Συνέντευξη τύπου ΥπΑΑΤ: Οριστικό τέλος στα βιολογικά προγράμματα μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας

Aναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή της υπο-παρέμβασης Π3-77-4.1-9.1 του ΣΣ ΚΑΠ εξέδωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθορίζοντας το πλαίσιο ένταξης πράξεων και επιλεξιμότητας δαπανών για τα τοπικά προγράμματα LEADER.

Η εγκύκλιος απευθύνεται κυρίως στις Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) και αποσαφηνίζει τις διαδικασίες που αφορούν την υποβολή τεχνικών δελτίων, τη στελέχωση των υπηρεσιακών πυρήνων και τη χρηματοδότηση δράσεων τοπικής ανάπτυξης.

Παράλληλα, δίνονται αναλυτικά υποδείγματα για πίνακες προσωπικού, προϋπολογισμούς και αιτήματα στήριξης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δαπάνες προσωπικού, καθώς προσδιορίζονται ανώτατα επιλέξιμα ποσά αμοιβών ανά επίπεδο εκπαίδευσης και μορφή σύμβασης. Για παράδειγμα, το μέσο επιλέξιμο κόστος για συντονιστή με σύμβαση εργασίας ορίζεται στα 4.300 ευρώ, ενώ για προσωπικό πανεπιστημιακής εκπαίδευσης κυμαίνεται από 2.300 έως 2.950 ευρώ, ανάλογα με τη σχέση εργασίας.

Επίσης, η εγκύκλιος προβλέπει ότι οι «ενέργειες εμψύχωσης» πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 5% της δημόσιας δαπάνης της παρέμβασης. Στις δράσεις αυτές περιλαμβάνονται ενημερωτικές εκστρατείες, δημόσιες διαβουλεύσεις, παραγωγή έντυπου και ψηφιακού υλικού, συμμετοχή σε εκθέσεις και συνέδρια, αλλά και δράσεις επιμόρφωσης και συμβουλευτικής υποστήριξης του τοπικού πληθυσμού.

Στόχος των νέων οδηγιών είναι η ενιαία εφαρμογή του LEADER σε όλη τη χώρα, με μεγαλύτερη διαφάνεια και σαφείς κανόνες για τη διαχείριση των πόρων της νέας ΚΑΠ.

Διαβάστε την εγκύκλιο

Οδηγίες για μετάβαση σε ένα νέο καθεστώς ελέγχων για την πιστοποίηση των βιολογικών προϊόντων έστειλε ο  Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης και ο Πρόεδρο του ΕΛΓΟ Δήμητρα, Σπύρος Μάμαλης.

Οι Βρυξέλλες γνωρίζουν ότι το ελληνικό καθεστώς ενισχύσεων στα βιολογικά ήταν χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και είχε μεγάλες παθογένειες και ζητούν από το ΥπΑΑΤ να κατατεθεί νέο σχέδιο με διαφανές και αποτελεσματικό σύστημα πιστοποίησης.

Συνάντηση εργασίας με τους Φορείς Ελέγχου και Πιστοποίησης Προϊόντων Βιολογικής Γεωργίας πραγματοποίησε σήμερα ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, με αντικείμενο τη βελτίωση της αξιοπιστίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας του συστήματος πιστοποίησης της βιολογικής παραγωγής.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια των πρόσφατων ανακοινώσεων του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, για την ανάγκη ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο λειτουργίας, ελέγχου και εποπτείας της βιολογικής παραγωγής, με στόχο την προστασία των καταναλωτών, των έντιμων παραγωγών και της αξιοπιστίας των ελληνικών βιολογικών προϊόντων.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Πρόεδρος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, Σπύρος Μάμαλης, στελέχη του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΑΑΤ από τη Γενική Διεύθυνση Τροφίμων και τη Διεύθυνση Συστημάτων Ποιότητας και Βιολογικής Γεωργίας.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης υπογραμμίστηκε ότι η βιολογική παραγωγή αποτελεί έναν τομέα με σημαντική αναπτυξιακή προοπτική για την ελληνική γεωργία, την κτηνοτροφία, την μελισσοκομία και τη μεταποίηση, υπό την προϋπόθεση ότι στηρίζεται σε πραγματική παραγωγή, σαφείς κανόνες, ουσιαστικούς ελέγχους και αξιόπιστη πιστοποίηση.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε:

• στην ανάγκη ενίσχυσης της ιχνηλασιμότητας σε όλα τα στάδια της παραγωγής, πιστοποίησης και διακίνησης,
• στη βελτίωση της ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ φορέων πιστοποίησης, ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και ΥΠΑΑΤ,
• στην πιο έγκαιρη και αποτελεσματική διαχείριση περιπτώσεων μη συμμόρφωσης,
• στην ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών ελέγχου από όλους τους φορείς,
• στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για την ταχύτερη διασταύρωση στοιχείων,
• και στην ανάγκη διαρκούς συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, χωρίς εκπτώσεις στην αυστηρότητα και στην τήρηση των κανόνων.

Ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι η επόμενη ημέρα στη βιολογική παραγωγή δεν μπορεί να περιοριστεί σε επιμέρους διορθωτικές κινήσεις, αλλά απαιτεί ένα πιο συνεκτικό και αποτελεσματικό πλαίσιο λειτουργίας, ελέγχου και εποπτείας, το οποίο θα ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών και θα προστατεύει όσους παραγωγούς και επιχειρήσεις λειτουργούν με συνέπεια.

Υπενθυμίζεται ότι, με πρωτοβουλία του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη δρομολογήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο σύστημα ελέγχων και πιστοποίησης της βιολογικής παραγωγής, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, της ιχνηλασιμότητας και της αξιοπιστίας των ελληνικών βιολογικών προϊόντων.

Στο πλαίσιο αυτό ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, ως πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, έχει αναλάβει τον συντονισμό των απαιτούμενων παρεμβάσεων, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε: «Η αξιοπιστία των βιολογικών προϊόντων δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζονται η εμπιστοσύνη του καταναλωτή, η προστασία του έντιμου παραγωγού και η προοπτική της ελληνικής βιολογικής παραγωγής. Θέλουμε να στηρίξουμε τη βιολογική παραγωγή, αλλά να τη στηρίξουμε πάνω σε κανόνες που εφαρμόζονται, σε ελέγχους που αποδίδουν, σε πραγματική ιχνηλασιμότητα και σε πλήρη διαφάνεια. Οι φορείς πιστοποίησης έχουν κρίσιμο ρόλο και μεγάλη ευθύνη σε αυτή την προσπάθεια. Η επόμενη ημέρα απαιτεί συνεργασία, αλλά και αυστηρότητα. Συνεργασία με όσους θέλουν ένα καθαρό και αξιόπιστο σύστημα. Αυστηρότητα απέναντι σε παραλείψεις, αδυναμίες ή πρακτικές που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στα βιολογικά προϊόντα. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς που δουλεύουν σωστά, τους καταναλωτές που εμπιστεύονται τα βιολογικά προϊόντα και την ίδια την αξία της ελληνικής βιολογικής παραγωγής».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, Σπύρος Μάμαλης, δήλωσε: «Ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ θεωρεί πως οι φορείς πιστοποίησης αποτελούν πολύτιμους συνεργάτες στην προσπάθεια εγκαθίδρυσης ενός αξιόπιστου συστήματος πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων. Χρειαζόμαστε ένα πιο αξιόπιστο σύστημα ελέγχων και πιστοποίησης, τόσο στην αγορά όσο και στους φορείς πιστοποίησης. Χρειαζόμαστε ένα κοινό πλαίσιο ελέγχων και ποινών. Τέλος, θέτουμε ως στόχο τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας, ώστε να εγκαθιδρύσουμε μια νέα σχέση εμπιστοσύνης με όλους όσοι δουλεύουμε για τον κοινό στόχο: την αξιοπιστία, τη διαφάνεια και την προστασία των βιολογικών προϊόντων».

Το προσεχές χρονικό διάστημα θα αναρτηθεί η προδημοσίευση της παρέμβασης Π3-70-1.4 «Προστασία και διατήρηση τοπικών αβελτίωτων πληθυσμών – ποικιλιών (φυτογενετικού υλικού) που κινδυνεύουν από γενετική διάβρωση» του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027.

Αυτό ανέφεραν οι διαχειριστικές αρχές στην 7η Επιτροπή Παρακολούθησης της ΚΑΠ, που πραγματοποποιήθηκε, στις 26 Μαΐου, στην Αράχωβα. 

Ήδη απεστάλη σχέδιο προδημοσίευσης της παρέμβασης Π3-70-1.4 «Προστασία και διατήρηση τοπικών αβελτίωτων πληθυσμών – ποικιλιών (φυτογενετικού υλικού) που κινδυνεύουν από γενετική διάβρωση» του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 στον πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ και στην ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ και ελήφθη η εισήγηση του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ για την επικαιροποίηση του καταλόγου επιλέξιμων ποικιλιών της παρέμβασης.

Η παρέμβαση Π3-70-1.4 αφορά στην οικονομική ενίσχυση αγροτών για τη διάσωση και καλλιέργεια απειλούμενων τοπικών ποικιλιών που κινδυνεύουν με γενετική διάβρωση.

Σκοπός της δράσης είναι:

• η προστασία της γεωργικής βιοποικιλότητας και της γενετικής ποικιλότητας, μεταξύ και εντός των ειδών
• η προστασία των αγροτικών οικοσυστημάτων
• η προστασία και αειφορική διαχείριση των φυτογενετικών πόρων
• η προώθηση καλλιέργειας τοπικών αβελτίωτων πληθυσμών – ποικιλιών
• η στήριξη μικροκαλλιεργητών και γεωργών που διατηρούν ή επιθυμούν να καλλιεργήσουν τοπικούς αβελτίωτους πληθυσμούς – ποικιλίες
• η προστασία του δικαιώματος των καταναλωτών να επιλέγουν τροφή από τοπικούς αβελτίωτους πληθυσμούς – ποικιλίες

Δεσμεύσεις: Οι ενισχύσεις είναι πενταετούς διάρκειας. Οι δικαιούχοι οφείλουν να καλλιεργούν τις συγκεκριμένες παραδοσιακές ποικιλίες σύμφωνα με τις ειδικές προδιαγραφές της δράσης.

Δικαιούχοι: Ενεργοί γεωργοί που καλλιεργούν τα αγροτεμάχια με απειλούμενες ποικιλίες φυτών.

Οι ενισχύσεις αποζημιώνουν τους δικαιούχους για το διαφυγόν εισόδημα και το κόστος συναλλαγής, ως αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που ελήφθησαν

Το κόστος συναλλαγής περιλαμβάνει:

• Έξοδα αποστολής σπόρων από και προς τον αρμόδιο φορέα
• Το κόστος των εργαστηριακών ελέγχων του αρμόδιου, κατά περίπτωση, φορέα.
• Τα έξοδα αναπαραγωγής και πολλαπλασιασμού για τις ανάγκες σποράς ή φύτευσης του επιλέξιμου αγροτεμαχίου

Όροι επιλεξιμότητας

• Να είναι δηλωμένα στην πλέον πρόσφατη ΕΑΕ του ενδιαφερόμενου
• Να κατέχονται νόμιμα καθ’ όλη την περίοδο δέσμευσης

Το μέγιστο ύψος ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 600€/Ha/έτος για τις ετήσιες καλλιέργειες και τα 900€/Ha/έτος για τις πολυετείς

Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να δημοσιοποιηθεί η πρόσκληση για την Παρέμβαση Π3-73-2.5 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την προστασία από φυσικές καταστροφές», με την ενωσιακή συμμετοχή να ανέρχεται σε 36.500.000 ευρώ.

Η Παρέμβαση Π3-73-2.5 του ΣΣ ΚΑΠ (2023-2027) αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων για προληπτικές δράσεις που μειώνουν τις επιπτώσεις από φυσικές καταστροφές (π.χ. παγετός, χαλάζι, πλημμύρες), δυσμενή κλιματικά φαινόμενα και καταστροφικά συμβάντα στη γεωργική παραγωγής.

Η μέγιστη ενίσχυση φτάνει τα 400.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα και το 1.000.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.

Οι δικαιούχοι μπορούν να επιδοτηθούν για δράσεις όπως:

• Εγκατάσταση αντιχαλαζικών διχτύων και αντιπαγετικών συστημάτων.
• Κατασκευή ή αναβάθμιση ανεμομεικτών και συστημάτων σκίασης.
• Έργα προστασίας από πλημμύρες και διαχείρισης απορροής εντός της εκμετάλλευσης.
• Περιφράξεις και επενδύσεις βιοασφάλειας για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου.

Η Δ/νση Μελετών και Εφαρμογών έχει συντάξει σχέδιο Κοινής απόφασης του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων που θα διέπει την Παρέμβαση Π3-73-2.5 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την προστασία από φυσικές καταστροφές» του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 και το έχει αποστείλει στις συναρμόδιες Υπηρεσίες, ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ και ΓΔΕΛΕΠ (πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ), προκειμένου να δοθεί σύμφωνο γνώμης, προτού αυτό αποσταλεί προς υπογραφή.

Μετά τη δημοσίευση της προαναφερόμενης απόφασης σε ΦΕΚ, θα ακολουθήσει η δημοσίευση της σχετικής Πρόσκλησης της παρέμβασης.

Όσον αφορά τα συνεχιζόμενα έργα του ΠΑΑ, εκδόθηκαν όλες οι αποφάσεις καθορισμού συνεχιζόμενων πράξεων του Υπομέτρου 5.2 και της Δράσης 5.1.1 του ΠΑΑ 2014-2022 στην Παρέμβαση Π3-73-2.5 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027.
Συνολικά μεταφέρθηκαν 67 έργα, συνολικής Δημόσιας Δαπάνης 6.007.262,64 ευρώ.

Προβλήματα στο Πληροφοριακό σύστημα έχουν παγώσει τις πληρωμές της Παρέμβασης Π3-70-4.1 - Δάσωση και δημιουργία δασικών εκτάσεων (β' φάση δάσωσης που καλύπτει δαπάνες συντήρησης και αποζημίωση απώλειας εισοδήματος).

Όπως αναφέρουν οι διαχειριστικές αρχές στον ΑγροΤύπο οι υποχρεώσεις του υπομέτρου 8.1 «Δάσωση και δημιουργία δασικών εκτάσεων» του ΠΑΑ 2014-2022 μεταφέρθηκαν ως ανειλημμένες υποχρεώσεις στην αντίστοιχη Παρέμβαση 70-4.1 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, με την έκδοση της υπ’ αρ. 68352/17.3.2026 (ΑΔΑ: 9ΒΤΖ4653ΠΓ-Ν0Λ) απόφασης συνεχιζόμενων πράξεων από την ΕΥΔ ΣΣ ΚΑΠ, συνολικού προϋπολογισμού 6.701.043 €.

Συνολικά μεταφέρθηκαν 2.213 πράξεις.

Η υλοποίηση του υπομέτρου 8.1 συνεχίζεται, καθώς οι δεσμεύσεις των δικαιούχων είναι εικοσαετούς διάρκειας και οι τελευταίες συμβάσεις λήγουν το 2029.

Μέχρι τις 31/12/2025 καταβλήθηκαν ενισχύσεις για το έτος εφαρμογής 2024 σε μέρος των δικαιούχων, συνολικού ποσού 1,76 εκατ. € και συγκεκριμένα για όσα δασαρχεία κατάφεραν να αποστείλουν παρτίδες πληρωμής στον Οργανισμό Πληρωμών.

Η επανέναρξη των πληρωμών εξαρτάται από την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εργασιών που αφορούν κυρίως σε προσαρμογές στο Πληροφοριακό Σύστημα, την έκδοση αποφάσεων ανάθεσης αρμοδιοτήτων για αναγνώριση και εκκαθάριση της δαπάνης και την έκδοση απόφασης οδηγιών πληρωμής από τον Οργανισμό Πληρωμών.

Στο πλαίσιο αυτό, οι προδιαγραφές για την ανάπτυξη του Πληροφοριακού Συστήματος διαβιβάστηκαν στον Οργανισμό Πληρωμών τον Οκτώβριο του 2025.

Η έκδοση της πρόσκλησης για την παρέμβαση μείωση αποτυπώματος άνθρακα στο βαμβάκι, βιομηχανική τομάτα και κινόα, έχει προγραμματισθεί για τον Ιούνιο, σύμφωνα με τις διαχειριστικές αρχές.

Η προδημοσίευση της 1ης πρόσκλησης για την παρέμβαση Π3-70-5.1 «Μείωση αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες», πραγματοποιήθηκε στις 12/12/2025.

Ο συνολικός προϋπολογισμός Δημόσιας Δαπάνης ανέρχεται στα 119,5 εκατ. € εκ των οποίων η ενωσιακή συνεισφορά ανέρχεται σε 101,6 εκατ. €.

Στόχος της παρέμβασης είναι η ενίσχυση των ενεργών γεωργών με αρόσιμες καλλιέργειες και συγκεκριμένα βαμβάκι, βιομηχανική τομάτα και κινόα προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Οι ενισχύσεις ανά στρέμμα περιλαμβάνουν:

• 31,7 ευρώ/στρέμμα ετησίως για το βαμβάκι,
• 70,4 ευρώ/στρέμμα ετησίως για τη βιομηχανική ντομάτα,
• 42,4 ευρώ/στρέμμα ετησίως για την κινόα.

Πρόκειται για μια πιλοτικού χαρακτήρα παρέμβαση, στην οποία η ενίσχυση σχετίζεται με τη διαχείριση των καλλιεργειών και το περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.

Δικαιούχοι της δράσης είναι ενεργοί γεωργοί (φυσικά και νομικά πρόσωπα ή ομάδες φυσικών ή νομικών προσώπων), οι οποίοι πληρούν τον ορισμό του ενεργού γεωργού. Η παρέμβαση θα υλοποιηθεί σε όλη τη χώρα και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) ,και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Έχει συνταχθεί σχέδιο Υπουργικής απόφασης το οποίο αναμένεται να αποσταλεί έως τέλος Μαΐου στην ΑΑΔΕ για διατύπωση απόψεων και σχόλια.

Οι προδιαγραφές για την ανάπτυξη του Πληροφοριακού Συστήματος διαβιβάστηκαν στον Οργανισμό Πληρωμών τον Οκτώβριο του 2025.

Τροποποιείται η πρόσκληση του Υποέργου «Sub 4. Αναδιάρθρωση των Καλλιεργειών», σύμφωνα με υπουργική απόφαση που αναρτήθηκε στη «Διαύγεια». Η τροποποίηση αφορά τη διάρκεια υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων, καθώς και το πλαίσιο υποβολής αιτημάτων τροποποίησης από τους δικαιούχους. Η απόφαση αποτελεί την 11η τροποποίηση της υπ’ αριθ. 166/07-04-2022 Απόφασης πρόσκλησης του Υποέργου «Sub 4. Αναδιάρθρωση των Καλλιεργειών».

Παράταση στη διάρκεια υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων

Σύμφωνα με την απόφαση, αντικαθίσταται η υποπαράγραφος 10.1 της παραγράφου 10 της πρόσκλησης.

Πλέον, η διάρκεια υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων ορίζεται έως τις 31 Μαΐου 2026. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η καταληκτική ημερομηνία υποβολής της τελευταίας αίτησης καταβολής της ενίσχυσης δεν ξεπερνά την ίδια ημερομηνία, δηλαδή την 31η Μαΐου 2026.

Τι ισχύει για τα αιτήματα τροποποίησης

Με την ίδια τροποποίηση αντικαθίσταται και η περίπτωση 4 της παραγράφου 13 της πρόσκλησης, που αφορά τα αιτήματα τροποποίησης των δικαιούχων.

Όπως προβλέπεται, κάθε δικαιούχος έχει τη δυνατότητα υποβολής μέχρι δύο (2) αιτημάτων τροποποίησης. Η μεταβολή των στοιχείων του δικαιούχου — όπως για παράδειγμα η νομική μορφή — εφόσον δεν θίγει την επιλεξιμότητα της αίτησης ενίσχυσης, τα χρονοδιαγράμματα και το χρηματοδοτικό σχήμα της αίτησης ενίσχυσης, δεν περιλαμβάνεται στα πιο πάνω αιτήματα τροποποίησης. Παράλληλα, ορίζεται ότι η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήματος τροποποίησης δεν ξεπερνά την 15η Μαΐου 2026.

Διαβάστε ολόκληρη την απόφαση εδώ.

Εκδόθηκε σήμερα Δευτέρα, 18/05/2026, με υπογραφή της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώς Ζέρβα, ο προσωρινός πίνακας αποτελεσμάτων της Παρέμβασης Π3-73-1.2 «Βελτίωση πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις» του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027 (ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027).

Με συνολικό προϋπολογισμό 194 εκατ. ευρώ, 365 έργα, σε 123 Δήμους και παρουσία και στις 13 Περιφέρειες της χώρας, υλοποιείται το μεγαλύτερο πρόγραμμα αγροτικής οδοποιίας των τελευταίων προγραμματικών περιόδων του ΥΠΑΑΤ.

Ο αρχικός προϋπολογισμός της πρόσκλησης ανερχόταν σε 65 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά εγκρίθηκε σημαντική υπερδέσμευση πόρων, με αποτέλεσμα ο συνολικός προϋπολογισμός των προς ένταξη έργων να αυξηθεί σχεδόν τρεις φορές και να διαμορφωθεί στα 194 εκατ. ευρώ, ώστε να χρηματοδοτηθούν σημαντικά περισσότερα έργα σε όλη τη χώρα.

Σημειώνεται ότι, σε σχέση με την αντίστοιχη πρόσκληση του 2022, καταγράφεται σημαντική αύξηση τόσο στον αριθμό των έργων που εγκρίνονται όσο και στους διαθέσιμους πόρους, καθώς στην προηγούμενη πρόσκληση είχαν εγκριθεί 208 έργα συνολικού προϋπολογισμού 107 εκατ. ευρώ.

Η Παρέμβαση συμβάλλει στη βελτίωση της πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, συμβάλλοντας στην ασφαλή και απρόσκοπτη μετακίνηση γεωργών και κτηνοτρόφων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η ιδιαίτερη γεωμορφολογία της χώρας, αλλά και η ολοένα συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων, καθιστούν ακόμη πιο αναγκαία την υλοποίηση ασφαλών και ανθεκτικών υποδομών αγροτικής οδοποιίας στις αγροτικές περιοχές της χώρας.

Επισημαίνεται ότι οι δικαιούχοι δύνανται να υποβάλλουν προσφυγή σχετικά με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης εντός αποκλειστικής προθεσμίας επτά (7) εργάσιμων ημερών από την επομένη της αποστολής του πίνακα στις Υπηρεσίες τους μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Δείτε προσωρινό πίνακα αποτελεσμάτων διοικητικού ελέγχου των αιτήσεων στήριξης για την Παρέμβαση 

Σε υπό ψήφιση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εισήχθη τροποποίηση του άρθρου 45 του ν. 5087/2024 και δημιουργείται μητρώο με αξιολογητές και ελεγκτές των επενδυτικών σχεδίων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι ορκωτοί λογιστές και οι ελεγκτικές εταιρείες.

Όπως αναφέρει η τροπολογία, για τον έλεγχο και την επαλήθευση των επενδυτικών σχεδίων για τα έργα και τις δράσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συστήνεται Μητρώο Ελεγκτών Επαληθευτών.

Με κοινή απόψαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροψίμων, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης ορίζονται:

α) το αντικείμενο του Μητρώου Ελεγκτών Επαληθευτών,

β) οι όροι και οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και τη λειτουργία του,

γ) τα απαραίτητα προσόντα των ελεγκτών επαληθευτών,

δ) το ύψος της αποζημίωσης που καταβάλλεται στους ελεγκτές επαληΘευτές,

ε) η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροψίμων για την ανάπτυξη και τη λειτουργία του,
στ) οι όροι, σι προϋποθέσεις και η διαδικασία διενέργειας των ελέγχων και της επαλήθευσης των επενδυτικών σχεδίων από τους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή τις ελεγκτικές εταιρείες, που είναι εγγεγραμμένοι στο Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017, καθώς και κάθε σχετικό θέμα, ιδίως η αμοιβή τους και ο τρόπος καταβολής της».

Διαβάστε την τροπολογία

Αντιδράσεις ΠΟΓΕΔΥ

Για το θέμα ανακοίνωση εξέδωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) στην οποία αναφέρονται τα εξής:

Σε υπό ψήφιση νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο: «Διοικητική συνεργασία στον Τομέα της φορολογίας, Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 του Συμβουλίου της 17ης Οκτωβρίου 2023 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872 του Συμβουλίου της 4ης Απριλίου 2025 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον Τομέα της φορολογίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις», εισήχθη τροποποίηση του άρθρου 45 του ν. 5087/2024, με την οποία εισάγονται από το «παράθυρο», ως αξιολογητές και ελεγκτές των επενδυτικών σχεδίων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Υπ.Α.Α.Τ), που χρηματοδοτούνται από το Τ.Α.Α., οι ορκωτοί λογιστές και οι ελεγκτικές εταιρείες.

Με λίγα λόγια, η κυβέρνηση ανοίγει διάπλατα την πόρτα σε ιδιώτες, των οποίων η κύρια επιστημονική εξειδίκευση περιορίζεται στο οικονομικό αντικείμενο, προκειμένου να αξιολογούν και να ελέγχουν επενδυτικά σχέδια καθαρά γεωτεχνικής κατεύθυνσης. Πρόκειται για μία κραυγαλέα στρέβλωση της επιστημονικής επάρκειας και μια επικίνδυνη υποβάθμιση του αντικειμένου των γεωτεχνικών.

Στην ουσία πρόκειται για ένα ωμό ξεπούλημα αρμοδιοτήτων και δημόσιου έργου. Μάλιστα, επιχειρείται να γίνει «πεπτό» στους Γεωτεχνικούς Δημοσίους Υπαλλήλους, με το γνωστό τέχνασμα του «χρυσώματος του χαπιού», μέσω αύξησης των αποδοχών των ελεγκτών στο δεύτερο μέρος της ίδιας «ν‑τροπολογίας», η οποία –όπως αναφέρεται και στην εισηγητική έκθεση– χαρακτηρίζεται ως δημοσιονομικά ουδέτερη.

Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τον χαρακτήρα αυτής της «νυχτερινής συναλλαγής». Είναι προφανές ότι τα «τηλέφωνα» πήραν φωτιά, ότι συμφωνίες κλείστηκαν ερήμην κάθε θεσμικής διαδικασίας, και ότι το αλισβερίσι ολοκληρώθηκε στο σκοτάδι, χωρίς καμία απολύτως διαβούλευση και χωρίς ίχνος διαφάνειας.

Η νέα, «πολλά υποσχόμενη» πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ αποδεικνύει με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο ότι υιοθετεί με ταχύτητα και συνέπεια τις πιο ακραίες πρακτικές εκχώρησης δημόσιου έργου. Ξεκίνησε ήδη το ξεπούλημα κρίσιμων αντικειμένων σε ιδιώτες - και μάλιστα σε πρόσωπα που δεν διαθέτουν τη σχετική επιστημονική συνάφεια.

Η ΠΟΓΕΔΥ καταγγέλλει απερίφραστα την κυβέρνηση για ύποπτες μεθοδεύσεις που υπονομεύουν το δημόσιο συμφέρον και απαξιώνουν τους Γεωτεχνικούς του Δημοσίου. Δηλώνουμε κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να ανεχθούμε τέτοιου είδους κοροϊδία, ούτε να αποδεχθούμε τετελεσμένα που στήνονται στο σκοτάδι.

Καλούμε άμεσα το ΥπΑΑΤ να αποσύρει τη συγκεκριμένη «ν‑τροπολογία».

Σε διαφορετική περίπτωση, θα εξετάσουμε πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να καλέσουμε τους συναδέλφους Γεωτεχνικούς Δημοσίους Υπαλλήλους να απέχουν από κάθε διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου των επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται από το Τ.Α.Α., με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υλοποίηση των σχετικών δράσεων».

Στη συνέντευξη τύπου, που έγινε στην ΑΑΔΕ, την Τρίτη (12/5), ο διοικητής Γιώργος Πιτσιλής έδωσε το χρονοδιάγραμμα για την πληρωμή de minimis της μηδικής.

Όπως ανέφερε, η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει προς τα τέλη Μαΐου, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία για τους παραγωγούς.

Οι πληρωμές τοποθετούνται χρονικά κοντά στο τρίτο δεκαήμερο του Ιουνίου, με πιθανότερες ημερομηνίες την 18η ή την 19η Ιουνίου.

Θυμίζουμε ότι στους δικαιούχους παραγωγούς της μηδικής θα καταβληθούν ενισχύσεις de minimis, που θα είναι συνολικού ύψους 35 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά τις αξιολογήσεις των Νέων Αγροτών, της τρέχουσας πρόσκλησης, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ΑγροΤύπου, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαργαρίτης Σχοινάς τόνισε ότι μέχρι τον Ιούνιο αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι έλεγχοι και να προχωρήσουν οι πληρωμές της προκαταβολής.

Πάντως ο κ. Σχοινάς τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης στην επόμενη ΚΑΠ θα είναι η στήριξη των Νέων Αγροτών και θα υπάρξουν πρόσθετα χρηματοδοτικά εργαλεία για να τους βοηθήσουν στην έναρξη του επαγγέλματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, μέσα στον Μάιο αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την υποβολή των ενστάσεων στα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ).

Η διαφορά είναι ότι δεν θα γίνει ξεχωριστά για κάθε πρόγραμμα η ενδικοφανή προσφυγή - όπως γινόταν στο παρελθόν - αλλά όλες μαζί στις ίδιες ημερομηνίες για να ακολουθήσει η πληρωμή της εκκαθάρισης.

Να θυμίσουμε ότι από τέλη Νοεμβρίου μέχρι αρχές Δεκεμβρίου του 2025, πληρώθηκαν Αυτόχθονες Φυλές, Κομφούζιο, Βιολογικά φυτικής και Νιτρορύπανση για το 2025.

Αναφορικά με τις νέες προκηρύξεις του ΠΑΑ, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΥπΑΑΤ, αναµένετα μέσα στον Μάιο για τα Σχέδια Βελτίωσης και μέχρι το τέλος Ιουνίου θα έχει δημοσιευθεί και η πρόσκληση για τις ιδιωτικές επενδύσεις από το πρόγραμμα Leader, ενώ το καλοκαίρι το πρόγραµµα των Συµβούλων και το πρόγραµµα της Κατάρτισης για όλους τους γεωργοκτηνοτρόφους της χώρας.

Όσον αφορά τις πληρωμές των Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) περνάνε µέσα από τρία κρίσιµα στάδια. Το πρώτο, που αφορά την έκδοση αποφάσεων για τα συνεχιζόµενα έργα, έχει ήδη ολοκληρωθεί. Το δεύτερο αφορά τα πληροφοριακά συστήµατα και τη µετάπτωση δεδοµένων από το παλιό στο νέο πληροφοριακό σύστηµα, µια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στην ΑΑ∆Ε, µε διαφοροποιήσεις ανά µέτρο. Το τρίτο σχετίζεται µε το θεσµικό πλαίσιο και το ποιος θα έχει τελικά την ευθύνη των πληρωµών και ποιοι θα είναι οι ενδιάµεσοι φορείς που θα αναλάβουν, µέσω εκχώρησης, την εκκαθάριση. 

Αναφορικά µε τους 15.000 περίπου Νέους Αγρότες του 2022, που περιμένουν την πληρωμή της δεύτερης δόσης (υπόλοιπο 30%) από το 2025, αναμένεται τις επόμενες ημέρες να ανοίξει η πλατφόρµα για αιτήσεις πληρωμής. Δικαίωµα να κάνουν αίτηση για τη δεύτερη δόση έχουν µόνο όσοι έχουν ολοκληρώσει το επιχειρηµατικό τους σχέδιο και τα µαθήµατα, ενώ ο έλεγχος θα γίνει τώρα από την ΑΑ∆Ε µε βάση τα δεδοµένα του ΟΣ∆Ε για το µέγεθος της τυπικής απόδοσης.

Στην αναµονή βρίσκονται οι εν δυνάµει δικαιούχοι Νέων Αγροτών του 2025 για τις τελικές τους εντάξεις, που θα τους επιτρέψει να πιστωθούν την πρώτη δόση του πριµ πρώτης εγκατάστασης, ύψους από 21.000 έως 30.800 ευρώ. Οι αξιολογήσεις από τις Περιφέρειες έχουν προχωρήσει στο 95% και μένει ουσιαστικά ο διασταυρωτικός έλεγχος.

Πάντως τα προβλήματα στους ελέγχους των εκτάσεων δεν αφορούν μόνο την περσινή πρόσκληση (2025) αλλά αφορούν και τη δεύτερη δόση όσων Νέων Αγροτών που εντάχθηκαν στην προηγούμενη πρόσκληση (2021)

Όσον αφορά την παρέμβαση για τον εκσυγχρονισμό των θερμοκηπίων, συμφώνησε η ΑΑΔΕ να ανοίξει το σύστημα και να ξεκινήσει η διαδικασία της αξιολόγησης.

Για τα Οικολογικά Σχήματα οι πληροφορίες του ΑγροΤύπου αναφέρουν ότι για την ψηφιακή εφαρμογή (Οικολογικό Σχήμα 31.6-Α), που αφορά μεγάλο αριθμό παραγωγών, πρέπει τα ΚΥΔ να καταθέσουν στην ΑΑΔΕ, μέχρι τις 5 Μαΐου, τα ΑΦΜ των παραγωγών που έχουν επιλέξει την πλατφόρμα, προκειμένου να προχωρήσουν οι πληρωμές. 

Απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια, προβλέπει την μεταφορά και συνέχιση των πράξεων της δράσης 4.2.1 για μεταποίηση, εμπορία και ανάπτυξη αγροτικών προϊόντων, από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 στην Παρέμβαση Π3-73-2.3 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027.

Συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

Τη βεβαίωση ολοκλήρωσης τμήματος των πράξεων του συνημμένου Πίνακα του Παραρτήματος ΙΙ, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας, της Δράσης 4.2.1 του Υπομέτρου 4.2 του Μέτρου 4 του ΠΑΑ 2014-2022 σύμφωνα με τα οριστικοποιημένα στοιχεία πληρωμών του Οργανισμού Πληρωμών έως 31/12/2025, συνολικού ύψους 55.493.925,65 ευρώ.

Τη συνέχιση των πράξεων της Δράσης 4.2.1 του Υπομέτρου 4.2 του Μέτρου 4 του ΠΑΑ 2014-2022 στην Παρέμβαση Π3-73-2.3 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 συνολικού προϋπολογισμού 78.922.799,90 ευρώ.

Το ποσό των 78.922.799,90 ευρώ θα χρηματοδοτηθεί από την ΣΑΕ 082/7 του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Η καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης των πληρωμών των συνεχιζόμενων πράξεων είναι η 30η/06/2027.

Η Παρέμβαση Π3-73-2.3 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 «Στήριξη για επενδύσεις στη μεταποίηση / εμπορία και/ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων του Στρατηγικού Σχεδίου για Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ελλάδας (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027» συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

Διαβάστε την απόφαση

Tην πορεία υλοποίησης όλων των αγροτικών προγραμμάτων κατά τους επόμενους μήνες παρουσίασε στην εκδήλωση του ΓΕΩΤΕΕ, στην Αθήνα, ο κ. Δημήτρης Παππάς, προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής Παρεμβάσεων Αγροτικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Όπως ανέφερε μετά τον Απρίλιο αναμένεται να «ξεμπλοκάρουν» οι πληρωμές για τους Νέους Αγρότες, τις Ομάδες Παραγωγών και τα Θερμοκήπια.

Τόνισε ότι γίνεται μια προσπάθεια να ολοκληρωθούν οι αξιολογήσεις των Νέων Αγροτών, αφού οι Περιφέρειες έχουν προχωρήσει τις αξιολογήσεις στο 95% και μένει ουσιαστικά ο διασταυρωτικός έλεγχος (monitoring) από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Παραδέχτηκε ότι υπάρχουν κάποια τεχνικά προβλήματα στους ελέγχους που κάνει ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Αυτό που επισήμανε είναι ότι τα προβλήματα στους ελέγχους των εκτάσεων δεν αφορούν μόνο την περσινή πρόσκληση αλλά αφορούν τους τη δεύτερη δόση όσων Νέων Αγροτών εντάχθηκαν στην προηγούμενη πρόσκληση (2021) και επηρεάζει τα Σχέδια Βελτίωσης και τα Θερμοκήπια.

Όσον αφορά την παρέμβαση για τον εκσυγχρονισμό των θερμοκηπίων, ο κ. Παππάς τόνισε ότι «είναι η πιο πολυαναμενόμενη αυτή την στιγμή. Επειδή δεν θα περιμένουν πότε ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα ολοκληρώσει τον έλεγχο των εκτάσεων συμφώνησαμε με την ΑΑΔΕ να ανοίξει το σύστημα και να ξεκινήσει η διαδικασία της αξιολόγησης. Υπάρχει η ελπίδα μέσα στον Απρίλιο να προσδιοριστεί η έκταση για να προχωρήσει το πρόγραμμα».

Η πρόσκληση για την ενίσχυση των νέων Ομάδων Παραγωγών έχει, επίσης, ολοκληρωθεί. Σύμφωνα με τον κ. Παππά, έχουν εκδοθεί δύο αποφάσεις ένταξης με τα αποτελέσματα αξιολόγησης και αναμένεται να εκδοθεί και η τρίτη, που θα ολοκληρώνει τις αξιολογήσεις. Θα εκκρεμούν μόνο οι ενστάσεις. Μέσα στον Απρίλιο θα έχουμε τα οριστικά αποτελέσματα με τον πίνακα ένταξης, οπότε μετά θα ξεκινήσουν και πληρωμές από την ΑΑΔΕ, μέσα στο έτος, όταν θα ετοιμαστεί το πληροφοριακό σύστημα.

Όσον αφορά το μέτρο της Συνεργασίας, για το οποίο υποβλήθηκαν 790 αιτήσεις προς αξιολόγηση. Ο κ. Παππάς είπε ότι θα ξεκινήσει η αξιολόγησή τους, μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία για τις Ομάδες Παραγωγών. Στο μέτρο της Συνεργασίας «έχουμε πολύ μεγάλο αριθμό προτάσεων, ωστόσο έχουμε κάνει μια προεργασία. Θα εφαρμόσουμε, σε συνεργασία με τη ΜΟΔ, με μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης, που θα μας βοηθήσουν να δούμε πολλές αιτήσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα. Εκτιμώ ότι μετά το καλοκαίρι θα έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα».

Η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ ΥπΑΑΤ σε συνεργασία με το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) διοργάνωσαν με επιτυχία τεχνική συνάντηση με θέμα το Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023–2027, τα Σχέδια Βελτίωσης και τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 3 Απριλίου 2026, στην Αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης» του Δημαρχιακού Μεγάρου στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της διοίκησης, γεωτεχνικών, συμβούλων και παραγωγών.

Το πρόγραμμα της συνάντησης περιλάμβανε εισηγήσεις από εξειδικευμένα στελέχη του αγροτικού τομέα:

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., Μενέλαος Γαρδικιώτης, απηύθυνε χαιρετισμό, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης των επαγγελματιών του κλάδου.

Ο Δημήτριος Παππάς, Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής Παρεμβάσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, παρουσίασε την πορεία υλοποίησης του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ.

Ο Ιωάννης Δανιηλίδης ανέλυσε τα χρηματοδοτικά εργαλεία του Στρατηγικού Σχεδίου, δίνοντας έμφαση στη διαχείριση κινδύνων και στις διαθέσιμες επιλογές χρηματοδότησης.

Ο Ευθύμιος Τσιατούρας παρουσίασε τα Σχέδια Βελτίωσης στο πλαίσιο της νέας προγραμματικής περιόδου 2023–2027, εστιάζοντας στις δυνατότητες ενίσχυσης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Κατά τη διάρκεια των εισηγήσεων, παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι βασικοί άξονες της νέας ΚΑΠ, τα κριτήρια επιλεξιμότητας, καθώς και οι προϋποθέσεις συμμετοχής στα προγράμματα ενίσχυσης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ευκαιρίες εκσυγχρονισμού των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και στην αξιοποίηση καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με εκτενή συζήτηση και απαντήσεις σε ερωτήματα των συμμετεχόντων, τα οποία υποβλήθηκαν και μέσω της διαδικτυακής μετάδοσης (livestreaming), αναδεικνύοντας το έντονο ενδιαφέρον της αγροτικής και επιστημονικής κοινότητας.

Πολύ πιο αυστηρές αξιολογήσεις στα νέα Σχέδια Βελτίωσης αλλά και τεκµηρίωση του πραγµατικού κόστους µέσω τριών προσφορών για κάθε επένδυση, ανέφερε ο προϊστάµενος της Μονάδας Ενισχύσεων στις Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις του ΥπΑΑΤ, Θύµιος Τσιατούρας, στην τεχνική συνάντηση, που πραγµατοποιήθηκε από το ΓΕΩΤΕΕ, στις 27 Μαρτίου, στην Θεσσαλονίκη.

Η προσφορά που θα επιλεγεί από τον αξιολογητή θα δείχνει τον επιλέξιμο προϋπολογισμό της επένδυσης.

Η πρόσκληση, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του ΥπΑΑΤ, είναι να δημοσιευθεί στο τέλος Μαΐου. Για πρώτη φορά θα έχουμε στην πρόσκληση τρεις δράσεις που αφορούν τις παρεμβάσεις Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλλουν στην Ανταγωνιστικότητα» με 200 εκ. ευρώ, Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» με  21,9 εκ. ευρώ και Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις» με 40,7 εκ. ευρώ. Θα υπάρξει μια βαθμολογία με την οποία θα κατανεμηθούν τα ποσά.

Η έναρξη της επιλεξιμότητας θα ξεκινά από την ημερομηνία πρωτοκόλλησης της πρόσκλησης. Αυτό σημαίνει ότι γύρω στο Μάιο θα μπορούν οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί να τιμολογούν επενδύσεις (να κάνουν αγορές) με δική τους ευθύνη.

Είναι βέβαια πολύ πιθανόν να έχουμε επιλαχόντες για τα Σχέδια Βελτίωσης (Π3-73-2.1), τόνισε ο Θύµιος Τσιατούρας.

Η ιδιωτική συμμετοχή θα είναι η διαφορά επιλέξιμου με επιχορηγούμενου προϋπολογισμού, ενώ ο ΦΠΑ δεν θα συμπεριλαμβάνεται στον προϋπολογισμό της επένδυσης.

Επιλέξιµος προϋπολογισµός είναι ο προϋπολογισµός των επιλέξιµων επενδύσεων, επιχορηγούµενος αυτός που είναι εντός των ανώτατων ορίων στήριξης. Ο επιλέξιµος προϋπολογισµός καθορίζεται µε βάση τους κανόνες εύλογου κόστους (π.χ τρεις προσφορές), ο επιχορηγούµενος και από τους διάφορους κόφτες του προγράμματος.

Στα νέα Σχέδια Βελτίωσης θα υπάρχει ένας προϋπολογισμός για φυτική παραγωγή (200.000 ευρώ), ενώ στα συλλογικά σχήματα είναι ένα επιπλέον κονδύλι 100.000 ευρώ. 

Πάνω σε αυτή την επένδυση θα μπορεί να προστεθεί το κονδύλι για εξοικονόμηση ύδατος και επενδύσεις ΑΠΕ.

Αντίστοιχα για τη ζωική παραγωγή το όριο του Σχεδίου Βελτίωσης είναι στα 400.000 ευρώ και για τα συλλογικά σχήµατα ανεβαίνουν στα 500.000 ευρώ.

Για να ξεκλειδώσουν οι επενδύσεις στη ζωική παραγωγή θα πρέπει το 70% του προϋπολογισμού να αφορά κτηνοτροφικά κτίρια με τον πάγιο εξοπλισμό τους ή ακόμη και τον φορητό εξοπλισμό. Το υπόλοιπο 30% θα μπορεί να το χρησιμοποιήσει για μηχανήματα για την ιδιοπαραγωγή ζωοτροφών.

Η δυνατότητα σωρευτικής χρηµατοδότησης για τις επενδύσεις εξοικονόµησης ύδατος είναι έως 150.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και έως 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα και για τις επενδύσεις κυκλικής οικονοµίας έως 200.000 ευρώ και έως 500.000 ευρώ αντίστοιχα.

Επίσης η πρόσκληση θα αναφέρει ότι μέχρι 2,5 εκ. ευρώ θα δίνονται για επενδύσεις κτηνοτροφικών μονάδων σε βιοαέριο.

Αυστηρή είναι η ΕΕ για τα εύλογα κόστη, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να καθορίζεται από μια προσφορά. «Για το εύλογο κόστος είχαµε έναν ιδιαίτερο σκληρό έλεγχο από την ΕΕ. Ακόµα περιµένουµε τα αποτελέσµατα του ελέγχου. Κάτι που αργεί, γενικά δεν πάει καλά και περιµένουµε να δούµε τι θα βγει από εκεί. Ήταν ιδιαίτερα επικριτικοί χωρίς να έχουν άδικο σε σχέση µε το εύλογο κόστος», τόνισε.

Θα πρέπει η δαπάνη να κουμπώνει πάνω στην εκμετάλλευση. Οι τρεις προσφορές για κάθε επένδυση θα πρέπει να είναι ανεξάρτητες η μια από την άλλη. Ταυτόσηµες τεχνικές περιγραφές ή κοστολογικές αναλύσεις που δεν δικαιολογούνται από τη φύση του αντικειµένου. Κοινά σφάλµατα ή ιδιοµορφίες σύνταξης.  

Στην ΥΑ που τέθηκε υπό διαβούλευση αναφέρεται πως δεν θα είναι επιλέξιµη προς ενίσχυση: «Η αγορά µη επανδρωµένων αεροσκαφών (drones), εκτός από εκείνα που προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτογράφηση και την ψηφιακή ανάλυση καλλιεργειών, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν ενσωµατωµένο πολυφασµατικό αισθητήρα σύστηµα RTK και το µέγιστο βάρος απογείωσής τους δεν υπερβαίνει τα 5 κιλά». Με βάση τα όσα ανέφερε ο προϊστάµενος της Μονάδας Επενδύσεων προς γεωπόνους-µελετητές, εξετάζεται τελικά να είναι επιλέξιµα τα drone που αφορούν τη λιπασµατοδιανοµή και τη σπορά. 

Αλλαγές στις προθεσμίες της δράσης «Κομφούζιο» για το 2026, προβλέπει εγκύκλιος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που εκδόθηκε στις 23 Μαρτίου 2026.

Βασική τροποποίηση αποτελεί η μεταφορά της ημερομηνίας έναρξης υποβολής αιτήσεων τροποποίησης, μεταβίβασης και ανάκλησης ένταξης πράξης από την 1η Απριλίου στην 1η Ιουλίου 2026, ειδικά για το τρίτο έτος εφαρμογής της πρόσκλησης (2026).

Οι αιτήσεις τροποποίησης ή μεταβίβασης, υποβάλλονται από την 1η Απριλίου έως και την 30η Σεπτεμβρίου εκάστου έτους εφαρμογής, αφορούν στο τρέχον έτος εφαρμογής και, εφόσον εγκριθούν, ισχύουν μέχρι τη λήξη των δεσμεύσεων του δικαιούχου.

Κατ’ εξαίρεση, για τροποποιήσεις ή μεταβιβάσεις που αφορούν στο δεύτερο έτος εφαρμογής (2025) της υπ’ αρ. 87349/1-4-2025, 1ης πρόσκλησης της δράσης, οι δικαιούχοι δύνανται να υποβάλουν αίτηση τροποποίησης ή μεταβίβασης με πρώτο έτος ισχύος το έτος εφαρμογής 2025, εντός προθεσμίας από την 18/8/2025 έως και την 30/9/2025.

Κατ’ εξαίρεση, για τροποποιήσεις ή μεταβιβάσεις που αφορούν στο τρίτο έτος εφαρμογής (2026), οι δικαιούχοι δύνανται να υποβάλουν αίτηση τροποποίησης ή μεταβίβασης με πρώτο έτος ισχύος το έτος εφαρμογής 2026, εντός προθεσμίας από την 1/7/2026 έως και την 30/9/2026.

Οι αιτήσεις τροποποίησης ή μεταβίβασης στις περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, υποβάλλονται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από την ημερομηνία που ο δικαιούχος ή ο νόμιμος εκπρόσωπος ή ο κληρονόμος ως αποδέκτης της μεταβίβασης, είναι σε θέση να το πράξει.

Η τροποποίηση εντάσσεται στο πλαίσιο βελτίωσης της εφαρμογής των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων της νέας ΚΑΠ, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη διευκόλυνση των παραγωγών στην υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών φυτοπροστασίας.

Διαβάστε την απόφαση

Απαντήσεις για την πορεία των Σχεδίων Βελτίωσης και τις καθυστερήσεις στην ένταξη και πληρωμή των Νέων Αγροτών δίνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά από σχετική ερώτηση στη Βουλή.

Την ερώτηση κατέθεσαν 11 Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με πρωτοβουλία του Βουλευτή Ξάνθης και Τομεάρχη Αγροτικών, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Σχέδια Βελτίωσης

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ η περίοδος επιλεξιμότητας για το υπομέτρο 4.1 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 (Π.Α.Α. 2014-2022) ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Σε αυτό περιλαμβάνονται όλες οι βασικές δράσεις των Σχεδίων Βελτίωσης από τις προσκλήσεις των ετών 2018, 2021 και 2023.

Ωστόσο, προκειμένου να μην χαθούν οι επενδύσεις, αποφασίστηκε η μεταφορά τους στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 ως συνεχιζόμενα έργα.

Ήδη, σε 10 από τις 13 Περιφέρειες έχουν εκδοθεί αποφάσεις ένταξης, με το επόμενο κρίσιμο βήμα να είναι η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων ώστε να ξεκινήσουν εκ νέου οι πληρωμές.

Νέοι Αγρότες

Για το πρόγραμμα Νέων Αγροτών (Παρέμβαση Π3-75.1), βασική προϋπόθεση ένταξης αποτελεί η επίτευξη ελάχιστου μεγέθους εκμετάλλευσης, όπως αυτό προκύπτει από την Τυπική Απόδοση (Τ.Α.).

Η Τ.Α. υπολογίζεται βάσει των στοιχείων που δηλώνονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ), σε συνδυασμό με συγκεκριμένους συντελεστές.

Ωστόσο, κατά την επεξεργασία των αιτήσεων εντοπίστηκαν προβλήματα αξιοπιστίας και πληρότητας στα δεδομένα του ΟΣΔΕ, γεγονός που ενεργοποίησε αυστηρότερους ελέγχους.

Το ΥπΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι, για να διασφαλιστεί η νομιμότητα των πληρωμών και να αποφευχθούν δημοσιονομικές διορθώσεις από την ΕΕ, η Τυπική Απόδοση θα υπολογίζεται πλέον μόνο με διασταυρωμένα στοιχεία.

Κατά το στάδιο επεξεργασίας των αιτήσεων, διαπιστώθηκαν ζητήματα που αφορούν στην αξιοπιστία και πληρότητα των δεδομένων των Ε.Α.Ε. στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.).

Λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση διασφάλισης της νομιμότητας και κανονικότητας των ενωσιακών δαπανών, καθώς και τον αυξημένο κίνδυνο επιβολής δημοσιονομικών διορθώσεων, σε περίπτωση χρήσης μη διασταυρωμένων στοιχείων, αποφασίστηκε ο προσδιορισμός της Τ.Α. να βασιστεί αποκλειστικά στα προσδιορισθέντα μεγέθη εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου, όπως αυτά προκύπτουν από τους ολοκληρωμένους διασταυρωτικούς ελέγχους του αρμόδιου Οργανισμού Πληρωμών (Α.Α.Δ.Ε.). 

Η εφαρμογή της ανωτέρω μεθοδολογικής προσαρμογής προϋποθέτει:

• την ανάπτυξη εξειδικευμένου υποσυστήματος σε επίπεδο Ο.Σ.Δ.Ε.,
• την αντίστοιχη προσαρμογή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (Ο.Π.Σ.Κ.Ε.)
• τη δημιουργία ασφαλούς και διαλειτουργικής διεπαφής μεταξύ των δύο συστημάτων.

Οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές έχουν ολοκληρωθεί και έχει ξεκινήσει η ανάπτυξη των απαιτούμενων πληροφοριακών εργαλείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. και της Ειδικής Υπηρεσίας Κρατικών Ενισχύσεων και Χρηματοδοτικών Εργαλείων (Ε.Υ.Κ.Ε.).

Να σημειωθεί ότι η ουσιαστική αξιολόγηση των αιτήσεων στήριξης έχει ολοκληρωθεί σε επίπεδο Ο.Π.Σ.Κ.Ε.

Ωστόσο, για τους ανωτέρω λόγους διασφάλισης της κανονικότητας των πληρωμών και έως την επιχειρησιακή ενεργοποίηση των ανωτέρω πληροφοριακών διασυνδέσεων, έχει δοθεί οδηγία στους αξιολογητές να μην προβούν στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων. Μετά την παράδοση των συστημάτων και τη διενέργεια των πρόσθετων διασταυρωτικών ελέγχων, θα ακολουθήσουν η οριστικοποίηση των αξιολογήσεων και η καταβολή της αναλογούσας ενίσχυσης στους δικαιούχους.

Τον άμεσο κίνδυνο απένταξης συνεταιριστικών επιχειρήσεων και παραγωγών από προγράμματα, εξαιτίας των καθυστερήσεων, επισήμανε στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής ο πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού «Πίνδος» και α΄αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, Ανδρέας Δημητρίου.  

Μιλώντας μέσω τηλεδιάσκεψης, αναφέρθηκε στα προβλήματα και τους σκοπέλους της γραφειοκρατίας σε αδειοδοτήσεις, υλοποιήσεις προγραμμάτων και έργων, στην έλλειψη ρευστότητας και στις μόνιμες αδυναμίες της ελληνικής πολιτείας ν΄ αποφύγει τις καθυστερήσεις ώστε να αξιοποιούνται οι διαθέσιμοι πόροι. «Είναι αδύνατο να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και η συμβασιοποίηση εντός του χρονικού διαστήματος που απομένει και πολλά επενδυτικά σχέδια δεν θα ενταχθούν. Αποτρέπονται οι σχεδιασμοί των επιχειρήσεων και θα χαθούν πολλά κονδύλια σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για τον αγροδιατροφικό τομέα», τόνισε.

Ο κ. Δημητρίου, που απέστειλε και υπόμνημα, όπου αναλύει τις θέσεις της «Πίνδος», εξήγησε πως χρειάζεται βελτίωση της νομοθεσίας, η οποία σε ορισμένα σημεία έχει μείνει απαρχαιωμένη, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να αδειοδοτηθούν οι πτηνοτροφικές μονάδες και όχι μόνο.

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

Πρότεινε τον καλύτερο σχεδιασμό των επενδυτικών προγραμμάτων και τη δημιουργία εξειδικευμένων διευθύνσεων στο υπουργείο ανά παραγωγικό κλάδο. Εξήγησε πως χρειάζεται η καθιέρωση σταθερού κύκλου προκηρύξεων, με σαφή χρονοδιαγράμματα αξιολόγησης και πληρωμών, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις και να αξιοποιούνται αποτελεσματικά οι διαθέσιμοι πόροι.

Αναφερόμενος σε θέματα των συνεταιρισμών, τόνισε πως ο  αναπτυξιακός νόμος και τα ισχύοντα φορολογικά κίνητρα δεν καλύπτουν τις ανάγκες των αγροτικών συνεταιρισμών.

Ο ίδιος πρότεινε τη θέσπιση ειδικών κινήτρων, και την τροποποίηση περιοριστικών αποφάσεων για την πτηνοτροφία, την αύξηση των επιλέξιμων δαπανών για κτιριακές υποδομές, καθώς και την αύξηση του ανώτατου ύψους ενίσχυσης για μεγαλύτερες επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα.

«Η έκδοση επενδυτικών προγραμμάτων για τον πρωτογενή τομέα πραγματοποιείται σε αραιά και μη προβλέψιμα χρονικά διαστήματα, ανά 2-3 έτη περίπου, γεγονός που δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των παραγωγών και οδηγεί σε συσσώρευση μεγάλου αριθμού αιτημάτων κατά την προκήρυξη των προγραμμάτων», ανέφερε ο κ. Δημητρίου.

Ο ίδιος ζήτησε ν΄ αυξηθεί το ανώτατο ποσοστό επιλέξιμων δαπανών για κτιριακές υποδομές από 45% σε 60% στις πτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, λαμβάνοντας υπόψιν και την αύξηση του κόστους κατασκευής. Επίσης, ζήτησε εξαίρεση του κανόνα του ανώτατου ύψος ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο για τις πλήρως καθετοποιημένες επιχειρήσεις. Και τόνισε πως χρειάζεται αύξηση του ανώτατου ύψους ενίσχυσης από 600.000 ευρώ σε 1.000.000 ευρώ για τον πρωτογενή τομέα.

ΠΕΡΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΩΝ

Σε ό, τι αφορά στο φορολογικό ζήτημα τόνισε επίσης τα προβλήματα στην εφαρμογή φορολογικών εκπτώσεων, στις επιστροφές ΦΠΑ και στην εφαρμογή του κλιματικού νόμου.

«Τα υφιστάμενα φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα του αναπτυξιακού νόμου δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των αγροτικών συνεταιρισμών. Η ΚΥΑ του 2023 δημιουργεί περιορισμούς στην ίδρυση, επέκταση και τον εκσυγχρονισμό των πτηνοτροφικών μονάδων. Πιστεύουμε ότι η θέσπιση ειδικών φορολογικών κινήτρων στους αγροτικούς συνεταιρισμούς, ώστε να ενισχυθούν οι συλλογικές επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα, με την τροποποίηση της ΚΥΑ που σας προανέφερα, έτσι ώστε να ενισχυθεί η ελληνική πτηνοτροφία με την ίδρυση και επέκταση των μονάδων εκτροφής στον αναπτυξιακό νόμο», είπε.

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΞΕΝΗ ΑΓΟΡΑ – ΔΑΝΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ

«Οι προμηθευτές του εξωτερικού αδυνατούν να παραδώσουν εγκαίρως τους εξοπλισμούς, με αποτέλεσμα να μην ολοκληρωθούν πολλά έργα για να υπάρξει μία απορρόφηση μεγάλου μέρους των διαθέσιμων κονδυλίων. Αν αναλογιστούμε ότι εκδόθηκαν αποφάσεις τον Οκτώβριο του 2025 και η καταληκτική ημερομηνία είναι 30-4-2026», είπε.

Όσον αφορά στο RRF, το δάνειο δηλαδή με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης ανέφερε πως «ενώ υπήρξε εξαρχής η καταληκτική ημερομηνία 30/6 και είχε γίνει ο προγραμματισμός όλων, φορείς, αξιολογήσεις, τράπεζες, ξαφνικά πριν δύο ημέρες ενημερωθήκαμε αρμοδίως για αλλαγή της καταληκτικής ημερομηνίας κατά ένα μήνα λιγότερο, δηλαδή στις 28/5», τόνισε.

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΚΑΙ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο υψηλό ενεργειακό κόστος και στην ανάγκη στήριξης επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με προτεραιότητα σε αγρότες και συνεταιρισμούς, απλούστευση αδειοδοτήσεων και ευνοϊκότερους όρους διάθεσης της παραγόμενης ενέργειας.

Τέλος, επισήμανε πως τα χωροταξικά και γραφειοκρατικά προβλήματα δυσκολεύουν την ίδρυση και επέκταση αγροτικών και πτηνοτροφικών εγκαταστάσεων και τόνισε την ανάγκη άμεσων αλλαγών ώστε να δοθεί αναπτυξιακή προοπτική στον αγροδιατροφικό τομέα.

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο θεσμικό εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων στον τομέα των οπωροκηπευτικών φέρνει η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ.

Οι τροποποιήσεις αφορούν κυρίως τις διαδικασίες υποβολής, αξιολόγησης και πληρωμών για το έτος 2026, εισάγοντας ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις για οργανώσεις παραγωγών και υπηρεσίες.

Με τη νέα απόφαση, δίνεται παράταση για την υποβολή αιτήσεων νέων επιχειρησιακών προγραμμάτων, καθώς και τροποποιήσεων υφιστάμενων.

Ειδικά για το 2026, οι οργανώσεις παραγωγών μπορούν να καταθέτουν αιτήσεις έως τις 24 Απριλίου 2026, ενώ προβλέπονται αντίστοιχες τροποποιήσεις και για τα προγράμματα που ξεκίνησαν τα έτη 2024 και 2025.

Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων από τις αρμόδιες επιτροπές προσαρμόζεται επίσης για το 2026, με στόχο την επιτάχυνση των εγκρίσεων.

Οι σχετικές εισηγήσεις για τα νέα προγράμματα θα πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις 25 Μαΐου 2026, ενώ για τις εντός του έτους τροποποιήσεις τίθεται προθεσμία έως τις 15 Ιουλίου.

Για το 2026 οι αιτήσεις πληρωμής, προκαταβολών ή εξόφλησης υπολοίπου θα μπορούν να υποβάλλονται και σε έντυπη μορφή στις ΔΑΟΚ, συνοδευόμενες από τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Η απόφαση προβλέπει και ρήτρες καθυστέρησης για τις αιτήσεις πληρωμών. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής, επιβάλλεται μείωση της ενίσχυσης κατά 1% για κάθε ημέρα καθυστέρησης, εκτός εάν συντρέχουν εξαιρετικοί και τεκμηριωμένοι λόγοι.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων των Νέων Γεωργών βρίσκεται σε εξέλιξη και το επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η ένταξη των δικαιούχων και η καταβολή της πρώτης δόσης ενίσχυσης. Αυτό τόνισε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Agrotica 2026.

Ο ΑγροΤύπος επισημαίνει ότι από τον περασμένο Οκτώβριο δήλωνε το ΥπΑΑΤ ότι θα είχε ξεκινήσει η ένταξη των δικαιούχων και θα είχαν πληρωθεί οι Νέοι Γεωργοί την προκαταβολή της ενίσχυσης. 

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του Υπουργού βρέθηκε η εκδήλωση με θέμα «Νέοι Αγρότες & Αγροτική Επιχειρηματικότητα», που πραγματοποιήθηκε στο περίπτερο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην Agrotica. Όπως σημείωσε ο Υπουργός, η ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού στον πρωτογενή τομέα αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας.

Ο Κώστας Τσιάρας παρουσίασε τα βασικά στοιχεία των πολιτικών στήριξης των νέων αγροτών τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, μέσω του προγράμματος των Νέων Γεωργών διατέθηκαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ την τελευταία πενταετία, με στόχο την ηλικιακή ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού της ελληνικής γεωργίας.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα που ενεργοποιήθηκε το 2021 κινητοποίησε 598 εκατομμύρια ευρώ δημόσιας δαπάνης, δίνοντας τη δυνατότητα σε 15.900 νέους ανθρώπους να ξεκινήσουν την επαγγελματική τους πορεία στον πρωτογενή τομέα. Παράλληλα, το 2024 προκηρύχθηκε νέα πρόσκληση για τους Νέους Γεωργούς, με πόρους 410 εκατομμυρίων ευρώ από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027.

Η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων βρίσκεται σε εξέλιξη και, όπως ανέφερε ο Υπουργός, το επόμενο διάστημα θα προχωρήσει η ένταξη των δικαιούχων και η καταβολή της πρώτης δόσης ενίσχυσης.

Οι ενισχύσεις αυτές φτάνουν έως και 44.000 ευρώ ανά δικαιούχο, δημιουργώντας ουσιαστικά κίνητρα για νέους ανθρώπους να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα.

Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η στήριξη των νέων αγροτών δεν περιορίζεται μόνο στην πρώτη εγκατάσταση, αλλά αφορά συνολικά τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα.  Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της αγροτικής επιχειρηματικότητας και της πρόσβασης των παραγωγών σε χρηματοδοτικά εργαλεία, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία με τον χρηματοπιστωτικό τομέα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην υλοποίηση επενδύσεων και στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης συμμετείχε επίσης στην εκδήλωση για τη συμπλήρωση 99 χρόνων από την ίδρυση της Γεωπονικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Στην παρέμβασή του ανέδειξε τη συμβολή της γεωπονικής επιστήμης στην ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας και τη σημασία της σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με την παραγωγή.

Όπως υπογράμμισε, η γεωπονική εκπαίδευση αποτέλεσε διαχρονικά βασικό πυλώνα στήριξης της αγροτικής παραγωγής της χώρας και παραμένει κρίσιμη για την προσαρμογή της γεωργίας στις σύγχρονες προκλήσεις. Η συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και παραγωγικού τομέα, όπως σημείωσε, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μεταφορά της γνώσης και της καινοτομίας στην πράξη.

Επίσης, στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), ένα από τα κορυφαία ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επίσκεψή του Υπουργού συνέπεσε με την έναρξη των εργαστηριακών ελέγχων ενόψει του Πάσχα. Το εργαστήριο, πλήρως πιστοποιημένο από το Ενωσιακό Εργαστήριο, θα διενεργεί πάνω από 7.000 ελέγχους pcr σάλιου ανά εβδομάδα, διασφαλίζοντας την ομαλή διεξαγωγή των σφαγών αιγοπροβάτων και την αποτελεσματική πρόληψη της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Η πρωτοβουλία ενισχύει την ασφάλεια, προστατεύει τους παραγωγούς και ενδυναμώνει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Σε δημόσια διαβούλευση, έως και την Κυριακή (29 Μαρτίου), έβαλε το ΥπΑΑΤ το νέο πλαίσιο για τα Σχέδια Βελτίωσης.

Αφορά τον καθορισμό του πλαισίου εφαρμογής των Παρεμβάσεων: Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλουν στην Ανταγωνιστικότητα», Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» και Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει το ΥπΑΑΤ η νέα πρόσκληση αναμένεται να δημοσιευθεί Απρίλιο με Μάιο του 2026.

Από τη νέα πρόσκληση εξαιρούνται όσοι εντάχθηκαν στον  εκσυγχρονισμό και την κατασκευή θερμοκηπίων (Π3-73-2.9 ) αλλά και όσοι είχαν ενταχθεί στα Σχέδια Βελτίωσης στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020.

Η δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης κατανέμεται ως εξής:

• 200 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.1 που αφορά την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων
• 21,9 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.2 που αφορά την εξοικονόμηση ύδατος
• 40,7 εκατ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.6 που αφορά την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις

Επιλέξιμες δαπάνες
1. Ίδρυση, μετεγκατάσταση, ανέγερση, επέκταση και εκσυγχρονισμός γεωργικών κτιρίων και κατασκευών.
2. Αγορά γης έως το 10% των επιλέξιμων δαπανών του σχεδίου.
3. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού.
4. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση φυτειών παραγωγικής διάρκειας ζωής τουλάχιστον πέντε ετών, των οποίων η εγκατάσταση δεν γίνεται με τη χρήση σπόρου.
5. Περίφραξη και διαμόρφωση αγροτεμαχίων και περίφραξη φυτειών ή επενδύσεων.
6. Αγορά καινούργιου ανθοκομικού/μελισσοκομικού αυτοκινήτου.
7. Μηχανολογικός εξοπλισμός και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ για κάλυψη των αναγκών της εκμετάλλευσης.
8. Επενδύσεις εκσυγχρονισμού και μηχανολογικός εξοπλισμός για εξοικονόμηση ενέργειας.
9. Κτιριακές εγκαταστάσεις και μηχανολογικός εξοπλισμός για την ανάκτηση, επεξεργασία και επαναχρησιμοποίηση γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων και παραπροϊόντων στην πηγή.
10. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση καινούριου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού με στόχο την εξοικονόμηση ύδατος.
11. Επενδύσεις στις έγγειες βελτιώσεις, εντός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
12. Αγορά και εγκατάσταση Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης γεωργικής εκμετάλλευσης, εξοπλισμού επικοινωνιών και γραφείου.
13. Γενικές Δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνεται κάθε δαπάνη λήψης υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου.

Ένταση στήριξης
Η στήριξη παρέχεται υπό μορφή επιχορήγησης ως ποσοστό επί των δαπανών που έχει εξοφλήσει ο δικαιούχος.

1. Ένταση στήριξης έως 70% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
1.1. Δαπάνες που σχετίζονται με την εξοικονόμηση ενέργειας και την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ,
1.2. Δαπάνες που σχετίζονται με την μείωση χρήσης αρδευτικού νερού.

2. Ένταση στήριξης έως 60% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
2.1. Εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής, όπως αυτός θα προσδιορισθεί στην οικεία πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
2.2. Εξοπλισμός που συμβάλλει στη μείωση λίπανσης – διασποράς φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον.
2.3. Κτιριακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμός κτηνοτροφικών και μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων, εξαιρουμένων των επενδύσεων των περ. 3.1 και 3.2 της παρ. 3.
2.4. Εξοπλισμός που συμβάλλει στην διαχείριση - επεξεργασία υγρών και στερεών αποβλήτων της κτηνοτροφικής εγκατάστασης.

3. Ένταση στήριξης έως 50% για τις ακόλουθες κατηγορίες:
3.1. Γεωργικοί ελκυστήρες, περονοφόροι φορτωτές και bobcat.
3.2. Παρελκόμενα, αναρτόμενα, συρρόμενα γεωργικών ελκυστήρων.
3.3. Λοιπές δαπάνες που δεν αναφέρονται στις υποπαρ. 1 και 2

4. Η ένταση στήριξης των υποπαρ. 2 και 3 προσαυξάνεται κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις Περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου ή από γεωργούς νεαρής ηλικίας.

5. Η ένταση στήριξης των υποπαρ. 2 και 3 προσαυξάνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στις ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ).

6. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το ποσοστό ενίσχυσης να υπερβεί το 60% για τις επενδύσεις της υποπαρ. 3 και το 70% για τις επενδύσεις της υποπαρ. 2.

Προϋπολογισμός
Ο μέγιστος αιτούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει:
Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις σε ΑΠΕ τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα, ενώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τα 2.500.000 €.
Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις με σκοπό την εξοικονόμηση ύδατος τα 150.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 250.000 € για συλλογικά σχήματα.
Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας και σηροτροφίας τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 400.000 για συλλογικά σχήματα.
Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής τα 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα. 

Δείτε τη διαβούλευση

Νέα τροποποίηση στο πλαίσιο υλοποίησης του υπο-Μέτρου 2.1 «Χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στο γεωργικό τομέα» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια. Με την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τροποποιείται για δέκατη φορά η αρχική απόφαση ένταξης πράξεων, που αφορά την παροχή γεωργικών συμβουλών σε παραγωγούς μέσω πιστοποιημένων φορέων.

Η τροποποίηση καθορίζει το επικαιροποιημένο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του προγράμματος, τις μεταβολές στις ενταγμένες πράξεις, καθώς και τις περιπτώσεις ανάκλησης πράξεων που είχαν εγκριθεί στο πλαίσιο της πρόσκλησης του 2022.

Το πλαίσιο του υπο-Μέτρου 2.1

Το υπο-Μέτρο 2.1 εντάσσεται στο Μέτρο 2 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο αφορά την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, υπηρεσιών διαχείρισης γεωργικών εκμεταλλεύσεων και υπηρεσιών αντικατάστασης στην εκμετάλλευση.

Σκοπός της παρέμβασης είναι η υποστήριξη των γεωργών μέσω εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών που παρέχονται από πιστοποιημένους φορείς. Οι υπηρεσίες αυτές αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τη βελτίωση της περιβαλλοντικής διαχείρισης και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της αγροτικής πολιτικής. Η δράση υλοποιείται μέσω πρόσκλησης για την υποβολή αιτήσεων στήριξης και εντάσσεται στο πληροφοριακό σύστημα ΟΠΣΑΑ με κωδικό 2_1.

Έκταση εφαρμογής και αριθμός ωφελούμενων

Με βάση τα επικαιροποιημένα στοιχεία της απόφασης, προβλέπεται η παροχή κατ’ εκτίμηση 111.506 συμβουλευτικών υπηρεσιών προς 69.224 δυνητικούς ωφελούμενους γεωργούς. Οι υπηρεσίες θα υλοποιηθούν από 81 δικαιούχους φορείς παροχής γεωργικών συμβουλών, στο πλαίσιο 91 ενταγμένων πράξεων.

Η παροχή των συμβουλών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις προβλέψεις της σχετικής υπουργικής απόφασης και δύναται να περιλαμβάνει, όπου απαιτείται, τη διενέργεια εργαστηριακών αναλύσεων.

Κατά την παροχή κάθε συμβουλευτικής υπηρεσίας παράγονται τρία παραδοτέα μέσω του πληροφοριακού συστήματος που υποστηρίζει τη λειτουργία του προγράμματος.

Δημόσια δαπάνη του προγράμματος

Η συνολική δημόσια δαπάνη των πράξεων που εγγράφονται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ανέρχεται σε 84.955.702 ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στη στήριξη που λαμβάνουν οι δικαιούχοι φορείς για την παροχή των συμβουλευτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο φυσικό αντικείμενο των ενταγμένων πράξεων.

Ανάκληση πράξεων στο πλαίσιο της τροποποίησης

Στην ίδια απόφαση προβλέπεται και η ανάκληση συγκεκριμένων πράξεων που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα.

Συγκεκριμένα, ανακλήθηκε πράξη με δικαιούχο την εταιρεία «ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ Ανώνυμη Εταιρεία Υπηρεσιών Υποστήριξης Αγροπεριβαλλοντικού Χώρου», που αφορούσε την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, λόγω υποβολής αναληθών στοιχείων για τη λήψη ενίσχυσης, μη τήρησης της προβλεπόμενης μεθοδολογίας παροχής συμβουλών και μη υλοποίησης της πράξης αυτοτελώς σε όλα τα στάδιά της, όπως απαιτείται από το θεσμικό πλαίσιο του προγράμματος.

Η ανάκληση συνοδεύεται από διαδικασία δημοσιονομικής διόρθωσης και προβλέπει την εξ ολοκλήρου ανάκτηση της στήριξης. Ως συνέπεια της παραπάνω ανάκλησης, ανακλήθηκε και δεύτερη πράξη της ίδιας εταιρείας που αφορούσε την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

Τροποποιήσεις στα στοιχεία των ενταγμένων πράξεων

Με την ίδια απόφαση τροποποιούνται στοιχεία των ενταγμένων πράξεων που αφορούν την εγγραφή τους στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο των πράξεων, τους δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς και το παράρτημα που περιλαμβάνει τον πίνακα των ενταγμένων πράξεων.

Το επικαιροποιημένο παράρτημα αντικαθιστά το προηγούμενο και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της απόφασης. Κατά τα λοιπά, εξακολουθεί να ισχύει η αρχική απόφαση ένταξης πράξεων του Μαΐου 2023, όπως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα.

Διαβάστε ολόκληρη την απόφαση εδώ

Από τέλη Νοεμβρίου μέχρι αρχές Δεκεμβρίου του 2025 - μέσω αγροτικών κινητοποιήσεων και τρακτέρ στους δρόμους - πληρώθηκαν Αυτόχθονες Φυλές, Κομφούζιο, Βιολογικά φυτικής και Νιτρορύπανση για το 2025.

Συγκεκριμένα πληρώθηκε η προκαταβολή της παρέμβασης Π3-70-1.5, «Διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων» με ποσό 18.006.337,61 ευρώ.

Επίσης πληρώθηκε η προκαταβολή της παρέμβασης Π3-70-1.3.2 «Εφαρμογή της μεθόδου παρεμπόδισης σύζευξης των εντομολογικών εχθρών των καλλιεργειών (ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ)» με ποσό 16.500.000 ευρώ για το 2025.

Ακόμη έγινε η πίστωση της προκαταβολής της Παρέμβασης Π3-70-2.1 «Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους (νεοεισερχόμενοι στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία)» για την φυτική παραγωγή με ποσό 97.500.000 ευρώ. Η αρχική πρόσκληση της παρέμβασης είχε προϋπολογισμό 130 εκατ. ευρώ αλλά όπως φαίνεται είχαμε αποχώρηση ενταγμένων στο πρόγραμμα, με αποτέλεσμα το ποσό να μειωθεί στα 97,5 εκατ. ευρώ.

Επίσης έγινε η πληρωμή προκαταβολής της Δράσης 10.1.04: «Μείωση της ρύπανσης νερού από γεωργική δραστηριότητα», με ποσό 50,6 εκατ. ευρώ.

Κατά των αποτελεσμάτων της πληρωμής εκκαθάρισης και σύμφωνα με τα οριζόμενα στις ισχύουσες αποφάσεις και σχετικές προσκλήσεις, οι παραγωγοί μπορούν να υποβάλλουν σχετική ενδικοφανή προσφυγή.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, από τις τέσσερις δράσεις μόνο για τις αυτόχθονες φυλές άνοιξε η πλατφόρμα για να γίνουν ενδικοφανές προσφυγές για λίγες ημέρες αλλά χωρίς να υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση.

Για τις υπόλοιπες δράσεις έγιναν οι πληρωμές αλλά δεν έγινε η κατάθεση ενδικοφανής προσφυγής από τους παραγωγούς. Αυτό βέβαια έρχεται σε αντίθεση με όσα ανέφεραν οι σχετικές προσκλήσεις και είναι παράνομο με βάση την κοινοτική νομοθεσία.

Με την ενδικοφανή προσφυγή οι παραγωγοί μπορούν να προβούν σε διόρθωση προφανών σφαλμάτων που αφορούν στα παραστατικά συμμόρφωσης ή και να προβάλουν αντιρρήσεις κατά των ευρημάτων (κωδικών) που έχουν προκύψει κατά την πληρωμή της εκκαθάρισής τους. Παράλληλα, οφείλουν να κινήσουν τις απαραίτητες διοικητικές ενέργειες για τη διόρθωση των δεδομένων στην μηχανογραφική βάση, μέσω της οποίας πραγματοποιούνται από το Πληροφορικό Σύστημα οι διασταυρωτικοί έλεγχοι. Διευκρινίζεται ότι τα ευρήματα κατά των οποίων υποβάλλεται ενδικοφανής προσφυγή επανεξετάζονται μόνο μηχανογραφικά αντλώντας δεδομένα από τις σχετικές βάσεις.

Από όλα τα παραπάνω φαίνεται ότι τελικά δεν ακολουθήθηκε η σχετική διαδικασία και δεν έγιναν οι σχετικοί έλεγχοι.