Η μη ταυτοποίηση του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) με τον δηλωμένο ιδιοκτήτη αποτελεί ένα από τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τη συμπλήρωση της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου τα στοιχεία της δηλούμενης έκτασης δεν συμφωνούν με εκείνα που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο.
Το συγκεκριμένο ζήτημα αποτέλεσε αντικείμενο επικοινωνίας του ΑγροΤύπου με γεωτεχνικούς που ασχολούνται με την υποβολή δηλώσεων ΟΣΔΕ, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στη δυνατότητα τεκμηρίωσης των ασυμφωνιών και στις ενδεχόμενες επιπτώσεις τους στην πορεία των ενισχύσεων.
Το πλαίσιο αντιμετώπισης των συγκεκριμένων περιπτώσεων αποτυπώνεται στις πρόσφατες απαντήσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), οι οποίες καλύπτουν τους προβλεπόμενους λόγους εξαίρεσης, τα δικαιολογητικά και τη διαδικασία πληρωμών.
Πώς αντιμετωπίζεται η μη ταυτοποίηση
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, όταν ένα αγροτεμάχιο δηλώνεται ως ιδιόκτητο και εμφανίζεται προειδοποίηση ή σφάλμα ότι ο ΚΑΕΚ δεν αντιστοιχεί στον δηλωμένο ιδιοκτήτη, ο παραγωγός πρέπει να τεκμηριώσει τον λόγο για τον οποίο δεν εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η επιλογή του κατάλληλου λόγου εξαίρεσης από τον σχετικό κατάλογο της εφαρμογής myAGRO.
Στον φορέα υποβολής πρέπει να προσκομίζονται τα έγγραφα που τεκμηριώνουν τον συγκεκριμένο λόγο ή, κατ' ελάχιστον, σχετική υπεύθυνη δήλωση του παραγωγού μέσω gov.gr ή με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής. Στη δήλωση πρέπει να προσδιορίζεται ο λόγος της εξαίρεσης και να αναφέρεται ότι τα σχετικά έγγραφα τηρούνται στο αρχείο του παραγωγού και είναι διαθέσιμα σε περίπτωση ελέγχου. Εφόσον δεν υφίσταται νόμιμος λόγος εξαίρεσης, δεν μπορεί να καταχωριστεί ΚΑΕΚ που δεν επιβεβαιώνεται από το Κτηματολόγιο.
Όπως επισημαίνουν γεωτεχνικοί που ασχολούνται με την υποβολή των δηλώσεων, η εμφάνιση μιας ασυμφωνίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το αγροτεμάχιο δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στην αίτηση. Το κρίσιμο στοιχείο είναι να εξεταστεί εάν συντρέχει κάποιος από τους προβλεπόμενους λόγους εξαίρεσης και εάν ο παραγωγός μπορεί να τον τεκμηριώσει με τα κατάλληλα δικαιολογητικά.
Ποιες περιπτώσεις περιλαμβάνονται στις εξαιρέσεις
Στις 17 προβλεπόμενες επιλογές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις αγοράς ακινήτου, κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής, επικαρπίας, ανταλλαγής, υπενοικίασης και κοινωνίας κληρονόμων.
Περιλαμβάνονται επίσης περιπτώσεις μη ολοκλήρωσης αναδασμού, κτηματολογικής αγωγής, ένστασης στο Κτηματολόγιο, διεκδίκησης ακινήτου μέσω χρησικτησίας, καθώς και ακινήτων που εμφανίζονται ως αγνώστου ιδιοκτήτη ή δεν έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο από τον ιδιοκτήτη τους.
Ξεχωριστή επιλογή προβλέπεται για τη χρήση αγροτεμαχίου με εμφανιζόμενο ΚΑΕΚ του Δημοσίου, ενώ ο κατάλογος περιλαμβάνει και άλλες ειδικότερες περιπτώσεις, όπως η πώληση μετά τις 31 Μαΐου 2026 και η διαφορετική αποτύπωση στο εποικιστικό αρχείο.
Για την εξειδίκευση των δικαιολογητικών ανά κατηγορία εξαίρεσης, η ΑΑΔΕ έχει αναφέρει ότι θα ακολουθήσει σχετική απόφαση. Επομένως, η επιλογή ενός λόγου εξαίρεσης δεν συνεπάγεται από μόνη της την οριστική αποδοχή των δηλούμενων στοιχείων.
Τι προβλέπει το υπόδειγμα υπεύθυνης δήλωσης
Η ΑΑΔΕ έχει δημοσιοποιήσει υπόδειγμα υπεύθυνης δήλωσης για περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας ταυτοποίησης της δηλούμενης έκτασης με έγκυρο ΑΤΑΚ ή/και ΚΑΕΚ κατά τον χρόνο υποβολής της ΕΑΕ. Σύμφωνα με το υπόδειγμα, ο παραγωγός δηλώνει ότι τα στοιχεία της αίτησής του, αναφορικά με τα αγροτεμάχια για τα οποία υπάρχει αντικειμενική αδυναμία ταυτοποίησης, είναι αληθή, ακριβή και πλήρη. Παράλληλα, δηλώνει ότι διαθέτει τα κατά περίπτωση νόμιμα και πρόσφορα δικαιολογητικά, από τα οποία προκύπτουν ο λόγος εξαίρεσης και η αδυναμία ταυτοποίησης.
Στα έγγραφα αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται, ανάλογα με την περίπτωση, συμβολαιογραφικές πράξεις, ιδιωτικά συμφωνητικά, πράξεις αποδοχής κληρονομίας, μισθωτήρια ή παραχωρητήρια χρήσης, έγγραφα κτηματολογικών γραφείων ή δικαστικών αρχών και διοικητικές πράξεις.
Η υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται στον εξουσιοδοτημένο φορέα υποβολής της ΕΑΕ και αποτελεί μέρος του φακέλου τεκμηρίωσης που τηρεί ο φορέας. Παράλληλα, ο παραγωγός αναλαμβάνει την υποχρέωση να διατηρεί τα σχετικά δικαιολογητικά στο αρχείο του και να τα επιδεικνύει ή να τα αποστέλλει στις αρμόδιες αρχές όποτε του ζητηθούν. Επιπλέον, σε περίπτωση άρσης του κωλύματος ή ολοκλήρωσης της σχετικής διαδικασίας, δηλώνει ότι θα καταχωρίσει τα ορθά στοιχεία ΑΤΑΚ ή/και ΚΑΕΚ σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο και τις οδηγίες της αρμόδιας αρχής.
Σύμφωνα με τους γεωτεχνικούς, η δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης αποτελεί μια πρακτική διέξοδο για περιπτώσεις στις οποίες η ταυτοποίηση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί κατά την υποβολή της ΕΑΕ. Επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν υποκαθιστά την ανάγκη τεκμηρίωσης του λόγου εξαίρεσης, καθώς ο παραγωγός εξακολουθεί να υποχρεούται να διαθέτει τα σχετικά δικαιολογητικά για ενδεχόμενο έλεγχο.
Τι προβλέπεται για τις πληρωμές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διευκρίνιση της ΑΑΔΕ σχετικά με τα αγροτεμάχια για τα οποία δηλώνεται ένας από τους προβλεπόμενους λόγους μη ταυτοποίησης ΚΑΕΚ. Σύμφωνα με τις επίσημες απαντήσεις, τα συγκεκριμένα αγροτεμάχια συμπεριλαμβάνονται στην πληρωμή της προκαταβολής και στην πρώτη πληρωμή του Δεκεμβρίου, μετά τη διενέργεια των υπόλοιπων απαιτούμενων ελέγχων για την καταβολή της ενίσχυσης.
Η πρόβλεψη αυτή δεν σημαίνει αυτόματη έγκριση ή καταβολή της ενίσχυσης. Η ΑΑΔΕ θα ελέγξει την ακρίβεια των δηλούμενων λόγων μη ταυτοποίησης και θα προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Από την πλευρά των γεωτεχνικών, η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία, καθώς η ύπαρξη αιτιολογημένης ασυμφωνίας στον ΚΑΕΚ δεν συνεπάγεται από μόνη της τον αποκλεισμό του αγροτεμαχίου από τη διαδικασία πληρωμής. Τονίζουν, ωστόσο, ότι η συμπερίληψη στις πληρωμές προϋποθέτει τη διενέργεια των υπόλοιπων απαιτούμενων ελέγχων, ενώ οι δηλωμένοι λόγοι εξαίρεσης υπόκεινται επίσης σε έλεγχο.
Καθοριστική παραμένει, επομένως, η ορθή επιλογή του λόγου εξαίρεσης και η διαθεσιμότητα των σχετικών δικαιολογητικών, ώστε να μπορούν να επιβεβαιωθούν τα στοιχεία σε ενδεχόμενο έλεγχο.
