Οι αγρότες ανά τη χώρα αναμένουν την καταβολή της δεύτερης δόσης επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) για το αγροτικό πετρέλαιο, με το νέο σύστημα πληρωμών να έχει φέρει αλλαγές τόσο στη διαδικασία όσο και στις απαιτήσεις. Πέρα όμως από τις τρέχουσες πληρωμές, νέες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις προδιαγράφουν αυξημένες επιβαρύνσεις για τα επόμενα χρόνια.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα
Από φέτος, η επιστροφή του αγροτικού πετρελαίου γίνεται ανά τρίμηνο, με βάση την καταγραφή των αγορών καυσίμου μέσω του συστήματος myData. Οι λογιστές παίζουν κεντρικό ρόλο, καθώς οι παραγωγοί δεν έχουν πλέον τη δυνατότητα να δηλώσουν χειροκίνητα τιμολόγια. Το κάθε τρίμηνο "κλείνει", γίνεται εκκαθάριση από το Υπουργείο Οικονομικών και ακολουθεί η πληρωμή.
Η δεύτερη δόση αφορά το διάστημα Απριλίου–Ιουνίου 2025, και σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΥΠ.ΟΙΚ., αναμένονταν να καταβληθεί έως τις 31 Ιουλίου, και εν τέλει πληρώθηκε χτες, Τετάρτη 23 Ιουλίου 2025. Η εκκαθάριση δεν γίνεται πλέον από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά απευθείας από την ΑΑΔΕ, μέσω τραπεζικού IBAN.
Τα ποσά και οι ωφελούμενοι
Κατά την πρώτη δόση που πληρώθηκε στις 16 Απριλίου 2025, καταβλήθηκαν 15,9 εκατομμύρια ευρώ σε περισσότερους από 76.000 αγρότες, με μέσο ποσό περίπου 209 ευρώ ανά δικαιούχο.
Η δεύτερη δόση αναμένεται αυξημένη, καθώς υπολογίζεται ότι το ποσό θα φτάσει έως και 30 εκατομμύρια ευρώ, λόγω της υψηλότερης κατανάλωσης τους θερινούς μήνες. Το ποσό επιστροφής διατηρείται στα 0,41 ευρώ ανά λίτρο για όσους έχουν τακτοποιήσει όλες τις διαδικασίες.
Ποιοι μένουν εκτός
Παρά τις προβλέψεις, χιλιάδες παραγωγοί κινδυνεύουν να μην πληρωθούν εγκαίρως – ή ακόμη και καθόλου. Οι κυριότεροι λόγοι αποκλεισμού εντοπίζονται στα εξής:
Καθυστερημένη διαβίβαση τιμολογίων στο myData
Όταν τα τιμολόγια καυσίμων δεν καταχωρούνται έγκαιρα από τον λογιστή στην ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, το σύστημα δεν τα λαμβάνει υπόψη στον τριμηνιαίο κύκλο εκκαθάρισης, με αποτέλεσμα να χάνεται η πληρωμή του αντίστοιχου διαστήματος.
Λανθασμένες δηλώσεις ΟΣΔΕ ή απουσία του ΜΑΑΕ
Σφάλματα στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, είτε ως προς τα στοιχεία του παραγωγού είτε στις επιλέξιμες καλλιέργειες, μπορεί να ακυρώσουν την καταβολή. Παράλληλα, η απουσία εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών (ΜΑΑΕ) λειτουργεί αποτρεπτικά για την επιστροφή του ΕΦΚ.
Ανασφάλιστα αγροτικά οχήματα
Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τα στοιχεία των δηλωμένων αγροτικών οχημάτων με τη βάση δεδομένων για την ασφάλιση. Αν κάποιο όχημα είναι ανασφάλιστο ή μη καταχωρισμένο σωστά, ο παραγωγός τίθεται αυτόματα εκτός της διαδικασίας.
Πρώτη χρονιά υποβολής ΟΣΔΕ
Για όσους υπέβαλαν για πρώτη φορά δήλωση ΟΣΔΕ φέτος, οι έλεγχοι ολοκληρώνονται καθυστερημένα. Ως αποτέλεσμα, η εκκαθάριση της επιστροφής μετατίθεται για τον Οκτώβριο ή –σε αρκετές περιπτώσεις– ακόμη και για τον Ιανουάριο του 2026.
Διοικητικά εμπόδια και τεχνικές καθυστερήσεις
Δεν είναι λίγοι οι παραγωγοί που διαπιστώνουν καθυστερήσεις χωρίς να γνωρίζουν την αιτία. Το φαινόμενο αποδίδεται εν μέρει σε τεχνικά προβλήματα της πλατφόρμας, στην αργοπορημένη συνεργασία με τεχνικούς συμβούλους, αλλά και στη γενικότερη πίεση του συστήματος ΟΣΔΕ, που φέτος επιβαρύνθηκε με νέες αρμοδιότητες.
Το μέλλον: Έρχεται πράσινος φόρος +0,54 €/λίτρο;
Ανησυχία προκαλεί η νέα ευρωπαϊκή οδηγία (ΣΕΔΕ ΙΙ) που θα τεθεί σε εφαρμογή από το 2027, επιβάλλοντας επιπλέον 0,113 ευρώ ανά λίτρο ως φόρο ρύπων για τους τομείς γεωργίας και μεταφορών.
Το ποσό αυτό προβλέπεται να αυξηθεί σταδιακά έως και 0,54 €/λίτρο έως το 2031, σύμφωνα με εκτιμήσεις, εντάσσοντας το αγροτικό πετρέλαιο σε μια νέα εποχή επιβαρύνσεων, στο πλαίσιο της πολιτικής «Ο Ρυπαίνων Πληρώνει».
Τι να προσέξουν οι παραγωγοί
Για την αποφυγή απωλειών και καθυστερήσεων, οι παραγωγοί θα πρέπει να ελέγχουν μαζί με τον λογιστή τους ότι τα τιμολόγια αγορών έχουν ανέβει έγκαιρα στο myData.
Παράλληλα, είναι κρίσιμο τα αγροτικά τους οχήματα να είναι ασφαλισμένα και σωστά δηλωμένα στην ΑΑΔΕ.
Τέλος, η ενημέρωση του ΟΣΔΕ πρέπει να γίνεται με ακρίβεια, καθώς ακόμη και μικρά λάθη –όπως στην καταχώριση ΑΦΜ ή στην επιλογή καλλιεργειών– μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια της επιστροφής.
Η επόμενη μέρα για το αγροτικό πετρέλαιο
Η επιστροφή ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο αποτελεί σημαντική οικονομική ανάσα για χιλιάδες παραγωγούς. Ωστόσο, η μετάβαση σε ένα πιο ψηφιοποιημένο και τεχνικά απαιτητικό σύστημα, σε συνδυασμό με τις επερχόμενες ευρωπαϊκές επιβαρύνσεις, δείχνει ότι οι αγρότες θα πρέπει να είναι περισσότερο συνεπείς, ενημερωμένοι και οργανωμένοι από ποτέ.
Αν κάτι γίνεται σαφές, είναι ότι το πετρέλαιο μπορεί ακόμη να κινεί τα τρακτέρ, αλλά στο μέλλον η τεχνοκρατία και η οικολογία θα κινήσουν τα νήματα των επιδοτήσεων.