Σε προσωρινή συμφωνία για την ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην εφοδιαστική αλυσίδα των τροφίμων κατέληξαν το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συμφωνία αφορά στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού για την κοινή οργάνωση της αγοράς γεωργικών προϊόντων, καθώς και ορισμένων κανονισμών που σχετίζονται με την εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο συζητήσεων για τη βελτίωση της θέσης των παραγωγών στην αγροδιατροφική αλυσίδα και τη διασφάλιση πιο ισορροπημένων όρων συνεργασίας μεταξύ αγροτών, μεταποιητών και εμπορικών επιχειρήσεων. Μεταξύ άλλων, το νέο πλαίσιο προβλέπει ενίσχυση των οργανώσεων παραγωγών, καθιέρωση γραπτών συμβάσεων ως γενικό κανόνα και κανόνες για τη χρήση ονομασιών που σχετίζονται με το κρέας, με στόχο τη διαφάνεια στην αγορά και την προστασία των καταναλωτών.
Οι λόγοι που οδήγησαν στην πρόταση της ΕΕ
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική προβλέπει ήδη ορισμένα μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της θέσης των αγροτών στην εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων. Ωστόσο, η πίεση στα γεωργικά εισοδήματα αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους, αυξημένο κόστος εισροών και αυστηρότερες απαιτήσεις παραγωγής.
Στις 10 Δεκεμβρίου 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις τροποποίησης του ισχύοντος νομικού πλαισίου που καθορίζεται στον κανονισμό για τη θέσπιση της κοινής οργάνωσης αγοράς γεωργικών προϊόντων. Παράλληλα πρότεινε κανονισμό για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής εφαρμογής της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, επί του οποίου το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία τον προηγούμενο μήνα.
Η συμφωνία αντανακλά αρκετές από τις συστάσεις του στρατηγικού διαλόγου για το μέλλον της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επιχειρεί να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο γεωργικός τομέας, όπως ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, το αυξανόμενο κόστος των εισροών και οι αυξανόμενες απαιτήσεις παραγωγής.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Οι τροποποιήσεις του κανονισμού για την ΚΟΑ επικεντρώνονται σε ορισμένους βασικούς τομείς, με στόχο την ενίσχυση του ρόλου των αγροτών στην εφοδιαστική αλυσίδα:
– καθιερώνεται ως γενική απαίτηση η ύπαρξη γραπτών συμβάσεων μεταξύ αγροτών και αγοραστών, με ενισχυμένες διατάξεις, συμπεριλαμβανομένης ρήτρας αναθεώρησης, ώστε οι μακροχρόνιες συμβάσεις να λαμβάνουν υπόψη τις εξελίξεις της αγοράς, τις διακυμάνσεις του κόστους και τις οικονομικές συνθήκες
– απλοποιούνται οι κανόνες για τη νομική αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών
– παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να χορηγούν πρόσθετη οικονομική στήριξη στις οργανώσεις παραγωγών και στις ενώσεις τους στο πλαίσιο των τομεακών παρεμβάσεων της ΚΑΠ
– ενθαρρύνονται οι νέοι και οι νεοεισερχόμενοι αγρότες να ενταχθούν σε αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών
– καθορίζονται οι προϋποθέσεις για τη χρήση προαιρετικών όρων εμπορίας όπως «δίκαιος», «ισότιμος» και «μικρή αλυσίδα εφοδιασμού», ώστε να υπάρχει σαφήνεια τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές
– θεσπίζονται κανόνες για την προστασία του όρου «κρέας» και ονομασιών που σχετίζονται με το κρέας, όπως βοδινό κρέας, μοσχάρι, χοιρινό κρέας, πουλερικά, κοτόπουλο, γαλοπούλα, πάπια, χήνα, αρνί, πρόβειο κρέας, κατσίκι, μπούτι, φιλέτο, κόντρα φιλέτο, πλευρό, μπριζόλα, παϊδάκια, σπάλα, κότσι, φτερούγα, στήθος, συκώτι, μηρός, brisket, ribeye, T-bone, rump και μπέικον, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στην εσωτερική αγορά και τη δυνατότητα των καταναλωτών να κάνουν ενημερωμένες επιλογές. Οι όροι αυτοί θα προορίζονται αποκλειστικά για προϊόντα κρέατος και δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για προϊόντα που δεν περιέχουν κρέας, όπως για παράδειγμα προϊόντα που παράγονται μέσω κυτταροκαλλιέργειας.
Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πριν υιοθετηθεί επίσημα και τεθεί σε ισχύ.
Δήλωση της Υπουργού Γεωργίας της Κύπρου
Η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρία Παναγιώτου, δήλωσε:
«Η συμφωνία αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς πιο δίκαιες και πιο ανθεκτικές γεωργικές αγορές. Με τη βελτίωση της στήριξης προς τους αγρότες και την ενίσχυση του ρόλου των οργανώσεων παραγωγών, παρέχουμε στους αγρότες πρόσθετα εργαλεία ώστε να εξασφαλίσουν ένα πιο προβλέψιμο και βιώσιμο μέλλον».
Πρόταση της Ε.Ε για την τροποποίηση του κανονισμού της κοινής οργάνωσης αγοράς γεωργικών προϊόντων
Εντολή διαπραγμάτευσης του Συμβουλίου της ΕΕ (Αγγλικά)