Οι αγροτικές ενισχύσεις ήταν, είναι και θα παραμείνουν ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν παραγωγούς και κτηνοτρόφους. Μέσα από αυτές στηρίζεται το εισόδημα, χρηματοδοτούνται επενδύσεις και διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό το οικονομικό αποτέλεσμα κάθε εκμετάλλευσης.
Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι φορές που ακούγεται μια ονομασία – «Βασική», «Αναδιανεμητική», «Eco-schemes», «Νέοι Γεωργοί», «Σχέδια Βελτίωσης» – χωρίς να είναι σαφές σε ποια κατηγορία ανήκει, από ποιο ταμείο χρηματοδοτείται και αν πρόκειται για ετήσια πληρωμή ή για πολυετές πρόγραμμα.
Το Εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027, όπως δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2022 από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αποτυπώνει τη διάρθρωση των παρεμβάσεων σε δύο βασικούς Πυλώνες. Το παρόν άρθρο επιχειρεί να εξηγήσει, με βάση αποκλειστικά τα επίσημα στοιχεία του Στρατηγικού Σχεδίου, τι περιλαμβάνει ο καθένας και πώς κατανέμονται οι πόροι.
Η κατανομή των πόρων στους δύο Πυλώνες
Ο συνολικός προϋπολογισμός του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027 ανέρχεται σε 13.477,81 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τη χρηματοδοτική κατανομή της ενωσιακής συμμετοχής, το 71,4% των πόρων κατευθύνεται στον Πυλώνα 1 που αφορά τις Άμεσες Ενισχύσεις, το 27,0% στον Πυλώνα 2 που αφορά την Αγροτική Ανάπτυξη, ενώ ποσοστό 1,6% αντιστοιχεί στα Τομεακά Προγράμματα. Οι Άμεσες Ενισχύσεις και τα Τομεακά Προγράμματα χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και συγκροτούν τον Πυλώνα 1, ενώ οι παρεμβάσεις Αγροτικής Ανάπτυξης χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και αποτελούν τον Πυλώνα 2.
Πυλώνας 1 – Άμεσες Ενισχύσεις
Ο Πυλώνας 1 αφορά άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις που εντάσσονται στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός των Άμεσων Ενισχύσεων, μετά τη μεταφορά ποσοστού 10% στην Αγροτική Ανάπτυξη, ανέρχεται σε 8.701,64 εκατ. ευρώ, εκτός της ειδικής ενίσχυσης για το βαμβάκι. Δηλαδή, το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει την ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι, η οποία ανέρχεται σε 919,98 εκατ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται:
Η Βασική Ενίσχυση ανέρχεται σε 4.274,57 εκατ. ευρώ (49,1%).
Τα Οικολογικά Σχήματα (Eco-schemes) ανέρχονται σε 2.175,41 εκατ. ευρώ (25,0%).
Η Συνδεδεμένη Εισοδηματική Στήριξη ανέρχεται σε 1.226,35 εκατ. ευρώ (14,1%).
Η Αναδιανεμητική Στήριξη ανέρχεται σε 885,30 εκατ. ευρώ (10,2%).
Η Συμπληρωματική Στήριξη Νέων Γεωργών ανέρχεται σε 140 εκατ. ευρώ (1,6%).
Επιπλέον, προβλέπεται Ειδική Συνδεδεμένη Ενίσχυση στο Βαμβάκι ύψους 919,98 εκατ. ευρώ.
Πυλώνας 1 – Τομεακά Προγράμματα
Τα Τομεακά Προγράμματα αποτελούν επίσης μέρος του Πυλώνα 1 και χρηματοδοτούνται από τους διαθέσιμους κοινοτικούς πόρους του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός και των τεσσάρων Τομεακών Προγραμμάτων ανέρχεται σε 220,23 εκατ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται:
Το Τομεακό Πρόγραμμα Οίνου ανέρχεται σε 92,12 εκατ. ευρώ (46,2%).
Το Τομεακό Πρόγραμμα Οπωροκηπευτικών ανέρχεται σε 50,00 εκατ. ευρώ (21,4%).
Το Τομεακό Πρόγραμμα Ελαιολάδου και Επιτραπέζιας Ελιάς ανέρχεται σε 47,51 εκατ. ευρώ (20,1%).
Το Τομεακό Πρόγραμμα Μελισσοκομίας ανέρχεται σε 30,59 εκατ. ευρώ (12,4%).
Πυλώνας 2 – Αγροτική Ανάπτυξη
Ο Πυλώνας 2 περιλαμβάνει παρεμβάσεις αγροτικής ανάπτυξης που εντάσσονται στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων Αγροτικής Ανάπτυξης ανέρχεται σε 3.635,97 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 57,5 εκατ. ευρώ για Τεχνική Βοήθεια.
Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται:
Δεσμεύσεις και Μη Παραγωγικές Επενδύσεις για το Περιβάλλον και το Κλίμα ανέρχονται σε 888,2 εκατ. ευρώ (24,8%).
Αντισταθμιστικές ενισχύσεις σε περιοχές με φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα ανέρχονται σε 829,0 εκατ. ευρώ (23,2%).
Οι Νέοι Γεωργοί ανέρχονται σε 590,0 εκατ. ευρώ (16,5%).
Τα Επενδυτικά Σχέδια ανέρχονται σε 526,0 εκατ. ευρώ (14,7%).
Η Ανάπτυξη Αγροτικών Περιοχών ανέρχεται σε 255,0 εκατ. ευρώ (7,1%).
Η Εκπαίδευση και οι Συμβουλές ανέρχονται σε 145,0 εκατ. ευρώ (4,1%).
Οι Παρεμβάσεις Συνεργασίας ανέρχονται σε 141,4 εκατ. ευρώ (4,0%).
Οι Δεσμεύσεις και Επενδύσεις Δάση ανέρχονται σε 130,5 εκατ. ευρώ (3,6%).
Οι Δεσμεύσεις και Επενδύσεις Ευζωίας ανέρχονται σε 73,4 εκατ. ευρώ (2,1%).
