Μετακίνηση προς θερινούς βοσκότοπους: Τι ισχύει για αιγοπρόβατα και βοοειδή λόγω ευλογιάς

Εγκύκλιο εξέδωσε η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ με τις απαγορευμένες Ζώνες λόγω επιβεβαίωσης εστιών Ευλογιάς των προβάτων και αιγών στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα η εγκύκλιο αναφέρει τα εξής:

Σας γνωρίζουμε ότι από 16 Απριλίου έως 21 Μαΐου 2026, το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για την Ευλογιά των προβάτων και των αιγών (Τμήμα Μοριακής Διαγνωστικής, Αφθώδους Πυρετού, Ιολογικών, Ρικετσιακών και Εξωτικών Νοσημάτων της Διεύθυνσης Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών), επιβεβαίωσε είκοσι μία (21) νέες εστίες σε εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων.

Αναλυτικότερα:
• Μία εστία εντοπίζεται στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης, στον Δήμο Μαρωνείας-Σαπών (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00145).
• Μία εστία εντοπίζεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας, στον Δήμο Κατερίνης (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00142).
• Μία εστία εντοπίζεται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, στον Δήμο Τυρνάβου (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00139).
• Μία εστία εντοπίζεται στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, στην Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας, στον Δήμο Δωρίδας (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00148).
• Δεκαέξι εστίες εντοπίζονται στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ως ακολούθως:
-μία εστία στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας, στον Δήμο Δυτικής Αχαΐας (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00138),
-έξι εστίες στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας, ως εξής: δύο εστίες στον Δήμο Αγρινίου (Αναφορές ADIS Αρ. 2026/00136 & 00147), δύο εστίες στον Δήμο Αμφιλοχίας (Αναφορές ADIS Αρ. 2026/00149 & 00150), μία εστία στον Δήμο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου (Αναφορές ADIS Αρ. 2026/00132 & 00135),
-εννέα εστίες στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας, ως εξής:--δύο εστίες στον Δήμο Ανδραβίδας-Κυλλήνης (Αναφορές ADIS Αρ.2026/00134 & 00143), τρείς εστίες στον Δήμο Ανδρίτσαινας-Κρεστενών (Αναφορές ADIS Αρ.2026/00131, 00133 & 00144), τέσσερις εστίες στον Δήμο Πύργου (Αναφορές ADIS Αρ.2026/00130, 00137, 00141 & 00146).
• Μία εστία εντοπίζεται στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, στην Περιφερειακή Ενότητα Ιθάκης, στον Δήμο Ιθάκης (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00140).

Κατόπιν διαβούλευσης με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα ενσωματωθούν στο Παράρτημα της Εκτελεστικής Απόφασης (EE), ορισμένα μέτρα έκτακτης ανάγκης σχετικά με την ευλογιά των αιγοπροβάτων.
Στο πλαίσιο αυτό θα οριοθετηθούν οι παρακάτω ζώνες στις Π.Ε. Έβρου, Ροδόπης, Ξάνθης, Καβάλας, Θάσου, Δράμας, Σερρών, Κιλκίς, Χαλκιδικής, Πέλλας, Ημαθίας, Πιερίας, Κοζάνης, Λάρισας, Μαγνησίας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Ευρυτανίας, Φθιώτιδας, Εύβοιας, Φωκίδας, Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηλείας, Κεφαλληνίας, Πρέβεζας, Άρτας, Θεσπρωτίας, Λευκάδας, Ιθάκης και στη Μ.Ε. Θεσσαλονίκης ως ακολούθως:

1. Ζώνη Προστασίας

Περιφερειακή Ενότητα Έβρου Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Σερρών Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Θάσου Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Δράμας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ιθάκης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.

2. Ζώνη Επιτήρησης

Περιφερειακή Ενότητα Έβρου Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Σερρών Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Μητροπολιτική Ενότητα ΘεσσαλονίκηςΠεριλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Θάσου Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Δράμας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.
Περιφερειακή Ενότητα Ιθάκης Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.

3. Περαιτέρω Απαγορευμένη Ζώνη

Π.Ε. Αχαΐας,
Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας,
Π.Ε. Έβρου,
Π.Ε. Φθιώτιδας,
Π.Ε. Ηλείας,
Π.Ε. Ημαθίας,
Π.Ε. Καρδίτσας,
Π.Ε. Κοζάνης,
Π.Ε. Λάρισας,
Π.Ε. Μαγνησίας,
Π.Ε. Πέλλας,
Π.Ε. Φωκίδας,
Π.Ε. Πιερίας,
Π.Ε. Ροδόπης,
Π.Ε. Σερρών,
Μ.Ε. Θεσσαλονίκης,
Π.Ε. Τρικάλων,
Π.Ε. Ξάνθης,
Π.Ε. Καβάλας,
Π.Ε. Θάσου,
Π.Ε. Δράμας,
Π.Ε. Κιλκίς,
Π.Ε. Χαλκιδικής,
Π.Ε. Ευρυτανίας,
Π.Ε. Εύβοιας,
Π.Ε. Κεφαλληνίας,
Π.Ε. Πρέβεζας,
Π.Ε. Ιθάκης,
Π.Ε. Άρτας,
Π.Ε. Θεσπρωτίας,
Π.Ε. Λευκάδας.

Δείτε όλη την εγκύκλιο

Πιστοποιήθηκε μετά τις εξετάσεις αίματος που έγιναν ότι έχουμε κρούσμα ευλογιάς των προβάτων σε εκτροφή του δήμου Μεγαλόπολης στην Αρκαδία.

Πρόκειται για εκτροφή 100 προβάτων και έχει ξεκινήσει η διαδικασία θανάτωσης των ζώων. Πρέπει να αναφέρουμε ότι δεν είχαμε ξανά κρούσμα ευλογιάς στην περιοχή.

Στο μεταξύ φαίνεται να υπάρχει  αναντιστοιχία στις δηλώσεις κρουσμάτων και τις θανατώσεις των ζώων λόγω της ευλογιάς. Πρέπει να αναφέρουμε ότι στις 7 Μαΐου δηλώθηκαν από την χώρα μας στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα Πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων) 4 νέες εστίες ευλογιάς και 2.791 θανατωθέντα αιγοπρόβατα. Ακολούθως, στις 14, 21 και 22 Μαΐου, αν και δηλώθηκαν 12 νέες εστίες, ο αριθμός των θανατωθέντων αιγοπροβάτων παρέμεινε κολλημένος στα 534.540 ζώα.

Ανακοίνωση  Περιφέρειας Πελοποννήσου για κρούσμα ευλογιάς

Με αφορμή το κρούσμα ευλογιάς προβάτων σε εκμετάλλευση της Π.Ε. Αρκαδίας, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Πελοποννήσου εκδίδει την ακόλουθη ανακοίνωση:

Εφιστούμε και πάλι την προσοχή των κατόχων εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων καθώς και των εμπλεκόμενων στο εμπόριο και στη διακίνησή τους εμπόρων, μεταφορέων ζώων και υπεύθυνων σφαγείων για την έγκαιρη ανίχνευση των συμπτωμάτων ευλογιάς που είναι υψηλός πυρετός, παρουσία εξανθημάτων, βλατίδων και εφελκίδων κόκκινου χρώματος με ιδιαίτερη εντόπιση στην κοιλιακή χώρα, στους μαστούς, στις μασχάλες, στο κεφάλι και στο κάτω μέρος της ουράς καθώς και για την άμεση ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών, με σκοπό την αποτροπή εξάπλωσης του νοσήματος.

Υπενθυμίζουμε ότι η νόσος της ευλογιάς είναι ιογενής, υποχρεωτικής δήλωσης, η οποία μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τον σχετικό ζωικό πληθυσμό και την αγροτική οικονομία της χώρας. Για την αντιμετώπισή της εφαρμόζεται σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης (Υ.Α. 1747/386028/ 05.08.2008 – ΦΕΚ 7121 Β΄, 18.12.2023), σύμφωνα με το οποίο επιβάλλεται θανάτωση όλων των ζώων των ευαίσθητων ειδών της εκμετάλλευσης άμεσα και επί τόπου, λόγω της υψηλής μεταδοτικότητας (κίνδυνος εξάπλωσης της νόσου σε άλλες εγκαταστάσεις με αιγοπρόβατα).

Η ευλογιά των προβάτων δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.

Οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων θα πρέπει να αυξήσουν τα μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές τους, ώστε να μειώσουν τις πιθανότητες εισόδου νοσημάτων σε αυτές, συμβάλλοντας και στην αποτροπή περαιτέρω διασποράς των νοσημάτων.

Συγκεκριμένα, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα παρακάτω σημεία:

• Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων/φορέων.
• Ύπαρξη απολυμαντικής τάφρου για τα οχήματα στην είσοδο – έξοδο των εγκαταστάσεων.
• Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού.
• Αποφυγή της εισόδου οχημάτων και άλλων μηχανημάτων που έχουν έρθει σε επαφή με άλλες εκμεταλλεύσεις στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους.
• Καθαρισμός και απολύμανση των οχημάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις και επιπλέον πριν και μετά τη μεταφορά ζώων και προϊόντων.
• Περιορισμός των επισκεπτών που εισέρχονται στις εκμεταλλεύσεις και έρχονται σε επαφή με τα ζώα και ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έρχονται σε επαφή και με άλλες εκμεταλλεύσεις.
• Καθαρισμός και απολύμανση των υποδημάτων των επισκεπτών που εισέρχονται και εξέρχονται από την εκμετάλλευση.
• Παραμονή των νεοεισαχθέντων ζώων σε περιορισμό από τα υπόλοιπα ζώα της εκτροφής για τουλάχιστον 21 ημέρες (χρόνος ανώτατης επώασης της νόσου, δηλαδή που μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα αυτής) και χώρος απομόνωσης των ζώων που νοσούν.
• Έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών, των μηχανημάτων και των συσκευών που χρησιμοποιούνται, όπως και των εργαλείων και του εξοπλισμού. Αγορά μόνο από εγκεκριμένες επιχειρήσεις.
• Αποφυγή προμήθειας φθηνών ζωοτροφών αγνώστου προέλευσης.
• Αποφυγή προμήθειας μεταχειρισμένων εργαλείων, εξοπλισμού και αντικειμένων προερχόμενων από άλλες εκμεταλλεύσεις.
• Μετακίνηση ζώων μόνο κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας και έκδοσης των προβλεπόμενων πιστοποιητικών.
• Απομάκρυνση εστιών ρύπανσης και λιμναζόντων υδάτων.
• Απεντόμωση, μυοκτονία, καταπολέμηση εξωπαρασίτων και χρήση εντομοαπωθητικών.
• Καθημερινός έλεγχος των ζώων για τον εντοπισμό κλινικών συμπτωμάτων.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΟΥΡΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

Κάθε εκτροφή πρέπει να διαθέτει τον δικό της εξοπλισμό κουράς. Απαγορεύεται η ανταλλαγή, ο δανεισμός εξοπλισμού κουράς μεταξύ κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Σε περίπτωση διαπίστωσης της εν λόγω δραστηριότητας, αυτή θεωρείται μη συμμόρφωση ως προς τη μετάδοση λοιμώδους νοσήματος και επιβάλλονται οι προβλεπόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις του ν. 4235/2014 (Α’ 32) , όπως ισχύει.

Σε περίπτωση που μία κτηνοτροφική εκμετάλλευση δεν διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό ή προσωπικό για την κουρά, μόνο τότε επιτρέπεται η είσοδος σε συνεργείο κουράς, με αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και σύμφωνα με τις οδηγίες της αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής. Ακόμη:

• Η κουρά πρέπει να πραγματοποιείται σε καθαρό και κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο.
• Τα συνεργεία κουράς δραστηριοποιούνται σε ζώνες του ίδιου υγειονομικού καθεστώτος ως προς την ευλογιά.
• Στην κουρά των ζώων μπορεί να συμμετέχει μόνο προσωπικό που διαθέτει τη σχετική βεβαίωση εκπαίδευσης. Μόνο σε αυτή την περίπτωση επιτρέπεται η είσοδος στην κτηνοτροφική εκμετάλλευση.
• Το όχημα του συνεργείου απαγορεύεται να εισέλθει εντός της σταβλικής εγκατάστασης. Παραμένει εκτός και απολυμαίνεται σχολαστικά. Το συνεργείο κουρέων πρέπει να διαθέτει φορητό ψεκαστήρα με απολυμαντικό.
• Πριν την είσοδο στην εκμετάλλευση είναι υποχρεωτική η διενέργεια των σχετικών απολυμάνσεων.
• Το προσωπικό εισέρχεται στον χώρο με καθαρά ρούχα και υποδήματα. Υποχρεωτική είναι η χρήση μέσων ατομικής προστασίας μιας χρήσεως (ολόσωμες φόρμες και ποδονάρια, γάντια).
• Πριν την έναρξη της κουράς πρέπει να πραγματοποιείται σχολαστικό πλύσιμο χεριών με σαπούνι και νερό και χρήση απολυμαντικού. Όλα τα εργαλεία πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σχολαστικά.
• Η κουρά πρέπει να πραγματοποιείται σε καθαρό και κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο.
• Το μαλλί συλλέγεται και διαχειρίζεται σύμφωνα με τις υποδείξεις της τοπικής κτηνιατρικής αρχής.
• Στο τέλος όλα τα εργαλεία πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σχολαστικά και να γίνεται σχολαστικός καθαρισμός και απολύμανση στο χώρο.

Συνιστάται απολύμανση και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ιδίως μεταξύ διαφορετικών ομάδων ζώων. Να γίνεται τακτικός έλεγχος και συντήρηση του εξοπλισμού για την αποφυγή τραυματισμών. Τυχόν τραυματισμοί να αντιμετωπίζονται άμεσα με κατάλληλη αντισηψία.

Η διαδικασία πρέπει να ξεκινά από τα υγιή ζώα και να ολοκληρώνεται με τα τυχόν ύποπτα, δηλαδή ζώα με δερματικές αλλοιώσεις πρέπει να απομονώνονται και να κουρεύονται τελευταία.

Σας ενημερώνουμε επίσης ότι σύμφωνα με το Ν. 4235/2014 για τις περιπτώσεις παράνομης μετακίνησης ζώων ή ζωοτροφών προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις (χρηματικό πρόστιμο) και για τις περιπτώσεις που προκαλείται διασπορά νοσήματος, προβλέπονται επιπλέον ποινικές κυρώσεις (φυλάκιση τουλάχιστον 12 μηνών).

Για πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με τα κατά τόπους Τμήματα Κτηνιατρικής καθώς και με τη Δ/νση Κτηνιατρικής στην Αρκαδία.

Επίσκεψη Καββαδά στη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής και στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας

Τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής και τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επισκέφθηκε, στις 27 Μαΐου 2026, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Βουλευτής Λευκάδας, Αθανάσιος Καββαδάς, προκειμένου να ενημερωθεί για την πορεία των ελέγχων, την επιχειρησιακή ετοιμότητα των υπηρεσιών και την εφαρμογή των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων αντιμετώπισης των επιζωοτιών, αλλά και να συναντήσει και να γνωρίσει από κοντά το προσωπικό των υπηρεσιών, ακούγοντας τα ζητήματα, τις δυσκολίες και τις ανάγκες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινή άσκηση του έργου τους.

Τον Υφυπουργό συνόδευαν η προϊσταμένη Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, κα Κατερίνα Μαρίνου, καθώς η προϊστάμενη Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας του ΥΠΑΑΤ κα Αννούλα Μαυρίδου, με τις οποίες επισκέφθηκαν το σύνολο των υπηρεσιών και των τμημάτων των δυο Γενικών Διευθύνσεων.

Ο κ. Καββαδάς είχε εκτενή συνάντηση με υπηρεσιακά στελέχη, επιστήμονες, γεωπόνους, κτηνιάτρους, διοικητικούς και οικονομικούς των Διευθύνσεων, με τους οποίους συζήτησε τις ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Παράλληλα, επισημάνθηκε η σημασία της αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας από όλους τους εμπλεκόμενους, καθώς και η ανάγκη συνεχούς ενημέρωσης και συνεργασίας με τους κτηνοτρόφους και τους παραγωγικούς φορείς, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω διασπορά ζωονόσων.

Ακολούθησε ευρεία σύσκεψη με τους προϊσταμένους των αρμόδιων υπηρεσιών, κατά τη διάρκεια της οποίας συζητήθηκαν ζητήματα της τρέχουσας επικαιρότητας, με έμφαση στη διαχείριση της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο. Ο ΥφΑΑΤ ενημερώθηκε αναλυτικά για την πορεία των κρουσμάτων, τα μέτρα πρόληψης και περιορισμού της διασποράς, καθώς και για την αυστηρή τήρηση των ζωνών προστασίας και επιτήρησης που έχουν καθοριστεί στο νησί, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα υγειονομικά πρωτόκολλα.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεχούς παρακολούθησης της κατάστασης από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών και την αποτελεσματική διαχείριση κάθε περιστατικού.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, ανέφερε: «Συνεχίζοντας τον κύκλο επαφών με τις υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά τα κτηνιατρικά εργαστήρια στην Αγία Παρασκευή, επισκέφθηκα τις Γενικές Διευθύνσεις, προκειμένου να ενημερωθώ από κοντά για το ιδιαίτερα σημαντικό έργο που επιτελούν καθημερινά τα στελέχη και οι επιστήμονες της Υπηρεσίας. Θέλω να ευχαριστήσω το προσωπικό για την υπευθυνότητα, την επιστημονική επάρκεια και τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλει σε μια απαιτητική περίοδο για την προστασία της δημόσιας υγείας, της κτηνοτροφικής παραγωγής, της υγείας και καλής διαβίωσης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Η έγκαιρη ιχνηλάτηση, η ταχεία εργαστηριακή επιβεβαίωση των περιστατικών και η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τον περιορισμό των ζωονόσων και την αποτροπή περαιτέρω διασποράς. Παραμένουμε σε πλήρη εγρήγορση και σε συνεργασίας με όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, φορείς, αλλά και τους κτηνοτρόφους, ώστε να διασφαλίσουμε την αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού και τη στήριξη των παραγωγών μας».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ είχαμε δέκα νέα κρούσματα ευλογιάς των αιγοπροβάτων στο διάστημα 11 - 24 Μαΐου.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει ότι, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα συγκεντρωτικά στοιχεία για την πορεία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, για το διάστημα από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 24 Μαΐου 2026 έχουν καταγραφεί συνολικά:

• 2.172 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων
• σε 2.681 εκτροφές
• με 488.754 θανατώσεις αιγοπροβάτων εξαιτίας της νόσου

Όπως τονίζει το υπουργείο, τα στοιχεία επικαιροποιούνται συνεχώς, μετά την αποστολή των τελικών δεδομένων από τις κτηνιατρικές αρχές των Περιφερειών, ώστε να υπάρχει πλήρης και αξιόπιστη εικόνα της επιδημιολογικής κατάστασης σε όλη τη χώρα.

Για το διάστημα 11-24 Μαΐου 2026 καταγράφηκαν 10 νέα κρούσματα, με γεωγραφική κατανομή:

• Π.Ε. Ηλείας: 4 κρούσματα
• Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας: 3 κρούσματα
• Π.Ε. Πιερίας: 1 κρούσμα
• Π.Ε. Ροδόπης: 1 κρούσμα
• Π.Ε. Φωκίδας: 1 κρούσμα

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά τη σημαντική προσπάθεια περιορισμού της νόσου, η ευλογιά εξακολουθεί να παραμένει ενεργή σε συγκεκριμένες περιοχές. Για τον λόγο αυτό, το ΥπΑΑΤ υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο χαλάρωσης στην εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, επιτήρησης και ελέγχου των μετακινήσεων.

Ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών από όλους τους εμπλεκόμενους: κτηνοτρόφους, μεταφορείς, εμπόρους, σφαγεία και τοπικές κτηνιατρικές αρχές.

Κάθε παράνομη ή ανεξέλεγκτη μετακίνηση ζώων μπορεί να δημιουργήσει νέα εστία και να ακυρώσει την προσπάθεια που γίνεται στο πεδίο.

Στο πλαίσιο του συντονισμού με την Ελληνική Αστυνομία, από τις 14 Οκτωβρίου 2025 έως τις 24 Μαΐου 2026, έχουν πραγματοποιηθεί 81.998 έλεγχοι, έχουν βεβαιωθεί 124 παραβάσεις και έχουν γίνει 121 συλλήψεις. Μόνο κατά το διάστημα από 1 Φεβρουαρίου έως 24 Μαΐου 2026, οι έλεγχοι ανήλθαν σε 65.263, με 84 βεβαιωμένες παραβάσεις και 84 συλλήψεις.

Η συνεργασία του ΥπΑΑΤ με ΕΛ.ΑΣ., Λιμενικό, ΓΕΕΘΑ, Περιφέρειες, Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής και τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες συνεχίζεται με εντατικούς και στοχευμένους ελέγχους, ιδίως σε περιοχές υψηλού κινδύνου και σε σημεία κρίσιμα για τη διακίνηση ζώντων ζώων.

Παράλληλα, συνεχίζεται η στήριξη των κτηνοτρόφων που έχουν πληγεί από τις επιζωοτίες. Ήδη, μέσα στο 2026, έχουν πληρωθεί αποζημιώσεις συνολικού ύψους 26,4 εκατ. ευρώ για θανατωθέντα ζώα λόγω επιζωοτιών, ενώ έχουν διατεθεί και 4,4 εκατ. ευρώ στις Περιφέρειες για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών που συνδέονται με την εφαρμογή των κτηνιατρικών μέτρων.

Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε: «Η ευλογιά των αιγοπροβάτων παραμένει μια σοβαρή απειλή για την ελληνική κτηνοτροφία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η προσπάθεια αποδίδει, αλλά και ότι δεν επιτρέπεται κανένας εφησυχασμός. Ιδίως τώρα, μέσα στο καλοκαίρι, πρέπει όλοι να είμαστε ακόμη πιο προσεκτικοί και να συνεχίσουμε με συνέπεια την εφαρμογή των μέτρων, ώστε τα κρούσματα να παραμείνουν χαμηλά και να φτάσουμε στον στόχο μας: να τελειώσουμε με τη νόσο. Συνεχίζουμε με σχέδιο, επιστημονική τεκμηρίωση, αυστηρούς ελέγχους και στενή συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, τις Περιφέρειες και τις κτηνιατρικές υπηρεσίες. Η προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας απαιτεί υπευθυνότητα από όλους».

Το ΥΠΑΑΤ καλεί τους κτηνοτρόφους να συνεχίσουν να εφαρμόζουν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας, να ενημερώνουν άμεσα τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές για κάθε ύποπτο σύμπτωμα και να αποφεύγουν κάθε μη εγκεκριμένη μετακίνηση ζώων.

Δυσαρέσκεια εκφράζει η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου (ΟΑΣΛ) για την σύσκεψη της Τετάρτης (20 Μαΐου) με τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιο Καββαδά, στην οποία η ίδια δεν συμμετείχε.

Η ΟΑΣΛ κάνει λόγο για μια ακόμη κυβερνητική επίσκεψη που, όπως υποστηρίζει, έφερε μαζί της «πολλές φιλοφρονήσεις» και «πολλά θα», αλλά κανένα άμεσο αποτέλεσμα για τους κτηνοτρόφους που περιμένουν αποζημιώσεις και μέτρα στήριξης.

Ενημερώνοντας για τα αποτελέσματα της σύσκεψης, η ΟΑΣΛ αναφέρει:

«Καμιά χρονική δέσμευση για καταβολή των αποζημιώσεων, ούτε για τα θανατωμένα ζώα, ούτε για το γάλα, ούτε για το χαμένο εισόδημα, ούτε για το άνοιγμα των σφαγείων, ούτε για την απορρόφηση τυροκομικών προϊόντων από τα μικρά τυροκομεία, παρά μόνο αναστολή ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων μέχρι το τέλος του 2026.

Δηλαδή συσσώρευση χρεών για να τα συμψηφίσει στο τέλος η ΑΑΔΕ ώστε να μην πάρουμε καθόλου επιδότηση και την επόμενη χρονιά, μια που και από τις φετινές επιδοτήσεις πήραμε τις μισές μέχρι σήμερα και αυτές κουτσουρεμένες.

Συνάδελφοι αγρότες - κτηνοτρόφοι, δεν έχουμε καμιά εμπιστοσύνη στην κυβερνητική πολιτική και δεν πρέπει να εφησυχάζουμε.

Στη χθεσινή σύσκεψη με τον κύριο Καββαδά, στην οποία δεν συμμετείχε η ΟΑΣΛ, δεν έγινε καμία αναφορά από κανέναν - ακόμα και από όσους υποτίθεται ότι εκφράζουν τα συμφέροντα των κτηνοτρόφων - στην ανάγκη για:

• Στήριξη των κτηνοτρόφων και μέτρα βιοασφάλειας με κρατική ευθύνη όπως δωρεάν παροχή απολυμαντικών και μέσων προστασίας από το κράτος σε κάθε κτηνοτροφική μονάδα.
• Άμεσες προσλήψεις κρατικών κτηνιάτρων για σαρωτικούς ελέγχους.
• Ανάπτυξη εμβολιαστικού προγράμματος, όπως προτείνει η επιστημονική κοινότητα, για την προστασία των κοπαδιών και του μοναδικού λεσβιακού προβάτου, ώστε να μειωθούν δραστικά οι θανατώσεις.100% αποζημιώσεις, πλήρη αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος και δωρεάν ανασύσταση των κοπαδιών με κρατική χρηματοδότηση».

Συνεχίζοντας, επισημαίνει: «Η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου σας καλεί σε ετοιμότητα για νέες κινητοποιήσεις πάντα με οδηγό το ενωτικό πλαίσιο αιτημάτων μας:

• Αποζημιώσεις στο 100% της πραγματικής εμπορικής αξίας των ζώων που θανατώθηκαν. Άμεση πληρωμή τους.
• Πλήρη αποζημίωση για το γάλα που δεν διατέθηκε και για τα σφάγια που χάθηκαν την περίοδο του Πάσχα.
• Πλήρη αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για όλο το διάστημα της καραντίνας και των περιορισμών. Άμεση πληρωμή του γάλακτος που παραδίδεται και εγγυημένη από το κράτος τιμή.
• Κάλυψη όλων των εξόδων βιοασφάλειας από το κράτος. Δωρεάν απολυμαντικά μέσα, δωρεάν έλεγχοι και όχι τιμωρητικά μέτρα κατά των παραγωγών.
• Άμεση στελέχωση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας με όλο το απαραίτητο μόνιμο επιστημονικό προσωπικό.
• Προμήθεια φορητών αποτεφρωτήρων ΤΩΡΑ για την ασφαλή διαχείριση των θανατωμένων κοπαδιών.
• Άμεση εφαρμογή σχεδίου εμβολιασμού που είναι το μόνο που μπορεί να περιορίσει τις μαζικές θανατώσεις και τον αφανισμό του λεσβιακού προβάτου. Χωρίς άλλη αναμονή να ξεκινήσει ο εμβολιασμός, που είναι DIVA, και ταυτόχρονα να προχωράει και η ιχνηλάτηση όπως γίνεται και στην Κύπρο.
• Δημιουργία σύγχρονων μονάδων παστερίωσης από το κράτος εντός των ζωνών καραντίνας. Το παστεριωμένο γάλα, που είναι ασφαλές, να κατευθύνεται στα μικρά και συνεταιριστικά τυροκομεία αλλά και εκτός νησιού - να σταματήσει ο αποκλεισμός των μικρών τυροκομείων από τη διάθεση του προϊόντος τους.
• Άμεσο άνοιγμα των σφαγείων με όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
• Πλήρης ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου με 100% κρατική χρηματοδότηση».

Στην εντατικοποίηση των παρεμβάσεων για την ενίσχυση του επιχειρησιακού συντονισμού, τη στήριξη της κτηνοτροφίας και της τοπικής παραγωγής, καθώς και την αυστηροποίηση των μέτρων βιοασφάλειας προχωρά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του  Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιου Καββαδά κατά τη 2η ημέρα της παρουσίας του στη Λέσβο ανακοινώθηκαν οι εξής παρεμβάσεις:

Η συγκρότηση άτυπου 4μελούς συντονιστικού οργάνου

Συστήνεται μίνι άτυπο συντονιστικό όργανο με τη συμμετοχή εκπροσώπων κτηνιάτρων του ΥπΑΑΤ, της διεύθυνσης κτηνιατρικής περιφερειακής ενότητας Λέσβου, του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ και του Στρατού Ξηράς, το οποίο θα συνεδριάζει δύο φορές την εβδομάδα, με στόχο τον καλύτερο επιχειρησιακό συντονισμό των περισσότερων από 30 κτηνιάτρων που βρίσκονται στο νησί. Όποτε απαιτηθεί θα συνεδριάζει διευρυμένη η ομάδα με τη συμμετοχή εκπροσώπου από το τμήμα Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, από τη Διεύθυνση Υγείας και από εκπρόσωπο της αστυνομικής διεύθυνσης Λέσβου, ενισχύοντας τον διατομεακό συντονισμό για τη διαχείριση της κρίσης.

Ο περαιτέρω έλεγχος των χώρων ταφής

Κάθε εβδομάδα κλιμάκιο της αστυνομικής διεύθυνσης Λέσβου θα μεταβαίνει στους χώρους ταφής των θανατοθέντων ζώων, προκειμένου να εποπτεύει ότι τηρούνται όλοι οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.

Η τεχνική υποστήριξη των κτηνιάτρων

Δρομολογήθηκαν παρεμβάσεις σε Δήμους και Περιφέρεια για τη διευκόλυνση των κτηνιάτρων που επιχειρούν σε απομακρυσμένες και δύσβατες περιοχές, με πρόβλεψη για διάθεση ειδικών οχημάτων και ενίσχυση της επιχειρησιακής υποστήριξης των συνεργείων.

Η στήριξη των τυροκόμων

Μετά από διαδοχικές συναντήσεις με τυροκόμους ζητήθηκε η περαιτέρω συνεργασία για την συλλογή και μεταποίηση του γάλακτος που συλλέγεται από τις πληγείσες περιοχές.

Η αυστηροποίηση των μέτρων βιοασφάλειας στο λιμάνι της Μυτιλήνης

Μετά την επίσκεψη στο λιμάνι, αποφασίστηκε η περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, με την άμεση ενεργοποίηση 2ης αψίδας απολύμανσης στο τελωνείο Μυτιλήνης, αλλά και την ταχύτερη εμβάπτιση με απολυμαντικό υγρό του τάπητα ανά δεκαπέντε λεπτά.

Η ασφαλή διακίνηση των ζωοτροφών

Ζητήθηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου η πραγματοποίηση σύσκεψης με τις αρμόδιες υπηρεσίες και η λήψη απόφασης, με στόχο τη σωστή ενημέρωση των κτηνοτρόφων σχετικά με την ασφαλή διακίνηση των ζωοτροφών.

Αναλυτικότερα, η δεύτερη ημέρα της επίσκεψής του Υφυπουργού, ο οποίος συνοδευόταν   από τον πρώην Υπουργό και πρώην Αντιπρόεδρο της Βουλής Χαράλαμπο Αθανασίου, ξεκίνησε από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου, όπου είχε συνάντηση με τον Δήμαρχο Ταξιάρχη Βέρρο, αντιδημάρχους και στελέχη του Δήμου.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης συζητήθηκαν οι επιπτώσεις από τον αφθώδη πυρετό, οι ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και οι παρεμβάσεις που απαιτούνται για τη στήριξη της παραγωγής και της κτηνοτροφίας.

Στη συνέχεια ο κ. Καββαδάς επισκέφθηκε τυροκομεία της περιοχής και συναντήθηκε με τυροκόμους και με τον πρόεδρο Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου – Λήμνου Ιγνάτιο Θυμέλη, με αντικείμενο τα προβλήματα του κλάδου, την ανάγκη ενίσχυσης της συλλογής γάλακτος και τη στήριξη των μικρότερων παραγωγικών μονάδων.

Ακολούθησε επίσκεψη του ΥφΑΑΤ  στον χώρο υγειονομικής ταφής ζώων (ΧΥΤΑ) και η ημέρα ολοκληρώθηκε στη Μυτιλήνη με ευρεία σύσκεψη όλων των εμπλεκόμενων φορέων, κτηνιάτρων, τυροκόμων, εμπόρων κρέατος και υπηρεσιακών παραγόντων, όπου εξετάστηκε η πορεία εφαρμογής των μέτρων και ο σχεδιασμός των επόμενων ενεργειών.

Παρόντες στη σύσκεψη ήταν ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, ο γενικός αστυνομικός διευθυντής Βορείου Αιγαίου, Μιχάλης Σεβδυνίδης, ο Αστυνομικός Διευθυντής, Κωνσταντίνος Παπάζογλου, ο Λιμενάρχης, Γεώργιος Κούλικας, η Διευθύντρια Τελωνείου, Κατερίνα Αποστολίδου, ο Διευθυντής της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, Ευστράτιος Τσομπανέλλης, η τμηματάρχης υγείας των ζώων, Σταυρούλα Χατζηνικολάου, η κτηνίατρος του ΥΠΑΑΤ, Αικατερίνη Παπαποστόλου, η Προϊσταμένη του Εργαστηρίου Ελέγχου Ποιότητας Γάλακτος Λέσβου του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, Μαρίνα Χονδρού και ο επικεφαλής του στρατιωτικού κλιμακίου, Αντισυνταγματάρχης Κώστας Παρασκευόπουλος.

Σε δήλωσή του ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς ανέφερε: «Η εικόνα που αντιμετωπίζουμε στη Λέσβο είναι δύσκολη και απαιτεί σοβαρότητα, συντονισμό και συνεχή παρουσία στο πεδίο. Από την πρώτη στιγμή βρισκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους της παραγωγής, της κτηνοτροφίας και της τοπικής οικονομίας. Ακούμε τα προβλήματα, καταγράφουμε τις ανάγκες και προχωρούμε σε παρεμβάσεις με στόχο να στηρίξουμε την κοινωνία της Λέσβου και να περιορίσουμε τις συνέπειες της κρίσης.

Συνεχίζουμε σε στενή συνεργασία με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, την Περιφέρεια, τον Δήμο και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να δώσουμε λύσεις όπου αυτό είναι δυνατό. Δεν εφησυχάζουμε ούτε στιγμή. Οι εντολές του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, για εξάντληση κάθε δυνατότητας στήριξης της κτηνοτροφίας της Λέσβου είναι δεδομένες».

Στη Λέσβο, βρίσκεται και πάλι ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, προκειμένου να διαπιστώσει από κοντά την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και την πορεία αντιμετώπισης της ζωονόσου στο νησί.

Είναι η δεύτερη φορά που επισκέπτεται το νησί σε διάστημα λίγων ημερών. Κατά τη διάρκεια της χθεσινής επίσκεψής του, μαζί με τον πρώην Υπουργό και πρώην Αντιπρόεδρο της Βουλής, Χαράλαμπο Αθανασίου, βρέθηκαν στο λιμάνι της Μυτιλήνης, παρουσία του λιμενάρχη Λέσβου, αντιπλοίαρχου κ. Γιώργου Κουλίκα, όπου διαπιστώθηκε ότι τα μέτρα βιοασφάλειας εφαρμόζονται σε ιδιαίτερα ικανοποιητικό βαθμό, στοιχείο κρίσιμο για την προστασία της κτηνοτροφικής παραγωγής και της τοπικής οικονομίας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ, ο Υφυπουργός πραγματοποίησε συναντήσεις με κτηνιάτρους του Υπουργείου παρουσία της κας Αικατερίνης Παπαποστόλου από το κτηνιατρικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, στελέχη του Στρατού Ξηράς με επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Κώστα Παρασκευόπουλο και την προϊσταμένη του εργαστηρίου ελέγχου ποιότητας γάλακτος Λέσβου - ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ κα Μαρίνα Χονδρού, με αντικείμενο την πορεία των ιχνηλατήσεων, την επιδημιολογική εικόνα στο νησί και τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες πρώτης γραμμής.

Παράλληλα, επισκέφθηκε τυροκομική μονάδα της Λέσβου, όπου συζήτησε με εκπροσώπους της παραγωγής για τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί, αλλά και για τα μέτρα στήριξης που εφαρμόζει η κυβέρνηση.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η επίσκεψη του κ. Καββαδά στη Νάπη, μία από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο από τη νόσο, καθώς σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία περίπου το 80% του ζωικού κεφαλαίου της περιοχής έχει θανατωθεί λόγω των κρουσμάτων. Ο Υφυπουργός συνομίλησε με κατοίκους και κτηνοτρόφους, άκουσε τις ανησυχίες τους και επανέλαβε τη δέσμευση της κυβέρνησης και προσωπικά του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη,  για ουσιαστική και διαρκή στήριξη των πληγέντων.

Σε δηλώσεις του, ο κ. Καββαδάς τόνισε ότι η κατάσταση στη Λέσβο παρουσιάζει πλέον σαφή σημάδια βελτίωσης, καθώς από 13 έως 18 Μαίου, δεν καταγράφηκαν νέα κρούσματα σε περισσότερα από 5.000 ζώα που ελέγχθηκαν, ενώ συνολικά έχουν εξεταστεί πάνω από 41.000 ζώα και έχει ελεγχθεί σχεδόν το 50% των εκτροφών του νησιού.

Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι το θετικό αποτέλεσμα οφείλεται στη στενή συνεργασία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των κτηνιατρικών υπηρεσιών και των ίδιων των παραγωγών, οι οποίοι τηρούν με υπευθυνότητα τα μέτρα βιοασφάλειας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε αναλυτικά στα μέτρα στήριξης που εφαρμόζονται για τη Λέσβο, τα οποία περιλαμβάνουν αποζημιώσεις για τα θανατωθέντα ζώα, ενισχύσεις για γάλα και ζωοτροφές, οικονομική στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων, καθώς και αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Όπως σημείωσε, ήδη έχουν καταβληθεί 726.000 ευρώ σε αποζημιώσεις, ενώ έχουν δεσμευθεί 8 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των τυροκομικών επιχειρήσεων του νησιού.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην επανεκκίνηση της διακίνησης ώριμων τυριών από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα, σημειώνοντας ότι από τις 5 Μαΐου έχουν ήδη διακινηθεί περισσότεροι από 330 τόνοι προϊόντων.

«Δεν εφησυχάζουμε ούτε στιγμή. Οι εντολές του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, για εξάντληση κάθε δυνατότητας για τη στήριξη της κτηνοτροφίας της Λέσβου είναι δεδομένες. Συνεχίζουμε με πειθαρχία, συνεργασία και αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας ώστε να προστατεύσουμε την κτηνοτροφία, την παραγωγή και συνολικά την οικονομία του νησιού. Η Λέσβος δεν έχει άλλη επιλογή παρά να κερδίσει αυτήν τη μάχη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Υφυπουργός.

Η εμφάνιση αφθώδους πυρετού στη Λέσβο επανέφερε με δραματικό τρόπο ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της σύγχρονης πολιτικής διαχείρισης επιζωοτιών. Πρόκειται για μια σύνθετη ισορροπία ανάμεσα στην επιδημιολογική και επισιτιστική ασφάλεια, στη διατήρηση των αυτόχθονων φυλών και την προστασία του εμπορικού καθεστώτος της χώρας με πολλαπλές επιπτώσεις στην κοινωνία και στην τοπική και  εθνική οικονομία, γενικότερα. Η διαχείριση του αφθώδους πυρετού συνιστά ουσιαστικά έναν σύγχρονο «γόρδιο δεσμό», όπου συγκρούονται διαφορετικές προτεραιότητες και αντικρουόμενοι στόχοι.

Μέχρι στιγμής, οι αρμόδιες αρχές δείχνουν σταθερή προσήλωση στη γρήγορη ανάκτηση του καθεστώτος ‘ελεύθερη αφθώδους χωρίς εμβολιασμό’ (free from foot-and-mouth disease without vaccination) με κύριο στόχο τη διασφάλιση των ιδιαίτερα σημαντικών και αναπτυσσόμενων εξαγωγών φέτας (αποτιμώνται σε περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ ετησίως) και λοιπών τυροκομικών προϊόντων. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο η επιλογή αυτή μπορεί να παραμείνει διαχρονικά βιώσιμη υπό τις τρέχουσες επιδημιολογικές συνθήκες που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο. 

1. Το στέλεχος SAT1 και η νέα επιδημιολογική πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η επιδημία στη Λέσβο αποκτά ιδιαίτερη σημασία γιατί εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα ταχείας γεωγραφικής εξάπλωσης του ‘εξωτικού΄ στελέχους SAT1 (Southern African Territories 1) του οποίου η μετάδοση ιστορικά περιοριζόταν κυρίως σε ενδημικές περιοχές της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής. Το 2025, ακολουθώντας μια εκτεταμένη αλυσίδα διασποράς, το SAT1 επεκτάθηκε ταχύτατα από τις γνωστές ενδημικές περιοχές προς τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο και, στη συνέχεια, προς την Ευρώπη (Εικόνα 1).

Στην εγγύτερη γεωγραφική μας περιοχή, η πρώτη μεγάλη είσοδος του εν λόγω στελέχους καταγράφηκε στην Αίγυπτο και την Τουρκία το 2025, με την τελευταία να θεωρείται ότι λειτούργησε ως σημαντικός επιδημιολογικός ‘κόμβος διασποράς’ κατά την ίδια χρονική περίοδο (Εικόνα 2).

Υπό αυτές τις συνθήκες, η εμφάνιση του ιού στη Λέσβο ήταν πιθανότατα ζήτημα χρόνου, λόγω της μικρής γεωγραφικής απόστασης του νησιού από τις τουρκικές ακτές. Ωστόσο, η σημερινή γεωγραφική εικόνα της διασποράς του στελέχους SAT1 (Εικόνα 2) δείχνει ξεκάθαρα ότι η συζήτηση για αυτή τη σοβαρότατη διασυνοριακή ζωονόσο (transboundary animal disease, TAD) δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στη Λέσβο. Αν κοιτάξουμε τον επιδημιολογικό χάρτη και τον τρόπο που κινείται το στέλεχος SAT1 στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές ‘πύλες εισόδου’ για την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Ανάμεσα σε αυτές, τα υπόλοιπα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τα χερσαία σύνορα του Έβρου (η Ανατολική Θράκη διατηρεί προς το παρόν το καθεστώς ‘ελεύθερη αφθώδους με εμβολιασμό’  - free from foot-and-mouth disease with vaccination), η διαδρομή της Βόρειας Αφρικής (μέσω Ιταλίας ή Ισπανίας) και τέλος η Κύπρος, η οποία αν και εφαρμόζει στοχευμένα μέτρα, λόγω γεωγραφικής θέσης και εγγύτητας με τη Μέση Ανατολή παραμένει ευάλωτη, αυξάνοντας τον κίνδυνο για τις χώρες με τις οποίες συνδέεται εμπορικά.

Με άλλα λόγια, η χώρας μας και η υπόλοιπη Ευρώπη βρίσκονται πλέον υπό αυξημένη επιδημιολογική πίεση και απαιτείται αλλαγή στη συνολική φιλοσοφία θωράκισης απέναντι σε αυτή τη πολυμέτωπη απειλή. Αν ο ιός «αποδράσει» προς την ηπειρωτική χώρα, οι συνέπειες για την εθνική και ευρωπαϊκή οικονομία θα είναι ανυπολόγιστες, υποσκελίζοντας κατά πολύ το όποιο βραχυπρόθεσμο όφελος από τη διατήρηση των εξαγωγών της φέτας. Αυτή η νέα πραγματικότητα καθιστά αναγκαία μια στρατηγική συνεχούς επιτήρησης και διαρκούς επιδημιολογικής ετοιμότητας, με δυνατότητα έγκαιρης υιοθέτησης κάθε διαθέσιμης στρατηγικής αντιμετώπισης της νόσου.

2. Η επιδημιολογική πορεία του SAT1 στη Λέσβο 

Στο νησί, η αρχική φάση της επιδημίας χαρακτηρίστηκε από ταχεία ανακάλυψη πολλαπλών εστιών, υποδηλώνοντας πιθανή προϋπάρχουσα μετάδοση πριν ή αμέσως μετά την πρώτη επίσημη διάγνωση. Σε αρκετές εκτροφές έχουν αναφερθεί υψηλά ποσοστά μόλυνσης, γεγονός που συνάδει με τη ταχεία αερογενή μετάδοση και τη μετάδοση μέσω μολυσμένων αντικειμένων και υλικών (fomites), χαρακτηριστικές του SAT1 σε πυκνές χωρικές κατανομές εκτροφών μικρών μηρυκαστικών. Παρά την άμεση εφαρμογή περιοριστικών μέτρων - θανάτωση ζώων, ζώνες επιτήρησης, απαγορεύσεις μετακινήσεων και εντατικούς ελέγχους - η επιδημία δεν εκριζώθηκε, αλλά συνέχισε να δημιουργεί νέες εστίες μέσα σε διάστημα μόλις λίγων εβδομάδων (Εικόνα 3). Η επιδημία φαίνεται ότι επιβραδύνθηκε, χωρίς όμως τα εφαρμοζόμενα μέτρα να καταφέρουν να ελέγξουν επαρκώς τον ρυθμό εξάπλωσης της. Η εικόνα αυτή είναι συμβατή με:

-υποκλινική ή καθυστερημένα ανιχνευόμενη διασπορά,
-συνεχιζόμενη μετάδοση μεταξύ εκτροφών και 
-πιθανή υπολειπόμενη κυκλοφορία του ιού σε ορισμένες περιοχές μέσω ανθρώπινης δραστηριότητας, μετακινήσεων ή μολυσμένου εξοπλισμού.

Παράλληλα, αναδείχθηκε με σαφήνεια η ιδιαίτερη σημασία των μικρών μηρυκαστικών στην επιδημιολογία της νόσου. Τα μικρά μηρυκαστικά συχνά εμφανίζουν ήπια ή ακόμα και υποκλινική εικόνα, γεγονός που δυσκολεύει την έγκαιρη ανίχνευση της λοίμωξης επιτρέποντας τη «σιωπηλή» διασπορά του ιού μεταξύ των εκτροφών. Η συνεχιζόμενη επιζωοτιολογική δραστηριότητα εντός της Λέσβου συντηρεί τον κίνδυνο επέκτασης της νόσου σε άλλες περιφέρειες της επικράτειας, καθιστώντας τα υφιστάμενα περιοριστικά μέτρα ανεπαρκή από μόνα τους. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση απαιτεί τη συμπλήρωση των κατασταλτικών μεθόδων με τη δημιουργία ‘τείχους ανοσίας’ σε επίπεδο πληθυσμού, με σκοπό τον δραστικό περιορισμό του ρυθμού αναπαραγωγής του ιού.

3. Όταν η ολική θανάτωση δεν είναι η βέλτιστη λύση

Με γνώμονα τη γρήγορη επαναφορά στο υγιεινομικό καθεστώς ‘ελεύθερη νόσου χωρίς εμβολιασμό’, οι αρμόδιες αρχές επέλεξαν ως αποκλειστική μέθοδο ελέγχου της επιδημίας την εφαρμογή της οριζόντιας θανάτωσης των μολυσμένων και ύποπτων ζώων (whole-herd stamping-out) (έχουν ανακοινωθεί περί τα 40.000 ζώα μέχρι σήμερα), σε συνδυασμό με αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων και εντατική επιτήρηση. H συγκεκριμένη στρατηγική ελέγχου δεν αποτέλεσε τη βέλτιστη επιλογή για τη διαχείριση της επιδημίας στο νησί. Η προβατοτροφία του νησιού παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες, καθώς στηρίζεται σε μια μοναδική αυτόχθονη φυλή ιδιαίτερα προσαρμοσμένη σε ξηροθερμικές συνθήκες συνιστώντας σημαντική παρακαταθήκη για την επισιτιστική μας ασφάλεια υπό τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης. Εκτός αυτού, η εκτροφή της αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της κοινωνικής, πολιτισμικής και οικονομικής συνοχής των τοπικών κοινοτήτων του νησιού. Για τους παραπάνω λόγους, οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι ενώ μια ενδεχόμενη οικονομική ζημία είναι πάντοτε αναπληρώσιμη και οι αγορές αργά ή γρήγορα ανακάμπτουν, η απώλεια του γενετικού υλικού της φυλής Λέσβου είναι βιολογικά μη αναστρέψιμη, αποτελώντας μια οριστική και ανεπανόρθωτη εθνική απώλεια. 

Υπό το πρίσμα αυτό και υπό την απειλή ενός λάθους που θα επιτρέψει στον ιό να ‘αποδράσει’ από το νησί, ήταν αναγκαίο να υιοθετηθούν εναλλακτικές στρατηγικές παρέμβασης. Μία τέτοια δυνατότητα προσφέρουν τα σύγχρονα εμβόλια και οι διαγνωστικές προσεγγίσεις τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), οι οποίες επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ εμβολιασμένων και πραγματικά μολυσμένων ζώων. Η τεχνολογία αυτή έχει μεταβάλει σημαντικά τα δεδομένα της επιδημιολογικής διαχείρισης σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Ο εμβολιασμός ασφαλώς δεν αποτελεί ‘μαγική λύση’, ούτε μπορεί να υποκαταστήσει τη βιοασφάλεια, την ιχνηλάτηση και την επιτήρηση. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει ως κρίσιμο συμπληρωματικό εργαλείο περιορισμού της διασποράς, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται έγκαιρα και στρατηγικά σε ζώνες υψηλού επιδημιολογικού κινδύνου δημιουργώντας ένα ‘τείχος ανοσίας’ γύρω από τις εστίες μόλυνσης. Ακόμη και αν υπάρξει αερογενής ή έμμεση μηχανική έκθεση, η παρουσία ζώων με τεχνητή ανοσία ανακόπτει την αλυσίδα μετάδοσης και τον περαιτέρω πολλαπλασιασμό του ιού. Υπό μία κρίσιμη, όμως, προϋπόθεση: η εφαρμογή του εμβολιασμού ως εργαλείου παρέμβασης πρέπει να γίνει έγκαιρα, δεδομένου ότι η καθυστερημένη εφαρμογή του μπορεί να περιορίσει σημαντικά την αποτελεσματικότητά του. Διαφορετικά, θα είναι εύκολο να υποστηριχθεί εκ των υστέρων ότι ο εμβολιασμός «απέτυχε», ενώ στην πραγματικότητα ενδέχεται να εφαρμόστηκε πολύ αργά ώστε να ανακόψει αποτελεσματικά τη διασπορά του ιού.

4. Η προστασία της προβατοτροφίας ως στρατηγική προτεραιότητα

Η προσπάθεια διατήρησης (ή ορθότερα η ταχύτερη ανάκτηση) του υγειονομικού καθεστώτος ‘ελεύθερη νόσου χωρίς εμβολιασμό’ για τη χώρα μας είναι σαφώς κατανοητή. Δεν αποτελεί απλώς έναν υγειονομικό χαρακτηρισμό αλλά ένα εμπορικό διαπιστευτήριο που επιτρέπει την πρόσβαση σε ευρωπαϊκές και λοιπές αγορές των ελληνικών τυροκομικών προϊόντων με έμφαση στη φέτα. Δεν πρέπει, όμως, να αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, αποκομμένος από τη βιωσιμότητα της τοπικής προβατοτροφίας και την επιβίωση των ανθρώπων που τη στηρίζουν. Έχει πλέον έρθει η στιγμή ο στοχευμένος εμβολιασμός να προκρίνεται με γνώμονα την αποτελεσματική προστασία των αυτόχθονων γενετικών πόρων, των παραγωγών και της τοπικής κτηνοτροφικής δραστηριότητας αντιλαμβανόμενοι ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει εξαγώγιμο προϊόν χωρίς ζώα και την πρώτη ύλη που αυτά παράγουν. Η φέτα και τα υπόλοιπα τυροκομικά προϊόντα δεν μπορούν να συνεχίσουν να αποτελούν εθνικό συγκριτικό πλεονέκτημα χωρίς βιώσιμη γαλακτοπαραγωγό προβατοτροφία, βασισμένη σε αυτόχθονες φυλές προβάτων.

Παράλληλα, παραμένει αμφίβολο κατά πόσο η εκτεταμένη εφαρμογή της θανάτωσης επαρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει μακροπρόθεσμα τη διατήρηση του εμπορικού καθεστώτος της χώρας. Με άλλα λόγια, η μονομερής επιβάρυνση της Λέσβου δεν εγγυάται απαραίτητα τη μακροχρόνια προστασία, όταν η γεωγραφική πίεση εισόδου του ιού παραμένει ενεργή, διαρκής και πολυμέτωπη. Το παράδειγμα της Κύπρου υπενθυμίζει ότι ο εμβολιασμός, όταν εφαρμόζεται έγκαιρα και στοχευμένα, μπορεί να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού. Η νέα επιδημιολογική πραγματικότητα του SAT1 στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτεί λιγότερη δογματική προσήλωση σε παραδοσιακές στρατηγικές τύπου stamping-out και μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα απέναντι στα πραγματικά επιδημιολογικά δεδομένα της νόσου. Η υιοθέτηση του εμβολιασμού DIVA δε συνιστά μόνο τοπική παρέμβαση για τη διάσωση μιας φυλής και ενός νησιού. Θέτει τις βάσεις για μια ολοκληρωμένη στρατηγική θωράκισης απέναντι σε μια άμεση και διαφαινόμενη επιζωοτιολογική απειλή.

Υπογράφοντες

Α. Κομινάκης (Καθ. Γενετικής Βελτίωσης Αγροτικών Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής, ΓΠΑ) – Επιστημονικός σύμβουλος Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Σκαλοχωρίου και Ένωσης Κτηνοτρόφων φυλής προβάτου Λέσβου

Π. Σιμιτζής (Αν. Καθ. Εκτροφής, Ηθολογίας & Ευζωίας Αγροτικών Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής, ΓΠΑ) – Επιστημονικός σύμβουλος Συνεταιρισμού Παρακοίλων και Αγίας Παρασκευής

Γ. Χριστοδουλόπουλος (Καθ. Υγιεινής Αγροτικών Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής, ΓΠΑ)

Α. Χάγερ (Αν. Καθ. Γονιδιακής Τεχνολογίας στα Αγροτικά Ζώα, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής, ΓΠΑ) – Επιστημονική υπεύθυνη ενέργειας 4 (γονοτυπήσεις) 

Ν. Δεμίρης (Αν. Kαθ. Βιοστατιστικής, Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών)

Τη σταθερή στήριξη της κυβέρνησης προς τους κτηνοτρόφους που επλήγησαν από τις επιζωοτίες, αλλά και τη βούληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να συνεχίσει τη λήψη πρόσθετων μέτρων όσο διαρκεί η κρίση, υπογράμμισε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, απαντώντας στη Βουλή σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλη Κόκκαλη.

Ο κ. Καββαδάς ξεκαθάρισε ότι «το μήνυμα της κυβέρνησης προς όλους αυτούς τους ανθρώπους είναι ότι είμαστε στην ίδια πλευρά», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει διαθέσει «μακράν την υψηλότερη αποζημίωση ανά ζώο από κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ενώ παράλληλα καλύπτει το 100% των εξόδων της διαδικασίας.

Όπως ανέφερε, μόνο το 2025 ο κτηνοτροφικός κλάδος ενισχύθηκε με 187 εκατ. ευρώ, ενώ ήδη για το 2026 έχουν καταβληθεί πάνω από 26 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις λόγω ευλογιάς και αφθώδους πυρετού. Συγκεκριμένα, πριν από λίγες ημέρες πληρώθηκαν 22,7 εκατ. ευρώ σε 849 δικαιούχους για το πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ την περασμένη εβδομάδα καταβλήθηκαν ακόμη 3,6 εκατ. ευρώ σε 226 κτηνοτρόφους για την ευλογιά των αιγοπροβάτων. «Έως τώρα το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ξεπερνά τα 213 εκατ. ευρώ», τόνισε ο Υφυπουργός, σημειώνοντας ότι μόνο για τα ζώα που θανατώθηκαν έχουν δοθεί πάνω από 100 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κάλυψη της απώλειας εισοδήματος των παραγωγών που δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου όσο οι νόσοι παραμένουν ενεργές. Όπως είπε, τον Δεκέμβριο του 2025 διατέθηκαν περίπου 28 εκατ. ευρώ για την κάλυψη απώλειας εισοδήματος, υπογραμμίζοντας ότι «υπάρχει αποζημίωση τόσο για το κεφάλαιο όσο και για το εισόδημα».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενεργοποίηση ειδικού προγράμματος ενίσχυσης αγοράς ζωοτροφών συνολικού ύψους 70 εκατ. ευρώ, καθώς και στην αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων για τους πληγέντες κτηνοτρόφους.

Ειδικά για τη Λέσβο, υπενθύμισε ότι με πρόσφατη τροπολογία επεκτάθηκε η αναστολή και  στα τυροκομεία και τα σφαγεία του νησιού, καθώς και στα δημοτικά τέλη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι προβλέπονται αποζημιώσεις για το γάλα που δεν μπορεί να διατεθεί προς πώληση, καθώς και για την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων από την εμφάνιση της ζωονόσου στις 15 Μαρτίου. Όπως διευκρίνισε, τα ποσά θα είναι αφορολόγητα, ακατάσχετα και ανεκχώρητα.

Απαντώντας στις αιτιάσεις για τη διαχείριση των ζωονόσων, ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι η εφαρμογή των μέτρων δεν αποτελεί εθνική επιλογή αλλά υποχρέωση που απορρέει από τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τα λοιμώδη νοσήματα. «Κανείς δεν θέλει να βλέπει ζώα να θανατώνονται. Είναι σπατάλη κεφαλαίου και ζωής. Όμως ο ευρωπαϊκός κανονισμός βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα για να αποτραπεί η μετάδοση της νόσου», σημείωσε.

Ο Υφυπουργός τόνισε ότι τα μέτρα εφαρμόζονται ομοιόμορφα και αυστηρά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, με συγκεκριμένες διαδικασίες και στόχο την αποφυγή περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου. Όπως ανέφερε, ο περιορισμός της ευλογιάς και ιδιαίτερα του αφθώδους πυρετού αποτελεί μια ιδιαίτερα απαιτητική διοικητικά, συντονιστικά αλλά και ψυχολογικά διαδικασία.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της άμεσης ενημέρωσης των κτηνιατρικών αρχών από τους παραγωγούς μόλις εμφανιστούν συμπτώματα στα ζώα, ώστε να γίνεται έγκαιρα η διάγνωση και να εφαρμόζονται αποτελεσματικά τα προβλεπόμενα μέτρα.

«Δεν γίνεται από τη μια να ζητάμε από τους κτηνοτρόφους να θυσιάσουν τα ζώα τους και από την άλλη να επιβραβεύεται όποιος δεν συνέβαλε, στο μέτρο που του αναλογεί, στον περιορισμό της νόσου», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει αποζημιώσεις μόνο για τα ζώα που οδηγούνται σε υποχρεωτική θανάτωση λόγω επιζωοτιών και όχι για ζώα που βρίσκονται ήδη νεκρά.

Ο ΥφΑΑΤ κ. Καββαδάς τόνισε ότι το Υπουργείο παραμένει σε διαρκή εγρήγορση για τη λήψη νέων μέτρων στήριξης, με στόχο «να προσφέρει άμεση ανακούφιση στους παραγωγούς, να στηρίξει την παραγωγική τους δραστηριότητα και να προστατεύσει το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας».

Ο κ. Γιώργος Μηλιώνης, πρόεδρος του συνεταιρισμού Αιγοπροβατοτρόφων Ελασσόνας «Γάλα Ελάςς» και ταυτόχρονα γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου στον συνεταιρισμό Γενετικής Ελασσόνας «Gen Elass», σε συνέντευξη που έδωσε στον ΑγροΤύπο, επισημαίνει ότι το μυστικό του συνεταιρισμού είναι πως δίνει τιμή στον κτηνοτρόφο αλλά την ίδια στιγμή του δημιουργεί και καλύτερες συνθήκες παραγωγής, επενδύοντας στην καινοτομία, στην ψηφιακή κτηνοτροφία, στην καλή διατροφή για τα ζώα και στην εκπαίδευσή του.

Ο 42χρονος πρόεδρος του «Γάλα Ελάςς» κ. Γιώργος Μηλιώνης είναι απόφοιτος της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής (κατεύθυνση Ζωικής Παραγωγής) και της σχολής Μηχανολογίας του πρώην ΤΕΙ Λάρισας και είναι κτηνοτρόφος 3ης Γενιάς. Σημειώνει ότι στα πλάνα του συνεταιρισμού είναι το οργανικό λίπασμα από τις μονάδες για χρήση στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις ενώ για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ διερωτάται γιατί όλοι έπεσαν από τα σύννεφα, αφού γνώριζαν ποια είναι η κατάσταση. Ο ίδιος επισημαίνει πως είναι στη φιλοσοφία των παραγωγών του «Γάλα Ελάςς» η συνεργατική κουλτούρα.

Ο συνεταιρισμός σας φτιάχτηκε στην καρδιά της ελληνικής οικονομικής κρίσης και σε μία συγκυρία που οι Έλληνες παραγωγοί γενικά ήταν επιφυλακτικοί απέναντι στο συνεταιριστικό κίνημα. Πώς τους πείσατε;

Γενικά, η ελληνική κτηνοτροφία ήταν για πολλά χρόνια σε ύφεση. Φανταστείτε λοιπόν την περίοδο της οικονομικής κρίσης πόσο δύσκολη ήταν  η κατάσταση για την κτηνοτροφία, η οποία αντιμετώπιζε θέμα επιβίωσης. Έτσι, ενώ η κτηνοτροφία ήταν σε δυσμενή θέση οι άμεσοι συνεργάτες της βίωναν οικονομική άνθηση. Καταγράφοντας αυτή την κατάσταση και μελετώντας τα δεδομένα αποφασίσαμε να σχεδιάσουμε την επόμενη μέρα της κτηνοτροφίας και δεν ήταν άλλη πέρα από την οργάνωσή μας. Έτσι, μ’ αυτόν τον τρόπο θα αποκτούσαμε μία πολύ καλή διαχείριση».

Ποια είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του συνεταιρισμού; Τι ποσότητες γάλακτος παράγει αυτή τη στιγμή και ποια είναι τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν από άλλους κτηνοτροφικούς συνεταιρισμούς;

Ο συνεταιρισμός αυτή τη στιγμή παράγει πάνω από 11.000 τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος. Ο μέσος όρος ηλικίας των παραγωγών μας είναι 45-46 ετών. Ο συνεταιρισμός διαθέτει μία πλειάδα από εργαλεία που τον κάνουν να υπερέχει. Μερικά από τα οποία είναι:

• Η μεταφορική εταιρεία ΜετΕλάςς που συλλέγει και μεταφέρει το γάλα στις εγκαταστάσεις των τυροκομείων.
• Μηχανισμό ποιοτικού ελέγχου (ανάλυση γάλακτος, ζωοτροφών κ.τλ.)
• Την αγορά και την προμήθεια ζωοτροφών για τα μέλη μας
• Την εξασφάλιση γενετικού υλικού για τα μέλη μας μέσω του Συνεταιρισμού Gen Elass.
• Επενδύουμε στον εκσυγχρονισμό των μονάδων μέσω διαφόρων προγραμμάτων.
• Δημιουργούμε καινούργιες πρακτικές και κατευθύνσεις, όπως κρεατοπαραγωγική κατεύθυνση.
• Ασχολούμαστε με το δίκτυο πωλήσεων  μέσω συνεργασιών με άλλους Συνεταιρισμούς.

Κυρίως, όμως, έχουμε επιλέξει κι έχουμε στη φιλοσοφία μας πως θέλουμε να συνεργαζόμαστε μεταξύ μας. Εξάλλου και η λογική δείχνει, πως ο καθένας μόνος του, δεν λειτουργεί.

Η ελληνική κτηνοτροφία πέρασε από σαράντα κύματα από το 2012 μέχρι σήμερα. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίσατε; (τραπεζική ρευστότητα, εγγραφή μελών, προσέγγιση αγορών, κλιματική αλλαγή, κατασπαράξεις ζώων, προβλήματα στην απονομή επιδοτήσεων, ψηφιακή μετάβαση κ.ά.).

Μία μεγάλη δυσκολία που αντιμετωπίσαμε ως συνεταιρισμός ήταν η κατάρρευση της τιμής του γάλακτος το 2019 από το 1 ευρώ στα 0,80 ευρώ. Αξίζει να τονιστεί επίσης, ότι ένα μεγάλο και χρόνιο πρόβλημα της κτηνοτροφίας είναι οι παράνομες ελληνοποιήσεις.

Τι δυνατότητες έχει ο συνεταιρισμός για την περαιτέρω ανάπτυξή του και ποιο είναι το πλάνο σας για το επόμενο διάστημα; Ποια προϊόντα σκοπεύετε να προωθήσετε στους καταναλωτές και ποιες είναι δυσκολίες στην αγορά αιγοπρόβειου γάλακτος.

Άμεσοι στόχοι μας είναι η ανάπτυξη του δικτύου της αγοράς γάλακτος καθώς και η ανάπτυξη δικτύου πώλησης των ζωοτροφών μας. Επιπλέον, η ανεύρεση νέων καινοτόμων προϊόντων, που θα βοηθήσουν τον παραγωγό να εξελιχθεί περαιτέρω. Το πρώτο όμως και πιο σημαντικό μέλημα για εμάς είναι η εκπαίδευση των κτηνοτρόφων και η ανάπτυξη των μονάδων τους.

Υπάρχει ένα ζήτημα αξιοποίησης παραπροϊόντων. Έχετε ασχοληθεί με αυτό;

Ένα είδος υποπροϊόντος, με το οποίο θα ασχοληθεί ο συνεταιρισμός είναι η κοπριά των ζώων. Η κοπριά θα χρησιμοποιηθεί με τη μορφή οργανικής ύλης για τα χωράφια και γενικότερα για χρήση στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Το τελευταίο διάστημα η ελληνική κοινωνία ταλανίζεται από τα αλλεπάλληλα πολιτικά σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Υπάρχει ένας κόσμος σε αναβρασμό. Τι σας έχει κάνει εντύπωση από όλα αυτά;

Μας έχει εντυπωσιάσει το γεγονός ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Στην επαρχία αγρότες, κτηνοτρόφοι, πολιτευόμενοι γνώριζαν την κατάσταση. Μέσα από τα όργανα που εκπροσωπούμαστε είχε γίνει πολλές φορές γνωστή η κατάσταση που επικρατούσε. Συνεπώς, δεν καταλαβαίνουμε γιατί έπεσαν όλοι από τα σύννεφα.

Η αιγοπροβατοτροφία δεν διανύει τις καλύτερες μέρες. Κοπάδια σφάχτηκαν, κτηνοτρόφοι ταλαιπωρούνται και την ίδια στιγμή ο δικός σας συνεταιρισμός διανύει την ψηφιακή εποχή. Θέλετε να μας πείτε ποιο είναι το δικό σας όραμα για την ψηφιακή κτηνοτροφία;

Τα τελευταία 3 χρόνια η κτηνοτροφία διανύει καλές ημέρες, αν εξαιρέσουμε το σοβαρό πρόβλημα των ζωονόσων που πλήττουν το σύνολο της χώρας. Οι τιμές των  προϊόντων (γάλα, κρέας) είναι στα καλύτερα επίπεδα της τελευταίας 20ετίας. Ως συνεταιρισμός έχουμε κάνει τα πρώτα βήματα στην ψηφιακή κτηνοτροφία. Συγκεκριμένα, πάνω στο κομμάτι της διαχείρισης των μονάδων π.χ. ψηφιακή διαχείριση δεδομένων των ζώων, ηλεκτρονικοί βώλοι. Βλέπουμε θετικά την ψηφιακή κτηνοτροφία προσαρμοζόμενη βέβαια στις δυσκολίες της υπαίθρου αλλά και της φύσης του επαγγέλματος του κτηνοτρόφου.

Στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής γίνεται μία συζήτηση πάνω στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στον αγροτικό τομέα. Ποια είναι τα πρώτα τρία πράγματα, που θα συμβουλεύατε έναν υπουργό ν΄ αλλάξει στο ΥΠΑΑΤ ή στους οργανισμούς, για να έχει η Κτηνοτροφία παρόν και μέλλον;

Τα τρία πράγματα που θα «συμβουλεύαμε» τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης είναι επιδοτήσεις στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες – κτηνοτρόφους, ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών για την αποφυγή παράνομων ελληνοποιήσεων, το οποίο έχει ως άμεσο αποτέλεσμα και την αποφυγή των ζωονόσων, συνεχή εκπαίδευση των παραγωγών και κίνητρα για να μείνουν στο επάγγελμα και κατά συνέπεια και στην επαρχία.

Μικτά κλιμάκια της ΑΑΔΕ βρίσκονται αυτή την περίοδο στην Κρήτη και κάνουν ελέγχους στο ζωικό κεφάλαιο του νησιού.

Να θυμίσουμε ότι ο τελευταίος οργανωμένος έλεγχος στο ζωικό κεφάλαιο στην Κρήτη είχε γίνει την εποχή που ήταν πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ ο Μπαμπασίδης. Μάλιστα τότε είχε κατέβει στο νησί και ο πρώην υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας.

Πάντως οι εκπρόσωποι της Κομισιόν (DG AGRI) έχουν αναφερθεί πολλές φορές στα ... «φουσκωμένα» νούμερα στο ΟΣΔΕ όσον αφορά τον αριθμό των αιγοπροβάτων της Κρήτης και έχουν ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει μέτρα.

Αρκεί να αναφέρουμε ότι στις 1/1/2025 ήταν δηλωμένα στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής (Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην Κρήτη συνολικά 7.861.291 αιγοπρόβατα. Στις 22/12/2025, μετά την επίσημη ετήσια απογραφή του Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου (κατά δήλωση των κτηνοτρόφων), είναι δηλωμένα στην ίδια επίσημη βάση δεδομένων μόλις 6.877.554 αιγοπρόβατα.

Ωστόσο οι σημερινοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η διοίκηση, είναι πολύ αυστηρότεροι σε σχέση με το παρελθόν. Οι ελεγκτές ελέγχουν τα ενώτια αλλά και την ηλικία των αιγοπροβάτων.

Ελέγχουν όμως στα κοπάδια και τις «Αυτιές ή Σαμά», που είναι ένα μέτρο των κρητικών κτηνοτρόφων κατά των ζωοκλοπών.

Είναι τα «σημάδια» στην παραδοσιακή κτηνοτροφία, όπου οι κτηνοτρόφοι χρησιμοποιούν συγκεκριμένες τομές στα αυτιά (όπως «σκιστά», «κομμένα», «τρυπητά») για να αναγνωρίζουν τα ζώα τους από απόσταση ή σε περίπτωση ανάμειξης κοπαδιών (τα σαμώνουν όπως λένε). Με αυτό τον τρόπο βρίσκουν τον ιδιοκτήτη του κοπαδιού.

Η διοίκηση του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Οργανισμού καθηγητή, Σπύρο Μάμαλη, και τον Β΄ Αντιπρόεδρο Παναγιώτη Χατζηνικολάου, μετά από εντολή του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, επισκέπτονται τη Λέσβο, με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό, στο πεδίο, της εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας.

Η επίσκεψη έγινε μετά από τις πρόσφατες καταγγελλίες για θανατώσεις προβάτων, αιγών και βοοειδών, που δεν ακολουθούν τα πρωτόκολλα ταφής.

Ειδικότερα, τo πρωί της Παρασκευής (15/5) πραγματοποιήθηκε συντονιστική συνάντηση, στην έδρα της Περιφέρειας, με επικεφαλής την αντιπεριφερειάρχη Αγροτικού κυρία Αντωνέλλη.

Στη συνάντηση μετείχαν ο αντιπεριφερειάρχης κ. Αρώνης, ο διευθυντής της ΔΑΟΚ, ο διευθυντής κτηνιατρικής του νησιού, ο Αστυνομικός διευθυντής Ταξίαρχος Παπάζογλου, ο διευθυντής δημόσιας Υγείας, ο επικεφαλής του κλιμακίου των στρατιωτικών κτηνιάτρων Αντισυνταγματάρχης Παρασκευόπουλος, ο εκπρόσωπος των εταιριών απολύμανσης, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, σύμβουλοι του Περιφερειάρχη καθώς και η επικεφαλής του εργαστηρίου γάλακτος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, συζητήθηκαν όλα τα προβλήματα που προκύπτουν για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, την τήρηση των πρωτοκόλλων που προβλέπονται από τη νομοθεσία, τα οποία μοναδικό σκοπό έχουν να προφυλάξουν την ελληνική κτηνοτροφία και τον κτηνοτρόφο. Οι φορείς που συμμετέχουν στην επιχείρηση αντιμετώπισης της επιζωοτίας παρουσίασαν την, έως σήμερα, κατάσταση. Όπως διαπιστώθηκε, έχει ενισχυθεί σημαντικά η δραστηριότητα επιτήρησης μετά την προσθήκη κλιμακίων κτηνιάτρων από τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα, το στρατό, ιδιωτών κτηνιάτρων, κτηνιάτρων από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Περιφέρεια.

Πλέον ολοκληρώνεται η ιχνηλάτηση σε συγκεκριμένα δημοτικά διαμερίσματα, ώστε με βάση το πρωτόκολλο βιοασφάλειας, να μπορούν να επιτραπούν λειτουργικές βελτιώσεις στις κτηνοτροφικές αυτές περιοχές.

Όλες οι επιχειρησιακές ομάδες έχουν στόχο, στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, να ολοκληρωθεί η ιχνηλάτηση σε ευρύτερες περιοχές, ενώ παράλληλα να υπάρξει ενίσχυση με επιπλέον κλιμάκια κτηνιάτρων.

Σήμερα στο νησί, επιχειρούν περισσότεροι από 30 κτηνίατροι, ενώ στο σύνολό τους ξεπερνούν τα 60 άτομα όσοι πλαισιώνουν την επιχείρηση αυτή.

Ο πρόεδρος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ αναφέρθηκε στα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης, ενώ ειδική μνεία έκανε στο ενδιαφέρον της για τη διασφάλιση της συνέχισης της κτηνοτροφίας στο νησί.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο σύνολο των προβλημάτων που χρήζουν άμεσης επίλυσης και αφορούν οριζόντια όλα τα Υπουργεία, αλλά και θέματα της επόμενης ημέρας μετά την εκρίζωση της επιζωοτίας. Ταυτόχρονα τονίστηκε η ανάγκη ενημέρωσης των παραγωγών, αλλά και της τοπικής κοινωνίας καθώς και των επισκεπτών, ώστε να κατανοηθεί η ανάγκη εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας.

Επίσης, ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ παρουσίασε το πληροφοριακό σύστημα το οποίο ήδη έχει τεθεί σε λειτουργία, το iGeovet. Πρόκειται για ένα μέσο καταγραφής όλων των δεδομένων της επιχειρησιακής λειτουργίας, με στόχο την αποτύπωση της πλήρους επιδημιολογικής εικόνας. Επί πλέον, παρουσιάστηκε η πρωτοβουλία του ΕΛΓΟ για την πραγματοποίηση σεμιναρίων βιοασφάλειας σε συνεργασία με τη ΔΥΠΑ.

Στη συνέχεια ο πρόεδρος ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ μαζί με τον αντιπρόεδρο επισκέφθηκαν το εργαστήριο Γάλακτος, το οποίο αποτελεί το επιχειρησιακό κέντρο των αιμοληψιών και συζήτησαν την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας.

Ακολούθησε συνάντηση με τον πρόεδρο του παραρτήματος του ΓΕΩΤΕΕ Βορείου Αιγαίου κ. Κατσαβέλη, όπου συζητήθηκε η συμβολή του ΓΕΩΤΕΕ στην προσπάθεια.

Ακόμα, προγραμματίστηκε συνάντηση με τον Γ.Γ. του υπουργείου Νησιωτικής Πολιτικής κ. Κουτουλάκη, με στόχο τη συνδρομή του υπουργείου στην προσπάθεια.

Τέλος, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με κτηνοτρόφους του νησιού και επιστήμονες ώστε να υπάρχει μια πλήρης αποτύπωση της κατάστασης.

Μόλις 500.000 ηλεκτρονικούς βώλους σε αιγοπρόβατα άνω των έξι μηνών, προβλέπει το Σχέδιο Δράσης που έχει συμφωνηθεί μεταξύ Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου των επιδοτήσεων.

Αυτό τόνισε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, κατά την παρέμβασή του στη Βουλή.

Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με όσα έχει ανακοινώσει το ΥπΑΑΤ, από τον επόμενο χρόνο (ΟΣΔΕ 2027) θα θεωρούνται επιλέξιμα μόνο τα αιγοπρόβατα στα οποία έχει τοποθετηθεί ηλεκτρονικός ενδοστομαχικός βώλος με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης.

Το ερώτημα είναι πόσα είναι τα αιγοπρόβατα στην χώρα μας και τι θα γίνει με τα υπόλοιπα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024, ο πληθυσμός των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 10,35 εκατομμύρια ζώα. Ωστόσο, υπάρχουν αποκλίσεις με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, όπου καταγράφονται υψηλότερα νούμερα, πλησιάζοντας τα 15,9 έως 17,3 εκατομμύρια.

Επίσης αξίζει να αναφέρουμε ότι για την εφαρμογή των διατάξεων της σχετικής τροπολογίας προβλέπεται η έκδοση δύο εφαρμοστικών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ).

Αναλυτικότερα, στην ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων, αλλά και τη στήριξη των πραγματικών παραγωγών που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό ή βρέθηκαν αντιμέτωποι με γραφειοκρατικά εμπόδια, ανέδειξε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιος Καββαδάς κατά την παρέμβασή του στη Βουλή, υπερασπιζόμενος τροπολογία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Ο κ. Καββαδάς αναφέρθηκε εκτενώς στη ρύθμιση για την εφαρμογή ηλεκτρονικών στομαχικών βώλων στα αιγοπρόβατα, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της διαφάνειας, της αξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητας του συστήματος διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων.

Όπως τόνισε, η νέα μέθοδος ιχνηλασιμότητας προβλέπει την τοποθέτηση περίπου 500.000 ηλεκτρονικών βώλων σε αιγοπρόβατα άνω των έξι μηνών και υλοποιείται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης που έχει συμφωνηθεί μεταξύ Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου των επιδοτήσεων.

«Με τη σωστή καταγραφή και καταχώρηση των ζώων διασφαλίζουμε την ακρίβεια και την ακεραιότητα των δεδομένων και, κατ’ επέκταση, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του συστήματος διαχείρισης των ενισχύσεων στον κτηνοτροφικό τομέα», υπογράμμισε.

Ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι η εφαρμογή του μέτρου θα γίνει σταδιακά και ότι για το ΟΣΔΕ του 2026 η συμμετοχή θα είναι πιλοτική και όχι υποχρεωτική, προκειμένου να υπάρξει ομαλή μετάβαση στο νέο σύστημα.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη τροπολογία στήριξης της Λέσβου λόγω των συνεπειών του αφθώδους πυρετού.

Όπως ανέφερε, προβλέπεται αποζημίωση των κτηνοτρόφων για το γάλα που δεν διατίθεται προς πώληση αλλά και για την απώλεια εισοδήματος εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων που επιβλήθηκαν από τις 15 Μαρτίου.

Οι αποζημιώσεις, όπως σημείωσε, θα είναι αφορολόγητες, ακατάσχετες και ανεκχώρητες, ενώ θα καλύπτουν όλο το διάστημα εφαρμογής των μέτρων.

Ο κ. Καββαδάς υπενθύμισε ότι έχουν ήδη καταβληθεί αποζημιώσεις ύψους 726.000 ευρώ προς τους κτηνοτρόφους της Λέσβου για τις θανατώσεις ζώων, ενώ έχει ήδη δημοσιευθεί και η Κοινή Υπουργική Απόφαση για τη στήριξη του τυροκομικού κλάδου του νησιού με 8 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στη Βουλή, μέχρι στιγμής έχουν πληγεί 80 εκτροφές στη Λέσβο και έχουν θανατωθεί 30.581 ζώα λόγω του αφθώδους πυρετού.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Υφυπουργός ανέδειξε και τη ρύθμιση για την αναστολή ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων για κτηνοτρόφους, τυροκομεία και σφαγεία του νησιού, κάνοντας λόγο για μια «αυτονόητη παρέμβαση στήριξης» για ανθρώπους που έχουν υποστεί σοβαρή απώλεια εισοδήματος.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στη ρύθμιση για τις δημόσιες γαίες και τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν σε παραγωγούς κατά τη διασταύρωση στοιχείων ΟΣΔΕ και Κτηματολογίου.

Όπως εξήγησε, σε αρκετές περιπτώσεις αγροτεμάχια που καλλιεργούνται επί χρόνια από παραγωγούς εμφανίζονται στις πρώτες εγγραφές του Κτηματολογίου με αρχικό δικαιούχο το Ελληνικό Δημόσιο, με αποτέλεσμα να «μπλοκάρονται» οι ενισχύσεις.

Με τη νέα διάταξη, παραγωγοί που δηλώνουν τις εκτάσεις αυτές στο ΟΣΔΕ τουλάχιστον τα τελευταία 3 χρόνια και αποδεδειγμένα ασκούν ενεργή γεωργική δραστηριότητα θα συνεχίσουν να λαμβάνουν κανονικά τις ενισχύσεις τους μέχρι να οριστικοποιηθούν οι εγγραφές στο Κτηματολόγιο.

Ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι η ρύθμιση δεν συνιστά αναγνώριση κυριότητας ούτε θίγει δικαιώματα τρίτων, αλλά υπηρετεί την ασφάλεια δικαίου, τη διοικητική σταθερότητα και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης απορρόφησης των κοινοτικών πόρων.

Η ρύθμιση αυτή γίνεται διότι εκκρεμεί η καταβολή ενισχύσεων σε 70.000 αγρότες που καλλιεργούν περίπου 200.000 αγροτεμάχια, προκειμένου να πληρωθούν έως τις 30 Ιουνίου.

«Σταθερός στόχος μας είναι η στήριξη της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των πραγματικών παραγωγών», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας το Σώμα να υπερψηφίσει τις τροπολογίες.

Σε νέα καταβολή αποζημιώσεων προς κτηνοτρόφους που επλήγησαν από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, σε εκμεταλλεύσεις όπου εφαρμόστηκαν μέτρα θανάτωσης ζώων για τον περιορισμό της επιζωοτίας, προχωρά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Οι πληρωμές αφορούν παραγωγούς σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Δυτικής Ελλάδας, ενώ τα ποσά πιστώνονται σταδιακά στους λογαριασμούς των δικαιούχων αυτές τις ημέρες.

Τα ποσά των αποζημιώσεων και οι δικαιούχοι

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ, έχουν ήδη εκδοθεί εντάλματα πληρωμής συνολικού ύψους 3.628.350 ευρώ για 226 κτηνοτρόφους, των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν στο πλαίσιο εφαρμογής των κτηνιατρικών μέτρων εξάλειψης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Αναλυτικότερα, στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας καταβάλλεται ποσό 164.545,70 ευρώ σε 34 δικαιούχους, ενώ στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας καταβάλλεται ποσό 3.463.804,30 ευρώ σε 192 δικαιούχους.

Όπως υπενθυμίζεται από το υπουργείο, είχε προηγηθεί στις 28 Απριλίου νέα πληρωμή αποζημιώσεων ύψους 22.757.594,65 ευρώ προς 849 δικαιούχους, για απώλειες ζωικού κεφαλαίου λόγω ευλογιάς αιγοπροβάτων και αφθώδους πυρετού. Με τη νέα καταβολή, το συνολικό ποσό αποζημιώσεων που έχει πληρωθεί μέσα στο 2026 για θανατωθέντα ζώα εξαιτίας επιζωοτιών ανέρχεται πλέον σε 26.385.944,65 ευρώ.

Παράλληλα, στις 4 Απριλίου είχαν διατεθεί ακόμη 4,4 εκατ. ευρώ προς τις Περιφέρειες της χώρας, για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών που σχετίζονται με την εφαρμογή των κτηνιατρικών μέτρων αντιμετώπισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και του αφθώδους πυρετού.

Δύο νέες συλλήψεις κτηνοτρόφων είχαμε στον Τύρναβο και την Σιάτιστα λόγω των μέτρων αστυνόμευσης για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των προβάτων.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η αστυνομία την Τετάρτη (13/05/2026), στον Τύρναβο της Λάρισας, συνελήφθη ένας κτηνοτρόφος, επειδή είχε μετακινήσει προς βοσκή 200 περίπου αιγοπρόβατα ιδιοκτησίας του, σε απόσταση 150 μέτρων από την σταβλική του εγκατάσταση, παρά την απαγόρευση που έχει εξαγγελθεί, παραβιάζοντας με αυτό τον τρόπο τα μέτρα για την εξάπλωση της ευλογιάς.

Επίσης, την ίδια ημέρα, στην Σιάτιστα Δήμου Βοΐου, συνελήφθη άλλος κτηνοτρόφος να μην έχει το κοπάδι των αιγοπροβάτων του σταβλισμένο, ως όφειλε, παραβιάζοντας τα ισχύοντα μέτρα πρόληψης της ευλογίας των αιγοπροβάτων.  Ενημερώθηκε άμεσα η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Π.Ε. Κοζάνης για δικές της περαιτέρω ενέργειες. Στην συνέχεια ο δράστης αφέθηκε ελεύθερος κατόπιν προφορικής εντολής του κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κοζάνης.

Μία εβδομάδα μετά την επανέναρξη της διακίνησης τυροκομικών προϊόντων από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη Ελλάδα, η κατάσταση στο νησί εξακολουθεί να κινείται σε λεπτές ισορροπίες. Τα τυροκομεία έχουν επιστρέψει σε λειτουργία, οι πρώτες αποστολές πραγματοποιήθηκαν και η αγορά επιχειρεί να βρει ξανά έναν ρυθμό, ωστόσο οι περιορισμοί παραμένουν σημαντικοί και η αβεβαιότητα εξακολουθεί να βαραίνει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους παραγωγούς.

Για την εικόνα που επικρατεί σήμερα, τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα, συνομιλήσαμε με τον γενικό γραμματέα του Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου, κ. Αντώνη Καλδέλλη.

«Το πελατολόγιο άντεξε μέχρι στιγμής» – Η αγορά περιμένει τώρα τον καταναλωτή

Όπως ανέφερε ο κ. Καλδέλλης, η πρώτη εικόνα από την επανεκκίνηση των αποστολών δεν είναι καταστροφική για τα τυροκομεία του νησιού. Οι συνεργασίες με την αγορά της ηπειρωτικής Ελλάδας φαίνεται, προς το παρόν, να διατηρούνται σε «ένα αρκετά βιώσιμο ποσοστό», χωρίς να έχουν χαθεί μαζικά πελάτες ή εμπορικά δίκτυα.

Ωστόσο, όπως εξήγησε, το πραγματικό ερώτημα δεν αφορά ακόμη τις επιχειρήσεις, αλλά τη στάση που θα κρατήσει ο καταναλωτής το επόμενο διάστημα. «Αυτό που δεν ξέρουμε είναι η συμπεριφορά του καταναλωτή», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το αν όλη η συζήτηση που προηγήθηκε γύρω από τη νόσο και τα μέτρα θα επηρεάσει τη ζήτηση των προϊόντων.

Όπως είπε, οι περισσότερες παραγγελίες που εκτελέστηκαν αυτές τις ημέρες είχαν ήδη συμφωνηθεί πριν την κρίση, γεγονός που σημαίνει πως «η πραγματική εικόνα θα φανεί όταν επαναληφθούν οι παραγγελίες και αποτυπωθεί η στάση της αγοράς».

Οι τέσσερις περιορισμοί που εξακολουθούν να ισχύουν

Παρά τη μερική επανεκκίνηση της διακίνησης, ο κ. Καλδέλλης ξεκαθάρισε ότι παραμένουν σε ισχύ τέσσερις βασικοί περιορισμοί, για τους οποίους – όπως είπε – έχουν ήδη κατατεθεί αιτήματα προς το Υπουργείο και αναμένεται αξιολόγηση από το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.

Ο πρώτος αφορά τη μη δυνατότητα διακίνησης προϊόντων προς άλλα τυροκομεία της ηπειρωτικής χώρας, κάτι που εξακολουθεί να απαγορεύεται. Παράλληλα, δεν έχει ακόμη επιτραπεί η εξαγωγή προϊόντων προς την Ευρώπη, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα της μυζήθρας και της γκίζας. Όπως υποστήριξε, υπάρχουν προϊόντα τα οποία θεωρούνται «ασφαλέστατα», ωστόσο παραμένουν σε απαγόρευση χωρίς – όπως είπε – να υπάρχει σαφής αιτιολόγηση ή επαρκής διευκρίνιση. Ειδικά για την ξερή μυζήθρα, τόνισε πως πρόκειται για προϊόν με «μηδενική υγρασία, χαμηλό pH και δεύτερη θερμική επεξεργασία στους 90 βαθμούς», επισημαίνοντας ότι «δεν καταλαβαίνουμε γιατί βρίσκεται σε απαγόρευση».

Το τέταρτο σημείο αφορά τα μικρότερα τυροκομεία που διαθέτουν ανοιχτού τύπου παστερίωση. Αυτές οι μονάδες εξακολουθούν να μην μπορούν να αποστείλουν προϊόντα εκτός Λέσβου, με αποτέλεσμα – όπως είπε – «μια σειρά μικρότερων τυροκομείων να μην είναι ακόμη σε θέση να εξάγουν από το νησί».

Ο ίδιος υπογράμμισε πως για όλα τα παραπάνω ζητήματα έχουν υποβληθεί αιτήματα προς τις αρμόδιες αρχές, ωστόσο «το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων δεν έχει ακόμη συνεδριάσει» και ως εκ τούτου δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ή εικόνα για το ποιοι περιορισμοί ενδέχεται να αρθούν.

«Ενώ τα τυροκομεία λειτουργούν, γάλα εξακολουθεί να καταστρέφεται»

Πέρα όμως από τους περιορισμούς στη διακίνηση προϊόντων, σοβαρές δυσλειτουργίες – σύμφωνα με τον κ. Καλδέλλη – εξακολουθούν να καταγράφονται και στη ζώνη γάλακτος του νησιού. Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτήρισε τη διατάραξη που έχει προκληθεί στη ζώνη γάλακτος, σημειώνοντας ότι η κατάσταση εξακολουθεί να προκαλεί μεγάλες στρεβλώσεις τόσο στην αγορά όσο και στην παραγωγή.

Όπως εξήγησε, παρότι τα τυροκομεία έχουν επανέλθει σε λειτουργία, πολλές μονάδες διαπίστωσαν ότι διαθέτουν «το ένα τρίτο ή ακόμη και το μισό γάλα» σε σχέση με αυτό που είχαν πριν κλείσουν. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό δεν οφείλεται μόνο στις θανατώσεις ζώων ή στη μείωση παραγωγής, αλλά και σε κινήσεις συγκεκριμένων επιχειρηματικών κύκλων που – όπως ανέφερε – προσπάθησαν μέσα στην κρίση να συγκεντρώσουν μεγαλύτερες ποσότητες γάλακτος από όσες μπορούσαν να διαχειριστούν.

Το αποτέλεσμα, όπως είπε, είναι να παραμένει φρέσκο γάλα αδιάθετο και να καταστρέφεται, παρότι τα τυροκομεία λειτουργούν κανονικά και θα μπορούσαν να το απορροφήσουν. «Αυτό που πρέπει να κρατήσετε είναι το παράδοξο ότι ενώ τα τυροκομεία είναι εν λειτουργία, γάλα εξακολουθεί να καταστρέφεται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μάλιστα, υποστήριξε ότι μέρος αυτής της ποσότητας οδηγείται προς καταστροφή «σε έναν λάκκο που δεν έχει καμία έγκριση», ενώ παράλληλα το ίδιο γάλα θα κληθεί να αποζημιωθεί από την πολιτεία ως μη εμπορεύσιμο, παρότι – σύμφωνα με όσα ανέφερε – «θα μπορούσε να τιμολογηθεί κανονικά και να τυροκομηθεί».

Παραγωγοί σε απόγνωση και αίσθημα έλλειψης ενημέρωσης

Στο κομμάτι της κτηνοτροφίας, ο κ. Καλδέλλης περιέγραψε μια εικόνα έντονης απογοήτευσης και ανασφάλειας. Όπως είπε, η αγορά κρέατος παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένη, καθώς τα σφαγεία δεν έχουν ακόμη επανέλθει σε λειτουργία, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στους παραγωγούς του νησιού.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το κρέας είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διακινηθεί εκτός Λέσβου, καθώς απαιτεί ειδική θερμική επεξεργασία. Γι’ αυτό και, όπως ανέφερε, το συγκεκριμένο μέτωπο εκτιμάται ότι θα παραμείνει κλειστό για αρκετό διάστημα ακόμη, με μόνη πιθανή διέξοδο να ανοίξει κάποιο ή όλα τα σφαγεία, ώστε η κατανάλωση να γίνεται εντός του νησιού.

Την ίδια στιγμή, όπως ανέφερε, οι κτηνοτρόφοι θεωρούν ότι οι ρυθμοί διαχείρισης της κρίσης από το Υπουργείο παραμένουν «εξαιρετικά αργοί», ενώ εξακολουθεί να υπάρχει έντονο έλλειμμα ενημέρωσης και σαφούς επιδημιολογικής εικόνας για το νησί. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Λέσβος δεν έχει χαρτογραφηθεί επιδημιολογικά», καθώς – όπως είπε – έχει ελεγχθεί περίπου το 20% των εκτροφών μετά από δύο μήνες.

Παράλληλα, μετέφερε και τη δυσαρέσκεια που υπάρχει γύρω από τη διαχείριση των θετικών κρουσμάτων, σημειώνοντας ότι αρκετοί παραγωγοί ζητούν «άλλου είδους αντιμετώπιση» και περισσότερους επανελέγχους, αντί της πρακτικής που – όπως ανέφερε – οδηγεί σε καθολικές θανατώσεις κοπαδιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην έλλειψη πληροφόρησης από τις αρμόδιες αρχές. Όπως είπε, δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί η task force που είχε ανακοινωθεί, δεν έχει φτάσει επαρκής αριθμός κτηνιάτρων στο νησί και «δεν γνωρίζουμε ποιες είναι οι προθέσεις του Υπουργείου εάν τα ποσοστά των νοσημάτων περάσουν κάποια συγκεκριμένα όρια».

«Επειδή υπάρχει ένα τεράστιο κενό πληροφόρησης και δεν υπάρχει μια ομάδα που να δείχνει ότι ακολουθούνται συντεταγμένα βήματα, οι παραγωγοί είναι μπορώ να πω απελπισμένοι», ανέφερε κλείνοντας τη συζήτηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Καλδέλλης στάθηκε και στην ανάγκη σωστής και τεκμηριωμένης πληροφόρησης, σημειώνοντας ότι γύρω από το ζήτημα έχει αναπτυχθεί «τεράστια παραφιλολογία» και παραπληροφόρηση. Για τον ίδιο, αυτό καθιστά ακόμη πιο αναγκαίο οι πληροφορίες που μεταφέρονται δημόσια να αποδίδονται με ακρίβεια, χωρίς διαστρεβλώσεις και χωρίς να δημιουργούνται πρόσθετες συγχύσεις στους παραγωγούς και στην αγορά.

Τροπολογία που κατέθεσε το ΥπΑΑΤ προβλέπει μέτρα ανακούφισης για τους κτηνοτρόφους της Λέσβου που επλήγησαν από τα περιοριστικά μέτρα λόγω αφθώδους πυρετού.

Η τροπολογία προβλέπει αποζημιώσεις για το γάλα που δεν διατίθεται προς πώληση, καθώς και για την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων λόγω των μέτρων περιορισμού και αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού που εντοπίστηκε στη Λέσβο στις 15 Μαρτίου 2026.

«Δύναται να χορηγείται αποζημίωση υπέρ των παραγωγών, που διατηρούν κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στη νήσο Λέσβο και δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή για το γάλα, που δεν διατίθεται προς πώληση και για την απώλεια του εισοδήματός τους λόγω των μέτρων που ελήφθησαν για τον περιορισμό και την αντιμετώπιση της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού που εντοπίζεται στη νήσο από τη 15η Μαρτίου 2026, βάσει νόμιμων παραστατικών της αντίστοιχης χρονικής περιόδου του προηγούμενου έτους, και τηρουμένων των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων», τονίζεται μεταξύ άλλων στην τροπολογία.

Οι αποζημιώσεις θα είναι αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες, ενώ η περίοδος ισχύος τους θα καλύπτει το σύνολο του χρονικού διαστήματος εφαρμογής των μέτρων.

Οι δικαιούχοι, ο τρόπος υπολογισμού και το ύψος της αποζημίωσης, ο τρόπος, ο χρόνος και ο φορέας χορήγησής της, τα αναγκαία στοιχεία και δικαιολογητικά, η διαδικασία εκκαθάρισης και ελέγχου, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο, τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα θα καθοριστούν με κοινή απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Παράλληλα, επεκτείνεται και για τυροκομεία και σφαγεία η αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, που ίσχυε ήδη για κτηνοτρόφους, των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν εξαιτίας των κτηνιατρικών μέτρων για την εκρίζωση της νόσου, βάσει του άρθρου 96 του ν. 5239/2025 (Α’ 178), λόγω της οικονομικής ζημίας που έχουν υποστεί από τον αφθώδη πυρετό και τα μέτρα αντιμετώπισής του.

Με τροπολογία, που έχει κατατεθεί σε σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας, γίνεται υποχρεωτική η εφαρμογή ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων στα αιγοπρόβατα και η καταχώρηση των στοιχείων σε ειδική πλατφόρμα ιχνηλασιμότητας, ως βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή των κτηνοτρόφων σε προγράμματα ενίσχυσης.

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρμόδιος για την κτηνοτροφία, Αθανάσιος Καββαδάς ερωτώμενος από τον αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλο, άφησε να εννοηθεί πως θα υπάρξει επιβάρυνση περίπου 2 έως 2,5 ευρώ για τους ηλεκτρονικούς βώλους και πως αυτό θα συμβεί αρχικά σε 500.000 ζώα.

Κριτική έγινε έντονη από βουλευτές της αντιπολίτευσης για το κόστος βώλου και κτηνιάτρου αλλά και για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης (Πολάκης – Ξανθόπουλος, ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Δάγκα, ΚΚΕ, Ηλιόπουλος, ΝΕΑΡ, Καζαμίας, Πλεύση Ελευθερίας). Ο βώλος θα έχει μοναδικό ψηφιακό αριθμό στο πλαίσιο της ιχνηλασιμότητας. Προς το παρόν η συγκεκριμένη τροπολογία αφήνει εκτός τους κτηνοτρόφους, που έχουν βοοειδή και χοίρους. 

Προσοχή για το ΟΣΔΕ του 2026, όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ, η σήμανση και καταγραφή με ηλεκτρονικούς βώλους δεν θα είναι υποχρεωτική, παρά μόνο για όσους κτηνοτρόφους ενταχθούν στην πιλοτική εφαρμογή για φέτος.

Όπως έχει αναφέρει το ΥπΑΑΤ η τροπολογία καθιστά επιλέξιμα μόνο τα αιγοπρόβατα άνω των 6 μηνών στα οποία έχει τοποθετηθεί ηλεκτρονικός ενδοστομαχικός βώλος με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης, καταχωρημένο στην ψηφιακή βάση ιχνηλασιμότητας, η οποία θα διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του ΥπΑΑΤ.

Θα γίνει σταδιακή εφαρμογή του μέτρου ανά ζώνη. Το κόστος (2 έως 2,5 ευρώ ανά βώλο) θα το αναλάβουν οι κτηνοτρόφοι.

Στη Διεύθυνση Προστασίας Ζώων, Φαρμάκων και Κτηνιατρικών Εφαρμογών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συστήνεται και λειτουργεί Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας Αιγών και Προβάτων (εφεξής: Βάση Ιχνηλασιμότητας) για σκοπούς επιλεξιμότητας και ελέγχου ενισχύσεων, η οποία ορίζεται ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας της Βάσης.

Η Βάση Ιχνηλασιμότητας διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), με το ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ, καθώς και με τρίτα πληροφοριακά συστήματα της δημόσιας διοίκησης.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροψίμων, Ψηψιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται:
α) η έναρξη λειτουργίας της Βάσης Ιχνηλασιμότητας και οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές της,
β) η δυνατότητα εφαρμογής της υποχρέωσης τοποθέτησης βώλων σε συγκεκριμένες κατηγορίες κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, η σειρά προτεραιότητας και ο χρόνος εφαρμογής για κάθε κατηγορία,
γ) οι όροι λειτουργίας, συντήρησης, ασφάλειας και ιχνηλασιμότητας των ενεργειών των χρηστών της Βάσης Ιχνηλασιμότητας, οι όροι πρόσβασης σε αυτή, οι κατηγορίες των χρηστών της, καθώς και η διαδικασία ταυτοποίησης και αυθεντικοποίησής τους,
δ) τα στοιχεία που καταχωρίζονται στη Βάση Ιχνηλασιμότητας, η διαδικασία καταχώρησης και επικαιροποίησης αυτών,
ε) οι όροι και η διαδικασία διαλειτουργικότητας της Βάσης Ιχνηλασιμότητας με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα, και
στ) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τη λειτουργία της Βάσης Ίχνηλασιμότητας.

Υποχρεώσεις κτηνιάτρων και κτηνοτρόφων

Η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση στη ψηφιακή βάση θα γίνεται αποκλειστικά από κτηνιάτρους, με τη δέουσα επιστημονική και επαγγελματική επιμέλεια.

Η ψηφιακή βάση ιχνηλασιμότητας περιλαμβάνεται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων (ActionPlan 2).

Η καταχώρηση των στοιχείων στην πλατφόρμα θα γίνει από κτηνίατρο εντός δύο ημερών από την τοποθέτηση των βώλων.

Στον κτηνίατρο, που παραλείπει ή προβαίνει εκπρόθεσμα στην καταχώρηση των στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, λαμβανομένων υπόψη ιδίως της βαρύτητας, της συχνότητας και των συνεπειών της παράβασης.

Σε περίπτωση ανακριβούς καταχώρησης στοιχείων από τον κτηνίατρο, η οποία είχε ως συνέπεια την καταβολή ποσού ενίσχυσης αχρεωστήτως ή μη καταβολή ποσού νόμιμης ενίσχυσης, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ίσο με το ποσό αυτό.

Σε περίπτωση υποτροπής εντός πέντε (5) ετών από τη διαπίστωση παράβασης ή σε περίπτωση σοβαρής κατ’ εξακολούθηση ή κατά συρροή παράβασης, επιβάλλεται με την ίδια απόφαση και ο προσωρινός αποκλεισμός του κτηνιάτρου από την πρόσβαση στη Βάση Ιχνηλασιμότητας, για χρονικό διάστημα από έξι (6) μήνες έως πέντε (5) έτη.

Σε περίπτωση νέας υποτροπής, επιβάλλεται ο οριστικός αποκλεισμός της πρόσβασής του στη Βάση Ιχνηλασιμότητας.

Από την πλευρά του ο κτηνοτρόφος προβαίνει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για την τοποθέτηση βώλων, εφόσον υποβάλλει αίτηση ενίσχυσης σε ενωσιακά ή εθνικά προγράμματα που αφορούν σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.

Ενίσχυση που καταβλήθηκε σε κάτοχο κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης που δεν έχει προχωρήσει στην συγκεκριμένη διαδικασία, καταλογίζεται και ανακτάται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του φορέα που κατέβαλε την ενίσχυση (ΑΑΔΕ).

Οι κατά τόπους αρμόδιες Γενικές Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και η Α.Α.Δ.Ε., κατά περίπτωση, διενεργούν επιτόπιους και διοικητικούς ελέγχους συμμόρφωσης των κατόχων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και ελέγχους πληρωμών, ιδίως ως προς:

α) την ύπαρξη των ζώων,

β) την ορθότητα της αντιστοίχισης του βώλου με το ζώο και

γ) την πληρότητα καταχώρησης των μεταβολών στη Βάση Ιχνηλασιμότητας

Ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ

Σε σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ αναφέρει τα εξής:

Για την εφαρμογή προγραμμάτων ενίσχυσης σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, η τροπολογία καθιστά επιλέξιμα μόνο τα αιγοπρόβατα άνω των 6 μηνών στα οποία έχει τοποθετηθεί ηλεκτρονικός ενδοστομαχικός βώλος με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης, καταχωρημένο στην ψηφιακή βάση ιχνηλασιμότητας, η οποία θα διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του ΥπΑΑΤ.

Η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση στη ψηφιακή βάση θα γίνεται αποκλειστικά από κτηνιάτρους, με τη δέουσα επιστημονική και επαγγελματική επιμέλεια.

Η εφαρμογή της υποχρεωτικής σήμανσης με βώλους και η λειτουργία της βάσης ιχνηλασιμότητας θα γίνει σταδιακά, ενώ με Κοινή Απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του Διοικητή της ΑΑΔΕ θα καθοριστούν το χρονοδιάγραμμα και η διαδικασία υλοποίησης, οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές, οι σχετικές κυρώσεις και τα μέτρα συμμόρφωσης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Επισημαίνεται ότι για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (δήλωση ΟΣΔΕ) έτους 2026, η σήμανση και καταγραφή με ηλεκτρονικούς βώλους δεν θα είναι υποχρεωτική, παρά μόνο για όσους κτηνοτρόφους ενταχθούν στην πιλοτική εφαρμογή για φέτος.

Οι σχετικές λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν το αμέσως επόμενο διάστημα, μετά τη δημοσίευση της Κοινής Απόφασης.

Από το 2026, οι αιγοπροβατοτρόφοι που θέλουν να λάβουν τις ενισχύσεις τους, μέσω του ΟΣΔΕ, θα πρέπει υποχρεωτικά να τοποθετήσουν ενδοστομαχικό βόλο στα ζώα τους.

Το μέτρο αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης που έχει συμφωνηθεί, μεταξύ της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο τη βελτίωση της διαχείρισης και της καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου στην χώρα μας, μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οι ενδοστομαχικοί βόλοι στα αιγοπρόβατα αποτελεί ένα μέτρο που, αν και τεχνολογικά ώριμο, παραμένει διοικητικά απαιτητικό. Προϋποθέτει σχεδιασμό, διαδικασίες που διασφαλίζουν την ορθή εφαρμογή του προγράμματος, πλήρη συμμόρφωση με το ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό νομοθετικό πλαίσιο και, κυρίως, ρεαλιστικές συνθήκες υλοποίησης.

Όπως υποστηρίζουν κτηνοτρόφοι στον ΑγροΤύπο, κατά την τοποθέτηση του βόλου θα πρέπει να γίνει παράλληλα και επίσημη καταμέτρηση του ζωικού κεφαλαίου. Σε αντίθετη περίπτωση θα βρεθούν σε κάποιο συρτάρι όπως γινόταν και με τα ενώτια.

Επίσης θα χρειαστεί να υπάρξει  κάποιο οικονοµικό κίνητρο προς τους κτηνοτρόφους ή επιδότηση του κόστους, προκειµένου να επωµιστούν αυτήν την πρόσθετη δαπάνη, ειδικά στη σηµερινή συγκυρία.

Να σημειώσουμε ότι το ερώτημα «ενώτια ή βόλοι» είχε προκύψει ξανά, πριν από 10-15 χρόνια, όμως τότε τελικά η χώρα μας επέλεξε να τοποθετηθούν τα ενώτια στα αιγοπρόβατα.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να εκδοθεί σχετική νομοθετική ρύθμιση που θα καθορίζει λεπτομερώς την εφαρμογή του μέτρου, ενώ παράλληλα θα δοθούν οδηγίες προς τους κτηνοτρόφους για την ασφαλή και ορθή τοποθέτηση του βόλου.

Ερωτήματα ΠΟΓΕΔΥ για τη διαδικασία

Σύμφωνα με ασφαλείς δημοσιογραφικές κοινοβουλευτικές πληροφορίες της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων η κυβέρνηση και το ΥΠΑΑΤ ετοιμάζονται να εισάγουν ως τροπολογία σε νομοσχέδιο άλλου Υπουργείου που έχει κατατεθεί στην Βουλή διάταξη που θα προβλέπει την υποχρεωτική τοποθέτηση ηλεκτρονικών βώλων στα αιγοπρόβατα.

Και προσθέτει: Αν αληθεύουν οι πληροφορίες, μετά από χρόνια αδιαφορίας, η κυβέρνηση επιχειρεί σήμερα, αιφνιδιαστικά και κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, με μια βεβιασμένη και πρόχειρη διαδικασία να νομοθετήσει ένα μέτρο που, εφόσον εφαρμοζόταν σωστά και έγκαιρα, θα μπορούσε να συμβάλει στον πραγματικό έλεγχο του ζωικού κεφαλαίου.

Έχουμε εδώ και καιρό αναδείξει με σαφήνεια ότι χωρίς αξιόπιστο και λειτουργικό σύστημα επισήμανσης των ζώων δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος. Έχουμε ζητήσει ένα σύστημα που να επιτρέπει διασταύρωση στοιχείων παραγωγής, διασύνδεση βάσεων δεδομένων και πραγματικό έλεγχο, ώστε οι επιδοτήσεις να κατευθύνονται στους πραγματικούς κτηνοτρόφους και όχι σε εικονικές εκμεταλλεύσεις

Προειδοποιούμε ότι θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψη οι παρατηρήσεις μας και να υπάρχουν απαντήσεις στα ερωτήματα που έχουμε θέσει, ακόμα και με την τελευταία ανακοίνωσή μας πριν από δύο μήνες.

Έχει ελεγχθεί η διαθεσιμότητα των ηλεκτρονικών βώλων στην αγορά για να καλύψει το σύνολο του ζωικού κεφαλαίου;

Υπάρχει σχέδιο για την προμήθεια και την τοποθέτησή τους στα ζώα;

Ποιοι θα αναλάβουν την εφαρμογή και ποιος θα ελέγχει τη διαδικασία;

Εν τέλει, έχει οργανωθεί σωστά η εφαρμογή του προγράμματος ή θα καταλήξουμε πάλι στα γνωστά φαινόμενα «εφαρμογής στα χαρτιά», όπου θα εμφανιστεί ότι δήθεν τοποθετήθηκαν ηλεκτρονικοί βώλοι στα ζώα, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και χωρίς πραγματική αλλαγή.

Η ελληνική κτηνοτροφία δεν αντέχει άλλους πειραματισμούς και άλλες πολιτικές αυτοσχεδιασμών. Ο κλάδος βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με ζωονόσους, οικονομική ασφυξία και σοβαρές διοικητικές στρεβλώσεις.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων οφείλει επιτέλους να αναλάβει τις ευθύνες της. Η προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας, η διαφάνεια στη διαχείριση των επιδοτήσεων και η αξιοπιστία της χώρας δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με πρόχειρες κινήσεις πανικού και επικοινωνιακά τεχνάσματα.

Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προήδρευσε σε σύσκεψη με αντικείμενο την επιδότηση στα λιπάσματα (που ακόμη δεν έχει ανοίξει η πλατφόρμα) τις πληρωμές αγροτικών ενισχύσεων και την πορεία αντιμετώπισης των επιζωοτιών, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης εξετάστηκαν ο προγραμματισμός και το ύψος των νέων καταβολών, συμπεριλαμβανομένης της επιδότησης τιμολογίων λιπασμάτων.

Για το ζήτημα αυτό θα γίνει αναλυτική ενημέρωση σήμερα Τρίτη (12/5) από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ.

Ως προς την ευλογιά των αιγοπροβάτων, σημειώθηκε πως τις τελευταίες τρεις εβδομάδες έχει εντοπιστεί ιδιαίτερα μικρός αριθμός κρουσμάτων, όμως επισημάνθηκε ότι είναι απαραίτητη η πιστή και συνεχής εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να αποτραπεί τυχόν ανατροπή της θετικής πορείας προς την εκρίζωση της νόσου.

Στο πλαίσιο αυτό, τονίστηκε πως η στενή συνεργασία με την Αστυνομία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση παράνομων μεταφορών ζώων.

Σε ό,τι αφορά τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, έγινε επισκόπηση των μέτρων στήριξης που έχουν ληφθεί για τους κτηνοτρόφους αλλά και τους τυροκόμους του νησιού, τόσο με τη μορφή άμεσων ενισχύσεων και αποζημιώσων όσο και με τη μορφή φορολογικών ελαφρύνσεων.

Υπογραμμίστηκε η ανάγκη να συνεχιστούν τα μέτρα βιοασφάλειας και η επιτήρηση στο πεδίο, με ενδελεχή χαρτογράφηση της διασποράς της νόσου.

Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, οι Υφυπουργοί Γιάννης Ανδριανός και Θανάσης Καββαδάς, οι Γενικοί Γραμματείς του Υπουργείου Σπύρος Πρωτοψάλτης, Αντώνης Φιλιππής και Αργυρώ Ζέρβα, ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, ο Πρόεδρος του ΕΛΓΑ Ανδρέας Λυκουρέντζος και ο Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμων (ΓΔΕΛΕΠ) της ΑΑΔΕ, Γιάννης Καββαδάς.

Καββαδάς στη Βουλή: Αποζημιώσεις για την κτηνοτροφία

Τη βούληση της κυβέρνησης να συνεχίσει τη στήριξη των κτηνοτρόφων που επλήγησαν από τις ζωονόσους, με έμφαση στις περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, υπογράμμισε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Αθανάσιος Καββαδάς, απαντώντας στη Βουλή σε Επίκαιρη Ερώτηση του Βουλευτή Ροδόπης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ιλχάν Αχμέτ, σχετικά με τις αποζημιώσεις κτηνοτρόφων και τη στήριξη των τυροκομικών μονάδων στην περιοχή.

Ο Υφυπουργός επισήμανε ότι η κυβέρνηση και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αντιμετωπίζουν από κοινού με τους παραγωγούς μια σύνθετη κρίση, με στόχο τόσο την προστασία του εισοδήματος των κτηνοτρόφων όσο και τη διαφύλαξη της υγείας του ζωικού κεφαλαίου. «Το μήνυμα της κυβέρνησης προς όλους αυτούς τους ανθρώπους είναι ότι είμαστε στην ίδια πλευρά», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Καββαδάς ανέφερε ότι οι ενισχύσεις προς τον κτηνοτροφικό κλάδο είναι υπερδιπλάσιες σε σχέση με το παρελθόν, σημειώνοντας ότι το 2025 διατέθηκαν συνολικά 187 εκατ. ευρώ, ενώ πριν από λίγες ημέρες καταβλήθηκαν ακόμη 22,7 εκατ. ευρώ που αφορούν το πρώτο τρίμηνο του 2026. Έτσι, το συνολικό ποσό ενισχύσεων ανέρχεται πλέον σε περίπου 210 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, μόνο για τα θανατωθέντα ζώα έχουν διατεθεί πανελλαδικά 97 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων περισσότερα από 23,5 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Από αυτά:

• 10,17 εκατ. ευρώ αφορούν την Ξάνθη,
• 8,31 εκατ. ευρώ τη Ροδόπη,
• 3,03 εκατ. ευρώ τον Έβρο,
• 1,92 εκατ. ευρώ την Καβάλα,
• και 114.576 ευρώ τη Δράμα.

Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει διαθέσει τις υψηλότερες αποζημιώσεις ανά ζώο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ παράλληλα καλύπτεται το 100% του κόστους της σχετικής διαδικασίας.

Αναφερόμενος στα περιοριστικά μέτρα που εφαρμόζονται λόγω των ζωονόσων, ο κ. Καββαδάς σημείωσε ότι ο εγκλεισμός των αιγοπροβάτων έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος παραγωγής, καθώς οι εκτροφές εξαρτώνται αποκλειστικά από αγοραζόμενες ζωοτροφές. Για τον λόγο αυτό ενεργοποιήθηκε ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης αγοράς ζωοτροφών, συνολικού ύψους 70 εκατ. ευρώ, μέσω αρχικής και συμπληρωματικής χρηματοδότησης.

Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έχει ήδη εκδοθεί εγκύκλιος που επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς θερινούς βοσκοτόπους.

Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις ενισχύσεις για απώλεια εισοδήματος λόγω της αδυναμίας ανασύστασης ζωικού κεφαλαίου, επισημαίνοντας ότι διατέθηκαν επιπλέον 28,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 9 εκατ. ευρώ αφορούν την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Υπενθύμισε ακόμη ότι έχουν ανασταλεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των πληγέντων κτηνοτρόφων, καθώς και τα δημοτικά τέλη.

Στη δευτερολογία του, ο κ. Καββαδάς αναφέρθηκε στο αίτημα οικονομικής ενίσχυσης των τυροκομικών μονάδων της περιοχής, διευκρινίζοντας ότι, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, στην περίπτωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων δεν προβλέπεται απαγόρευση διακίνησης γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, εφόσον τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και θερμικής επεξεργασίας.

Όπως εξήγησε, σε αντίθεση με την περίπτωση της Λέσβου και του αφθώδους πυρετού, όπου υπήρξαν περιορισμοί στη διάθεση προϊόντων και αναστολές δραστηριότητας, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη δεν επιβλήθηκε διακοπή λειτουργίας ή απαγόρευση εμπορίας για τα τυροκομεία, γεγονός που δεν επιτρέπει –με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες– τη χορήγηση αντίστοιχων κρατικών ενισχύσεων.

Κλείνοντας, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να εξετάζει κάθε αίτημα στήριξης με τεκμηρίωση και σεβασμό στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι «Η κυβέρνηση έχει αποδείξει στην πράξη ότι όταν υπάρχει ανάγκη στήριξης της κτηνοτροφίας ανταποκρίνεται με άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις».

Μεγάλες αντιδράσεις από την πλευρά των κτηνοτρόφων έχουμε για τις συνεχιζόμενες συλλήψεις που γίνονται από την αστυνομία για παράνομη βόσκηση, που αναφέρουμε σε σχετικά ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου.

Μια νέα καταγγελία είχαμε στην αστυνομία, την Κυριακή (10/5/2026), στην Παλαιοκαρυά του Αγρινίου, ότι κτηνοτρόφος μετέφερε αιγοπρόβατα για βοσκή σε εξωτερικό χώρο.

Σχηματίστηκε δικογραφία και ενεργείται προανάκριση, ενώ οι δράστες αναζητούνται από την αστυνομία, προκειμένου να συλληφθούν στο πλαίσιο του αυτοφώρου.

Ο κ. Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι στην πρόσφατυη συνάντηση που είχαμε στο ΥπΑΑΤ, με τον Υπουργό κ. Μαργαρίτη Σχοινά και τον Υφυπουργό κ. Αθανάσιο Καββαδά, θέσαμε και το θέμα της παράνομης βόσκησης.

Οι κτηνοτρόφοι ζητάνε από την ηγεσία του ΥπΑΑΤ:

• Την άμεση κατάργηση της αυτόφωρης διαδικασίας που ισχύει σήμερα.
• Την απελευθέρωση περιοχών άνω των 5 χιλιομέτρων για βόσκηση.
• Την κατάργηση της ανώνυμης καταγγελίας και την εξέταση μόνο επώνυμων καταγγελιών, καθώς έχει παρατηρηθεί έντονο φαινόμενο αποπροσανατολισμού και καταχρηστικών πρακτικών.

Όσον αφορά τις πληρωμές οι κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας ζητούν:

• Την άμεση καταβολή, έως το τέλος Μαΐου, των οικολογικών σχημάτων και των συνδεδεμένων ενισχύσεων της ζωικής παραγωγής.
• Την ενίσχυση για τις ζωοτροφές για το έτος 2026, μέτρο για το οποίο υπήρξε σχετική δέσμευση του Πρωθυπουργού κατά τη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου, δεδομένου ότι ο εγκλεισμός των ζώων συνεχίζεται.
• Την άμεση πληρωμή των άμεσων ενισχύσεων, καθώς ο κλάδος βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικής κατάρρευσης, ενώ πλησιάζει και η καταληκτική ημερομηνία πληρωμής των ενισχύσεων του 2025, οι οποίες πρέπει να καταβληθούν έως τις 30/06/2026, διαφορετικά θα απαιτηθεί κάλυψή τους από εθνικούς πόρους.

Μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι

Για τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους ζητήθηκε να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία από τις Περιφέρειες, χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, ώστε να μπορούν να μετακινηθούν έγκαιρα προς τους θερινούς βοσκότοπους, με πλήρη τήρηση όλων των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας.

Αξιοποίηση Γεωργικού Αποθεματικού της Ε.Ε.

Η Ομοσπονδία πρότεινε την άμεση υποβολή αιτήματος από την Ελλάδα για ενίσχυση μέσω του Γεωργικού Αποθεματικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προβλέπει χρηματοδοτική στήριξη σε περιπτώσεις έκτακτων γεγονότων, ώστε να αποζημιωθούν οι κτηνοτρόφοι για τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν λόγω των ζωονόσων. Υπενθυμίζεται ότι η ίδια πηγή χρηματοδότησης χρησιμοποιήθηκε και το 2023 (Καν. 2820/2023) για παραγωγούς που δραστηριοποιούνταν στην εκτροφή χοίρων και πουλερικών λόγω φυσικών καταστροφών.

Πρόβλημα κωδικού ενισχύσεων 54350

Τονίστηκε επίσης από την πλευρά των κτηνοτρόφων η ανάγκη άμεσης μετατροπής του κωδικού ενισχύσεων 54350, που σχετίζεται με τη μη επικαιροποίηση του κτηματολογίου (εκτάσεις δημοσίου, δασικές εκτάσεις κ.λπ.), από διασταυρωτικό σε ενημερωτικό, ώστε να πληρωθούν άμεσα οι παραγωγοί για το έτος 2025. Στη συνέχεια, θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα υποβολής Υπεύθυνης Δήλωσης κατά τη διάρκεια του ΟΣΔΕ 2026 για την απόδειξη της ιδιοκτησίας.

Σε συνέχεια προσφάτων δημοσιευμάτων για πιθανό σενάριο εμβολιασμού κατά του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει για τα ακόλουθα:

• Σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο (Καν. 687/2020), η θανάτωση των θετικών εκτροφών παραμένει υποχρεωτική ως μέθοδος εκρίζωσης του πολύ μεταδοτικού αυτού νοσήματος.
• Τα εμβόλια αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο για την αποτροπή μόλυνσης των ζώων και την περαιτέρω μετάδοση του ιού.
• Με τον εμβολιασμό, θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την εκρίζωση του νοσήματος (θανάτωση των θετικών εκτροφών, περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, υγειονομική ταφή, καθαρισμοί-απολυμάνσεις, ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, συστηματική επιτήρηση στις Ζώνες Προστασίας και Επιτήρησης, δειγματοληψίες και εργαστηριακές εξετάσεις κλπ.).
• Για τη λήψη απόφασης εφαρμογής ενός προγράμματος εμβολιασμού των ευαίσθητων, στον αφθώδη πυρετό, ζώων συνεκτιμώνται τα επιδημιολογικά δεδομένα καθώς και οι κίνδυνοι περαιτέρω εξάπλωσης του νοσήματος, σε συνάρτηση με τις αρνητικές επιπτώσεις που απορρέουν από την μακροχρόνια υποβάθμιση του υγειονομικού καθεστώτος της χώρας, λόγω εμβολιασμού.
• Η υφιστάμενη κατάσταση είναι υπό διαρκή αξιολόγηση προκειμένου να διερευνηθεί το ενδεχόμενο εφαρμογής εμβολιαστικού πλάνου, εφόσον αυτό κριθεί σκόπιμο. Για τον σκοπό αυτό, βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές καθώς και με την επιστημονική κοινότητα.

Yιοθέτηση μιας συνδυαστικής και προσαρμοσμένης στις τοπικές συνθήκες στρατηγικής διαχείρισης της κρίσης, με βασικό άξονα τον εμβολιασμό, κατά ζώνες, μέσω της χρήσης εμβολίων τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), τα οποία επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ εμβολιασμένων και φυσικά μολυσμένων ζώων.

Αυτό ζήτησε ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ κ. Παύλος Σατολιάς, μιλώντας στην συνάντηση, που έγινε την Τετάρτη (6 Μαΐου 2026) στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής, με κεντρικό αίτημα την άμεση αναστολή των μαζικών σφαγών ζώων που εφαρμόζονται ως βασικό μέτρο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού.

Όπως επεσήμανε ο μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενος μηχανισμός αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού - ο οποίος βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις εκτεταμένες σφαγές - συνιστά ουσιαστικά «καταδίκη» για τον κτηνοτροφικό τομέα της Λέσβου, καθώς:

• δεν είναι επιχειρησιακά εφαρμόσιμος σε συνθήκες ευρείας διασποράς της νόσου,
• προϋποθέτει άμεση και καθολική ανίχνευση κρουσμάτων, κάτι που στην πράξη δεν διασφαλίζεται,
• προκαλεί τεράστιο δημοσιονομικό κόστος,
• δημιουργεί σοβαρούς περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κινδύνους,
• δεν αποκλείει τον κίνδυνο επαναμόλυνσης,
• οδηγεί σε ανεπανόρθωτη απώλεια πολύτιμου ζωικού και γενετικού κεφαλαίου.

Μιλώντας στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ τόνισε ότι καταστρέφονται καθημερινά οικογένειες κτηνοτρόφων με την θανάτωση των ζώων. Με την οργάνωση της κρατικής μηχανής φαίνεται ότι δεν μπορεί να γίνει εκρίζωση του αφθώδους πυρετού και νομίζω αυτό θα πρέπει να το καταλάβει η κυβέρνηση, 

Στην σύσκεψη ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη προστασίας της τοπικής φυλής προβάτου Λέσβου, η οποία αποτελεί μοναδικό γενετικό και παραγωγικό πόρο για το νησί, με τεκμηριωμένες ιδιότητες και καθοριστική συμβολή σε προγράμματα γενετικής βελτίωσης.

Όπως τονίστηκε, η απώλεια αυτού του ζωικού κεφαλαίου δεν θα έχει μόνο οικονομικές συνέπειες, αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στην αγροτική ταυτότητα της Λέσβου.

Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκε η υιοθέτηση μιας συνδυαστικής και προσαρμοσμένης στις τοπικές συνθήκες στρατηγικής διαχείρισης της κρίσης, με βασικό άξονα τον εμβολιασμό κατά ζώνες μέσω της χρήσης εμβολίων τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), τα οποία επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ εμβολιασμένων και φυσικά μολυσμένων ζώων.

Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη εφαρμογής στοχευμένου εμβολιασμού αντί της αδιάκριτης και καθολικής σφαγής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις προστασίας ζωικού κεφαλαίου υψηλής γενετικής αξίας, όπως η τοπική φυλή προβάτου της Λέσβου.

Η συγκεκριμένη κατεύθυνση, όπως επισημάνθηκε, ενισχύεται και από το πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Απριλίου 2026 για το βιώσιμο μέλλον της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας, στο οποίο γίνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και ανάπτυξης σύγχρονων εμβολιαστικών εργαλείων για την αντιμετώπιση ζωονόσων.

Ακόμη θα πρέπει να γίνει άμεση οικονομική στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων, κάλυψη της απώλειας εισοδήματος, ενίσχυση με ζωοτροφές και ουσιαστικά μέτρα προστασίας της αγοράς, προκειμένου να αποτραπούν νέες στρεβλώσεις που θα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον πρωτογενή τομέα.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν, καταθέτοντας τις θέσεις και τις προτάσεις της ΕΘΕΑΣ, ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ κ. Παύλος Σατολιάς, ο κ. Εμμανουήλ Κωνσταντιδέλλης, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΘΕΑΣ και Διευθυντής του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Μεσοτόπου Λέσβου και ο γενικός διευθυντής της ΕΘΕΑΣ κ. Μόσχος Κορασίδης.

Ξεκίνησαν οι συλλήψεις κτηνοτρόφων στην Λέσβο λόγω των μέτρων αστυνόμευσης για την αντιμετώπιση του αφθώδη πυρετού.

Συγκεκριμένα μια σύλληψη κτηνοτρόφου έγινε, στις 7 Μαΐου 2026, στην Φανερωμένη Σιγρίου, επειδή «έσπασε» τη ζώνη απαγόρευσης βόσκησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, συνελήφθη 69χρονος ημεδαπός κτηνοτρόφος, διότι κατά τη διάρκεια αστυνομικού ελέγχου κατελήφθη, σε αγροτική οδό στη Λέσβο, να μεταφέρει το ποίμνιό του αποτελούμενο από τετρακόσια ογδόντα (480) πρόβατα περίπου, κατά παράβαση του άρθρου 285 Π.Κ., καθώς η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται σε απαγορευμένη ζώνη με βάση την υπ' αριθ. 31197 από 20-03-2026 απόφαση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, στην οποία δεν επιτρέπονται οι μετακινήσεις ζώων για βόσκηση.

Υπενθυμίζεται ότι, στην περιοχή έχουν οριοθετηθεί ζώνη προστασίας σε ακτίνα τριών χιλιομέτρων, ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από τη μολυσμένη εκτροφή και απαγορευμένη ζώνη στο υπόλοιπο της νήσου.

Η ισχύς μάλιστα των μέτρων στις ζώνες αυτές έχει οριστεί έως και τις 15 Μαΐου 2026.

Συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις οι κτηνοτρόφοι

Στο μεταξύ νέο αγωνιστικό ραντεβού, για τη Δευτέρα (11 Μαΐου), στις 12 το μεσημέρι στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου, έδωσαν οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου, μετά τη μαζική σύσκεψη, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της προηγούμενης Τετάρτης (6 Μαΐου) στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής, με πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, διαμηνύοντας ότι οι κινητοποιήσεις όχι μόνο δεν σταματούν αλλά κλιμακώνονται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν ήδη θανατωθεί σχεδόν 20.000 αιγοπρόβατα, ενώ αναμένεται να οδηγηθούν σε σφαγή ακόμη 20.000 ζώα. Παράλληλα, διατυπώθηκαν σοβαρές καταγγελίες για τις συνθήκες υγειονομικής διαχείρισης και ταφής των ζώων, με συμμετέχοντες να υποστηρίζουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν τηρούνται τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας, γεγονός που προκαλεί εύλογη ανησυχία για τις περιβαλλοντικές και δημόσιες υγειονομικές επιπτώσεις.