Με τη μαραθώνια κατάθεση του Βαγγέλη Σημανδράκου, που χρημάτισε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ από τον Ιούλιο του 2022 έως τις αρχές Ιανουαρίου 2024 κι έφυγε επεισοδιακά συνέχισε τις εργασίες την περασμένη Τρίτη, η Επιτροπή Διερεύνησης του Σκανδάλου.
Ο γεωπόνος Βαγγέλης Σημανδράκος αποδόμησε την κατάθεση Μπαμπασίδη κι έδωσε ένα πιο σαφές περίγραμμα, σε ό, τι αφορά πρόσωπα και καταστάσεις, που επηρέασαν τα δρώμενα στον οργανισμό κι άφησε να εννοηθεί πως υπήρχαν ισχυρές πιέσεις, για να πληρωθούν κάποια αμαρτωλά ΑΦΜ.
Φωτογράφησε τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Λευτέρη Αυγενάκη κι όχι μόνο, για πράγματα και θαύματα που γίνονταν στον οργανισμό. Από την πλευρά του ο Ηρακλειώτης πολιτικός υπερασπίστηκε εαυτόν λέγοντας πως δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για τα όσα περιγράφει ο κ. Σημανδράκος και μπερδεύει τους κωδικούς, ανάμεσα σ΄ αυτούς που δεν έπρεπε να πάρουν αγροτική επιδότηση, γιατί δεν είχαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις και στους «μη επιλέξιμους».
Ο πρώην πρόεδρος Βαγγέλης Σημανδράκος, υπηρέτησε μέσω ΑΣΕΠ στον οργανισμό από τις 21 Ιουλίου 2022, έως τις 29 Δεκεμβρίου 2023, οπότε κι άφησε να εννοηθεί πως εξαναγκάστηκε σε παραίτηση από τη θέση του προέδρου. Απέφυγε να δώσει μία εικόνα διάλυσης του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά ταυτόχρονα ανέδειξε μία σειρά από αδυναμίες, παθογένειες κι άνωθεν παρεμβάσεις.
Ο κ. Σημανδράκος προσήλθε στην Επιτροπή «εξοπλισμένος» μ’ ένα κατεβατό από έγγραφα, κρατικά ή φορέων για να επιβεβαιώσει την άποψή του, τα οποία μοιράστηκαν σε βουλευτές της μείζονος και της ελάσσονος αντιπολίτευσης, που μετέχουν στην επιτροπή διερεύνησης του σκανδάλου. Κατέθεσε για όσα συνέβησαν στον οργανισμό από τον καιρό που ανέλαβε πρόεδρος την περίοδο Ιουλίου 2022 έως τις αρχές Ιανουαρίου 2024 κι έπεσαν στην αντίληψή του.
Υποστήριξε πως υπάρχει έγγραφο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που δείχνει πως η περίοδος 2022-2023 ήταν υπό έλεγχο: «Προκύπτει από όλα τα παραπάνω δεδομένα ότι την περίοδο 2019 - 2024 τα μέλη του Δ.Σ. και οι αξιωματούχοι του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. ενήργησαν με συντονισμένο τρόπο με αξιωματούχους του ΥΠΑΑΤ, καθώς και με εκπροσώπους των ΚΥΔ και αιτούντες βασικής ενίσχυσης, προκειμένου να δημιουργήσουν συνθήκες απόκτησης ενισχύσεων και ν’ αποτρέψουν αποτελεσματικούς ελέγχους για εξασφάλιση πληρωμής αιτούντων που δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις».
Η κατάθεση Σημανδράκου διέψευσε εν μέρει την κατάθεση Σαλάτα πως είχαν βουλιάξει τα πάντα στον οργανισμό: “Προσκομίζω τη δήλωση αξιοπιστίας από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου έχει ελέγξει την πληρωμή, την προκαταβολή του 2022 και την εξόφληση του 2022 για τη βασική και το «πρασίνισμα», όπου στην τελευταία σελίδα λέει: «Ουδέν σφάλμα»”.
-Επί ημερών του – υποστήριξε ο κ. Σημανδράκος, τηρήθηκαν όλες οι προθεσμίες για την πληρωμή των αγροτών. «Πάντα τηρούσα τα χρονοδιαγράμματα», είπε.
Τα αμαρτωλά ΚΥΔ, οι πιέσεις για τα μπλεγμένα ΑΦΜ και οι ημέτεροι
-Ισχυρίστηκε πως δέχθηκε πιέσεις για την πληρωμή δεσμευμένων ΑΦΜ.
-Κατέθεσε πως ο ίδιος κι όχι ο Κυριάκος Μπαμπασίδης έστειλε υπόθεση στο Ειρηνοδικείο της Κω κι άφησε να εννοηθεί πως όταν υπήρχαν θολά σημεία σε επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά υπήρχε μία συνεργασία με το Κτηματολόγιο.
- Μίλησε για άψογη συνεργασία με τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιώργο Γεωργαντά, ο οποίος είναι τώρα αντιπρόεδρος της Βουλής. Τόνισε ότι με τον κ. Γεωργαντά συνεργάστηκε για να πάνε τα δεδομένα του οργανισμού στο «gov» αλλά άφησε να εννοηθεί πως υπήρξε πολύ κακό κλίμα με τον διάδοχο Γεωργαντά, τον Λευτέρη Αυγενάκη.
- Ανέφερε πως είχε στείλει στη Δικαιοσύνη, «αρκετά Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων (ΚΥΔ) ΟΣΔΕ (που) χρησιμοποιούσαν το ΑΦΜ των ΕΛΤΑ (…) Πρόκειται για 4.493 μισθωμένα αγροτεμάχια από τα έτη 2019 μέχρι το 2022, με κάθε χρονιά και διαφορετικά ΑΦΜ. Περίπου 280 Κέντρα Υποβολής εμπλέκονται σε αυτήν την υπόθεση και η ζημιά είναι για 15 εκατομμύρια περίπου. Είχε γίνει χρέωση στον κ. Μπαμπασίδη τον Φεβρουάριο του 2023. Μέχρι τις 7-11-2023 δεν είχε φέρει σε εμένα κάτι, οπότε αποφάσισα από μόνος μου να στείλω την υπόθεση στη δικαιοσύνη».
-Μίλησε για άλλο ένα αμαρτωλό ΚΥΔ, που συντόνιζε εκτάσεις εκτός Κρήτης, στο οποίο συμμετείχαν 27, που είχαν κάνει αιτήσεις. «Οι πιο πολλοί ήταν από την Κρήτη, κυρίως σε περιοχές της Εύβοιας, Πελοποννήσου, Άνδρου, Τήνου, Σάμου, Λέσβου και Κύθνου. Οι εκτάσεις είναι πραγματικά πάρα πολύ μεγάλες. Και η υπόθεση της Κω που υπάρχει και η δυσκολία και με το κτηματολόγιο, όπως ορθώς ειπώθηκε».
-Για τις προσφυγές ορισμένων ΑΦΜ, είπε πως όταν ανέλαβε καθήκοντα βρήκε 4 καταγγελίες «με κάποιους παραγωγούς που δήλωναν αγριελιές σε διάφορες περιοχές εκ των οποίων μία κοντά στο χωριό του στην Εράτυρα Κοζάνης. Εξήγησε πως αυτό τον παραξένεψε, όταν διάβασε τις καταγγελίες και μίλησε «με τον υπάλληλο του εσωτερικού ελέγχου και με τον διευθυντή, τους χρέωσα τις καταγγελίες. Ήταν περίπου 1.250 ή 1.300 ΑΦΜ».
- Για το σύστημα monitoring επισήμανε πως πιλοτικά εφαρμόστηκε από το 2022 έως το 2023 κι αρχικά αφορούσε τρεις Περιφερειακές Ενότητες, την Ημαθία, τα Τρίκαλα και την Καρδίτσα. «Έγιναν περίπου 3.200 επιτόπιοι έλεγχοι σ’ αυτήν την εφαρμογή. Η ακρίβεια ήταν περίπου 95% με 97%, οπότε αποφασίσαμε ότι θα συμπληρωθεί, θα γίνει πιο μεγάλη η πληροφορία στο monitoring και μετά εφαρμόστηκε καθολικά σε όλη την Ελλάδα», ανέφερε ο κ. Σημανδράκος.
- Έριξε αιχμές κατά του πρώην προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρη Μελά, ο οποίος υπήρξε και υπηρεσιακός αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και υποψήφιος ευρωβουλευτής της ΝΔ.
«Από τις ιεραρχικές (ενστάσεις), οι οποίες αναφέρθηκαν από τον κ. Μπαμπασίδη και τον κ. Σαλάτα σάς ενημερώνω ότι ο μεγαλύτερος αριθμός τότε -δεν θυμάμαι ακριβώς πόσες- είχαν υποβληθεί στον κ. Μελά από το 2021 και μετά. Υπήρχαν δηλαδή παραγωγοί οι οποίοι (…) αντιμετώπιζαν ένα πρόβλημα από κάποιους ελέγχους και ήθελαν να διεκδικήσουν το δίκιό τους. Υπέβαλαν μία αίτηση, μία ένσταση το 2021, η Επιτροπή Ενστάσεων, λυπάμαι γι’ αυτό, αλλά δεν έκανε τίποτα. Επιτελούσε μόνο τον ρόλο του ταχυδρόμου. Τα έδινε στην κεντρική υπηρεσία, ενώ θα μπορούσε άνετα το πρόβλημα να λυθεί από την Επιτροπή Ενστάσεων (…). Τα διαβίβασε στην κεντρική υπηρεσία και εκεί λιμνάζουν. Ξαναέγινε ενόχληση γι’ αυτό και κάποια στιγμή έπρεπε κάποιος να αποφασίσει να πει ή ένα «ναι» ή ένα «όχι». Κάποιες ιεραρχικές προχώρησαν, κάποιες ιεραρχικές δεν προχώρησαν», σημείωσε ο κ. Σημανδράκος και πρόσθεσε πως «ο κ. Μπαμπασίδης ήταν γνώστης όλων των ιεραρχικών. Δεν υπήρχε ιεραρχική, η οποία δεν πήγε στο γραφείο του».
Στην κατάθεσή του ο Σημανδράκος αθώωσε τη Σωτηριάδου
-Για την περίπτωση ελέγχου την 73χρονη, Παναγιώτα Σωτηριάδου είπε πως κακώς διαπομπεύτηκε διότι είναι αγρότισσα αλλά δεν είχε ιδιόκτητες εκτάσεις. Νοίκιαζε περίπου 4.000 στρέμματα αλλά είχε απίστευτα πολλά μισθωτήρια σε σημείο να την πετά έξω το πληροφοριακό σύστημα: «Η συγκεκριμένη παραγωγός είχε εκείνη την περίοδο περίπου στα χίλια και κάτι μισθωτήρια, δηλαδή χίλια έντυπα. Δεν μπόρεσε να γίνει καταχώριση του αιτήματος από τα ΚΥΔ, έγινε έλεγχος, φάνηκε ότι είχε κάποια κενά μέσα». Εξήγησε πως η συγκεκριμένη γυναίκα ήταν παραγωγός ζωοτροφών, σκληρού σίτου, αρωματικών φυτών κ.ά. κι είχε παραστατικά και για το πετρέλαιο και για ανταλλακτικά κι από γεωπόνο, που όντως δικαιολογούσαν την δήλωσή της.
-Ο κ. Σημανδράκος κάρφωσε τον «Φραπέ», ονόματι Γιώργο Ξυλούρη και μετά την κατάθεσή του για την 73χρονη πρόσθεσε: «Σε αντιδιαστολή μ’ αυτό, θα ήθελα να σας πω, να σας καταθέσω και αντίγραφα από τη δήλωση ενός πολύ γνωστού, που μας έχει απασχολήσει όλους, είναι η δήλωση του κ. Ξυλούρη, ή ανθρώπων του κ. Ξυλούρη, που δείχνει βοσκοτόπια και αγριελιές σε ιδιόκτητες περιοχές στη Χίο και στην Πάρο».
-Στην προσπάθεια του κυβερνητικού βουλευτή Μακάριου Λαζαρίδη να τον στριμώξει, ο κ. Σημανδράκος αρνήθηκε ότι επί ημερών του υπήρξε «εμπιστευτικό» πρωτόκολλο στον οργανισμό. Ίσα – ίσα ανέφερε πως μεταβίβασε όλα τα ποσοστά που είχε σε γεωπονική επιχείρηση στον συνεταίρο του, μόλις ανέλαβε πρόεδρος τον ΟΠΕΚΕΠΕ, και ότι επέστρεψε στην εταιρεία του, ένα χρόνο μετά την αποχώρησή του από τον οργανισμό, όπως επιτάσσει η κείμενη νομοθεσία.
Για το θέμα του «εμπιστευτικού πρωτόκολλου», τόνισε πως έχει ζητήσει και σχετική βεβαίωση από τη «Διεύθυνση Οικονομικού του Οργανισμού και από τον Γενικό Διευθυντή». «Προφορικώς μου είπαν ότι εννοείται ότι δεν υπάρχει δεύτερο πρωτόκολλο τα τελευταία, τουλάχιστον, 15 χρόνια», ανέφερε.
-Υποστήριξε ότι η εταιρεία του δεν είχε σχέση με τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων κι ότι για να μετέχει έπρεπε να είναι πιστοποιημένος από τον ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά η επιχείρησή του δεν ήταν.
Για τους λόγους της παραίτησής του από τον οργανισμό που τοποθετήθηκε μέσω ΑΣΕΠ άφησε να εννοηθεί πως δεν είχε καλή συνεργασία με τον πρώην υπουργό Λευτέρη Αυγενάκη: «Πάντα υπήρχε ενημερωτικό σημείωμα στο γραφείο του (υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης) κ. Γεωργαντά. Αυτό προσπάθησα και στον κ. Αυγενάκη (αλλά) δεν υπήρχε επικοινωνία. Με τον κ. Αυγενάκη, γίνονταν όμως οι ενημερώσεις μέσω e-mail και συνεργατών». Ο κ. Σημανδράκος τόνισε πως του ζητήθηκε “τρεις φορές τηλεφωνικά η παραίτησή του, και ότι έγινε δέκτης ενόχλησης για την «κακή πληρωμή» στα τέλη 2023”.
Ερωτώμενος από την εισηγήτρια της μειοψηφίας, Μιλένα Αποστολάκη, για τους λόγους της επίθεσης από τον κ. Αυγενάκη, ο κ. Σημανδράκος είπε ότι «δεν μου δόθηκε η δυνατότητα να εξηγήσω εγγράφως ή προφορικώς εάν η πληρωμή είχε προβλήματα ή όχι. Ο κ. υπουργός επέλεξε τη μέθοδο της απαξίωσης του χαρακτήρα και της επαγγελματικής υπόστασής μου για να με αναγκάσει να φύγω».
-Για το θέμα της πληρωμής χιλιάδων δεσμευμένων ΑΦΜ, είπε ότι υπήρξε αναφορά του κ. Στρατάκου (σ.σ. πρώην γενικού γραμματέα του ΥΠΑΑΤ), «ότι κάτι πρέπει να κάνουμε με τα δεσμευμένα ΑΦΜ, και ότι, αφού έφυγε από τον οργανισμό, υπάρχει στα πρακτικά του ΔΣ, φράση του μετέπειτα προέδρου κ. Μπαμπασίδη, ότι έχει άνωθεν εντολή να προχωρήσει».
-Ο κ. Σημανδράκος κατέθεσε πως δεχόταν συχνές τηλεφωνικές κλήσεις του κ. Στρατάκου, ότι θα πρέπει να πληρωθεί ο Γιώργος ο Ξυλούρης (ο λεγόμενος «Φραπές»). Στο αίτημα Στρατάκου τόνισε πως απάντησε ότι ο μόνος τρόπος να πληρωθεί για να συμβεί αυτό είναι να γίνει έλεγχος σ’ όλη την εκμετάλλευση.
-Αναφέρθηκε σ΄ ένα ζοφερό κλίμα, που είχε δημιουργηθεί στον οργανισμό, διότι τα μέλη της διοίκησης είχαν δηλώσει παραίτηση, αλλά παρέμεναν στο ΔΣ. Σύμφωνα με τον κ. Σημανδράκο απευθύνθηκε στον Λευτέρη Αυγενάκη, αλλά δεν έτυχε απάντησης, και ζήτησε ακρόαση από τον υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ κ. Γιάννη Μπρατάκο (τότε στενό συνεργάτη του πρωθυπουργού). Του ανέφεραν, ισχυρίστηκε, «προχωράς, κάνεις τις πληρωμές και βρισκόμαστε το νέο έτος».
Ο ίδιος έκανε λόγο εμμέσως πλην σαφώς για προσβλητικές συμπεριφορές, που ουσιαστικά τον εξανάγκασαν σε παραίτηση: «Περί τα τέλη Δεκεμβρίου ο κ. Μπρατάκος μου ζήτησε να προσέλθω στο Μαξίμου, κι ενώ είχα ενημερώσει τη γραμματέα μου ν’ αναβάλλει το ΔΣ που ήταν για την ίδια ώρα. Έμαθα εκ των υστέρων, ότι όσο ήμουν στο Μαξίμου, το είχε συγκαλέσει – ως αναπληρωτής μου – ο κ. Μπαμπασίδης. Εκεί έφεραν ως έκτακτο θέμα εισήγηση αλλαγής όλων των διευθυντών, και μεταξύ άλλων της κ. Τυχεροπούλου που πήγε στον «Εσωτερικό Έλεγχο»».
Όπως ανέφερε «τότε αντιλήφθηκα ότι δεν έχει νόημα να είμαι σε έναν οργανισμό, σ’ ένα ΔΣ που, έλειψα μία ώρα για να πάω στο Μαξίμου, και δεν υπήρξε κατανόηση. Αντιλαμβάνομαι ότι ήταν σοβαρό, και υπέβαλα την παραίτησή μου, όταν γίνονται τέτοιες παράτυπες διαδικασίες κατάληψης εξουσίας», είπε ο κ. Σημανδράκος.
Πυρά κατά Σημανδράκου από τον πρώην υπουργό Λευτέρη Αυγενάκη
Διαφορετική διάσταση στα παραπάνω έδωσε με ανακοίνωσή του ο Λευτέρης Αυγενάκης. «Στη σημερινή συνεδρίαση της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής, ο πρώην Πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, κ. Σημανδράκος, είχε την ευκαιρία να δώσει απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα που του τέθηκαν. Δυστυχώς, όμως, για ακόμη μία φορά, δεν απάντησε. Αντί για σαφείς εξηγήσεις, επέλεξε την τακτική της υπεκφυγής:
- Πότε και με ποιο τρόπο, αποδεδειγμένα, πιέστηκε από μέρους μου για να απελευθερώσει τα χιλιάδες «δεσμευμένα ΑΦΜ»;
- Πού είναι οι αποδείξεις του; Μια εντολή; Ένα έγγραφο; Ένα μήνυμα από μέρους μου;
- Πότε και πώς με ενημέρωσε για τον ακριβή αριθμό των «δεσμευμένων» ΑΦΜ;
- Γιατί δεν προώθησε στη Δικαιοσύνη τα «παράνομα ΑΦΜ» που για χρόνια διατηρούνταν απλώς «στο συρτάρι», καθιστώντας ομήρους τους όποιους νόμιμους δικαιούχους αγρότες;
Ενώ ρωτήθηκε επανειλημμένως από τα μέλη της Επιτροπής, εντέχνως απέκρυψε ότι τα «δεσμευμένα ΑΦΜ» είναι διαφορετικό από τους «μη επιλέξιμους δικαιούχους», που, όντως αναφέρει στην από 30.10.23 επιστολή του».
