Στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023–2027 προβλέπονται τέσσερα τομεακά προγράμματα: Φρούτα και Λαχανικά, Ελαιόλαδο και Επιτραπέζια ελιά, Μέλι και Οίνος. Η σημαντικότερη διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο εφαρμογής των τομεακών είναι η υποχρέωση τήρησης των υποχρεώσεων για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση που διέπουν το σύνολο των παρεμβάσεων του Στρατηγικού Σχεδίου.
Καθώς η προγραμματική περίοδος 2023–2027 βρίσκεται σε εξέλιξη και διανύουμε ήδη το 2026, έχει σημασία να αποτυπωθεί τι προβλέπεται στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο για τους τέσσερις βασικούς τομείς. Παρακάτω, αποτυπώνεται τι προβλέπεται για κάθε τομέα, σύμφωνα με το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ.
Φρούτα και Λαχανικά: 50 εκατ. ευρώ για οργανωμένες παρεμβάσεις
Για την προγραμματική περίοδο 2023–2027, το τομεακό πρόγραμμα Φρούτων και Λαχανικών διαθέτει χρηματοδοτικά κονδύλια ύψους 50 εκατ. ευρώ (δαπάνη της Ένωσης). Τα Επιχειρησιακά Προγράμματα των Οργανώσεων Παραγωγών Οπωροκηπευτικών μπορούν να περιλαμβάνουν επενδύσεις τόσο σε υλικά όσο και σε άυλα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και δράσεις έρευνας και πειραματικών και καινοτόμων μεθόδων παραγωγής.
Παράλληλα, προβλέπονται συμβουλευτικές υπηρεσίες και κατάρτιση, με έμφαση στην καθοδήγηση και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προώθηση, την επικοινωνία και την εμπορία των προϊόντων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται τα συστήματα ποιότητας, τα συστήματα ιχνηλασιμότητας και πιστοποίησης, καθώς και η δράση απόσυρσης από την αγορά για δωρεάν διανομή ή άλλον προορισμό.
Ελαιόλαδο και Επιτραπέζια Ελιά: 47,5 εκατ. ευρώ και ρόλος των ΟΕΦ
Το τομεακό πρόγραμμα για το ελαιόλαδο και την επιτραπέζια ελιά διαθέτει 47,5 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο. Τα Προγράμματα Εργασίας των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων (ΟΕΦ) μπορούν να περιλαμβάνουν επενδύσεις σε υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία, συμβουλευτικές υπηρεσίες και τεχνική βοήθεια, κατάρτιση, δράσεις προώθησης και εμπορίας, συστήματα ποιότητας, ιχνηλασιμότητας και πιστοποίησης, καθώς και επαναφύτευση ελαιώνων.
Ως ΟΕΦ ορίζονται οι αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών και ενώσεις οργανώσεων παραγωγών που υποβάλλουν πρόγραμμα εργασίας σύμφωνα με τους προβλεπόμενους όρους και διαθέτουν κατ’ ελάχιστον κύκλο εργασιών αξίας παραγωγής ελιάς, ελαιολάδου και συναφών προϊόντων ύψους 800.000 ευρώ. Για ΟΕΦ που δραστηριοποιούνται στις Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων και σε νησιά συγκεκριμένων Περιφερειών, το κατώτατο όριο διαμορφώνεται στις 300.000 ευρώ.
Μέλι: Παρεμβάσεις σε εκπαίδευση, έρευνα και αγορά
Το τομεακό πρόγραμμα Μελιού περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς ανά κατηγορία δράσης. Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκονται οι συμβουλές, η εκπαίδευση και η τεχνική βοήθεια προς μελισσοκόμους και οργανώσεις, μέσω της λειτουργίας Κέντρων Μελισσοκομίας, του Ηλεκτρονικού Δικτύου Μελισσοκομίας και δράσεων κατάρτισης, με δημόσια δαπάνη 8.362.000€.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιτήρηση εχθρών και ασθενειών των μελισσών, με στοχευμένο πρόγραμμα για την έγκαιρη ανίχνευση του μικρού σκαθαριού της κυψέλης (Aethina tumida), με δικαιούχους ενεργούς μελισσοκόμους που κατέχουν τουλάχιστον σαράντα κυψέλες, καθώς και πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα, με δημόσια δαπάνη 500.000€. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη δράσεις για τον εξορθολογισμό της εποχιακής μετακίνησης των μελισσοσμηνών, με εξοπλισμό για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων, οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας και εμπλουτισμό της μελισσοκομικής χλωρίδας – βελτίωση και της βιοποικιλότητας, με δημόσια δαπάνη 46.626.450€.
Προβλέπονται επίσης μέτρα στήριξης για την αύξηση του αριθμού και του εύρους των αναλύσεων μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων από διαπιστευμένα εργαστήρια με στόχο τη διευκόλυνση των μελισσοκόμων στην εμπορία και την αναβάθμιση της αξίας των προϊόντων τους, με δράσεις για αναλύσεις μελιού και στήριξη λειτουργίας εργαστηρίων, με δημόσια δαπάνη 2.250.000€.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται συνεργασία με ειδικευμένους φορείς για την υλοποίηση προγραμμάτων εφαρμοσμένης έρευνας στον τομέα της μελισσοκομίας και των μελισσοκομικών προϊόντων, με δημόσια δαπάνη 1.800.000€. Περιλαμβάνονται δράσεις προώθησης, επικοινωνίας και μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένων δράσεων και δραστηριοτήτων παρακολούθησης της αγοράς που αποσκοπούν ιδίως στην ευαισθητοποίηση των καταναλωτών, με δημόσια δαπάνη 1.150.000€. Τέλος, προβλέπονται δράσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των μελισσοκομικών προϊόντων, που αφορούν δράσεις για την αναγνώριση μελιού και των λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων ως ΠΟΠ, ΠΓΕ, ΕΠΙΠ, με δημόσια δαπάνη 500.000€.
Οίνος: Από την αναδιάρθρωση έως τη βιωσιμότητα
Στο τομεακό πρόγραμμα Οίνου, οι παρεμβάσεις καλύπτουν όλο το φάσμα της αμπελοοινικής δραστηριότητας. Η αναδιάρθρωση και μετατροπή αμπελώνων, με δράσεις όπως η ποικιλιακή μετατροπή (συμπεριλαμβανομένου και του επανεμβολιασμού), η μετεγκατάσταση και οι βελτιώσεις των τεχνικών διαχείρισης των αμπελώνων που συνδέονται με το στόχο του προγράμματος, έχει συνολική δαπάνη της Ένωσης 33.758.000€.
Οι επενδύσεις σε υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία στις αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις οινοπαραγωγής αφορούν επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, στη βελτίωση της ποιότητας του παραγόμενου οίνου και στο marketing των οινικών προϊόντων, με συνολική δαπάνη της Ένωσης 25.362.000€. Παράλληλα, η πρώιμη συγκομιδή εφαρμόζεται σε όλη τη χώρα, με στόχο την αποκατάσταση ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αμπελοοινική αγορά, με συνολική δαπάνη της Ένωσης 4.500.000€.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης ενημέρωση για την υπεύθυνη κατανάλωση οίνων και το ενωσιακό καθεστώς των προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και των προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων, με δράσεις όπως ενημερωτικές εκστρατείες και συμμετοχή σε εκδηλώσεις ιδίως παρουσιάσεις, γευσιγνωσίες και εκθέσεις, με συνολική δαπάνη της Ένωσης 5.500.000€.
Προβλέπεται ακόμη προώθηση οίνων σε Τρίτες Χώρες, με δράσεις όπως δημόσιες σχέσεις και προωθητικές ή διαφημιστικές δραστηριότητες στα μέσα ενημέρωσης, συμμετοχή σε εκδηλώσεις και συναντήσεις με αγοραστές, ενημερωτικές εκστρατείες μέσω υλικού και μελέτες νέων αγορών και αξιολόγησης, με συνολική δαπάνη της Ένωσης 17.000.000€.
Τέλος, περιλαμβάνονται επενδύσεις σε υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία με στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας της οινοπαραγωγής, με παρεμβάσεις που αφορούν τη βελτίωση της χρήσης και της διαχείρισης των υδάτων, τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και τη βελτίωση της διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και την εξοικονόμηση ενέργειας και την υποκατάσταση ενέργειας μέσω ΑΠΕ, με συνολική δαπάνη της Ένωσης 6.000.000€.