Πως γίνονται οι έλεγχοι στα βιολογικά και στα οικολογικά σχήματα, έτοιμη η Task Force στο ΥπΑΑΤ

Αλλαγές στις προθεσμίες της δράσης «Κομφούζιο» για το 2026, προβλέπει εγκύκλιος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που εκδόθηκε στις 23 Μαρτίου 2026.

Βασική τροποποίηση αποτελεί η μεταφορά της ημερομηνίας έναρξης υποβολής αιτήσεων τροποποίησης, μεταβίβασης και ανάκλησης ένταξης πράξης από την 1η Απριλίου στην 1η Ιουλίου 2026, ειδικά για το τρίτο έτος εφαρμογής της πρόσκλησης (2026).

Οι αιτήσεις τροποποίησης ή μεταβίβασης, υποβάλλονται από την 1η Απριλίου έως και την 30η Σεπτεμβρίου εκάστου έτους εφαρμογής, αφορούν στο τρέχον έτος εφαρμογής και, εφόσον εγκριθούν, ισχύουν μέχρι τη λήξη των δεσμεύσεων του δικαιούχου.

Κατ’ εξαίρεση, για τροποποιήσεις ή μεταβιβάσεις που αφορούν στο δεύτερο έτος εφαρμογής (2025) της υπ’ αρ. 87349/1-4-2025, 1ης πρόσκλησης της δράσης, οι δικαιούχοι δύνανται να υποβάλουν αίτηση τροποποίησης ή μεταβίβασης με πρώτο έτος ισχύος το έτος εφαρμογής 2025, εντός προθεσμίας από την 18/8/2025 έως και την 30/9/2025.

Κατ’ εξαίρεση, για τροποποιήσεις ή μεταβιβάσεις που αφορούν στο τρίτο έτος εφαρμογής (2026), οι δικαιούχοι δύνανται να υποβάλουν αίτηση τροποποίησης ή μεταβίβασης με πρώτο έτος ισχύος το έτος εφαρμογής 2026, εντός προθεσμίας από την 1/7/2026 έως και την 30/9/2026.

Οι αιτήσεις τροποποίησης ή μεταβίβασης στις περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, υποβάλλονται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από την ημερομηνία που ο δικαιούχος ή ο νόμιμος εκπρόσωπος ή ο κληρονόμος ως αποδέκτης της μεταβίβασης, είναι σε θέση να το πράξει.

Η τροποποίηση εντάσσεται στο πλαίσιο βελτίωσης της εφαρμογής των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων της νέας ΚΑΠ, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη διευκόλυνση των παραγωγών στην υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών φυτοπροστασίας.

Διαβάστε την απόφαση

Απαντήσεις για την πορεία των Σχεδίων Βελτίωσης και τις καθυστερήσεις στην ένταξη και πληρωμή των Νέων Αγροτών δίνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά από σχετική ερώτηση στη Βουλή.

Την ερώτηση κατέθεσαν 11 Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με πρωτοβουλία του Βουλευτή Ξάνθης και Τομεάρχη Αγροτικών, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Σχέδια Βελτίωσης

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ η περίοδος επιλεξιμότητας για το υπομέτρο 4.1 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 (Π.Α.Α. 2014-2022) ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Σε αυτό περιλαμβάνονται όλες οι βασικές δράσεις των Σχεδίων Βελτίωσης από τις προσκλήσεις των ετών 2018, 2021 και 2023.

Ωστόσο, προκειμένου να μην χαθούν οι επενδύσεις, αποφασίστηκε η μεταφορά τους στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 ως συνεχιζόμενα έργα.

Ήδη, σε 10 από τις 13 Περιφέρειες έχουν εκδοθεί αποφάσεις ένταξης, με το επόμενο κρίσιμο βήμα να είναι η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων ώστε να ξεκινήσουν εκ νέου οι πληρωμές.

Νέοι Αγρότες

Για το πρόγραμμα Νέων Αγροτών (Παρέμβαση Π3-75.1), βασική προϋπόθεση ένταξης αποτελεί η επίτευξη ελάχιστου μεγέθους εκμετάλλευσης, όπως αυτό προκύπτει από την Τυπική Απόδοση (Τ.Α.).

Η Τ.Α. υπολογίζεται βάσει των στοιχείων που δηλώνονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ), σε συνδυασμό με συγκεκριμένους συντελεστές.

Ωστόσο, κατά την επεξεργασία των αιτήσεων εντοπίστηκαν προβλήματα αξιοπιστίας και πληρότητας στα δεδομένα του ΟΣΔΕ, γεγονός που ενεργοποίησε αυστηρότερους ελέγχους.

Το ΥπΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι, για να διασφαλιστεί η νομιμότητα των πληρωμών και να αποφευχθούν δημοσιονομικές διορθώσεις από την ΕΕ, η Τυπική Απόδοση θα υπολογίζεται πλέον μόνο με διασταυρωμένα στοιχεία.

Κατά το στάδιο επεξεργασίας των αιτήσεων, διαπιστώθηκαν ζητήματα που αφορούν στην αξιοπιστία και πληρότητα των δεδομένων των Ε.Α.Ε. στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.).

Λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση διασφάλισης της νομιμότητας και κανονικότητας των ενωσιακών δαπανών, καθώς και τον αυξημένο κίνδυνο επιβολής δημοσιονομικών διορθώσεων, σε περίπτωση χρήσης μη διασταυρωμένων στοιχείων, αποφασίστηκε ο προσδιορισμός της Τ.Α. να βασιστεί αποκλειστικά στα προσδιορισθέντα μεγέθη εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου, όπως αυτά προκύπτουν από τους ολοκληρωμένους διασταυρωτικούς ελέγχους του αρμόδιου Οργανισμού Πληρωμών (Α.Α.Δ.Ε.). 

Η εφαρμογή της ανωτέρω μεθοδολογικής προσαρμογής προϋποθέτει:

• την ανάπτυξη εξειδικευμένου υποσυστήματος σε επίπεδο Ο.Σ.Δ.Ε.,
• την αντίστοιχη προσαρμογή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (Ο.Π.Σ.Κ.Ε.)
• τη δημιουργία ασφαλούς και διαλειτουργικής διεπαφής μεταξύ των δύο συστημάτων.

Οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές έχουν ολοκληρωθεί και έχει ξεκινήσει η ανάπτυξη των απαιτούμενων πληροφοριακών εργαλείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. και της Ειδικής Υπηρεσίας Κρατικών Ενισχύσεων και Χρηματοδοτικών Εργαλείων (Ε.Υ.Κ.Ε.).

Να σημειωθεί ότι η ουσιαστική αξιολόγηση των αιτήσεων στήριξης έχει ολοκληρωθεί σε επίπεδο Ο.Π.Σ.Κ.Ε.

Ωστόσο, για τους ανωτέρω λόγους διασφάλισης της κανονικότητας των πληρωμών και έως την επιχειρησιακή ενεργοποίηση των ανωτέρω πληροφοριακών διασυνδέσεων, έχει δοθεί οδηγία στους αξιολογητές να μην προβούν στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων. Μετά την παράδοση των συστημάτων και τη διενέργεια των πρόσθετων διασταυρωτικών ελέγχων, θα ακολουθήσουν η οριστικοποίηση των αξιολογήσεων και η καταβολή της αναλογούσας ενίσχυσης στους δικαιούχους.

Τον άμεσο κίνδυνο απένταξης συνεταιριστικών επιχειρήσεων και παραγωγών από προγράμματα, εξαιτίας των καθυστερήσεων, επισήμανε στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής ο πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού «Πίνδος» και α΄αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, Ανδρέας Δημητρίου.  

Μιλώντας μέσω τηλεδιάσκεψης, αναφέρθηκε στα προβλήματα και τους σκοπέλους της γραφειοκρατίας σε αδειοδοτήσεις, υλοποιήσεις προγραμμάτων και έργων, στην έλλειψη ρευστότητας και στις μόνιμες αδυναμίες της ελληνικής πολιτείας ν΄ αποφύγει τις καθυστερήσεις ώστε να αξιοποιούνται οι διαθέσιμοι πόροι. «Είναι αδύνατο να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και η συμβασιοποίηση εντός του χρονικού διαστήματος που απομένει και πολλά επενδυτικά σχέδια δεν θα ενταχθούν. Αποτρέπονται οι σχεδιασμοί των επιχειρήσεων και θα χαθούν πολλά κονδύλια σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για τον αγροδιατροφικό τομέα», τόνισε.

Ο κ. Δημητρίου, που απέστειλε και υπόμνημα, όπου αναλύει τις θέσεις της «Πίνδος», εξήγησε πως χρειάζεται βελτίωση της νομοθεσίας, η οποία σε ορισμένα σημεία έχει μείνει απαρχαιωμένη, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να αδειοδοτηθούν οι πτηνοτροφικές μονάδες και όχι μόνο.

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

Πρότεινε τον καλύτερο σχεδιασμό των επενδυτικών προγραμμάτων και τη δημιουργία εξειδικευμένων διευθύνσεων στο υπουργείο ανά παραγωγικό κλάδο. Εξήγησε πως χρειάζεται η καθιέρωση σταθερού κύκλου προκηρύξεων, με σαφή χρονοδιαγράμματα αξιολόγησης και πληρωμών, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις και να αξιοποιούνται αποτελεσματικά οι διαθέσιμοι πόροι.

Αναφερόμενος σε θέματα των συνεταιρισμών, τόνισε πως ο  αναπτυξιακός νόμος και τα ισχύοντα φορολογικά κίνητρα δεν καλύπτουν τις ανάγκες των αγροτικών συνεταιρισμών.

Ο ίδιος πρότεινε τη θέσπιση ειδικών κινήτρων, και την τροποποίηση περιοριστικών αποφάσεων για την πτηνοτροφία, την αύξηση των επιλέξιμων δαπανών για κτιριακές υποδομές, καθώς και την αύξηση του ανώτατου ύψους ενίσχυσης για μεγαλύτερες επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα.

«Η έκδοση επενδυτικών προγραμμάτων για τον πρωτογενή τομέα πραγματοποιείται σε αραιά και μη προβλέψιμα χρονικά διαστήματα, ανά 2-3 έτη περίπου, γεγονός που δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των παραγωγών και οδηγεί σε συσσώρευση μεγάλου αριθμού αιτημάτων κατά την προκήρυξη των προγραμμάτων», ανέφερε ο κ. Δημητρίου.

Ο ίδιος ζήτησε ν΄ αυξηθεί το ανώτατο ποσοστό επιλέξιμων δαπανών για κτιριακές υποδομές από 45% σε 60% στις πτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, λαμβάνοντας υπόψιν και την αύξηση του κόστους κατασκευής. Επίσης, ζήτησε εξαίρεση του κανόνα του ανώτατου ύψος ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο για τις πλήρως καθετοποιημένες επιχειρήσεις. Και τόνισε πως χρειάζεται αύξηση του ανώτατου ύψους ενίσχυσης από 600.000 ευρώ σε 1.000.000 ευρώ για τον πρωτογενή τομέα.

ΠΕΡΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΩΝ

Σε ό, τι αφορά στο φορολογικό ζήτημα τόνισε επίσης τα προβλήματα στην εφαρμογή φορολογικών εκπτώσεων, στις επιστροφές ΦΠΑ και στην εφαρμογή του κλιματικού νόμου.

«Τα υφιστάμενα φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα του αναπτυξιακού νόμου δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των αγροτικών συνεταιρισμών. Η ΚΥΑ του 2023 δημιουργεί περιορισμούς στην ίδρυση, επέκταση και τον εκσυγχρονισμό των πτηνοτροφικών μονάδων. Πιστεύουμε ότι η θέσπιση ειδικών φορολογικών κινήτρων στους αγροτικούς συνεταιρισμούς, ώστε να ενισχυθούν οι συλλογικές επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα, με την τροποποίηση της ΚΥΑ που σας προανέφερα, έτσι ώστε να ενισχυθεί η ελληνική πτηνοτροφία με την ίδρυση και επέκταση των μονάδων εκτροφής στον αναπτυξιακό νόμο», είπε.

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΞΕΝΗ ΑΓΟΡΑ – ΔΑΝΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ

«Οι προμηθευτές του εξωτερικού αδυνατούν να παραδώσουν εγκαίρως τους εξοπλισμούς, με αποτέλεσμα να μην ολοκληρωθούν πολλά έργα για να υπάρξει μία απορρόφηση μεγάλου μέρους των διαθέσιμων κονδυλίων. Αν αναλογιστούμε ότι εκδόθηκαν αποφάσεις τον Οκτώβριο του 2025 και η καταληκτική ημερομηνία είναι 30-4-2026», είπε.

Όσον αφορά στο RRF, το δάνειο δηλαδή με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης ανέφερε πως «ενώ υπήρξε εξαρχής η καταληκτική ημερομηνία 30/6 και είχε γίνει ο προγραμματισμός όλων, φορείς, αξιολογήσεις, τράπεζες, ξαφνικά πριν δύο ημέρες ενημερωθήκαμε αρμοδίως για αλλαγή της καταληκτικής ημερομηνίας κατά ένα μήνα λιγότερο, δηλαδή στις 28/5», τόνισε.

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΚΑΙ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο υψηλό ενεργειακό κόστος και στην ανάγκη στήριξης επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με προτεραιότητα σε αγρότες και συνεταιρισμούς, απλούστευση αδειοδοτήσεων και ευνοϊκότερους όρους διάθεσης της παραγόμενης ενέργειας.

Τέλος, επισήμανε πως τα χωροταξικά και γραφειοκρατικά προβλήματα δυσκολεύουν την ίδρυση και επέκταση αγροτικών και πτηνοτροφικών εγκαταστάσεων και τόνισε την ανάγκη άμεσων αλλαγών ώστε να δοθεί αναπτυξιακή προοπτική στον αγροδιατροφικό τομέα.

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο θεσμικό εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων στον τομέα των οπωροκηπευτικών φέρνει η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ.

Οι τροποποιήσεις αφορούν κυρίως τις διαδικασίες υποβολής, αξιολόγησης και πληρωμών για το έτος 2026, εισάγοντας ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις για οργανώσεις παραγωγών και υπηρεσίες.

Με τη νέα απόφαση, δίνεται παράταση για την υποβολή αιτήσεων νέων επιχειρησιακών προγραμμάτων, καθώς και τροποποιήσεων υφιστάμενων.

Ειδικά για το 2026, οι οργανώσεις παραγωγών μπορούν να καταθέτουν αιτήσεις έως τις 24 Απριλίου 2026, ενώ προβλέπονται αντίστοιχες τροποποιήσεις και για τα προγράμματα που ξεκίνησαν τα έτη 2024 και 2025.

Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων από τις αρμόδιες επιτροπές προσαρμόζεται επίσης για το 2026, με στόχο την επιτάχυνση των εγκρίσεων.

Οι σχετικές εισηγήσεις για τα νέα προγράμματα θα πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις 25 Μαΐου 2026, ενώ για τις εντός του έτους τροποποιήσεις τίθεται προθεσμία έως τις 15 Ιουλίου.

Για το 2026 οι αιτήσεις πληρωμής, προκαταβολών ή εξόφλησης υπολοίπου θα μπορούν να υποβάλλονται και σε έντυπη μορφή στις ΔΑΟΚ, συνοδευόμενες από τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Η απόφαση προβλέπει και ρήτρες καθυστέρησης για τις αιτήσεις πληρωμών. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής, επιβάλλεται μείωση της ενίσχυσης κατά 1% για κάθε ημέρα καθυστέρησης, εκτός εάν συντρέχουν εξαιρετικοί και τεκμηριωμένοι λόγοι.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων των Νέων Γεωργών βρίσκεται σε εξέλιξη και το επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η ένταξη των δικαιούχων και η καταβολή της πρώτης δόσης ενίσχυσης. Αυτό τόνισε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Agrotica 2026.

Ο ΑγροΤύπος επισημαίνει ότι από τον περασμένο Οκτώβριο δήλωνε το ΥπΑΑΤ ότι θα είχε ξεκινήσει η ένταξη των δικαιούχων και θα είχαν πληρωθεί οι Νέοι Γεωργοί την προκαταβολή της ενίσχυσης. 

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του Υπουργού βρέθηκε η εκδήλωση με θέμα «Νέοι Αγρότες & Αγροτική Επιχειρηματικότητα», που πραγματοποιήθηκε στο περίπτερο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην Agrotica. Όπως σημείωσε ο Υπουργός, η ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού στον πρωτογενή τομέα αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας.

Ο Κώστας Τσιάρας παρουσίασε τα βασικά στοιχεία των πολιτικών στήριξης των νέων αγροτών τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, μέσω του προγράμματος των Νέων Γεωργών διατέθηκαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ την τελευταία πενταετία, με στόχο την ηλικιακή ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού της ελληνικής γεωργίας.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα που ενεργοποιήθηκε το 2021 κινητοποίησε 598 εκατομμύρια ευρώ δημόσιας δαπάνης, δίνοντας τη δυνατότητα σε 15.900 νέους ανθρώπους να ξεκινήσουν την επαγγελματική τους πορεία στον πρωτογενή τομέα. Παράλληλα, το 2024 προκηρύχθηκε νέα πρόσκληση για τους Νέους Γεωργούς, με πόρους 410 εκατομμυρίων ευρώ από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027.

Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων βρίσκεται σε εξέλιξη και, όπως ανέφερε ο Υπουργός, το επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η ένταξη των δικαιούχων και η καταβολή της πρώτης δόσης ενίσχυσης.

Οι ενισχύσεις αυτές φτάνουν έως και 44.000 ευρώ ανά δικαιούχο, δημιουργώντας ουσιαστικά κίνητρα για νέους ανθρώπους να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα.

Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η στήριξη των νέων αγροτών δεν περιορίζεται μόνο στην πρώτη εγκατάσταση, αλλά αφορά συνολικά τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα.  Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της αγροτικής επιχειρηματικότητας και της πρόσβασης των παραγωγών σε χρηματοδοτικά εργαλεία, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία με τον χρηματοπιστωτικό τομέα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην υλοποίηση επενδύσεων και στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης συμμετείχε επίσης στην εκδήλωση για τη συμπλήρωση 99 χρόνων από την ίδρυση της Γεωπονικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Στην παρέμβασή του ανέδειξε τη συμβολή της γεωπονικής επιστήμης στην ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας και τη σημασία της σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με την παραγωγή.

Όπως υπογράμμισε, η γεωπονική εκπαίδευση αποτέλεσε διαχρονικά βασικό πυλώνα στήριξης της αγροτικής παραγωγής της χώρας και παραμένει κρίσιμη για την προσαρμογή της γεωργίας στις σύγχρονες προκλήσεις. Η συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και παραγωγικού τομέα, όπως σημείωσε, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μεταφορά της γνώσης και της καινοτομίας στην πράξη.

Επίσης, στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), ένα από τα κορυφαία ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επίσκεψή του Υπουργού συνέπεσε με την έναρξη των εργαστηριακών ελέγχων ενόψει του Πάσχα. Το εργαστήριο, πλήρως πιστοποιημένο από το Ενωσιακό Εργαστήριο, θα διενεργεί πάνω από 7.000 ελέγχους pcr σάλιου ανά εβδομάδα, διασφαλίζοντας την ομαλή διεξαγωγή των σφαγών αιγοπροβάτων και την αποτελεσματική πρόληψη της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Η πρωτοβουλία ενισχύει την ασφάλεια, προστατεύει τους παραγωγούς και ενδυναμώνει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Σε δημόσια διαβούλευση, έως και την Κυριακή (29 Μαρτίου), έβαλε το ΥπΑΑΤ το νέο πλαίσιο για τα Σχέδια Βελτίωσης.

Αφορά τον καθορισμό του πλαισίου εφαρμογής των Παρεμβάσεων: Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλουν στην Ανταγωνιστικότητα», Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» και Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει το ΥπΑΑΤ η νέα πρόσκληση αναμένεται να δημοσιευθεί Απρίλιο με Μάιο του 2026.

Από τη νέα πρόσκληση εξαιρούνται όσοι εντάχθηκαν στον  εκσυγχρονισμό και την κατασκευή θερμοκηπίων (Π3-73-2.9 ) αλλά και όσοι είχαν ενταχθεί στα Σχέδια Βελτίωσης στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020.

Η δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης κατανέμεται ως εξής:

• 200 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.1 που αφορά την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων
• 21,9 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.2 που αφορά την εξοικονόμηση ύδατος
• 40,7 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.6 που αφορά την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις

Επιλέξιμες δαπάνες
1. Ίδρυση, μετεγκατάσταση, ανέγερση, επέκταση και εκσυγχρονισμός γεωργικών κτιρίων και κατασκευών.
2. Αγορά γης έως το 10% των επιλέξιμων δαπανών του σχεδίου.
3. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού.
4. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση φυτειών παραγωγικής διάρκειας ζωής τουλάχιστον πέντε ετών, των οποίων η εγκατάσταση δεν γίνεται με τη χρήση σπόρου.
5. Περίφραξη και διαμόρφωση αγροτεμαχίων και περίφραξη φυτειών ή επενδύσεων.
6. Αγορά καινούργιου ανθοκομικού/μελισσοκομικού αυτοκινήτου.
7. Μηχανολογικός εξοπλισμός και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ για κάλυψη των αναγκών της εκμετάλλευσης.
8. Επενδύσεις εκσυγχρονισμού και μηχανολογικός εξοπλισμός για εξοικονόμηση ενέργειας.
9. Κτιριακές εγκαταστάσεις και μηχανολογικός εξοπλισμός για την ανάκτηση, επεξεργασία και επαναχρησιμοποίηση γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων και παραπροϊόντων στην πηγή.
10. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούριου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού με στόχο την εξοικονόμηση ύδατος.
11. Επενδύσεις στις έγγειες βελτιώσεις, εντός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
12. Αγορά και εγκατάσταση Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης γεωργικής εκμετάλλευσης, εξοπλισμού επικοινωνιών και γραφείου.
13. Γενικές Δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνεται κάθε δαπάνη λήψης υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου.

Ένταση στήριξης
Η στήριξη παρέχεται υπό μορφή επιχορήγησης ως ποσοστό επί των δαπανών που έχει εξοφλήσει ο δικαιούχος.

1. Ένταση στήριξης έως 70% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
1.1. Δαπάνες που σχετίζονται με την εξοικονόμηση ενέργειας και την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ,
1.2. Δαπάνες που σχετίζονται με την μείωση χρήσης αρδευτικού νερού.

2. Ένταση στήριξης έως 60% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
2.1. Εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής, όπως αυτός θα προσδιορισθεί στην οικεία πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
2.2. Εξοπλισμός που συμβάλλει στη μείωση λίπανσης – διασποράς φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον.
2.3. Κτιριακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμός κτηνοτροφικών και μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων, εξαιρουμένων των επενδύσεων των περ. 3.1 και 3.2 της παρ. 3.
2.4. Εξοπλισμός που συμβάλλει στην διαχείριση - επεξεργασία υγρών και στερεών αποβλήτων της κτηνοτροφικής εγκατάστασης.

3. Ένταση στήριξης έως 50% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
3.1. Γεωργικοί ελκυστήρες, περονοφόροι φορτωτές και bobcat.
3.2. Παρελκόμενα, αναρτόμενα, συρρόμενα γεωργικών ελκυστήρων.
3.3. Λοιπές δαπάνες που δεν αναφέρονται στις υποπαρ. 1 και 2

4. Η ένταση στήριξης των υποπαρ. 2 και 3 προσαυξάνεται κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου ή από γεωργούς νεαρής ηλικίας.

5. Η ένταση στήριξης των υποπαρ. 2 και 3 προσαυξάνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ).

6. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το ποσοστό ενίσχυσης να υπερβεί το 60% για τις επενδύσεις της υποπαρ. 3 και το 70% για τις επενδύσεις της υποπαρ. 2.

Προϋπολογισμός
Ο μέγιστος αιτούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει:
Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις σε ΑΠΕ τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα, ενώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τα 2.500.000 €.
Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις με σκοπό την εξοικονόμηση ύδατος τα 150.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 250.000 € για συλλογικά σχήματα.
Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας και σηροτροφίας τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 400.000 για συλλογικά σχήματα.
Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής τα 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα. 

Δείτε τη διαβούλευση

Νέα τροποποίηση στο πλαίσιο υλοποίησης του υπο-Μέτρου 2.1 «Χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στο γεωργικό τομέα» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια. Με την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τροποποιείται για δέκατη φορά η αρχική απόφαση ένταξης πράξεων, που αφορά την παροχή γεωργικών συμβουλών σε παραγωγούς μέσω πιστοποιημένων φορέων.

Η τροποποίηση καθορίζει το επικαιροποιημένο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του προγράμματος, τις μεταβολές στις ενταγμένες πράξεις, καθώς και τις περιπτώσεις ανάκλησης πράξεων που είχαν εγκριθεί στο πλαίσιο της πρόσκλησης του 2022.

Το πλαίσιο του υπο-Μέτρου 2.1

Το υπο-Μέτρο 2.1 εντάσσεται στο Μέτρο 2 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο αφορά την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, υπηρεσιών διαχείρισης γεωργικών εκμεταλλεύσεων και υπηρεσιών αντικατάστασης στην εκμετάλλευση.

Σκοπός της παρέμβασης είναι η υποστήριξη των γεωργών μέσω εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών που παρέχονται από πιστοποιημένους φορείς. Οι υπηρεσίες αυτές αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τη βελτίωση της περιβαλλοντικής διαχείρισης και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της αγροτικής πολιτικής. Η δράση υλοποιείται μέσω πρόσκλησης για την υποβολή αιτήσεων στήριξης και εντάσσεται στο πληροφοριακό σύστημα ΟΠΣΑΑ με κωδικό 2_1.

Έκταση εφαρμογής και αριθμός ωφελούμενων

Με βάση τα επικαιροποιημένα στοιχεία της απόφασης, προβλέπεται η παροχή κατ’ εκτίμηση 111.506 συμβουλευτικών υπηρεσιών προς 69.224 δυνητικούς ωφελούμενους γεωργούς. Οι υπηρεσίες θα υλοποιηθούν από 81 δικαιούχους φορείς παροχής γεωργικών συμβουλών, στο πλαίσιο 91 ενταγμένων πράξεων.

Η παροχή των συμβουλών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις προβλέψεις της σχετικής υπουργικής απόφασης και δύναται να περιλαμβάνει, όπου απαιτείται, τη διενέργεια εργαστηριακών αναλύσεων.

Κατά την παροχή κάθε συμβουλευτικής υπηρεσίας παράγονται τρία παραδοτέα μέσω του πληροφοριακού συστήματος που υποστηρίζει τη λειτουργία του προγράμματος.

Δημόσια δαπάνη του προγράμματος

Η συνολική δημόσια δαπάνη των πράξεων που εγγράφονται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ανέρχεται σε 84.955.702 ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στη στήριξη που λαμβάνουν οι δικαιούχοι φορείς για την παροχή των συμβουλευτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο φυσικό αντικείμενο των ενταγμένων πράξεων.

Ανάκληση πράξεων στο πλαίσιο της τροποποίησης

Στην ίδια απόφαση προβλέπεται και η ανάκληση συγκεκριμένων πράξεων που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα.

Συγκεκριμένα, ανακλήθηκε πράξη με δικαιούχο την εταιρεία «ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ Ανώνυμη Εταιρεία Υπηρεσιών Υποστήριξης Αγροπεριβαλλοντικού Χώρου», που αφορούσε την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, λόγω υποβολής αναληθών στοιχείων για τη λήψη ενίσχυσης, μη τήρησης της προβλεπόμενης μεθοδολογίας παροχής συμβουλών και μη υλοποίησης της πράξης αυτοτελώς σε όλα τα στάδιά της, όπως απαιτείται από το θεσμικό πλαίσιο του προγράμματος.

Η ανάκληση συνοδεύεται από διαδικασία δημοσιονομικής διόρθωσης και προβλέπει την εξ ολοκλήρου ανάκτηση της στήριξης. Ως συνέπεια της παραπάνω ανάκλησης, ανακλήθηκε και δεύτερη πράξη της ίδιας εταιρείας που αφορούσε την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

Τροποποιήσεις στα στοιχεία των ενταγμένων πράξεων

Με την ίδια απόφαση τροποποιούνται στοιχεία των ενταγμένων πράξεων που αφορούν την εγγραφή τους στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο των πράξεων, τους δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς και το παράρτημα που περιλαμβάνει τον πίνακα των ενταγμένων πράξεων.

Το επικαιροποιημένο παράρτημα αντικαθιστά το προηγούμενο και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της απόφασης. Κατά τα λοιπά, εξακολουθεί να ισχύει η αρχική απόφαση ένταξης πράξεων του Μαΐου 2023, όπως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα.

Διαβάστε ολόκληρη την απόφαση εδώ

Από τέλη Νοεμβρίου μέχρι αρχές Δεκεμβρίου του 2025 - μέσω αγροτικών κινητοποιήσεων και τρακτέρ στους δρόμους - πληρώθηκαν Αυτόχθονες Φυλές, Κομφούζιο, Βιολογικά φυτικής και Νιτρορύπανση για το 2025.

Συγκεκριμένα πληρώθηκε η προκαταβολή της παρέμβασης Π3-70-1.5, «Διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων» με ποσό 18.006.337,61 ευρώ.

Επίσης πληρώθηκε η προκαταβολή της παρέμβασης Π3-70-1.3.2 «Εφαρμογή της μεθόδου παρεμπόδισης σύζευξης των εντομολογικών εχθρών των καλλιεργειών (ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ)» με ποσό 16.500.000 ευρώ για το 2025.

Ακόμη έγινε η πίστωση της προκαταβολής της Παρέμβασης Π3-70-2.1 «Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους (νεοεισερχόμενοι στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία)» για την φυτική παραγωγή με ποσό 97.500.000 ευρώ. Η αρχική πρόσκληση της παρέμβασης είχε προϋπολογισμό 130 εκατ. ευρώ αλλά όπως φαίνεται είχαμε αποχώρηση ενταγμένων στο πρόγραμμα, με αποτέλεσμα το ποσό να μειωθεί στα 97,5 εκατ. ευρώ.

Επίσης έγινε η πληρωμή προκαταβολής της Δράσης 10.1.04: «Μείωση της ρύπανσης νερού από γεωργική δραστηριότητα», με ποσό 50,6 εκατ. ευρώ.

Κατά των αποτελεσμάτων της πληρωμής εκκαθάρισης και σύμφωνα με τα οριζόμενα στις ισχύουσες αποφάσεις και σχετικές προσκλήσεις, οι παραγωγοί μπορούν να υποβάλλουν σχετική ενδικοφανή προσφυγή.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, από τις τέσσερις δράσεις μόνο για τις αυτόχθονες φυλές άνοιξε η πλατφόρμα για να γίνουν ενδικοφανές προσφυγές για λίγες ημέρες αλλά χωρίς να υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση.

Για τις υπόλοιπες δράσεις έγιναν οι πληρωμές αλλά δεν έγινε η κατάθεση ενδικοφανής προσφυγής από τους παραγωγούς. Αυτό βέβαια έρχεται σε αντίθεση με όσα ανέφεραν οι σχετικές προσκλήσεις και είναι παράνομο με βάση την κοινοτική νομοθεσία.

Με την ενδικοφανή προσφυγή οι παραγωγοί μπορούν να προβούν σε διόρθωση προφανών σφαλμάτων που αφορούν στα παραστατικά συμμόρφωσης ή και να προβάλουν αντιρρήσεις κατά των ευρημάτων (κωδικών) που έχουν προκύψει κατά την πληρωμή της εκκαθάρισής τους. Παράλληλα, οφείλουν να κινήσουν τις απαραίτητες διοικητικές ενέργειες για τη διόρθωση των δεδομένων στην μηχανογραφική βάση, μέσω της οποίας πραγματοποιούνται από το Πληροφορικό Σύστημα οι διασταυρωτικοί έλεγχοι. Διευκρινίζεται ότι τα ευρήματα κατά των οποίων υποβάλλεται ενδικοφανής προσφυγή επανεξετάζονται μόνο μηχανογραφικά αντλώντας δεδομένα από τις σχετικές βάσεις.

Από όλα τα παραπάνω φαίνεται ότι τελικά δεν ακολουθήθηκε η σχετική διαδικασία και δεν έγιναν οι σχετικοί έλεγχοι.

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στο Ναύπλιο, στις 6 και 7 Μαρτίου 2026, η 3η Διημερίδα Εκπαίδευσης και Παρακολούθησης Πορείας Υλοποίησης για τις Ομάδες Τοπικής Δράσης, που διοργάνωσε η Γενική Γραμματεία Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τη συμβολή του Εθνικού Δικτύου ΚΑΠ.

Η διημερίδα συγκέντρωσε εκπροσώπους από το σύνολο των Ομάδων Τοπικής Δράσης, στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπήςκαι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας για την εφαρμογή της προσέγγισης LEADER / ΤΑΠΤοΚ και την προετοιμασία για τη νέα προγραμματική περίοδο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών παρουσιάστηκε η πορεία υλοποίησης των τοπικών στρατηγικών και οι απαιτήσεις εφαρμογής των παρεμβάσεων LEADER στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν οι παρουσιάσεις εκπροσώπων της DGAGRI και του EUCAPNETWORK. Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής I. Lisztwan ανέπτυξε τις προοπτικές της προσέγγισης LEADER στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034.Παράλληλα παρουσιάστηκε το εργαλείο LEADERLAGDirectory για τη δικτύωση των Ομάδων Τοπικής Δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Χαιρετισμό στη διημερίδα απηύθυνε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γιάννης Ανδριανός, ο οποίος τόνισε ότι το πρόγραμμα LEADER αποτελεί ένα από τα πιο επιτυχημένα εργαλεία αγροτικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς δίνει ουσιαστικό ρόλο στις τοπικές κοινωνίες στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της αναπτυξιακής τους στρατηγικής.

Όπως επισήμανε, η προγραμματική περίοδος 2014–2022 ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα, με πληρωμές που έφτασαν τα 525 εκατομμύρια ευρώ και περισσότερα από 3.000 έργα δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα να έχουν υλοποιηθεί σε όλη τη χώρα. Ο κ. Ανδριανός αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο του LEADER στη στήριξη της τοπικής οικονομίας της υπαίθρου, μέσα από δράσεις που συνδέουν την αγροτική παραγωγή με τον τουρισμό, τη μεταποίηση τροφίμων, τα τοπικά προϊόντα και τις πολιτιστικές δραστηριότητες, ενισχύοντας την τοπική επιχειρηματικότητα και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας.Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα έργα υποδομών που προωθούνται μέσω των προγραμμάτων του Υπουργείου, όπως οι παρεμβάσεις σε αρδευτικά δίκτυα και οι δράσεις των ΤΟΕΒ, αλλά και στην πορεία των έργων του Αναβάλου στην Αργολίδα.

Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Δημήτρης Πτωχός, ο οποίος αναφέρθηκε στον σημαντικό ρόλο της προσέγγισης LEADER για την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης και της επιχειρηματικότητας στις αγροτικές περιοχές της Περιφέρειας, επισημαίνοντας τη συμβολή των τοπικών προγραμμάτων στη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και στην αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Πελοποννήσου.

Στη διημερίδα απηύθυναν επίσης χαιρετισμό ο Δήμαρχος Επιδαύρου κ. Τάσος Χρόνης, ο Δήμαρχος Άργους – Μυκηνών κ. Ιωάννης Μαλτέζος και ο Δήμαρχος Νότιας Κυνουρίας και Πρόεδρος της Αναπτυξιακής Πάρνωνα κ. Μανώλης Δολιανίτης.

Εναρκτήρια ομιλία πραγματοποίησε η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών κ. Αργυρώ Ζέρβα, η οποία αναφέρθηκε στον απολογισμό της εφαρμογής του LEADER στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014–2022 και στη μετάβαση στη νέα περίοδο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ. Όπως υπογράμμισε, το LEADER έχει εξελιχθεί σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο τοπικής ανάπτυξης που ενισχύει την επιχειρηματικότητα, τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και την κοινωνική συνοχή στις αγροτικές περιοχές.

Η κ. Ζέρβα επισήμανε επίσης ότι η εμπειρία από την εφαρμογή του LEADER κατά την προγραμματική περίοδο 2014–2022 προσφέρει σημαντικά διδάγματα για τη νέα περίοδο. Όπως ανέφερε, «η σημερινή συνάντηση δεν είναι απλώς ένας απολογισμός, αλλά μια ευκαιρία να δούμε τι πετύχαμε, ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσαμε και πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και υλοποιούμε την τοπική ανάπτυξη».Παράλληλα, σημείωσε ότι η πορεία υλοποίησης των τοπικών προγραμμάτων από τις Ομάδες Τοπικής Δράσης θα παρακολουθείται συστηματικά, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και να ενισχύεται το αναπτυξιακό αποτύπωμα του LEADER στις τοπικές κοινωνίες.

Στο μεταξύ με απόφαση της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθορίζεται η συνέχιση επιλεγμένων πράξεων του υπομέτρου 19.2 του ΠΑΑ 2014–2022 (CLLD/LEADER) στην Παρέμβαση Π3-77-4.2 του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027. Η απόφαση λειτουργεί ως «γέφυρα» ώστε έργα τοπικής ανάπτυξης που είχαν ήδη ενταχθεί να μη διακοπούν, αλλά να ολοκληρωθούν με ομαλή χρηματοδοτική μετάβαση.

Σύμφωνα με το έγγραφο, βεβαιώνεται η ολοκλήρωση τμήματος των πράξεων με οριστικοποιημένες πληρωμές έως τις 31/12/2025 συνολικού ύψους 126.117,66 ευρώ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός των συνεχιζόμενων έργων που μεταφέρονται στο νέο πλαίσιο ανέρχεται σε 1.173.908,60 ευρώ. Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη θα εγγραφεί στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΣΑ 082/7), με φορέα χρηματοδότησης το ΥπΑΑΤ.

Καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης των πληρωμών ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 2026, ενώ επισημαίνονται οι υποχρεώσεις των δικαιούχων ως προς το θεσμικό πλαίσιο, τη δημοσιότητα και τη συμμόρφωση.

Απλήρωτη για το 2025 παραμένει η παρέμβαση Π2-47.1 που αφορά τα Επιχειρησιακά Προγράμματα Οργανώσεων Παραγωγών (Ο.Π.) στον τομέα των Οπωροκηπευτικών.

Στόχος της είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η περιβαλλοντική αναβάθμιση, η εμπορία και η ποιότητα των προϊόντων μέσω συγχρηματοδοτούμενων δράσεων.

Ο κ. Χρήστος Βαλιανάτος, πρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό «Εύφορη Γη», αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι «η οργάνωσή μας υλοποιεί επιχειρησιακό πρόγραμμα οπωροκηπευτικών για το 2025. Έχουμε πληρώσει όλα τα τιμολόγια από 1/1/2025 έως και 31/12/2025 και έχουμε καταθέσει τον σχετικό φάκελο στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχουμε εισπράξει την επιδότηση. Δεν είναι δυνατόν η οργάνωση παραγωγών να έχει οικονομική ρευστότητα αν εισπράττει τα χρήματα του προγράμματος μετά από τόσο μεγάλη καθυστέρηση. Θα μας αναγκάσουν να οδηγηθούμε σε κλείσιμο με ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας του ΥπΑΑΤ».

Θυμίζουμε ότι τα συγκεκριμένα προγράμματα συγχρηματοδοτούνται από το Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027.

Σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) 1400/39526/2023 οι πληρωμές των Ο.Π. για την υλοποίηση των παρεμβάσεων πραγματοποιούνται:
α) έως την 15η Οκτωβρίου κάθε έτους, για το ΕΠ που υλοποιήθηκε κατά το προηγούμενο έτος,
β) με τη μορφή προκαταβολής σύμφωνα με την παρ. 3α του άρθρου 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 και το άρθρο 15α του κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2022/127,
γ) με τη μορφή μερικής πληρωμής.

Οι Ο.Π. υποβάλλουν, μέσω ΟΠΣΚΕ, αίτηση στη ΔΑΟΚ, κατά τους μήνες Ιανουάριο, Μάιο και Σεπτέμβριο, για προκαταβολή τμήματος της ενίσχυσης που αντιστοιχεί στην προβλεπόμενη δαπάνη τρέχοντος έτους για την τετράμηνη περίοδο που αρχίζει το μήνα κατά τον οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η ΔΑΟΚ καταχωρίζει το αποτέλεσμα του ελέγχου της στο ΟΠΣΚΕ και διαβιβάζει εντός δέκα (10) ημερών στον ΟΠΕΚΕΠΕ την αίτηση.

Οι προκαταβολές καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ υπό τον όρο ότι:
α) έχει συσταθεί εγγύηση όπως προβλέπεται στον κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2022/127,
β) το αιτούμενο συνολικό ποσό των προκαταβολών δεν υπερβαίνει το 80% των προβλεπόμενων δαπανών του εγκεκριμένου επιχειρησιακού προγράμματος, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 15α του κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2022/127,
γ) έχουν καταβληθεί οι οικονομικές εισφορές στο ΕΤ για το ύψος της ενίσχυσης,
δ) έχει εξοφληθεί πλήρως η πρώτη προκαταβολή πριν την υποβολή αίτησης δεύτερης προκαταβολής.

Σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση και κυρίως στις πληρωμές παρεμβάσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027 επισημαίνει η ΕΘΕΑΣ, με επιστολή της προς την ΑΑΔΕ.

Σύμφωνα με την παρέμβαση της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, βασικό σημείο που συνδέεται με τις καθυστερήσεις στη διαδικασία πληρωμών φαίνεται να είναι η μη ολοκλήρωση των διαδικασιών εκχώρησης αρμοδιοτήτων σε υπηρεσίες που εμπλέκονται στους ελέγχους και στην εκκαθάριση δαπανών. Η κατάσταση αυτή, όπως επισημαίνεται, έχει ως αποτέλεσμα να παραμένουν σε εκκρεμότητα πληρωμές που αφορούν επενδυτικά μέτρα και δράσεις του Πυλώνα ΙΙ της ΚΑΠ, παρά το γεγονός ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι δικαιούχοι έχουν ήδη πραγματοποιήσει τις σχετικές δαπάνες.

Η ΕΘΕΑΣ τονίζει ότι η καθυστέρηση στην ενεργοποίηση των απαραίτητων διαδικασιών επηρεάζει μια σειρά σημαντικών παρεμβάσεων, όπως τα Σχέδια Βελτίωσης, τη Μεταποίηση, τα προγράμματα Νέων Αγροτών και δράσεις εκσυγχρονισμού των εκμεταλλεύσεων, δημιουργώντας προβλήματα ρευστότητας σε παραγωγούς, οργανώσεις παραγωγών και συνεταιρισμούς.

Στην επιστολή της προς την ΑΑΔΕ ζητά την άμεση ολοκλήρωση των διαδικασιών εκχώρησης αρμοδιοτήτων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες (Διαχειριστική Αρχή, ΔΑΟΚ, ΔΑΟΠ και ΕΛΓΑ), ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν οι έλεγχοι και να ξεκινήσουν οι πληρωμές των ενισχύσεων, καθώς και την ανακοίνωση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος για την καταβολή των ποσών στους δικαιούχους.

Αναλυτικά η επιστολή που απέστειλε η ΕΘΕΑΣ προς την ΑΑΔΕ

Αξιότιμοι Κύριοι,

Η ΕΘΕΑΣ, ως θεσμικός εκπρόσωπος του αγροτικού συνεταιριστικού κινήματος της χώρας, επιθυμεί να θέσει υπόψη σας ένα κρίσιμο ζήτημα που έχει δημιουργήσει έντονη ανησυχία, σχετικά σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση και πληρωμή παρεμβάσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) και του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027.

Είναι κατανοητή η περίοδος προσαρμογής των εφαρμοζόμενων διαδικασιών που απαιτείται με τη δημιουργία του τμήματος ελέγχων, ΓΔΕΛΕΠ στην ΑΑΔΕ, όμως παρατηρείται μια νέα συσσώρευση καθυστερήσεων πληρωμών στον Πυλώνα ΙΙ – Προγράμματα- που έρχεται και προστίθεται σε αυτή του Πυλώνα Ι- Άμεσες Ενισχύσεις- που σχετίζονται μεταξύ τους, όσον αφορά τους ελέγχους. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σημαντικοί πόροι, εκατομμυρίων ευρώ, που αφορούν επενδύσεις, δηλαδή καταβεβλημένες δαπάνες, δεν έχουν ακόμη πιστωθεί στους δικαιούχους, με αποτέλεσμα οι ίδιοι, να βρίσκονται σε κατάσταση οικονομικής ασφυξίας.

Με βάση πληροφόρηση που έχουμε λάβει από τα μέλη μας, Οργανώσεις Παραγωγών και Παραγωγούς, δικαιούχους ενισχύσεων, κομβικό σημείο του προβλήματος, ανάμεσα σε άλλα, αποτελεί το γεγονός ότι δεν έχουν ακόμη προχωρήσει οι απαραίτητες διαδικασίες εκχωρήσεων αναγνώρισης και εκκαθάρισης δαπανών σε αρμόδιες υπηρεσίες όπως Περιφέρειες, ΔΑΟΚ και άλλες, με συνέπεια να μην μπορούν να πραγματοποιηθούν πληρωμές σε βασικές παρεμβάσεις που αφορούν προγράμματα.

Συγκεκριμένα, οι βασικές παρεμβάσεις που απαιτούν άμεση εκχώρηση αρμοδιοτήτων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες (Διαχειριστική Αρχή, ΔΑΟΚ, ΔΑΟΠ και ΕΛΓΑ) είναι οι εξής:

Π3-73.1 – Δημόσια Δασικά
Π3-73-2.1 / ΠΕ3 73.2.2/ ΠΕ3 73.2.6/ΠΕ3.73.2.9 – Σχέδια Βελτίωσης
Ύδωρ 2.0
Κυκλική Οικονομία και Θερμοκήπια
Π3 73.2.4 – Μεταποίηση
ΠΕ3-73-2.5 – Αντιχαλαζικά
ΠΕ3-75.1 – Νέοι Αγρότες
ΠΕ3-77-1 – Ομάδες Παραγωγών – ΟΕΦ – Προγράμματα Προώθησης
ΠΕ3-78.1. – Εκπαίδευση
ΠΕ3-78.2 – Σύμβουλοι

Η καθυστέρηση στην ενεργοποίηση των παραπάνω παρεμβάσεων έχει ως άμεσο αποτέλεσμα:

-τη μη καταβολή ενισχύσεων σε δικαιούχους που έχουν ήδη ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις τους,

-τη δημιουργία σοβαρών προβλημάτων ρευστότητας σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις και συνεταιρισμούς,

-την αναστολή επενδυτικών σχεδίων και δράσεων εκσυγχρονισμού

Για τους λόγους αυτούς, παρακαλούμε για την άμεση ολοκλήρωση των διαδικασιών εκχωρήσεων αρμοδιοτήτων αναγνώρισης και εκκαθάρισης δαπανών προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να υπάρξει ενεργοποίηση των διαδικασιών πληρωμών χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις. Επίσης, παρακαλούμε για την παροχή εκ μέρους σας, ενός χρονοδιαγράμματος πληρωμών προς τους δικαιούχους. Ειδικά η παροχή χρονοδιαγράμματος θα βοηθήσει και στην ομαλή συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να ολοκληρωθούν άμεσα οι πληρωμές και να αποφευχθεί περαιτέρω ζημιά στους δικαιούχους των προγραμμάτων.

Αναμένοντας την θετική απόφαση σας για την επίλυση του προβλήματος, βρισκόμαστε στη διάθεσή σας για οτιδήποτε πληροφορία ή διευκρίνηση σας είναι απαραίτητη.

Με εκτίμηση,

Παύλος Σατολιάς

Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου ΕΘ.Ε.Α.Σ.

Τίτλοι τέλους σκέφτεται να βάλει το ΥπΑΑΤ για τα βιολογικά που ακυρώθηκαν, το 2025, στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-70-2.1 «Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους (νεοεισερχόμενοι στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία)».

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, το σχετικό κονδύλι σκέφτεται το ΥπΑΑΤ να το μεταφέρει στα Σχέδια Βελτίωσης, μέσα από τα οποία αναμένεται να δοθούν ενισχύσεις για ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου. Δηλαδή βγάζουν τα χρήματα από την μια τσέπη και τα πάνε στην άλλη.

Για τη ζωική παραγωγή και τη µελισσοκοµία πάντως έχει ήδη χαθεί οριστικά το έτος ενίσχυσης 2024.

Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν φαίνεται να σχεδιάζει το ΥπΑΑΤ να επαναπροκηρυχθεί το πρόγραµµα Βιολογικών, µε βάσης πλέον το ΟΣΔΕ του 2025.

Να θυμίσουμε ότι η ενίσχυση για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους παραγωγής στην κτηνοτροφία είχε προϋπολογισμό ύψους 115.038.824 ευρώ.

Αντίστοιχα η βιολογική μελισσοκομία (Παρέμβαση Π3-70-1.6 - Διατήρηση/Μετατροπή) είχε προϋπολογισμό ύψους περίπου 18,8 εκατ. ευρώ.

Κάποιες σκέψεις υπάρχουν στο ΥπΑΑΤ για όσους έχουν ενεργή σύµβαση με πιστοποιητικές και θέλουν να συνεχίσουν την βιολογική παραγωγή να ενταχθούν στη διατήρηση. Υπάρχουν βέβαια και πολλοί που αποχώρησαν εντελώς από τα βιολογικά.

Οι δηλώσεις που έκανε ο Τσιάρας, στις 3 Οκτωβρίου, ανέφεραν τα εξής: «Για τα νέα βιολογικά έχουµε τεράστια θέµατα. Και ενδεχοµένως θα σκεφτούµε για το κατά πόσο θα προχωρήσει το συγκεκριµένο πρόγραµµα. Και αυτό επειδή αυτή τη στιγµή µε βάση τα στοιχεία που έχουµε συλλέξει, µε βάση τον αριθµό των αποχωρήσεων, µε βάση τον αριθµό των ελέγχων, µε βάση τις εκθέσεις που έχουµε από τις ΔΑΟΚ το συντριπτικό ποσοστό των αιτούντων που έχει ενταχθεί στα βιολογικά θα πρέπει να απενταχθεί. Καταλαβαίνετε ότι εκεί υπάρχει ένα τεράστιο ζήτηµα. Και για αυτό είναι ένα θέµα που θα το δούµε συνολικά το επόµενο χρονικό διάστηµα. Προαναγγέλλω ότι τα νέα βιολογικά πιθανόν δεν θα προχωρήσουν. ∆ηλαδή τα φετινά βιολογικά, αυτή είναι η πραγµατικότητα». 

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της ΕΕ η τροποποίηση του Κανονισμού 2025/2649 που αφορά ενισχύσεις στους παραγωγούς που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, δυσμενή κλιματικά φαινόμενα ή άλλα καταστροφικά συμβάντα που αφορούν τα έτη 2025 και 2026, που ενέκρινε η Κοµισιόν για την Ελλάδα.

Πρόκειται για πρόγραµµα της τρέχουσας ΚΑΠ 2023-2027 το οποίο, (όπως το Μέτρο 23 της ΚΑΠ 2014-2022), αποζηµιώνει παραγωγούς για καταστροφές που οδήγησαν σε τουλάχιστον 30% µείωση της µέσης ετήσιας παραγωγής τους.

Τα χρήματα βέβαια είναι πολύ λιγότερα από τα 178 εκατ. ευρώ που προβλέφθηκαν µόνο για το 2024.

Συγκεκριμένα για τα έτη 2025-2026, το μέτρο ενισχύεται από την ΕΕ με ποσά που φτάνουν συνολικά τα 147 εκατ. ευρώ, με προτεραιότητα στις μεγάλες καλλιέργειες. Συγκεκριμένα για την Ελλάδα δίνονται μέγιστο ποσό ενίσχυσης 73.458.409 ευρώ για κάθε έτος ενίσχυσης.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η πρόσφατη τροποποίηση του Κανονισμού, τα κράτη μέλη μπορούν να παρέχουν οικονομική στήριξη στους ενεργούς γεωργούς, με στόχο τη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Για να είναι επιλέξιμος ένας γεωργός, απαιτείται επίσημη αναγνώριση της ζημιάς από την αρμόδια αρχή, καθώς και αποδείξεις ότι οι απώλειες φτάνουν τουλάχιστον το 30% της μέσης ετήσιας παραγωγής του, βάσει των τελευταίων τριών ετών ή πενταετίας.

Το σχετικό άρθρο του Κανονισμού αναφέρει ότι προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση για το νέο είδος παρέμβασης που αφορά ενισχύσεις για την αντιμετώπιση κρίσεων σε γεωργούς μετά από φυσικές καταστροφές, δυσμενή κλιματικά φαινόμενα ή καταστροφικά συμβάντα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να δεσμεύουν ορισμένο μερίδιο της χρηματοδότησης του ΕΓΤΑΑ για το εν λόγω είδος παρέμβασης. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι παραμένει διαθέσιμη επαρκής χρηματοδότηση για την υλοποίηση των λοιπών προτεραιοτήτων της ΚΓΠ, το εν λόγω μερίδιο θα πρέπει να περιορίζεται σε ένα μέγιστο ετήσιο διαθέσιμο ποσό ανά κράτος μέλος, το οποίο αντιστοιχεί στο 3 % του συνόλου των άμεσων ενισχύσεων και της χρηματοδότησης του ΕΓΤΑΑ ετησίως.

Και προσθέτει: «Τα κράτη µέλη µπορούν να χορηγούν ενισχύσεις για την αντιµετώπιση κρίσεων σε ενεργούς γεωργούς που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα. Οι εν λόγω ενισχύσεις αποσκοπούν στη διασφάλιση της αδιάλειπτης γεωργικής δραστηριότητας των εν λόγω γεωργών.

Για την παροχή στήριξης δυνάµει του παρόντος άρθρου απαιτείται επίσηµη αναγνώριση από την αρµόδια αρχή του κράτους µέλους ότι έχει επέλθει φυσική καταστροφή, δυσµενές κλιµατικό φαινόµενο ή καταστροφικό συµβάν, όπως ορίζεται από το κράτος µέλος, και ότι τα εν λόγω συµβάντα, ή τα µέτρα που εγκρίθηκαν σύµφωνα µε τον κανονισµό (ΕΕ) 2016/2031 για την εξάλειψη ή τον περιορισµό ασθένειας των φυτών ή επιβλαβών για τα φυτά οργανισµών, ή τα µέτρα που θεσπίστηκαν για την πρόληψη ή την καταπολέµηση νοσηµάτων των ζώων που απαριθµούνται στο παράρτηµα του εκτελεστικού κανονισµού (ΕΕ) 2018/1882 της Επιτροπής ή τα µέτρα που θεσπίστηκαν σε περίπτωση αναδυόµενης νόσου έχουν προκαλέσει άµεσα ζηµία που οδήγησε στην καταστροφή τουλάχιστον του 30 % της µέσης ετήσιας παραγωγής του γεωργού κατά την προηγούµενη τριετία ή τον τριετή µέσο όρο µε βάση την προηγούµενη πενταετία, χωρίς να λαµβάνονται υπόψη η υψηλότερη και η χαµηλότερη τιµή.

Οι απώλειες υπολογίζονται είτε σε επίπεδο γεωργικής εκµετάλλευσης, είτε στο επίπεδο της δραστηριότητας της γεωργικής εκµετάλλευσης στον σχετικό τοµέα, είτε σε σχέση µε τη συγκεκριµένη έκταση.

Τα κράτη µέλη διασφαλίζουν ότι η στήριξη που παρέχεται βάσει του παρόντος άρθρου απευθύνεται στους γεωργούς που πλήττονται περισσότερο από φυσικές καταστροφές, δυσµενή κλιµατικά φαινόµενα ή καταστροφικά συµβάντα, καθορίζοντας τους όρους επιλεξιµότητας µε βάση τα διαθέσιµα αποδεικτικά στοιχεία.

Οι δαπάνες αυτές χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΓΤΑΑ και δεν μπορούν να υπερβούν τα συνολικά ποσά που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα έτη 2026 και 2027, αποτελώντας ανώτατο όριο σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης.
  

Τα Σχέδια Βελτίωσης καθυστερούν να πληρωθούν και οι περισσότερες επενδύσεις ξεκινούν με ιδιοχρηματοδότηση καταγγέλουν παραγωγοί.

Ακόμη έχουν μείνει απλήρωτα Σχέδια Βελτίωσης, της περιόδου 2014 - 2022, σε πολλές περιφέρειες, ενώ έχουμε καθυστέρηση και στις αξολογήσεις από ΔΑΟΚ.

Όσον αφορά τα έργα που είναι ημιτελή θα γίνουν ανειλειμένα για τη νέα προγραμματική περίοδο και θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότησή τους.

Πέρσι έγιναν πληρωμές ύψους πάνω από 250 εκ. ευρώ. Τις επόμενες ημέρες θα ξεκινήσει η ΑΑΔΕ να πληρώνει όσους δικαιούχους έχουν ήδη καταθέσει αιτήματα πληρωμής και βρίσκονται στην αναμονή.

Προβλήματα στην αξιολόγηση - σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ - υπάρχουν στην Περιφέρεια βορείου Αιγαίου, ενώ στις υπόλοιπες Περιφέρειες έχουν ολοικληρωθεί οι αξιολογήσεις των έργων.   

Η προκήρυξη των νέων Σχεδίων Βελτίωσης (τα οποία έχουν προδημοσιευθεί από το 2025) θα ακολουθήσει το χρονοδιάγραμμα που έχει ήδη ανακοινωθεί και θα πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 λέει το ΥπΑΑΤ.

Για το πρόγραμμα ενίσχυσης της κατασκευής και εκσυγχρονισμού θερμοκηπίων, η αξιολόγηση δεν έχει ξεκινήσει ακόμη, καθώς σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ βρισκόμαστε σε διαδικασία οριστικοποίησης του χρονοδιαγράμματος.

Σε σχέση με το πρόγραμμα των Νέων Αγροτών του 2024 (Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας») που αφορά περίπου 7.000 δικαιούχους, η αξιολόγηση – σύμφωνα με όσα αναφέρει το ΥπΑΑΤ – καθυστερεί λόγω τεχνικού ζητήματος στους διασταυρωτικούς ελέγχους του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Το ΥπΑΑΤ υποστηρίζει ότι μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου θα ξεκινήσουν να βγαίνουν αποτελέσματα και να πληρώνονται οι δικαιούχοι.

Αύξηση του προϋπολογισμού για το σύνολο των Παρεμβάσεων των Σχεδίων Βελτίωσης, με δυνατότητα μεταφοράς πόρων από άλλες κατηγορίες, ακόμη και από τα αδιάθετα του Πυλώνα Ι.

Αυτό προτάθηκε από την διοίκηση της ΕΘΕΑΣ στη συνάντηση που έκανε με τη Γενική Γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, κα Αργυρώ Ζέρβα, στα γραφεία του ΥπΑΑΤ.

Ειδικότερα ζητήθηκε αύξηση κονδυλίων των Παρεμβάσεων Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, που αφορούν την εξοικονόμηση ύδατος, την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Επιπλέον, ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ πρότεινε, αναφορικά με το μέγιστο αιτούμενο ύψος προϋπολογισμού και ειδικότερα για τα συλλογικά σχήματα (ομαδικές επενδύσεις), την αύξηση όλων των κατηγοριών στο 1 εκατ. ευρώ, ενώ ειδικά για τις επενδύσεις σε ΑΠΕ που συνδυάζουν εξοικονόμηση ενέργειας και ύδατος, το ανώτατο όριο να ανέρχεται σε αντίστοιχο επίπεδο με εκείνο των επενδύσεων βιοαερίου. Παράλληλα, προτάθηκε η επιλεξιμότητα των επενδύσεων να ξεκινά από την ημερομηνία της Προδημοσίευσης και όχι από την ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων, δεδομένου ότι οι επενδυτικές ανάγκες είναι αυξημένες και δεν θα πρέπει να χάνεται πολύτιμος χρόνος για τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων.

Περαιτέρω, σε ό,τι αφορά τα κριτήρια επιλεξιμότητας, διατυπώθηκαν οι ακόλουθες προτάσεις:

• Ο ελάχιστος κύκλος εργασιών από αγροτική δραστηριότητα για τους Νέους Γεωργούς να ανέρχεται στο 10–15% της ιδίας συμμετοχής της επενδυτικής πρότασης (αντί του 30%), με συνυπολογισμό και των επιδοτήσεων του έτους 2025.
• Να καταστεί επιλέξιμη η αγορά οικοπέδου για την εγκατάσταση των επενδύσεων, ιδίως για τους Νέους Γεωργούς.
• Να επιτραπεί η επιλεξιμότητα εξοπλισμού (όπως ταινίες διατροφής αιγοπροβάτων, αμελκτήρια κ.ά.) σε ποιμνιοστάσια Κατηγορίας 1 (πρόχειρα, αλλά κατάλληλα καταλύματα), δεδομένης της επιλεξιμότητάς τους και στο Πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης.
• Δεδομένου ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο επιτρέπει τη σύσταση Ομάδων Παραγωγών με πέντε (5) μέλη, οι οποίες είναι πιο ευέλικτες σε σχέση με τις πολυμελείς, να δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής τους στην Προδημοσίευση.
• Να μην αποκλείονται οι δικαιούχοι που ολοκλήρωσαν επενδύσεις της Δράσης 4.1.5 (Σχέδια Βελτίωσης 2023), δεδομένου του έντονου ενδιαφέροντος και της επιτυχούς υλοποίησης προηγούμενων επενδυτικών σχεδίων.
• Να μην αποκλείονται οι υποψήφιοι που έχουν συμμετάσχει στην Παρέμβαση Π3-73-2.9, καθώς οι επενδύσεις (μηχανολογικός εξοπλισμός, κτιριακές κατασκευές κ.λπ.) που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής αφορούσαν αποκλειστικά θερμοκηπιακές καλλιέργειες και καλλιέργειες υπό κάλυψη.
• Για τις επενδύσεις στην κτηνοτροφία, οι δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν επαρκή ποσά ενίσχυσης τόσο για την αντιμετώπιση της ευλογιάς όσο και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους, σύμφωνα με τις σύγχρονες απαιτήσεις.
• Αντίστοιχα, και για τον κλάδο της πτηνοτροφίας, θα πρέπει να προβλέπονται ενισχύσεις που θα συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη και αναβάθμισή του.
• Για τις επενδύσεις Σχεδίων Βελτίωσης, μελών Ομάδων Παραγωγών, που υποβάλλουν Επιχειρησιακά Σχέδια στο πλαίσιο της ομάδας, ζητήθηκε για επενδύσεις που δεν καλύπτονται από το επιχειρησιακό σχέδιο της Ομάδας Παραγωγών, τα μέλη να μπορούν να υποβάλλουν διακεκριμένα σχέδια για επενδύσεις υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει σε καμία περίπτωση επικάλυψη των επιδοτούμενων ενισχύσεων.

Επιτροπή παραγωγών ζητά την παράταση του Υπομέτρου 10.1.04, για την «Μείωση ρύπανσης νερού», το οποίο έληξε τέλος του 2025.

Ο κ. Αστέριος Τζιόλας, παραγωγός από την Λάρισα που είναι επικεφαλής της Επιτροπής, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι ζητάμε την παράταση μέσω «προγράμματος γέφυρα» γιατί υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και υπάρχει ανάγκη στήριξης των καλλιεργειών.

Σε επιστολή τους που έστειλαν προς την ηγεσία του ΥπΑΑΤ και τα πολιτικά κόμματα αναφέρουν ότι την παράταση του προγράμματος την ζητάνε για τους παρακάτω λόγους:

1) Το γεγονός ότι πολλοί αγρότες προέρχονται από την Κεντρική Ελλάδα (5 νομοί) που επλήγησαν από τις πλημμύρες, σε μερικό έως ολικό βαθμό, βρίσκονται σε οικονομική απόγνωση

2) Έχει συμβεί στο παρελθόν και έχει δοθεί παράταση σε προγράμματα νιτρορύπανσης.
Επίσης δόθηκε παράταση στο πρόγραμμα 5ετούς διάρκειας Αυτόχθονες φυλές ζώων.
Να θυμίσουμε ότι το τελευταίο αυτό πρόγραμμα είχε διάρκεια μόνο 2 έτη της νιτρορύπανσης, ενώ το πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας είναι 3 έτη, επίσης το Κομφούζιο και Αυτόχθονες σπάνιες φυλές έχουν διάρκεια 5 έτη. Πρέπει αυτή η αδικία να αρθεί.

3) Ζητούμε την παράταση έτους ή ετών, μέσω ενός «προγράμματος γέφυρα», καθώς για το συγκεκριμένο μέτρο υπάρχει μεγάλη συμμετοχή, ενώ συμβάλλει τα μέγιστα στην προστασία του περιβάλλοντος.
Μάλιστα στο νέο ΠΑΑ δεν προβλέπεται όταν η ΕΕ επιδοτεί φιλοπεριβαλλοντικά προγράμματα.

Παραμένει σε προδημοσίευση η πρόσκληση των παρεμβάσεων Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλλουν στην Ανταγωνιστικότητα», Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» και Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».

Το ΥπΑΑΤ υποστηρίζει ότι η προκήρυξη των νέων Σχεδίων Βελτίωσης θα ακολουθήσει το χρονοδιάγραμμα που έχει ήδη ανακοινωθεί και θα πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026.

Από την πλευρά τους όμως κύκλοι της αγοράς αναφέρουν στον ΑγροΤύπο ότι βρισκόμαστε ήδη στον Φεβρουάριο και θα πρέπει να γίνει η δημόσια διαβούλευση πριν ανακοινωθεί η προκήρυξη. Αυτό σημαίνει ότι αναμένεται να ανακοινωθεί προς τα τέλη του καλοκαιριού.

Τα νέα Σχέδια Βελτίωσης θα αποτελέσουν µία πρώτης τάξεως ευκαιρία εκσυγχρονισµού των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων. Όμως δεν θα περιλαμβάνουν την αγορά παραγωγικών ζώων. 

«Η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου για τους κτηνοτόφους, που επλήγησαν από την ευλογιά, θα γίνει μέσα από τα Σχέδια Βελτίωσης, με εθνικούς πόρους αλλά και με δανεισμό», δήλωσε ο υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, αλλά δεν αναφερόταν στην συγκεκριμένη πρόσκληση.

Η αίτηση που θα καταθέσουν οι κτηνοτρόφοι θα αφορά επενδυτικά σχέδια ύψους 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και στα 500.000 € για συλλογικά σχήματα.

Προϋπολογισμός

Ο προϋπολογισμός της πρόσκλησης (δημόσια δαπάνη) ανέρχεται στα 200 εκ. ευρώ για επενδύσεις της παρέμβασης Π3-73-2.1, σε 21,9 εκ. ευρώ για επενδύσεις της παρέμβασης Π3-73-2.2 και σε 40,7 εκ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.6.
Οι παρεμβάσεις συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Ελλάδα.
Με την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος η ανωτέρω δαπάνη θα κατανεμηθεί στις Περιφέρειες της Χώρας.
Ο μέγιστος αιτούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει:
1. Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις σε ΑΠΕ τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα, ενώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τα 2.500.000 €.
2. Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις με σκοπό την εξοικονόμηση ύδατος τα 150.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 250.000 € για συλλογικά σχήματα.
3. Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας και σηροτροφίας τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 400.000 για συλλογικά σχήματα.
4. Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής τα 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και τα 500.000 για συλλογικά σχήματα.

Υποχρεώσεις

Οι δικαιούχοι από την ένταξή τους στο μέτρο και μέχρι την ολοκλήρωση των μακροχρονίων υποχρεώσεων (πέντε ημερολογιακά έτη τα οποία έπονται του έτους της αποπληρωμής τους) αναλαμβάνουν να:
1. Υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης κατ’ έτος και να τηρούν τις υποχρεώσεις σε σχέση με το ΟΣΔΕ και τα Μητρώα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά.
2. Διατηρούν την τυπική απόδοση της εκμετάλλευσης στις μακροχρόνιες υποχρεώσεις σε επίπεδο τουλάχιστον ίσο με την τυπική απόδοση που έχει δηλωθεί στη μελλοντική κατάσταση.
3. Διατηρούν την έδρα σε περιοχή εφαρμογής της δράσης με τους ίδιους όρους ένταξης και εντός της ίδιας Περιφέρειας.
4. Διατηρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις έγκρισης των επενδύσεων και να μην προβαίνουν στις παρακάτω ενέργειες:
4.1. Παύση της παραγωγικής δραστηριότητας ή μετεγκατάστασή της εκτός περιοχής προγράμματος.
4.2. Αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος ενός στοιχείου υποδομής η οποία παρέχει στον δικαιούχο αδικαιολόγητο πλεονέκτημα (π.χ. πώληση, παραχώρηση, εκμίσθωση, μη εύρεση κατά τη διενέργεια ελέγχου επένδυσης η οποία έχει συγχρηματοδοτηθεί).
4.3. Ουσιαστική μεταβολή που επηρεάζει τη φύση, τους στόχους ή την εφαρμογή των όρων που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τους αρχικούς στόχους.
5. Αναρτούν, πριν από το πρώτο αίτημα πληρωμής, πινακίδα στον χώρο πραγματοποίησης των επενδύσεων με την οποία επιδεικνύεται η συμβολή του προγράμματος ενίσχυσης της επένδυσης.
6. Αποδέχονται τους ελέγχους που προβλέπονται στο πλαίσιο της Παρέμβασης, να διευκολύνουν τα αρμόδια όργανα προσκομίζοντας οποιαδήποτε επιπλέον παραστατικά ζητηθούν και να παρέχουν κάθε σχετική πληροφορία με το επενδυτικό τους σχέδιο που μπορεί να τους ζητηθεί

Συνάντηση αναμένεται να γίνει την ερχόμενη Τρίτη (3/2), στο ΥπΑΑΤ, μεταξύ της Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος (ΔΟΒ) και της Διαχειριστικής Αρχής.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, βασικό θέμα της συνάντησης θα είναι η εφαρμογή του προγράμματος μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα στο βαμβάκι γιατί οι δεσμεύσεις του προγράμματος ξεκινούν από το 2026.

Πρόκειται για ένα νέο Γεωργοπεριβαλλοντικό Μέτρο στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) του 2ου πυλώνα της ΚΑΠ με ένα συνολικό ποσό της τάξης άνω των 90 εκατ. ευρώ.

Η 3ετής επιδότηση δέσµευσης άνθρακα θα ανέρχεται στα 31,7 ευρώ το στρέµµα για το βαµβάκι, 70,4 ευρώ το στρέµµα για τη βιοµηχανική τοµάτα και 42,2 ευρώ/στρέμμα ετησίως για την κινόα.

Για την επίτευξη του στόχου µείωσης του αποτυπώµατος άνθρακα κατά 20% οι παραγωγοί πρέπει να εφαρµόσουν ενδεικτικά κάποιες δεσµεύσεις φιλικές προς το περιβάλλον. Θα περιλαμβάνει τριετείς δεσμεύσεις για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα κατά 20%, από το πρώτο έτος δεσμεύσεων μέχρι και το τρίτο έτος, ενώ θα προβλέπεται και παράταση διετίας αν και εφόσον κριθούν θετικά τα αποτελέσματά του.

Το μέτρο θα συγκρίνει τις πρακτικές έκανε ο παραγωγός το προηγούμενο έτος με αυτές που θα κάνει το επόμενο στα αγροτεµάχια που θα συµµετάσχουν στο Μέτρο.

Αν µε τις νέες καλλιεργητικές πρακτικές προκύπτει µείωση αποτυπώµατος άνθρακα τότε θα πληρώνεται η επιδότηση αν όχι δεν θα την πληρώνεται.

Τιμή βάσης, έτη αναφοράς και εφαρμογής

Για τον υπολογισμό του ποσοστού ετήσιας μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα ορίζεται ένα έτος αναφοράς, που θα αποτελέσει την τιμή βάσης με την οποία θα συγκρίνονται τα επόμενα έτη εφαρμογής. Ως έτος αναφοράς της αίτησης στήριξης για τον υπολογισμό της τιμής βάσης ορίζεται το 2025 και ως έτη εφαρμογής το 2026, το 2027 και το 2028. Μονάδα τιμής βάσης του αποτυπώματος άνθρακα είναι το 1 kg CO2 eq/ha ή το ένα 1 kg CO2 eq/tn παραγόμενου προϊόντος (1 ha= 10 στρέμματα). Οι δικαιούχοι θα έχουν την ευχέρεια να επιλέξουν μία από τις δύο μονάδες.
Δικαιούχοι της ενίσχυσης είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα ή ομάδες φυσικών ή νομικών προσώπων που πληρούν τον ορισμό του ενεργού γεωργού.

Κριτήρια επιλεξιμότητας και μίνιμουμ έκταση

Η εκμετάλλευση πρέπει να είναι δηλωμένη στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του υποψηφίου και τα αγροτεμάχια να κατέχονται νόμιμα κατά την ένταξη, και για κάθε έτος, καθ’ όλη την περίοδο δέσμευσης. Η συνολική προς ένταξη έκταση καλλιέργειας να είναι τουλάχιστον:

• 10 στρέμματα βαμβακιού ή/και
• 10 στρέμματα βιομηχανικής ντομάτας ή/και
• 5 στρέμματα κινόα.

Από πιστοποιημένο γεωργικό σύμβουλο το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης

Στα έξοδα που πρέπει να προϋπολογίσει ο ενδιαφερόμενος για το πριμ άνθρακα είναι και η αμοιβή του -απαραίτητου- γεωργικού συμβούλου. Οπως αναφέρεται στην προδημοσίευση, ο γεωργικός σύμβουλος πρέπει να είναι πιστοποιημένος από τον ΕΛΓΟ «Δήμητρα» για το Θεματικό Πεδίο 4 (Θ.Π. 4), «Συμβουλές στον γεωργικό τομέα σχετικά με δράσεις που μετριάζουν το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και προωθούν την προσαρμογή της γεωργίας», και πρέπει να έχει υπό την επίβλεψή του έως έναν μέγιστο αριθμό παραγωγών (ο οποίος θα οριστεί στην πρόσκληση).
Στις Περιφέρειες στις οποίες δεν υπάρχει επαρκής αριθμός πιστοποιημένων γεωργικών συμβούλων στο προαναφερθέν θεματικό πεδίο, το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) και τη βεβαίωση μπορεί να τα παρέχει πιστοποιημένος γεωργικός σύμβουλος που βρίσκεται σε όμορη Περιφέρεια.
Απαραίτητη η επιλογή εγκεκριμένου λογισμικού για τον υπολογισμό του άνθρακα σε κάθε καλλιέργεια

Δεσμεύσεις

Οι δεσμεύσεις εκκινούν από 01/01/2026 είναι τριετούς διάρκειας και έχουν ως εξής:

1. Να τηρούν περιβαλλοντικό φάκελο καθ’ όλη τη διάρκεια των δεσμεύσεων και για τρία (3) επιπλέον έτη μετά την ολοκλήρωσή τους, ο οποίος θα πρέπει να είναι διαθέσιμος στις ελεγκτικές αρχές. Ο φάκελος αυτός περιλαμβάνει:
1.1 Το Μητρώο Εισροών- Ημερολόγιο Εργασιών (ΜΕΕ - ΗΕ) για τις επιλέξιμες καλλιέργειες της εκμετάλλευσης.
1.2 Το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) της εκμετάλλευσης, για κάθε έτος εφαρμογής της παρέμβασης, καταρτίζεται από γεωργικό σύμβουλο και περιγράφει όλες τις γεωργικές πρακτικές που ακολουθούνται για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα. 1.3 Την Ετήσια έκθεση αποτελέσματος μέτρησης του αποτυπώματος άνθρακα για όλα τα έτη εφαρμογής και με έτος αναφοράς (2025) με βάση το αντίστοιχο λογισμικό.
1.4 Τη Βεβαίωση γεωργικού συμβούλου για την ορθή υλοποίηση του Σχεδίου Περιβαλλοντικής Διαχείρισης. και την ορθότητα των δεδομένων που εισάγονται στο λογισμικό πρόγραμμα υπολογισμού. Ο Γεωργικός Σύμβουλος θα πρέπει να είναι πιστοποιημένος από τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα για το Θεματικό Πεδίο 4 (Θ.Π. 4), Συμβουλές στο γεωργικό τομέα σχετικά με δράσεις που μετριάζουν το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και προωθούν την προσαρμογή της γεωργίας και θα πρέπει να έχει υπό την επίβλεψή του έως ένα μέγιστο αριθμό παραγωγών ο οποίος θα ορισθεί στη Πρόσκληση. Ωστόσο στις Περιφέρειες στις οποίες δεν υπάρχει επαρκής αριθμός Πιστοποιημένων Γεωργικών Συμβούλων στα ανωτέρω θεματικό πεδίο δύναται το ΣΠΔ και την βεβαίωση να την παρέχει Πιστοποιημένος Γ.Σ που βρίσκεται σε όμορη Περιφέρεια. 5 Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

2. Να χρησιμοποιούν ένα από τα εγκεκριμένα λογισμικά υπολογισμού αποτυπώματος του άνθρακα σε κάθε μία από τις επιλέξιμες καλλιέργειες. Στη σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα οι δικαιούχοι, με τη βοήθεια του γεωργικού τους συμβούλου, συμπληρώνουν στα αντίστοιχα πεδία όλα τα απαιτούμενα στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι σύμφωνα με όσα καταγράφονται στο ημερολόγιο εργασιών του κάθε καλλιεργητικού έτους και να επιβεβαιώνονται από τα αντίστοιχα παραστατικά ή έγγραφα. Με βάση τον υπολογισμό του λογισμικού αυτού συντάσσεται η Ετήσια Έκθεση Αποτελέσματος μέτρησης του άνθρακα.

3. Να εφαρμόσουν τις καλλιεργητικές πρακτικές μείωσης του αποτυπώματος, σύμφωνα με το ΣΠΔ, τις οποίες θα καταγράφουν στο Ημερολόγιο Εργασιών (ΗΕ) και αντίστοιχα στο πιστοποιημένο λογισμικό υπολογισμού αποτυπώματος του άνθρακα. Για την επίτευξη του στόχου μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα κατά 20% οι δικαιούχοι μπορούν να εφαρμόσουν μια ή περισσότερες από τις ακόλουθες γεωργικές πρακτικές:
i. Ορθολογική χρήση λίπανσης: με τη χρήση νέας τεχνολογίας και τεχνικών όπως η γεωργία ακριβείας ή/και με την εφαρμογή νέου τύπου λιπασμάτων που περιέχουν παρεμποδιστές για την αργή αποδέσμευση των θρεπτικών στοιχείων με αποτέλεσμα τη μειωμένη εξάτμιση και έκπλυσή τους ή/και με τη χρήση οργανικών λιπασμάτων.
ii. Καλλιεργητικές πρακτικές: όπως αυτές των επίσπορων καλλιεργειών ιδιαίτερα με ψυχανθή (χλωρή λίπανση), της φυτοκάλυψης και της διαχείρισης των υπολειμμάτων όπως π.χ η ενσωμάτωση των υπολειμμάτων της προηγούμενης καλλιέργειας κατά ή μετά τη συγκομιδή τα οποία θα παραμείνουν εντός του εδάφους, συνεισφέρουν στη μείωση των αζωτούχων λιπάνσεων, στη βελτίωση του εδάφους και στην αποθήκευση μεγαλύτερων ποσοτήτων άνθρακα.
iii. Μειωμένη εδαφική κατεργασία: η ένταση της εδαφικής κατεργασίας αποτελεί σημαντικό παράγοντα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, οπότε συνίσταται περιορισμός του αριθμού των αρόσεων, μειωμένη εδαφική κατεργασία ή εδαφική μη κατεργασία.
iv. Βελτιστοποίηση της χρήσης νερού και μείωσης της άρδευσης: με επιλογή του κατάλληλου χρόνου και τρόπου άρδευσης αποφεύγονται προβλήματα όπως η εξάτμιση και η έκπλυση. Επομένως, πρακτικές όπως η χρήση νέων τεχνολογιών άρδευσης, στάγδην άρδευσης, εδαφοβελτιωτικών, είναι κατάλληλες.
v. Μείωση της χρήσης φυτοπροστατευτικών: Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα αυξάνουν και αυτά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα οπότε η μειωμένη χρήση τους είναι επιβεβλημένη. Νέες τεχνολογίες έγκαιρης προειδοποίησης και επέμβασης των ψεκασμών μειώνουν τον αριθμό των ψεκασμών, ενώ νέες τεχνολογίες χρήσης ψεκαστήρων μειωμένης διασποράς συμβάλλουν στη μείωση της ποσότητας χρήσης των φυτοπροστατευτικών.
vi. Χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας/Μείωση κατανάλωσης ενέργειας: κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της εκμετάλλευσης, ακόμη και εν μέρει, με τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε αντικατάσταση ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο), μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
vii. Οποιαδήποτε άλλη πρακτική οδηγεί σε μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην καλλιέργειά τους και τεκμηριώνεται από το ΣΠΔ. Ωστόσο το ΣΠΔ θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον την πρακτική της χλωρής λίπανσης (επίσπορη καλλιέργεια με ψυχανθή) και της χρήσης λιπασμάτων με παρεμποδιστές.

4. Να επιτύχουν μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην καλλιέργειά τους, σε ποσοστό 20 % κατά το πρώτο έτος εφαρμογής της παρέμβασης (2026) σε σχέση με το προηγούμενο έτος αναφοράς (2025) και στη συνέχεια να διατηρήσουν τη μείωση αυτή κατά τα επόμενα έτη δεσμεύσεων (2027 και 2028). Για το σκοπό αυτό θα πρέπει:

5. Να εντάξουν στην παρέμβαση το σύνολο της έκτασής τους με την επιλέξιμη καλλιέργεια.

6. Να διατηρήσουν καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος το σύνολο της έκτασης με την εντασσόμενη καλλιέργεια. Αν κατά τη διάρκεια των δεσμεύσεων αυξηθούν οι εκτάσεις με την επιλέξιμη καλλιέργεια, τότε ακολουθούνται οι ίδιες γεωργικές πρακτικές για το σύνολο της έκτασης της επιλέξιμης καλλιέργειας, χωρίς επιπλέον ενίσχυση.

7. Να υποβάλλουν κατ’ έτος, Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ), με αναφορά στην παρέμβαση ανά ενταγμένο αγροτεμάχιο.

8. Να δέχονται και να διευκολύνουν όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους από τα αρμόδια εθνικά και ενωσιακά ελεγκτικά όργανα.

Ελάχιστες απαιτήσεις Να τηρούν τις υποχρεωτικές απαιτήσεις της Αιρεσιμότητας και ιδιαίτερα των ΚΓΠΚ 02, 03, 04, 05 07 και 08.

Το ΥπΑΑΤ είχε αναφέρει ότι μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2025 θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί από τις αρμόδιες επιτροπές η διαδικασία της αξιολόγησης των αιτήσεων στήριξης, στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-75.1 «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας».

Αυτό θα γινόταν προκειμένου να καταστεί δυνατή η καταβολή του ποσού της πρώτης δόσης έως τα μέσα Οκτωβρίου.

Φτάσαμε όμως στα τέλη Ιανουαρίου και ακόμη δεν υπάρχει καμιά ενημέρωση για το πότε θα γίνει η πληρωμή. Ούτε έχουν βγει τα αποτελέσματα ούτε έχει ανακοινωθεί η λίστα των δικαιούχων.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, σε κάποιες περιφέρειες ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί οι αξιολογήσεις, ενώ σε άλλες θα προχωρήσουν σε διασταυρώσεις με ελέγχους monitoring. Τελικά οι υποψήφιοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη διαδικασία της αξιολόγησης και μέχρι σήμερα παραμένουν απλήρωτοι.

Θυμίζουμε ότι οι αιτήσεις έγιναν με βάση το ΟΣΔΕ του 2024 και οριστικοποιήθηκαν στις αρχές Μαρτίου 2025.

Όπως ανέφερε το ΥπΑΑΤ επειδή δεν ήταν μεγάλος αριθμός των αιτήσεων για ένταξη στο πρόγραμμα θα ήταν όλοι επιλέξιμοι. Να σημειωθεί πως η υποβολή αιτήσεων στήριξης στο πλαίσιο της πρόσκλησης των Νέων Γεωργών ολοκληρώθηκε στις 11 Μαρτίου 2025, με αιτούμενη δημόσια δαπάνη τα 241.289.000 ευρώ και συνολικά 6.829 προτάσεις στήριξης.

Πολλοί νέοι έχουν αγοράσει χωράφια και ζώα από το 2024 και περιμένουν εδώ και μήνες για να εισπράξουν το 70% του ποσού στήριξης, ενώ το υπόλοιπο 30% θα καταβληθεί μετά την πιστοποίηση της ορθής ολοκλήρωσης του επιχειρηματικού σχεδίου. 

Από την άλλη οι νέοι αγρότες είναι αναγκασμένοι να πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές σε ΕΦΚΑ και ΕΛΓΑ. Επίσης όσοι κτηνοτρόφοι έχασαν τα ζώα τους λόγω ευλογιάς δεν μπορούν να τα αναπληρώσουν. Το ίδιο συμβαίνει και αν έχουν ζημιές στις καλλιέργειες (από πυρκαγιές, κ.α.).

Ήδη πολλοί νέοι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το επάγγελμα και να βρουν άλλη εργασία.

Για την καθυστέρηση της πληρωμής των Νέων Αγροτών έστειλε επιστολή προς την ηγεσία του ΥπΑΑΤ ο κ. Γεώργιος Σιγαλός, Γεωπόνος – Μελετητής τέως πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ Παραρτήματος Πελοποννήσου & Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, στην οποία αναφέρει τα εξής:

«Με την παρούσα ανοικτή επιστολή απευθυνόμαστε δημόσια σε εσάς για ένα ζήτημα που αφορά χιλιάδες νέους ανθρώπους της υπαίθρου και παραμένει, εδώ και μήνες, χωρίς σαφή απάντηση.

Οι φάκελοι των Νέων Αγροτών 2024, στο πλαίσιο της 1ης Πρόσκλησης για την υποβολή αιτήσεων στήριξης προς ένταξη στην παρέμβαση Π3-75.1 «Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας» του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027, κατατέθηκαν και οριστικοποιήθηκαν στις αρχές Μαρτίου 2025. Έκτοτε, η τύχη περίπου 7.000 αιτήσεων αγνοείται. Πλησιάζει πλέον ένας χρόνος από την ολοκλήρωση της διαδικασίας και καμία επίσημη, ξεκάθαρη ενημέρωση δεν έχει δοθεί στους ενδιαφερόμενους.

Στα εύλογα ερωτήματα που τίθενται τόσο προς τις Περιφέρειες όσο και προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι απαντήσεις που δίνονται είναι θολές έως αόριστες.

Ενδεικτικά αναφέρονται:

• δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η δεύτερη αξιολόγηση,
• αναμένεται η μετάπτωση του πληροφοριακού συστήματος του ΥΠΑΑΤ,
• θα πραγματοποιηθούν διασταυρώσεις της Ενιαίας Ενίσχυσης με τα στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ μέσω monitoring, και ούτω καθεξής.

Την ίδια στιγμή, κύριε Υπουργέ, περίπου 7.000 Νέοι Αγρότες βρίσκονται εδώ και έναν χρόνο σε καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας.

Πολλοί από αυτούς διέκοψαν τις εργασίες τους, ώστε να μη χαρακτηριστούν «εν δυνάμει», όπως τους συστήθηκε από τις αρμόδιες αρχές, και σήμερα βρίσκονται κυριολεκτικά στον αέρα, χωρίς να γνωρίζουν αν τελικά θα ενταχθούν ή όχι στο πρόγραμμα.

Παράλληλα, Νέοι Αγρότες κτηνοτρόφοι που υπέβαλαν επιχειρηματικά σχέδια με κατεύθυνση την κτηνοτροφία, βρίσκονται σε ακόμη δυσμενέστερη θέση, καθώς μετά το φθινόπωρο του 2025 το ζωικό τους κεφάλαιο θανατώθηκε λόγω της ευλογιάς.

Κύριε Υπουργέ, σε ένα ευνομούμενο κράτος τέτοια ζητήματα θα είχαν αντιμετωπιστεί άμεσα, με σαφές χρονοδιάγραμμα και επίσημη ενημέρωση. Η εγκατάσταση νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με σιωπή και αβεβαιότητα.

Έχετε κάτι συγκεκριμένο να απαντήσετε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους; Υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των αξιολογήσεων και ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων; Και ποια μέριμνα υπάρχει για όσους, ακολουθώντας τις οδηγίες της Πολιτείας, βρέθηκαν σήμερα χωρίς αντικείμενο και χωρίς στήριξη;

Οι Νέοι Αγρότες δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν αξιοπιστία, διαφάνεια και σεβασμό στον σχεδιασμό της ζωής και της εργασίας τους».

Στις περιοχές που είναι «κόκκινες» λόγω ευλογιάς δεν μπορείς να βάλει ζώα, ανέφερε στους κτηνοτρόφους η ηγεσία του ΥπΑΑΤ, στην συνάντηση, της Δευτέρας (19/1), στο Μέγαρο Μαξίμου.

Ο πρόεδρος του ΣΕΚ, Δημήτρης Μόσχος, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την εποχή μόνο η Περιφέρεια Ηπείρου δεν έχει ακόμη ευλογιά. Αν δεν έχουμε κάποιο κρούσμα το επόμενο χρονικό διάστημα μόνο σε αυτή την περιοχή μπορεί να γίνει ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου. Άρα όταν βγει το νέο πρόγραμμα Νέων Αγροτών τον Φεβρουάριο δεν θα μπορέσουν νέοι αιγοπροβατοτρόφοι να ενταχθούν σε αυτό. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα μπορέσουμε σαν κλάδος να εντάξουμε νέους στο επάγγελμα, που έχει μεγάλο ηλικιακό πρόβλημα.

Όσον αφορά τον εμβολιασμό για την ευλογιά, στην συνάντηση στο Μαξίμου ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι ο επίτροπος για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, Όλιβερ Βάρχεϊ, έχει συγκεκριμένη ατζέντα, για αυτό και μας πιέζει να εμβολιάσουμε τα ζώα, όμως η χώρα μας δεν θα προχωρήσει σε εμβολιασμό αλλά ακολουθεί την επιστημονική επιτροπή του ΥπΑΑΤ που λέει ότι δεν θα γίνει εμβολιασμός αλλά εκρίζωση της ασθένειας.

Εμείς από την πλευρά μας βλέπουμε ότι με την τακτική αυτή που ακολουθεί η κυβέρνηση στην ουσία στηρίζει τον παράνομο εμβολιασμό των ζώων με αμφιβόλου αξίας εισαγόμενα εμβόλια. Όσοι προχωρούν σε παράνομο εμβολιασμό γλυτώνουν τα ζώα τους, ενώ όσοι δεν έχουν γνωριμίες και οικονομική ρευστότητα για να πληρώσουν 5 ευρώ που στοιχίζει το κάθε εμβόλιο κινδυνεύουν να τα χάσουν. Ο κλάδος της αιγοπροβατοτροφίας με αυτή την πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση πάει για ολοκληρωτικό αφανισμό.

Σε προδημοσίευση τέθηκε η ενιαία πρόσκληση των παρεμβάσεων για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης.

Αφορά τις Παρεμβάσεις:
Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλουν στην Ανταγωνιστικότητα»
Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος»
Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει το ΥπΑΑΤ η νέα πρόσκληση αναμένεται να δημοσιευθεί Απρίλιο με Μάιο του 2026, αλλά όπως δήλωσαν στον ΑγροΤύπο κύκλοι της αγοράς την αναμένουν κατά τον Σεπτέμβριο του 2026.

Από τη νέα πρόσκληση εξαιρούνται όσοι εντάχθηκαν στον  εκσυγχρονισμό και την κατασκευή θερμοκηπίων (Π3-73-2.9 ) αλλά και όσοι είχαν ενταχθεί στα Σχέδια Βελτίωσης στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020.

Τα υποψήφια φυσικά πρόσωπα πρέπει να:
Είναι ενήλικα, έως 63 ετών με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα.
Είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ν. 3874/2010- Α΄ 151) ως επαγγελματίες αγρότες (όχι νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες αγρότες) ή είναι δικαιούχοι της Παρέμβασης Π3-75.1 (Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας).
Δηλώνουν κατ’ ελάχιστο κύκλο εργασιών από αγροτική δραστηριότητα στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος ποσό που δεν υπολείπεται του 30% της ίδιας συμμετοχής.
Έχουν υποβάλει παραδεκτή Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ) για το έτος 2025.
Είναι ασφαλιστικά και φορολογικά ενήμερα.
Δεν είναι άμεσα συνταξιοδοτούμενα από οποιοδήποτε ταμείο του εσωτερικού ή εξωτερικού, εξαιρουμένων των περιπτώσεων συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας του άρθρου 37 του Ν. 3996/2011 και του άρθρου 5, παρ. γ, του Ν.1287/1982

Η δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης κατανέμεται ως εξής:

• 200 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.1 που αφορά την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων
• 21,9 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.2 που αφορά την εξοικονόμηση ύδατος
• 40,7 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.6 που αφορά την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις

Επιλέξιμες δαπάνες

1. Ίδρυση, μετεγκατάσταση, ανέγερση, επέκταση και εκσυγχρονισμός γεωργικών κτιρίων και κατασκευών.
2. Αγορά γης έως το 10% των επιλέξιμων δαπανών του σχεδίου.
3. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού.
4. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση φυτειών παραγωγικής διάρκειας ζωής τουλάχιστον πέντε ετών, των οποίων η εγκατάσταση δεν γίνεται με τη χρήση σπόρου.
5. Περίφραξη και διαμόρφωση αγροτεμαχίων και περίφραξη φυτειών ή επενδύσεων.
6. Αγορά καινούργιου ανθοκομικού/μελισσοκομικού αυτοκινήτου.
7. Μηχανολογικός εξοπλισμός και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ για κάλυψη των αναγκών της εκμετάλλευσης.
8. Επενδύσεις εκσυγχρονισμού και μηχανολογικός εξοπλισμός για εξοικονόμηση ενέργειας.
9. Κτιριακές εγκαταστάσεις και μηχανολογικός εξοπλισμός για την ανάκτηση, επεξεργασία και επαναχρησιμοποίηση γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων και παραπροϊόντων στην πηγή.
10. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούριου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού με στόχο την εξοικονόμηση ύδατος.
11. Επενδύσεις στις έγγειες βελτιώσεις, εντός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
12. Αγορά και εγκατάσταση Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης γεωργικής εκμετάλλευσης, εξοπλισμού επικοινωνιών και γραφείου.
13. Γενικές Δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνεται κάθε δαπάνη λήψης υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου.

Ένταση στήριξης

Η στήριξη παρέχεται υπό μορφή επιχορήγησης ως ποσοστό επί των δαπανών που έχει εξοφλήσει ο δικαιούχος.

1. Ένταση στήριξης έως 70% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
1.1. Δαπάνες που σχετίζονται με την εξοικονόμηση ενέργειας και την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ,
1.2. Δαπάνες που σχετίζονται με την μείωση χρήσης αρδευτικού νερού.

2. Ένταση στήριξης έως 60% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
2.1. Εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής, όπως αυτός θα προσδιορισθεί στην οικεία πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
2.2. Εξοπλισμός που συμβάλλει στη μείωση λίπανσης – διασποράς φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον.
2.3. Κτιριακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμός κτηνοτροφικών και μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων, εξαιρουμένων των επενδύσεων των περ. 3.1 και 3.2 της παρ. 3.
2.4. Εξοπλισμός που συμβάλλει στην διαχείριση - επεξεργασία υγρών και στερεών αποβλήτων της κτηνοτροφικής εγκατάστασης.

3. Ένταση στήριξης έως 50% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
3.1. Γεωργικοί ελκυστήρες, περονοφόροι φορτωτές και bobcat.
3.2. Παρελκόμενα, αναρτόμενα, συρρόμενα γεωργικών ελκυστήρων.
3.3. Λοιπές δαπάνες που δεν αναφέρονται στις υποπαρ. 1 και 2

4. Η ένταση στήριξης των υποπαρ. 2 και 3 προσαυξάνεται κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου ή από γεωργούς νεαρής ηλικίας.

5. Η ένταση στήριξης των υποπαρ. 2 και 3 προσαυξάνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ).

6. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το ποσοστό ενίσχυσης να υπερβεί το 60% για τις επενδύσεις της υποπαρ. 3 και το 70% για τις επενδύσεις της υποπαρ. 2.

Προϋπολογισμός

Ο μέγιστος αιτούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει:

Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις σε ΑΠΕ τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα, ενώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τα 2.500.000 €.

Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις με σκοπό την εξοικονόμηση ύδατος τα 150.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 250.000 € για συλλογικά σχήματα.

Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας και σηροτροφίας τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 400.000 για συλλογικά σχήματα.

Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής τα 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα. 

Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ολοκληρώθηκε το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) της προγραμματικής περιόδου 2014–2022. Σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η συνολική δημόσια δαπάνη ανήλθε σε 7.990,95 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπερκάλυψη κατά 228,37 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό, δηλαδή ποσοστό απορρόφησης 102,1%.

Κατανομή πόρων ανά κατηγορία δράσεων

Οι πόροι του Προγράμματος κατευθύνθηκαν στις βασικές κατηγορίες στόχευσής του ως εξής:

2.240 εκατ. ευρώ σε επενδυτικές δράσεις

4.450 εκατ. ευρώ σε περιβαλλοντικές δράσεις

1.440 εκατ. ευρώ σε δράσεις κοινωνικής συνοχής

150 εκατ. ευρώ σε δράσεις γνώσης και καινοτομίας

Στο πλαίσιο του ΠΑΑ υλοποιήθηκαν επενδυτικά προγράμματα που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, νέους γεωργούς, σχέδια βελτίωσης, εγγειοβελτιωτικές υποδομές και τοπικά προγράμματα LEADER.

Το 2025 ως έτος για τις πληρωμές του ΠΑΑ

Το 2025 αποτέλεσε χρονιά πληρωμών για το ΠΑΑ, με συνολική δημόσια δαπάνη 1.152,40 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των μέτρων με τη μεγαλύτερη απορρόφηση περιλαμβάνονται:

Σχέδια Βελτίωσης (ιδιωτικές επενδύσεις): 256,34 εκατ. ευρώ

Εγγειοβελτιωτικές και αρδευτικές υποδομές (δημόσιες επενδύσεις): 246,35 εκατ. ευρώ

Ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις LEADER: 192,16 εκατ. ευρώ

Μέτρο 23 για την έκτακτη στήριξη παραγωγών: 170 εκατ. ευρώ

Παράλληλη υλοποίηση ΠΑΑ και ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027

Η ολοκλήρωση του ΠΑΑ 2014–2022 συνέπεσε χρονικά με την έναρξη εφαρμογής του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027. Εντός του 2025, στο πλαίσιο του ΣΣ ΚΑΠ πραγματοποιήθηκαν πληρωμές ύψους 295,24 εκατ. ευρώ σε παρεμβάσεις του Πυλώνα ΙΙ. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι πληρωμές από ΠΑΑ και ΣΣ ΚΑΠ το 2025 ανήλθαν συνολικά σε 1.447,64 εκατ. ευρώ, ποσό που, όπως αναφέρεται, είναι το υψηλότερο που έχει καταγραφεί σε δράσεις του Πυλώνα ΙΙ της ΚΑΠ σε ένα έτος εφαρμογής.

Νέες παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ εντός του 2025

Κατά τη διάρκεια του 2025 ενεργοποιήθηκαν ή προετοιμάστηκαν νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις στο πλαίσιο του ΣΣ ΚΑΠ, μεταξύ των οποίων:

Υπογραφή συμφωνίας χρηματοδότησης με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, ύψους 160 εκατ. ευρώ, για την ενεργοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων ρευστότητας

Πρόσκληση για κατασκευή και εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων

Προδημοσίευση νέας πρόσκλησης για Σχέδια Βελτίωσης

Πρόσκληση για επενδύσεις στη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων

Δράση ενθάρρυνσης σύστασης συλλογικών σχημάτων

Πρόσκληση συνεργασίας μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων για την καινοτομία

Πρόσκληση για δημόσιες εγγειοβελτιωτικές υποδομές

Προδημοσίευση δράσεων εκπαίδευσης και κατάρτισης γεωργών

Προδημοσίευση γεωργοπεριβαλλοντικής δράσης για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα σε καλλιέργειες όπως το βαμβάκι και η βιομηχανική ντομάτα

Δήλωση Γ. Γ. Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ,  Αργυρώ Ζέρβα: 

«Η ολοκλήρωση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 είναι το αποτέλεσμα μιας συντονισμένης και ιδιαίτερα απαιτητικής προσπάθειας, σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων και αλλεπάλληλων εξωτερικών κρίσεων που σημάδεψαν τα προηγούμενα χρόνια. Το αποτέλεσμα αυτό κατέστη εφικτό χάρη στη συμβολή των Ενδιάμεσων Φορέων Διαχείρισης Υπουργείων και Περιφερειών, των Ειδικών Υπηρεσιών, καθώς και του Οργανισμού Πληρωμών, οι οποίοι στήριξαν την επίτευξη των επιχειρησιακών στόχων. Ο ρόλος τους υπήρξε καθοριστικός για την ολοκλήρωση του Προγράμματος, ιδίως κατά την τελική φάση υλοποίησής του.
Το κλείσιμο του ΠΑΑ δεν αποτελεί μόνο έναν απολογισμό, αλλά και αφετηρία: η εμπειρία και τα αποτελέσματά του θα αξιοποιηθούν για την επιτάχυνση της υλοποίησης του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027 αλλά και για τον σχεδιασμό της επόμενης προγραμματικής περιόδου, με σταθερό προσανατολισμό στη στήριξη ενός ανθεκτικού, βιώσιμου και ανταγωνιστικού αγροδιατροφικού τομέα».

Η αξιολόγηση των αιτήσεων για τα Σχέδια Βελτίωσης του ΠΑΑ 2014 – 2022 έχει καθυστερήσει, καθώς μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί περίπου το 76% του συνολικού έργου.

Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, η διαδικασία αυτή θα ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Προκειμένου να υπάρξει ομαλή και απρόσκοπτη συνέχιση της υλοποίησης και αποπληρωμής των έργων δημοσιεύθηκε εγκύκλιος στη Διαύγεια που αναφέρει ότι δύναται να συνεχιστεί η διοικητική διαδικασία ελέγχου, εκκαθάρισης δαπάνης και πληρωμής ως ανειλημμένες υποχρεώσεις του ΠΑΑ 2014– - 2022 στο Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023–2027.

Η απόφαση αφορά τις δράσεις 4.1.1, 4.1.2, 4.1.3 και 4.1.5 του Υπομέτρου 4.1 (Σχέδια Βελτίωσης).

Οι δράσεις εστιάζουν στον εκσυγχρονισμό, την ενεργειακή αναβάθμιση και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Οι Δράσεις του Υπομέτρου 4.1 (Σχέδια Βελτίωσης):
4.1.1 - Ανταγωνιστικότητα: Επενδύσεις που συμβάλλουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
4.1.2 - Εξοικονόμηση Ύδατος: Επενδύσεις που στοχεύουν στην εξοικονόμηση νερού στις γεωργικές καλλιέργειες.
4.1.3 - ΑΠΕ και Περιβάλλον: Επενδύσεις που αφορούν τη χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και την προστασία του περιβάλλοντος.
4.1.5 - Ανθεκτικότητα και Ψηφιακή Ανάκαμψη: Υλοποίηση επενδύσεων με στόχο την ανθεκτικότητα, τη βιωσιμότητα και την ψηφιακή οικονομική ανάκαμψη. 

Η εγκύκλιος, την οποία υπογράφει η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώ Ζέρβα, με θέμα: ανάληψη υποχρεώσεων του Υπομέτρου 4.1 «Στήριξη για επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις» του ΠΑΑ 2014 - 2022, αναφέρει τα εξής:

1. Με στόχο την ομαλή και απρόσκοπτη συνέχιση της υλοποίησης και αποπληρωμής των έργων των δράσεων 4.1.1, 4.1.2, 4.1.3 και 4.1.5 του Υπομέτρου 4.1, για όσα έργα των ανωτέρω δράσεων έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα στο ΠΣΚΕ αιτήματα πληρωμής και για τα οποία δεν καθίσταται δυνατή έως την 31η Δεκεμβρίου 2025, η ολοκλήρωση του ελέγχου και της εκκαθάρισης από τις ΔΑΟΠ ή η καταβολή της δημόσιας οικονομικής ενίσχυσης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, δύναται να συνεχιστεί η διοικητική διαδικασία ελέγχου, εκκαθάρισης δαπάνης και πληρωμής ως ανειλημμένες υποχρεώσεις του ΠΑΑ 2014–2022 στο Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023–2027.

2. Διευκρινίζεται ότι το σύνολο των αιτημάτων πληρωμής που κατατέθηκαν εμπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένων και των πρώτων και τελικών αιτημάτων πληρωμής, εμπίπτουν στην παρ. 1 της παρούσας.