Οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ θα συναντηθούν, στο Λουξεμβούργο, τη Δευτέρα (26 Οκτωβρίου), υπό την προεδρία του Ιρλανδού υπουργού, Μάρτιν Χέιντον, για να συμφωνήσουν σε μια «μερική» διαπραγματευτική θέση σχετικά με τη στήριξη στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027.
Σύμφωνα με την επίσημη ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου, οι υπουργοί θα επιδιώξουν συμφωνία επί βασικών στοιχείων της ΚΑΠ, ενώ παράλληλα θα ασχοληθούν με τη διαχείριση της αλιείας και την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας.
Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται καθώς τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διαπραγματεύονται τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, ο οποίος θα επηρεάσει τις μελλοντικές προτεραιότητες δαπανών.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιδιώκει να απλοποιήσει τους κανονισμούς, να ενισχύσει τα εισοδήματα των αγροτών και να βελτιώσει την κατανομή των γεωργικών πληρωμών μεταξύ των κρατών μελών.
Οι συζητήσεις περιλαμβάνουν τους ορισμούς του «γεωργού», του «ενεργού γεωργού» και του «επιλέξιμου εκταρίου», καθώς και ζητήματα όπως οι νέοι γεωργοί ή η αποσαφήνιση των διατάξεων για τη διαχείριση κινδύνων.
Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις αφορούν επίσης την ανανέωση των γενεών, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, την προστασία του περιβάλλοντος και την καλή διαβίωση των ζώων.
Ωστόσο, οι οικονομικές ρυθμίσεις θα παραμείνουν εκτός της μερικής συμφωνίας, επειδή εξετάζονται στο πλαίσιο των ευρύτερων διαπραγματεύσεων της ΕΕ για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.
Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας περιλαµβάνει τις εξής αλλαγές στον Κανονισµό της νέας ΚΑΠ:
Ενεργός γεωργός
Η πρόταση προβλέπει ότι τα κράτη µέλη θα καθορίζουν τα κριτήρια για τον ενεργό γεωργό, ώστε οι ενισχύσεις να κατευθύνονται σε όσους ασκούν τουλάχιστον ένα ελάχιστο επίπεδο γεωργικής δραστηριότητας.
Στα κριτήρια µπορούν να περιλαµβάνονται το εισόδηµα, η εργασία στην εκµετάλλευση, ο εταιρικός σκοπός ή η εγγραφή σε σχετικά µητρώα. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα χρήσης αρνητικής λίστας αποκλεισµού.
Αν ένα κράτος επιλέξει να θεωρεί ενεργούς γεωργούς όσους έλαβαν συγκεκριµένες κατηγορίες ενισχύσεων κάτω από ένα χρηµατικό όριο, αυτό δεν µπορεί να υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ για το προηγούµενο έτος αιτήσεων.
Το ποσό δεν αποτελεί γενικό όριο επιδότησης ούτε σηµαίνει ότι όλοι όσοι εισπράττουν λιγότερα από 5.000 ευρώ θεωρούνται αυτοµάτως ενεργοί.
Επιλέξιµα στρέµµατα και βοσκήσιµες εκτάσεις
Η πρόταση αφήνει περιθώριο στα κράτη µέλη να συµπεριλάβουν, υπό προϋποθέσεις, εκτάσεις στις οποίες δεν είναι εφικτή η συνήθης γεωργική συντήρηση και απαιτείται εκτατική βόσκηση για τη διατήρηση της γης ή τη διαχείριση του τοπίου. Η εφαρµογή, ωστόσο, θα εξαρτάται από τους κανόνες που θα επιλέξει κάθε κράτος µέλος στα εθνικά του σχέδια.
Νέοι αγρότες
Η ιρλανδική προεδρία προτείνει να υπάρχει δυνατότητα διατήρησης της ιδιότητας του νέου γεωργού για όλη τη διάρκεια της περιόδου επιλεξιµότητας µιας ενίσχυσης, ακόµη και αν ο δικαιούχος υπερβεί στη συνέχεια το ανώτατο ηλικιακό όριο.
Η δυνατότητα αυτή συνδέεται µε την προϋπόθεση να εξακολουθεί να πληροί ο δικαιούχος τον όρο να είναι επικεφαλής της εκµετάλλευσης. Πρόκειται για πρόταση ευελιξίας και όχι για αυτόµατη, οριζόντια παράταση όλων των ενισχύσεων νέων γεωργών.
Θέματα διεθνούς εμπορίου
Οι υπουργοί θα εξετάσουν επίσης ζητήματα του εμπορίου γεωργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που επηρεάζουν τους Ευρωπαίους παραγωγούς στις διεθνείς αγορές.
«Οι αγρότες χρειάζονται μια πολιτική που να παρέχει σταθερότητα και ένα δίκαιο εισόδημα, παρέχοντάς τους παράλληλα την ευελιξία και την υποστήριξη για να ανταποκριθούν στις μελλοντικές προκλήσεις», δήλωσε ο Ιρλανδός Υπουργός Γεωργίας, Μάρτιν Χέιντον.
Αλιευτικές δυνατότητες στη Βαλτική
Το Συμβούλιο θα επιδιώξει να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες στη Βαλτική Θάλασσα για το 2027.
Η συμφωνία αυτή θα καθορίσει τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα (TAC) και τις ποσοστώσεις ανά κράτος μέλος για τα σημαντικότερα από εμπορική άποψη ιχθυαποθέματα στη Βαλτική Θάλασσα.
Οι συζητήσεις για τη γεωργία και την αλιεία θα πραγματοποιηθούν καθ' όλη τη διάρκεια της Δευτέρας, με πιθανή συνέχιση την Τρίτη (27/10), εάν η συμφωνία για τις αλιευτικές ευκαιρίες στη Βαλτική Θάλασσα παραμείνει σε εκκρεμότητα.