Καθορίζεται το πλαίσιο υποβολής και ελέγχου των αιτημάτων «άρσης επικάλυψης» αγροτεμαχίων που αφορούν τις Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του 2025, σύμφωνα με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η οποία δημοσιεύθηκε πρόσφατα σε ΦΕΚ.
Η διαδικασία αφορά περιπτώσεις όπου, κατά τους γεωχωρικούς διασταυρωτικούς ελέγχους του ΟΠΣ WEB GIS του ΟΠΣΕΑΕ, διαπιστώνεται επικάλυψη μεταξύ δηλωμένων αγροτεμαχίων παραγωγών. Η απόφαση περιγράφει αναλυτικά τόσο τα στάδια εξέτασης των αιτημάτων όσο και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται, ενώ αποσαφηνίζεται ότι η ΓΔΕΛΕΠ δεν επιλύει ιδιοκτησιακές διαφορές, αλλά περιορίζεται στον έλεγχο επιλεξιμότητας και ορθότητας των δηλώσεων.
Διαδικασία μεταβολών
Τα αποτελέσματα των γεωχωρικών διασταυρωτικών ελέγχων που προκύπτουν από το ΟΠΣ WEB GIS του ΟΠΣΕΑΕ μπορούν να μεταβάλλονται μόνο μέσω των αιτημάτων «άρσης επικάλυψης».
Διορθώνονται και προσαρμόζονται μετά την υποβολή τους μόνο με τη διαδικασία εμπρόθεσμης υποβολής ένστασης, όπως περιγράφεται ανά περίπτωση.
Πώς υποβάλλονται τα αιτήματα
Τα αιτήματα άρσης επικάλυψης και τα σχετικά δικαιολογητικά υποβάλλονται από τους παραγωγούς στις αρμόδιες Περιφερειακές Διευθύνσεις Ελέγχων και Ενισχύσεων (Π.Δ.), στις Περιφερειακές Μονάδες (Π.Μ.) και στις Νομαρχιακές Μονάδες (Ν.Μ.) της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ), μέσα στο χρονικό διάστημα που ορίζεται κάθε φορά από τη ΓΔΕΛΕΠ.
Αιτήματα άρσης επικάλυψης κατατίθενται για περιπτώσεις όπου η επικάλυψη έχει διαπιστωθεί ως αποτέλεσμα του χωρικού διασταυρωτικού ελέγχου (κωδικός λάθους 53101) που διενεργείται στο ΟΠΣ WEB GIS του ΟΠΣΕΑΕ.
Επισημαίνεται ότι κατά τη διαδικασία αυτή δεν επιτρέπεται μεταβολή της δηλούμενης γεωμετρίας των αγροτεμαχίων.
Ειδικότερα για το έτος 2025, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτημάτων άρσης επικάλυψης ορίζεται η 15η Μαΐου 2026.
Έλεγχος των αιτημάτων από τις υπηρεσίες
Οι Περιφερειακές Διευθύνσεις και οι Νομαρχιακές Μονάδες προβαίνουν σε εξέταση του αιτήματος και προχωρούν είτε σε έγκριση είτε σε απόρριψή του.
Ο έλεγχος αφορά περιπτώσεις επικάλυψης που έχουν προκύψει από τον χωρικό διασταυρωτικό έλεγχο (κωδικός λάθους 53101) στο Ο.Π.Σ. της ΓΔΕΛΕΠ. Και σε αυτή την περίπτωση διευκρινίζεται ότι δεν επιτρέπεται μεταβολή της δηλωθείσας γεωμετρίας των αγροτεμαχίων.
Ο έλεγχος των αιτημάτων άρσης επικάλυψης θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες έως τις 12 Ιουνίου 2026.
Τι ξεκαθαρίζει η ΓΔΕΛΕΠ για τα ιδιοκτησιακά ζητήματα
Σύμφωνα με την απόφαση, η ΓΔΕΛΕΠ δεν είναι αρμόδια να κρίνει ζητήματα που σχετίζονται με εμπράγματα δικαιώματα. Ο ρόλος της περιορίζεται στον έλεγχο συμμόρφωσης με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, τις δεσμεύσεις και τις λοιπές υποχρεώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Όπως αναφέρεται, διαφορές σχετικά με ιδιοκτησιακά ή γενικότερα εμπράγματα δικαιώματα μεταξύ δικαιούχων ή τρίτων προσώπων αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστικών αρχών και δεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της ΓΔΕΛΕΠ.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι εάν διαπιστωθεί ότι ο δικαιούχος δεν συμμορφώνεται με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, τις δεσμεύσεις ή άλλες υποχρεώσεις που αφορούν τους όρους χορήγησης της ενίσχυσης ή της στήριξης που προβλέπονται στην τομεακή γεωργική νομοθεσία, η ενίσχυση δεν καταβάλλεται ή ανακαλείται εν όλω ή εν μέρει και, κατά περίπτωση, δεν χορηγούνται ή ανακαλούνται τα αντίστοιχα δικαιώματα ενίσχυσης.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται
Τα αιτήματα άρσης επικάλυψης πρέπει να συνοδεύονται από δικαιολογητικά έγγραφα που τεκμηριώνουν:
1. Τη θέση και τα όρια του αγροτεμαχίου
Ο γεωργός οφείλει να προσκομίσει:
Τοπογραφικό διάγραμμα ενταγμένο στο Κ.Σ.Α. ΕΓΣΑ 87’
Ή απόσπασμα χάρτη κτηματολογίου
Ή διαγράμματα αναδασμών με τους απαραίτητους πίνακες και παραχωρητήρια συνοδευόμενα από τα σχετικά διαγράμματα
2. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς
Προσκομίζονται, κατά περίπτωση:
Συμβολαιογραφικές πράξεις αγοράς
Πράξεις αποδοχής δωρεάς
Πράξεις αποδοχής κληρονομιάς
Γονικές παροχές
Πιστοποιητικά μεταγραφής
Δικαστικές αποφάσεις και μεταγραφές
Παραχωρητήρια σε ισχύ του ν. 4061/2012
Διοικητικές πράξεις (Αποφάσεις Νομάρχη, Περιφερειάρχη ή υπουργικές αποφάσεις)
ΦΕΚ δημοσίευσης
Τίτλοι οριστικού κτηματολογίου
Σε περίπτωση έκτακτης χρησικτησίας και ελλείψει τελεσίδικης δικαστικής απόφασης, μπορούν να προσκομίζονται ένορκες βεβαιώσεις, εφόσον αποτελούν ένδειξη άσκησης πράξεων νομής και καλύπτουν χρονική περίοδο 20 ετών.
Ως ένδειξη άσκησης πράξεων νομής μπορούν επίσης να ληφθούν υπόψη το Ε9 και το απόσπασμα προσωρινού κτηματολογίου.
Η απόφαση διευκρινίζει ότι με την παρούσα διαδικασία δεν καθορίζονται ούτε διαμορφώνονται εμπράγματα δικαιώματα και δεν θίγονται ιδιοκτησιακά δικαιώματα του Δημοσίου ή τρίτων.
Ποια υπηρεσία εξετάζει το αίτημα
Η εξέταση των αιτημάτων γίνεται από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις και Νομαρχιακές Μονάδες της ΓΔΕΛΕΠ, για αιτήματα που αφορούν Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης της περιοχής αρμοδιότητάς τους.
Εάν παραγωγός υποβάλει δικαιολογητικά σε μη αρμόδια υπηρεσία, αυτά προωθούνται άμεσα στην αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση ή Περιφερειακή Μονάδα.
Στις περιπτώσεις ΕΑΕ 2024 με συμπληρωματικά αγροτεμάχια, η Περιφερειακή Διεύθυνση της κύριας αίτησης επικοινωνεί με την αντίστοιχη υπηρεσία όπου βρίσκονται τα συμπληρωματικά αγροτεμάχια, ώστε να διασφαλιστεί η ορθότητα των δικαιολογητικών.
Πότε εγκρίνεται και πότε απορρίπτεται ένα αίτημα
Οι Περιφερειακές Διευθύνσεις και Νομαρχιακές Μονάδες εξετάζουν τα αιτήματα και αυτά εγκρίνονται ή απορρίπτονται από ελεγκτή της ΓΔΕΛΕΠ.
Οι ελεγκτές εξετάζουν κάθε περίπτωση ξεχωριστά, με βάση τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά και τη ψηφιοποίηση των αγροτεμαχίων στο WEB GIS.
Άρση επικάλυψης πραγματοποιείται στο αγροτεμάχιο του παραγωγού του οποίου η ψηφιοποιηθείσα θέση στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης επιβεβαιώνεται από τα προσκομισθέντα παραστατικά.
Σε περιπτώσεις όπου ένας από τους εμπλεκόμενους παραγωγούς υποβάλει υπεύθυνη δήλωση ότι υπέδειξε λανθασμένα το αγροτεμάχιό του, τότε η επικάλυψη αίρεται υπέρ του άλλου παραγωγού ή των άλλων παραγωγών, ενώ κυρώσεις επιβάλλονται μόνο στον παραγωγό που υπέδειξε εσφαλμένα τη θέση του αγροτεμαχίου του.
Αντίθετα, όταν παραγωγός υποβάλει αίτημα χωρίς τα απαραίτητα δικαιολογητικά, το αίτημα απορρίπτεται.
Εφόσον τα απαιτούμενα δικαιολογητικά προσκομιστούν μόνο από έναν εκ των εμπλεκόμενων παραγωγών, η διόρθωση πραγματοποιείται υπέρ αυτού, καθώς ο άλλος παραγωγός θεωρείται ότι είχε ενημερωθεί τόσο κατά την υποβολή της αίτησής του όσο και κατά το στάδιο διόρθωσης των προκαταρκτικών ελέγχων.
Περιπτώσεις όπου δεν αίρεται η επικάλυψη
Ο Οργανισμός δεν προβαίνει σε άρση του επικαλυπτόμενου τμήματος υπέρ κανενός από τους εμπλεκόμενους, με αποτέλεσμα η επικάλυψη να παραμένει σε όλους τους εμπλεκόμενους παραγωγούς, όταν:
Τα προσκομιζόμενα έγγραφα και δικαιολογητικά δημιουργούν αμφιβολίες ως προς την εξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος
Τα προσκομιζόμενα έγγραφα αποτελούν ισοδύναμα ισχυρά πειστήρια για όλους τους εμπλεκόμενους, καθιστώντας εξίσου έγκυρες τις ψηφιοποιήσεις και υποδείξεις των αγροτεμαχίων
Στις περιπτώσεις αυτές, η αντιδικία κατοχής ή χρήσης επιλύεται από άλλα αρμόδια όργανα ή φορείς, όπως τα δικαστήρια.
Ηλεκτρονική ενημέρωση των παραγωγών
Μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας των αιτημάτων άρσης επικαλύψεων, ο παραγωγός ενημερώνεται ηλεκτρονικά, με κάθε πρόσφορο μέσο, για την εξέλιξη του αιτήματός του.
Διαβάστε ολόκληρο το ΦΕΚ εδώ
