Στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου ως συμβούλου της Πολιτείας, το Διοικητικό Συμβούλιο του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), κατά τη 16η/6-7-2026 συνεδρίασή του, διαμόρφωσε και απέστειλε μια δέσμη αναλυτικών και τεκμηριωμένων προτάσεων για την ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα της χώρας.
Οι προτάσεις του Επιμελητηρίου απαντούν στις σύγχρονες προκλήσεις και διαρθρώνονται γύρω από επτά (7) κρίσιμους άξονες:
1. Αναδιάρθρωση Καλλιεργειών & Ανάπτυξη Ισχυρών Ελληνικών Brands
Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών πρέπει να αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου εθνικού και περιφερειακού σχεδιασμού και όχι αποσπασματική αλλαγή. Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. τονίζει την ανάγκη μετάβασης από τα ανώνυμα προϊόντα στην καθιέρωση αναγνωρίσιμων ελληνικών brands, βασισμένων στα πλεονεκτήματα της μεσογειακής διατροφής και την πιστοποίηση προέλευσης. Η αλλαγή αυτή δεν πρέπει να επιβάλλεται διοικητικά, αλλά να καθοδηγείται επιστημονικά από ένα ενισχυμένο δίκτυο γεωργικών συμβούλων και να υποστηρίζεται από χρηματοδοτικά εργαλεία (ΚΑΠ, Ταμείο Ανάκαμψης, Αναπτυξιακή Τράπεζα, Συμβολαιακή Γεωργία).
2. Θωράκιση απέναντι στην Κλιματική Αλλαγή & Ευφυής Γεωργία
Η προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες απαιτεί συνδυασμό τεχνικών και οικονομικών εργαλείων. Προτείνεται:
- Ενίσχυση της ευφυούς γεωργίας (αισθητήρες IoT, τηλεμετρία, δορυφορικές εικόνες).
- Λειτουργία Εθνικού Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Συμβουλευτικής για τη χρήση ανθεκτικών ποικιλιών και ορθολογική διαχείριση πόρων.
- Εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων πρόληψης (αντιχαλαζικά/αντιπαγετικά) και αναβάθμιση του συστήματος ασφάλισης γεωργικών κινδύνων (ΕΛΓΑ, ταμεία αλληλοβοήθειας).
3. Αναδιοργάνωση και Στελέχωση των Ελεγκτικών Μηχανισμών
Το Επιμελητήριο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την υποστελέχωση, τη γήρανση του γεωτεχνικού προσωπικού και τις σοβαρές ελλείψεις υποδομών (κυρίως στα σύνορα). Για την πάταξη των «ελληνοποιήσεων» και των εταιρειών-φαντασμάτων, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητά:
- Άμεσες προσλήψεις μόνιμων γεωτεχνικών και απαλλαγή τους από γραφειοκρατικά καθήκοντα.
- Οικονομικά κίνητρα (θεσμοθέτηση ελεγκτικού/ανθυγιεινού επιδόματος, αύξηση εκτός έδρας).
- Καθολική ψηφιακή καταγραφή και διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων (ΟΣΔΕ, ΕΛΓΟ, Τελωνεία, ΑΑΔΕ) σε πραγματικό χρόνο.
- Διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα των ελέγχων και νομική-αστυνομική προστασία των ελεγκτών.
4. Προτεραιότητα σε Σύγχρονα Έργα Άρδευσης
Για τη δραστική μείωση του κόστους παραγωγής και την εξοικονόμηση νερού, προτείνονται έργα με σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης:
- Άμεσης απόδοσης (1-3 έτη): Εκσυγχρονισμός υφιστάμενων δικτύων (κλειστά δίκτυα, υδρομετρητές, τηλεμετρία) με αναμενόμενη εξοικονόμηση νερού 15-40%, καθώς και εφαρμογή ευφυών συστημάτων άρδευσης (εξοικονόμηση 10-30%).
- Μεσοπρόθεσμα (2-5 έτη): Κατασκευή μικρών ταμιευτήρων, λιμνοδεξαμενών και μικρών φραγμάτων ανάσχεσης για τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων.
- Καλλιεργητικές πρακτικές: Αντικατάσταση υδροβόρων ποικιλιών, εφαρμογή στάγδην άρδευσης και καθιέρωση νυχτερινής άρδευσης (εξοικονόμηση 15-25% σε 1-2 έτη).
5. Ουσιαστικά Κίνητρα για Συμμετοχή σε Συλλογικά Σχήματα
Η συμμετοχή σε συνεταιρισμούς και οργανώσεις παραγωγών αποτελεί το «κλειδί» για τον εκσυγχρονισμό του κλάδου. Τα κίνητρα χωρίζονται σε:
- Οικονομικά: Μείωση κόστους εισροών μέσω μαζικών αγορών, ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη και απευθείας πρόσβαση σε διεθνείς αγορές.
- Φορολογικά/Χρηματοδοτικά: Επιπλέον μοριοδότηση και αυξημένα ποσοστά επιχορήγησης σε επενδυτικά προγράμματα (π.χ. Σχέδια Βελτίωσης), καθώς και φορολογικές ελαφρύνσεις για τα προϊόντα που διατίθενται μέσω των σχημάτων.
- Επιχειρησιακά: Κοινή χρήση ακριβού εξοπλισμού/τεχνολογίας, δωρεάν γεωτεχνική υποστήριξη και διαχείριση κινδύνου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η απόλυτη διαφάνεια και το επαγγελματικό management από εξειδικευμένα στελέχη.
6. Προσέλκυση και Παραμονή Νέων Αγροτών στην Ύπαιθρο
Το σημαντικότερο κίνητρο για τους νέους είναι η εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς και σταθερού βιοτικού επιπέδου. Αυτό απαιτεί ολοκληρωμένες πολιτικές ανάπτυξης της υπαίθρου (υποδομές υγείας, παιδείας, πολιτισμού), διευκόλυνση της πρόσβασης σε δημόσια γεωργική γη, φορολογικά/ασφαλιστικά κίνητρα πρώτης εγκατάστασης, βελτίωση της πρόσβασης σε επενδυτικά κεφάλαια, καθώς και αναβάθμιση της δημόσιας γεωτεχνικής εκπαίδευσης (ΣΑΕΚ, ΕΠΑΛ).
7. Για τη Βιωσιμότητα του ΕΛ.Γ.Α.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. υπογραμμίζει τον αδιαμφισβήτητο κοινωνικό χαρακτήρα του ΕΛ.Γ.Α. και την αξία της υποχρεωτικής ασφάλισης. Παράλληλα, επισημαίνει ότι απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη διασφάλιση της οικονομικής του αυτάρκειας και βιωσιμότητας, μέσα από ένα δίκαιο «κράμα» ανταποδοτικότητας και κοινωνικής αλληλεγγύης. Το Επιμελητήριο έχει ήδη επεξεργαστεί και καταθέσει μια ολοκληρωμένη εισήγηση-πρόταση για το μέλλον του Οργανισμού.