Την ώρα που χιλιάδες παραγωγοί προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους έπειτα από έντονα καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές, το Μέτρο 23 έρχεται να προσφέρει οικονομική ανάσα. Όμως η εφαρμογή του δεν είναι ενιαία: κάθε περιοχή και κάθε παραγωγός αξιολογείται με διαφορετικά δεδομένα. Για την Π.Ε. Άρτας, η πρόσκληση αφορά συγκεκριμένες καλλιέργειες και περιλαμβάνει και τους μελισσοκόμους, με σαφείς όρους και χρονικά περιθώρια.
Τι είναι το Μέτρο 23;
Το Μέτρο 23 του ΠΑΑ 2014–2022 αφορά έκτακτη, προσωρινή στήριξη ρευστότητας για γεωργούς και μελισσοκόμους που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές ή έντονα καιρικά φαινόμενα μετά την 1η Ιανουαρίου 2024. Για να είναι κάποιος δικαιούχος, θα πρέπει να πληροί τρεις βασικές προϋποθέσεις: πρώτον, η απώλεια παραγωγής ή και του παραγωγικού δυναμικού του να φτάνει ή να ξεπερνά το 30%, δεύτερον, η ζημιά αυτή να έχει τεκμηριωθεί επίσημα από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ), και τρίτον, η καλλιέργεια ή ο τομέας του να περιλαμβάνεται ρητά στην επίσημη πρόσκληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Τι ισχύει για την Π.Ε. Άρτας – Δεν είναι όλα τα ίδια για όλους
Αξίζει να τονιστεί ότι δεν ισχύουν τα ίδια για όλους τους παραγωγούς, ούτε για όλες τις περιοχές. Το αν τελικά θα εγκριθεί η ενίσχυση για κάποιον παραγωγό δεν εξαρτάται μόνο από το εάν πράγματι υπέστη ζημιά, αλλά κυρίως από το αν αυτή η ζημιά έχει επίσημα καταγραφεί και βεβαιωθεί από τη ΔΑΟΚ Άρτας, καθώς και από το αν η σχετική αναφορά έχει αποσταλεί έγκαιρα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Χωρίς αυτά τα διοικητικά βήματα, ακόμη και πραγματική απώλεια παραγωγής μπορεί να μην οδηγήσει σε καμία αποζημίωση.
Επιλέξιμες καλλιέργειες στην Άρτα
Σύμφωνα με την επίσημη πρόσκληση, για την Περιφερειακή Ενότητα Άρτας καλύπτονται συγκεκριμένες καλλιέργειες που κρίθηκαν επιλέξιμες βάσει των καταγεγραμμένων ζημιών και των σχετικών αναφορών της ΔΑΟΚ. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνεται ο αραβόσιτος, είτε για καρπό είτε για ενσίρωση, με ενίσχυση ύψους 247 ευρώ ανά εκτάριο. Επίσης, ενισχύονται οι αμυγδαλιές με 1.461 ευρώ ανά εκτάριο, οι αχλαδιές με 1.925 ευρώ ανά εκτάριο, καθώς και το επιτραπέζιο αμπέλι με ενίσχυση που ανέρχεται στα 2.447 ευρώ ανά εκτάριο. Οι ενισχύσεις αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας, αλλά και με την επαγγελματική ιδιότητα του παραγωγού, καθώς άλλες απολαβές προβλέπονται για επαγγελματίες και άλλες για μη επαγγελματίες.
Ενίσχυση και για μελισσοκόμους της Άρτας
Η μελισσοκομία περιλαμβάνεται ως οριζόντια επιλέξιμος τομέας στο Μέτρο 23 για ολόκληρη την επικράτεια, γεγονός που σημαίνει ότι και οι μελισσοκόμοι της Άρτας μπορούν να υποβάλουν αίτηση. Η ενίσχυση ανέρχεται στα 15 ευρώ ανά κυψέλη και αφορά περιπτώσεις μείωσης του πληθυσμού των μελισσιών ή της παραγωγής, εξαιτίας φυσικών αιτίων όπως καύσωνες, παγετοί ή άλλες καταστροφές. Ωστόσο, και εδώ είναι απαραίτητη η επίσημη τεκμηρίωση της ζημιάς μέσω της ΔΑΟΚ, καθώς χωρίς αυτήν δεν μπορεί να προχωρήσει η έγκριση της αίτησης.
Γιατί η δήλωση στη ΔΑΟΚ κάνει τη διαφορά
Ακόμη κι αν ένας παραγωγός έχει πράγματι υποστεί ζημιά, αν αυτή δεν έχει δηλωθεί και επισήμως καταγραφεί από τη ΔΑΟΚ Άρτας, τότε η περιοχή του δεν θεωρείται επιλέξιμη για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια ή τον παραγωγικό τομέα. Ως αποτέλεσμα, η αίτηση απορρίπτεται αυτόματα, ανεξαρτήτως του τι έχει συμβεί στο χωράφι ή στο μελίσσι. Σε μια τέτοια περίπτωση, καμία ευθύνη δεν αναγνωρίζεται στον παραγωγό από το σύστημα, όμως το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: καμία ενίσχυση. Για αυτόν τον λόγο, είναι απολύτως κρίσιμο οι παραγωγοί που υπέστησαν ζημιές να ελέγξουν άμεσα αν υπάρχει σχετική αποτύπωση στην υπηρεσία της ΔΑΟΚ Άρτας, ώστε να διασφαλίσουν την επιλεξιμότητά τους.
Προϋποθέσεις για όλους τους τομείς
Για να θεωρηθεί κάποιος επιλέξιμος στο πλαίσιο του Μέτρου 23, θα πρέπει να πληροί ορισμένες βασικές προϋποθέσεις. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να είναι ενεργός γεωργός ή μελισσοκόμος, καταχωρημένος στο Μητρώο Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ). Επιπλέον, είναι υποχρεωτικό να έχει υποβληθεί η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) για το έτος 2024. Η ζημιά που έχει υποστεί πρέπει να φτάνει ή να υπερβαίνει το 30% και να αποδεικνύεται διοικητικά, μέσα από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Παράλληλα, η καλλιέργεια ή ο παραγωγικός τομέας του αιτούντος θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην επίσημη λίστα των επιλέξιμων τομέων που ορίζει η πρόσκληση του Μέτρου. Τέλος, δεν επιτρέπεται να έχει ήδη ληφθεί άλλη ενίσχυση για το ίδιο αίτιο και την ίδια περίοδο ζημιάς, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγήσει σε απόρριψη της αίτησης.
Πώς και πότε γίνεται η αίτηση – Ύψος ενίσχυσης και όρια
Η υποβολή των αιτήσεων για το Μέτρο 23 πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω της επίσημης πλατφόρμας του ΟΠΕΚΕΠΕ στη διεύθυνση https://measure23.opekepe.gov.gr/Measure23/, κατά το διάστημα από 10 έως 17 Ιουνίου 2025. Η αίτηση δεν αποστέλλεται, αλλά εκτυπώνεται και φυλάσσεται από τον ίδιο τον δικαιούχο για λόγους αρχείου.
Το ύψος της ενίσχυσης εξαρτάται από το είδος της επιλέξιμης καλλιέργειας ή τον αριθμό των κυψελών στην περίπτωση των μελισσοκόμων. Το ανώτατο ποσό που μπορεί να λάβει ένας δικαιούχος ανέρχεται στις 42.000 ευρώ. Επαγγελματίες αγρότες και νεοεισερχόμενοι στον τομέα λαμβάνουν το 100% του ποσού που τους αναλογεί, ενώ οι μη επαγγελματίες δικαιούνται το 50% της αντίστοιχης ενίσχυσης.
Η διαφορά είναι στο χαρτί – όχι μόνο στο χωράφι
Το Μέτρο 23 δεν αποτελεί γενική αποζημίωση, αλλά στοχευμένη ενίσχυση με αυστηρά τεχνικά και διοικητικά κριτήρια. Η επιλεξιμότητα κάθε αιτούντος εξαρτάται από το αν η καλλιέργεια ή ο παραγωγικός τομέας του περιλαμβάνεται στην επίσημη λίστα, από το αν έχουν επισήμως καταγραφεί οι ζημιές μέσω της ΔΑΟΚ και από το αν έχει τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία έγκαιρης διοικητικής ενημέρωσης προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Για την περιοχή της Άρτας, υπάρχουν δυνατότητες ένταξης τόσο στη φυτική όσο και στη ζωική παραγωγή (όπως η μελισσοκομία), ωστόσο δεν ισχύουν τα ίδια για όλους. Η ύπαρξη ζημιάς από μόνη της δεν αρκεί. Κάθε παραγωγός οφείλει να κινηθεί άμεσα και υπεύθυνα, σε συνεργασία με τη ΔΑΟΚ ή τον γεωπόνο/ΚΥΔ που τον στηρίζει, ώστε να μη χαθεί μια σημαντική ευκαιρία στήριξης σε μια κρίσιμη περίοδο.
Αξίζει να τονιστεί ότι η πλειονότητα των παραγωγών και μελισσοκόμων, τόσο στην Π.Ε. Άρτας όσο και σε άλλες περιοχές όπου ισχύει το Μέτρο 23, δεν είχαν προχωρήσει σε δήλωση ζημιάς προς τη ΔΑΟΚ την περίοδο που αυτή σημειώθηκε. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι υπήρξαν πραγματικές ζημιές, σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχουν τα απαραίτητα διοικητικά στοιχεία για την υποστήριξη της αίτησης. Σε κάθε περίπτωση, συνιστάται ισχυρά η άμεση επικοινωνία με τη ΔΑΟΚ, αλλά και με τον γεωπόνο ή το ΚΥΔ που στηρίζει τη δήλωση του κάθε παραγωγού, ώστε να διαπιστωθεί τι έχει καταγραφεί και ποιες δυνατότητες υπάρχουν για συμμετοχή στη διαδικασία.
Συχνές Ερωτήσεις
1. Ποιοι δικαιούνται ενίσχυση μέσω του Μέτρου 23;
Δικαίωμα έχουν ενεργοί γεωργοί ή μελισσοκόμοι, καταχωρημένοι στο ΜΑΑΕ, που έχουν υποβάλει ΕΑΕ 2024 και έχουν υποστεί τεκμηριωμένη ζημιά άνω του 30% σε καλλιέργεια ή τομέα που περιλαμβάνεται στην πρόσκληση.
2. Αν έχω ζημιά αλλά δεν υπάρχει αναφορά στη ΔΑΟΚ, μπορώ να κάνω αίτηση;
Όχι. Αν η ζημιά δεν έχει καταγραφεί και αποσταλεί από τη ΔΑΟΚ Άρτας στο ΥΠΑΑΤ, τότε η αίτηση απορρίπτεται αυτόματα, ανεξαρτήτως αν η ζημιά είναι πραγματική.
3. Ποιες καλλιέργειες είναι επιλέξιμες για την Άρτα;
Αραβόσιτος (καρπός και ενσίρωση), αμυγδαλιές, αχλαδιές και επιτραπέζιο αμπέλι. Κάθε μία έχει διαφορετικό ύψος ενίσχυσης ανά εκτάριο.
4. Οι μελισσοκόμοι της Άρτας μπορούν να συμμετάσχουν;
Ναι, η μελισσοκομία είναι επιλέξιμη σε όλη τη χώρα. Η ενίσχυση είναι 15€ ανά κυψέλη, υπό την προϋπόθεση ότι έχει τεκμηριωθεί ζημιά από φυσικά αίτια και υπάρχει αναφορά στη ΔΑΟΚ.
5. Πότε και πώς γίνεται η αίτηση;
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα https://measure23.opekepe.gov.gr/Measure23/ από 10 έως 17 Ιουνίου 2025. Η εκτύπωση φυλάσσεται από τον δικαιούχο, δεν αποστέλλεται.
6. Πόση ενίσχυση μπορώ να λάβω;
Το ποσό εξαρτάται από την καλλιέργεια ή τις κυψέλες. Το μέγιστο ποσό είναι 42.000€. Οι επαγγελματίες και οι νεοεισερχόμενοι λαμβάνουν το 100% της ενίσχυσης, ενώ οι μη επαγγελματίες το 50%.
7. Τι σημαίνει “χωρίς διπλή ενίσχυση”;
Δεν μπορείς να λάβεις δύο ενισχύσεις για την ίδια ζημιά, από διαφορετικά μέτρα ή προγράμματα. Αν έχεις ήδη αποζημιωθεί για το ίδιο αίτιο, η αίτηση στο Μέτρο 23 θα απορριφθεί.
Πηγές
Πρόσκληση του Μέτρου 23 - διαθέσιμο και χρήσιμο εγχειρίδιο χρήστη