ενίσχυση των εργαλείων διαχείρισης κινδύνων
Καθώς οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξανόμενη αβεβαιότητα από ακραία καιρικά φαινόμενα, ασθένειες ζώων και φυτών ή αστάθεια της αγοράς, το Συμβούλιο συμφώνησε να ενισχύσει την ικανότητα του τομέα να προβλέπει, να διαχειρίζεται και να ανακάμπτει από τέτοιους κινδύνους.
Για τον σκοπό αυτό, το πλαίσιο προβλέπει την υποστήριξη εργαλείων διαχείρισης κινδύνων, όπως η ασφαλιστική προστασία και η υποστήριξη επενδύσεων για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, και επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν πληρωμές σε περίπτωση κρίσης σε αγρότες που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, δυσμενή κλιματικά φαινόμενα ή καταστροφικά συμβάντα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκαλούνται από ασθένειες ζώων και φυτών.
Μέτρα κοινωνικής υποστήριξης αγροτών
Η θέση του Συμβουλίου αναγνωρίζει επίσης τη σημασία των συνθηκών εργασίας των αγροτών και της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Τα κράτη μέλη θα έχουν την επιλογή να δημιουργήσουν υπηρεσίες ανακούφισης από την εργασία στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για να βοηθήσουν τους αγρότες να έχουν πρόσβαση σε αντικαταστάτες εργαζόμενους όταν είναι άρρωστοι ή χρειάζονται άδεια για τεκνοποίηση ή φροντίδα παιδιών.
Ενίσχυση αγροτικών περιοχών και κοινοτήτων
Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να συνεχίσει να υποστηρίζει μια σειρά πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών, ιδίως των περιοχών που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα μειονεκτήματα.
Αυτό θα συμβάλει στον στόχο της βελτίωσης της ελκυστικότητας και της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές.
Παραδείγματα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την υποστήριξη έργων που αποσκοπούν στη διαφοροποίηση των γεωργικών δραστηριοτήτων, για παράδειγμα μέσω του αγροτουρισμού ή της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης.
Επόμενα βήματα
Η διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα αποτελεί τη βάση για να ξεκινήσει η Προεδρία του Συμβουλίου διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την τελική μορφή του κανονισμού.
Η χρηματοδοτική κατανομή για την περίοδο 2028-2034, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων, όπως η σταδιακή μείωση και ο περιορισμός των ενισχύσεων, θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ στο σύνολό του.