Ελαιώνες μετά την πυρκαγιά: Οι χειρισμοί για την αποκατάσταση

Ανακοινώθηκαν οι πρώτες τιμές για τις πράσινες ελιές ποικιλίας Αμφίσσης (Κονσερβολιάς - Χονδροελιάς).

Τις τιμές παραλαβής πράσινων ελιών, της ποικιλίας Χονδροελιάς, για την ελαιοκομική περίοδο 2026-2027 ανακοίνωσε η Ένωση Αγρινίου.

Ο τιμοκατάλογος προβλέπει κλιμάκωση ανάλογα με το μέγεθος του καρπού, με την υψηλότερη τιμή να διαμορφώνεται στα 1,25 ευρώ το κιλό την μεγάλη κατηγορία (101-110 τεμαχίων ανά κιλό).

Στα 70 λεπτά το κιλό δίνει τιμή για το 200άρι (181-200 τεμαχίων), ενώ για τα ψιλά μεγέθη δίνει τιμή στα 30 λεπτά το κιλό (321-350 τεμαχίων).

Όπως τονίζει η Ένωση Αγρινίου οι αναγραφόμενες τιμές αφορούν ελιές πρώτης ποιότητας, ταξινομημένες κατά μέγεθος, χωρίς μειονεκτήματα από δάκο, χαλάζι, κόκκινους ή χτυπημένους καρπούς, με ανοχή έως 2%.

Για παραγωγούς που δεν είναι μέλη στις ομάδες παραγωγών επιτραπέζιων ελιών του ΑΣ «Ένωση Αγρινίου», θα εφαρμόζεται μείωση 0,05 ευρώ ανά κιλό στις τιμές.

Η παραλαβή βρώσιμης ελιάς πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις της Σπολάιτας, όπου λειτουργεί το εργοστάσιο επεξεργασίας και τυποποίησης, καθώς και στο υποκατάστημα της Αμφιλοχίας. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των παραγωγών λειτουργούν επίσης σταθερά σημεία παραλαβής στο Αγγελόκαστρο, στην Παλαιομάνινα, στο Ελαιόφυτο και στο Καστράκι.

Φθιώτιδα

Επίσης, σήμερα Πέμπτη (1/10/2026), ο Αγροτικός Ελαιουργικός Συνεταιρισμός (ΑΕΣ) Στυλίδας ανακοίνωσε τον επίσημο τιμοκατάλογο αγοράς επιτραπέζιων ελιών για την εμπορική περίοδο 2025/2026. Οι τιμές ανά ποικιλία έχουν ως εξής:

Πράσινες Αμφίσσης (Κονσερβολιές)

Για τα μεγάλα μεγέθη (μέχρι 110 τεμάχια) πράσινης Κονσερβολιάς δίνει για την συμβατική 1,20 ευρώ το κιλό και για την βιολογική 1,25 ευρώ το κιλό.
Για τα μεσαία μεγέθη (181 έως 200 τεμάχια) πράσινης Κονσερβολιάς δίνει για την συμβατική 0,70 ευρώ το κιλό και για την βιολογική 0,85 ευρώ το κιλό.
Για τα μικρά μεγέθη (281 έως 300 τεμάχια) πράσινης Κονσερβολιάς δίνει για την συμβατική 0,55 ευρώ το κιλό και για την βιολογική 0,70 ευρώ το κιλό.

Πράσινες Χαλκιδικής

Για τα μεγάλα μεγέθη (μέχρι 110 τεμάχια) πράσινης Κονσερβολιάς δίνει για την συμβατική 1,20 ευρώ το κιλό και για την βιολογική 1,25 ευρώ το κιλό.
Για τα μεσαία μεγέθη (181 έως 200 τεμάχια) πράσινης Κονσερβολιάς δίνει για την συμβατική 0,60 ευρώ το κιλό και για την βιολογική 0,75 ευρώ το κιλό.
Για τα μικρά μεγέθη (221 έως 240 τεμάχια) πράσινης Κονσερβολιάς δίνει για την συμβατική 0,50 ευρώ το κιλό και για την βιολογική 0,65 ευρώ το κιλό.

Μεγάρων

Σκούπα για όλα τα μεγέθη στα 0,65 ευρώ το κιλό

Κόκκινες ελιές

Για τα μεγάλα μεγέθη (μέχρι 110 τεμάχια) δίνει 1 ευρώ το κιλό.
Για τα μεσαία μεγέθη (151 έως 160 τεμάχια) δίνει 0,50 ευρώ το κιλό

Η έναρξη της υποχρέωσης έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη διακίνηση ελαιοκάρπου από τους ελαιοπαραγωγούς μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 2027, σύμφωνα με απόφαση της ΑΑΔΕ.

Όπως τονίζει η μετάθεση των προθεσμιών παρέχει τον απαραίτητο χρόνο σε παραγωγούς και επιχειρήσεις για τις απαιτούμενες υλοποιήσεις και την ομαλή συμμόρφωσή τους με τις νέες υποχρεώσεις.

Συγκεκριμένα, ειδικά για τους ελαιοπαραγωγούς αγρότες, η έναρξη της υποχρέωσης έκδοσης των παραστατικών διακίνησης και διαβίβασης των δεδομένων της Α’ φάσης μετατίθεται για την 1/1/2027, ταυτόχρονα με την υποχρέωση έναρξης της Β’ φάσης της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.

Η μετάθεση ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι, κατά την παραλαβή του ελαιόκαρπου, εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής από τα ελαιοτριβεία και αφορά όσους δεν εντάσσονται στις υπόχρεες οντότητες της πρώτης περιόδου εφαρμογής.

Τα παραπάνω περιλαμβάνονται σε σχετική ανακοίνωση για την παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης αποθεμάτων στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ.

Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

Τηλεφωνικά στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00

Ψηφιακά στο my1521 για ερωτήματα σχετικά με:

• την Ηλεκτρονική Τιμολόγηση μέσω της διαδρομής: Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA > Θέματα Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης – ΥΠΑΗΕΣ > επιλέγοντας τη σχετική υποθεματική ενότητα.
• το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής μέσω της διαδρομής: Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA > Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής.
• τις εφαρμογές της ΑΑΔΕ μέσω της διαδρομής: Εφαρμογές κινητών συσκευών > myDATAapp > Ηλεκτρονική Τιμολόγηση > Έκδοση & Διαβίβαση Παραστατικών ή Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA > Timologio. 

Διαβάστε την ανακοίνωση

Παράταση εφαρμογής της υποχρεωτικής δήλωσης συγκομιδής ελαιοκάρπου

Να θυμίσουμε ακόμη ότι δόθηκε παράταση, έως την 1η Οκτωβρίου 2027, για την υποχρεωτική υποβολή δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου. Επίσης οι κυρώσεις δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028.

Συγκεκριμένα με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, μετά από εισήγηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννη Ανδριανού, τροποποιείται το ισχύον πλαίσιο για τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιοκάρπου.

Με την απόφαση προβλέπεται ότι η υποχρέωση όλων των νόμιμων κατόχων ελαιοτεμαχίων να υποβάλλουν δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2027.

Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος, καθώς οι προβλεπόμενες κυρώσεις δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028.

Η απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο της σταδιακής εφαρμογής του συστήματος δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου, παρέχοντας στους παραγωγούς τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής στις νέες υποχρεώσεις και στις απαιτήσεις του συστήματος.

Περισσότερο από το 75% των ελαιώνων της Ισπανίας λειτουργούν επί του παρόντος με ζημία ή στα όρια της οικονομικής βιωσιμότητας, καθώς το κόστος παραγωγής ελαιολάδου υπερβαίνει την τιμή που λαμβάνουν οι ελαιοκαλλιεργητές για τους περισσότερους τύπους ελαιώνων. Αυτό προκύπτει από μελέτη του 2026 της Ισπανικής Ένωσης Ελαιοκομικών Δήμων (AEMO).

Σύμφωνα με τη μελέτη, το κόστος παραγωγής 1 κιλού ελαιολάδου κυμαίνεται μεταξύ 3,08 ευρώ σε αρδευόμενους υπερεντατικούς ελαιώνες και 5,31 ευρώ σε παραδοσιακούς ξηρικούς ελαιώνες. Από την άλλη η μέση τιμή παραγωγού στην Ισπανία, για τον μήνα Ιούλιο, σε όλες τις ποιότητες ήταν περίπου στα 3,26 ευρώ/κιλό.

Όσον αφορά το μέσο κόστος παραγωγής ελαιολάδου στην Ισπανία αυξήθηκε, κατά 57%, από το 2020 έως και το 2026. Η αύξηση οφείλεται στο υψηλότερο κόστος εργασίας, μηχανημάτων, ενέργειας, καυσίμων και λιπασμάτων.

Οι μεγαλύτερες διαφορές στο κόστος συνδέονται με τα προβλήματα στην συγκομιδή, καθώς η συγκομιδή σε παραδοσιακούς ελαιώνες σε επικλινείς εκτάσεις απαιτεί σημαντικά περισσότερη χειρωνακτική εργασία και υψηλά μεροκάματα.

Σύμφωνα με την AEMO, μόνο οι υπερεντατικοί ελαιώνες μπορούν να καλύψουν το κόστος τους με στην τρέχουσα τιμή παραγωγού λόγω της μηχανικής συγκομιδής που κάνουν.

Το κόστος παραγωγής ανέρχεται σε 3,20 ευρώ/κιλό για τους αρδευόμενους εντατικούς ελαιώνες και σε 3,52 ευρώ/κιλό για τους ξηρικούς εντατικούς ελαιώνες.

Το κόστος κυμαίνεται από τα 4,67 ευρώ/κιλό έως και τα 5,31 ευρώ/κιλό, για τους παραδοσιακούς ελαιώνες ανάλογα με τον τρόπο συγκομιδής τους.

Η μελέτη λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το τρέχον κόστος καλλιέργειας, αλλά και την απόσβεση της εγκατάστασης ελαιώνων και το κόστος χρήσης γης.

Η AEMO δήλωσε ότι η παρατεταμένη μείωση στην κερδοφορία απειλεί το παραδοσιακό μοντέλο ελαιοκαλλιέργειας, ιδιαίτερα στις ορεινές περιοχές, όπου κυριαρχούν οι παραδοσιακοί ελαιώνες, οι οποίοι έχουν επίσης περιβαλλοντική και κοινωνική σημασία.

Σε εξέλιξη βρίσκεται η συγκομιδή των πράσινων επιτραπέζιων ελιών της ποικιλίας Χαλκιδικής.

Οι τιμές παραγωγού, σύμφωνα με τους πρόσφατους τιμοκαταλόγους που έχουν ανακοινωθεί, είναι στα 1,20 ευρώ το κιλό για τα μεγάλα τεμάχια, που σημαίνει ότι η μέση τιμή παραγωγού κυμαίνεται από 90 έως 95 λεπτά το κιλό.  

Ο ΑγροΤύπος μίλησε με τον πρόεδρο της ΠΕΜΕΤΕ (Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών – Τυποποιητών – Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών) κ. Κώστα Ζούκα, για το θέμα των χαμηλών τιμών που έχουμε την φετινή περίοδο.

«Αρχικά θα ήθελα να σας επισημάνω ότι οι μεταποιητές της ελιάς θέλουν να υπάρχει ένας βιώσιμος και υγιής παραγωγικός κλάδος. Αντιλαμβανόμαστε το πρόβλημα του αυξημένου κόστους που έχουν φέτος οι παραγωγοί. Όμως υψηλό κόστος αντιμετωπίζουν και οι μεταποιητές», τόνισε.

Και πρόσθεσε: «Βέβαια τα προηγούμενα χρόνια είχαμε μια καλή πορεία στις εξαγωγές πράσινης ελιάς, κάτι που έφερε κίνητρο στους παραγωγούς να αυξήσουν τα στρέμματα καλλιέργειας. Το 2025 εξάγαμε περίπου 160 χιλιάδες τόνους ελιάς Χαλκιδικής, όταν πριν από 20 χρόνια οι εξαγωγές της χώρα μας κυμαίνονταν από 40 έως 50 χιλιάδες τόνους. Τα τελευταία χρόνια είχαμε υψηλές τιμές παραγωγού, που έφταναν στα 1,5 έως και 2 ευρώ το κιλό για τα μεγάλα τεμάχια.

Για την πορεία των φετινών τιμών ο κ. Ζούκας μας ανέφερε το πρόβλημα με τα υψηλά αποθέματα και την πορεία των εξαγωγών. «Η μεταποίηση πούλησε την περσινή εμπορική περίοδο σε τιμές εξαγωγής, που ήταν κάτω του κόστους. Η καθοδική πορεία των τιμών έχει ξεκινήσει εδώ και μήνες και οφείλεται σε πολλούς παράγοντες που έχουν σχέση με τη διεθνή αγορά.

Θα θέλαμε και φέτος να είχαμε υψηλές τιμές αλλά δεν είναι δυνατόν αυτό να γίνει επειδή έχουμε αυξημένα περσινά αποθέματα, που έχουν αποκτηθεί σε υψηλό κόστος. Συγκεκριμένα το 40% της περσινής παραγωγής παραμένει μέχρι σήμερα απούλητο (αποθέματα).

Την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο (2025/26) υπήρξε αυξημένη παραγωγή σε Ισπανία, Αίγυπτο και Μαρόκο. Από την άλλη υπήρξε πρόβλημα στο διεθνές εμπόριο λόγω υψηλού πληθωρισμού και γεωπολιτικών προβλημάτων.

Η αξία των εξαγωγών μας προς τις ΗΠΑ το 2025 παρουσίασε μείωση κατά 5,5%, ενώ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 είχαμε μεγαλύτερη μείωση κατά 6,5%.

Στην αγορά της Γερμανία, λόγω της οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές, έχουμε μια μείωση της απορρόφησης της παραγωγής, ενώ προβλήματα αντιμετωπίζουμε στην αγορά της Αυστραλία λόγω ανταγωνισμού από την Αίγυπτο.

Μεγάλα προβλήματα λόγω του πολέμου με το Ιράν έχουμε στις εξαγωγές προς τις χώρες της Μέσης Ανατολής.

Έχουμε πρόβλημα με τις εξαγωγές και αν κρύβουμε το πρόβλημα κάτω από το χαλί θα το βρούμε μεγαλύτερο στο μέλλον.

Συμφωνώ ότι πρέπει να προστατέψουμε την ελληνική παραγωγή αλλά παράλληλα δεν θα πρέπει να μειωθεί η ανταγωνιστικότητά μας στις αγορές του εξωτερικού. Υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός γιατί έχουμε πολλές χώρες που παράγουν πράσινες ελιές.

Έχουμε καταθέσει στο ΥπΑΑΤ το πρόβλημα αλλά δεν βλέπουμε να υπάρχει ενδιαφέρον για να πάρουμε μέτρα με στόχο την μείωση του κόστους παραγωγής στον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς».

Ξεκίνησε η συγκομιδή για τις πρώιμες ποικιλίες ελαιοκάρπου στην περιοχές της Μεσσηνίας και θα ακολουθήσει τις επόμενες ημέρες η Λακωνία.

Έχουμε μια διαφοροποίηση της παραγωγής ανά περιοχή, ενώ προβληματισμός υπάρχει στους παραγωγούς από την μειωμένη ζήτηση και τα χαμηλά επίπεδα των τιμών που έχουμε στις εμπορικές συμφωνίες για τα περσινά αποθέματα.

Μεσσηνία

Ο κ. Γιώργος Κόκκινος, πρόεδρος Αγροτικού Συνεταιρισμού Ελαιοπαραγωγών «ΝΗΛΕΑΣ», από την Χώρα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι αυτές τις ημέρες ξεκίνησε με μικρές ποσότητες η συγκομιδή της πρώιμης ποικιλίας Μαυροελιάς αλλά θα γίνει πιο εντατική από την ερχόμενη εβδομάδα. Το 35% της ζώνης στην περιοχή μας έχει αυτή την ποικιλία. Η συγκομιδή αν έχουμε τις κατάλληλες καιρικές συνθήκες και επάρκεια εργατών γης αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τις 10 Νοεμβρίου και θα ακολουθήσει η ποικιλία Κορωνέικη. Φέτος αναμένεται να έχουμε μια καλή παραγωγή ελαιοκάρπου που αναμένεται να κυμανθεί στα επίπεδα του 2022. Υπάρχουν προβλήματα με το γλοιοσπόριο αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουμε προβλήματα από το δάκο. Ακόμη δεν έχουμε κάποια εικόνα για την πορεία της αγοράς όσον αφορά τη νέα παραγωγή. Οι τιμές παραγωγού για τα περσινά αποθέματα κυμαίνονται αυτή την εποχή από 3,30 έως 3,50 ευρώ το κιλό. 

Ο κ. Αθανάσιος Κατσάς, μέλος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Γλυφάδας, από την Πύλο, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι από την εικόνα που έχουμε μέχρι σήμερα βλέπουμε ότι θα έχουμε μια καλή παραγωγή με ικανοποιητικές αποδόσεις. οι καιρικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές και δεν έχουμε προβλήματα από το γλοιοσπόριο. Οι ψεκασμοί για την αντιμετώπιση του δάκου συνεχίζονται και δεν φαίνεται να έχουμε προσβολές. Το 20% της ζώνης καλλιεργείται με την ποικιλία Μαυροελιά, η οποία φέτος θα συγκομιστεί νωρίτερα για να μην έχουμε προβλήματα από το γλοιοσπόριο, όπως είχαμε την περσινή περίοδο εξαιτίας των βροχοπτώσεων. Από τις 10 Οκτωβρίου θα ξεκινήσει η Μαυροελιά και από τις 20 Οκτωβρίου θα ξεκινήσει η Κορωνέικη.
Περσινά αποθέματα δεν υπάρχουν στην περιοχή μας. Υπάρχει όμως μια υποτονική ζήτηση με αποτέλεσμα οι τιμές να έχουν καθηλωθεί σε χαμηλά επίπεδα. Γίνονται κάποιες εμπορικές πράξεις με τιμές από 3,20 έως 3,30 ευρώ το κιλό για το περσινό ελαιόλαδο. Το κόστος παραγωγής του ελαιολάδου όμως είναι πολύ αυξημένο. Αν οι τιμές είναι κάτω από τα 4 ευρώ το κιλό δεν δίνουν εισόδημα στον παραγωγό, με αποτέλεσμα να έχουμε εγκατάλειψη των ελαιώνων.

Λακωνία

Ο κ. Παναγιώτης Μπατσάκης, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίων Αποστόλων Βοιών, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι η φετινή ελαιοπαραγωγή στην περιοχή παρουσιάζει καλή εικόνα ως προς την ποιότητα, με τη συγκομιδή να αναμένεται να ξεκινήσει στις 26 Σεπτεμβρίου. «Από θέμα ποιότητας θεωρώ ότι είναι καλή χρονιά», σημείωσε, εκτιμώντας παράλληλα ότι θετική αναμένεται να είναι και η απόδοση του καρπού σε ελαιόλαδο. Όπως εξήγησε, πέρυσι η μέση απόδοση ήταν περίπου 18 κιλά ελαιολάδου ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου, ενώ φέτος θεωρεί ότι μπορεί να κινηθεί και υψηλότερα.

Όσον αφορά τη φυτοπροστασία, σύμφωνα με τον ίδιο, στην αρχή της περιόδου υπήρξε παρουσία δάκου, χωρίς να υπάρχει αυτή την περίοδο σχετικό πρόβλημα ή άλλο ιδιαίτερο φυτοπροστατευτικό ζήτημα. Η έλλειψη βροχοπτώσεων, ωστόσο, δεν ευνοεί την καλλιέργεια, αν και, όπως ανέφερε, περίπου το 80%-85% των ελαιώνων της περιοχής είναι αρδευόμενοι. Κυρίαρχη ποικιλία παραμένει η Αθηνολιά, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να καλλιεργείται, σε μικρότερη έκταση, και η Κορωνέικη.

Ένα ακόμη ζήτημα ενόψει της συγκομιδής είναι τα εργατικά. «Επειδή είμαστε πάντα πρώιμοι στη συγκομιδή, έχουμε εργατικά», ανέφερε ο κ. Μπατσάκης, εκφράζοντας ωστόσο προβληματισμό για το ύψος των ημερομισθίων. Όπως είπε, ακούγονται ποσά της τάξης των 50 ευρώ, αλλά και των 55 έως 60 ευρώ, θέτοντας το ερώτημα πόσοι παραγωγοί θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτά τα επίπεδα.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ελαιοπαραγωγών Παλαιοπαναγιάς κ. Γιώργος Δογαντζής, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι στο νομό μας φαίνεται να έχουμε φέτος μια καλή χρονιά για το ελαιόλαδο αλλά σίγουρα δεν έχουμε μια υπερπαραγωγή. Υπάρχουν περιοχές που δεν είχαν καλή καρπόδεση και φαίνεται να επηρεάστηκαν από τον παγετό του Μαΐου. Το αρνητικό είναι ότι δεν υπάρχει μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον και έχουμε ακόμη περσινά αποθέματα. Οι εμπορικές συμφωνίες που γίνονται για το περσινό έξτρα παρθένου ελαιολάδου αυτή την περίοδο ξεκινούν από τα 3,90 και φτάνουν στα 4 ευρώ το κιλό. Στην περιοχή μας η συγκομιδή της ποικιλίας Κορωνέικης αναμένεται να ξεκινήσει από τις αρχές του Νοεμβρίου.  

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Παπαδιανίκων κ. Βασίλης Σπυριδάκος τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αναμένουμε φέτος μια καλύτερη σε σχέση με πέρσι παραγωγή ελαιολάδου. Προβλήματα δεν έχουμε από δακοπροσβολές και αναμένεται να έχουμε καλή ποιότητα. Έχουμε όμως πρόβλημα από την αύξηση του κόστους καλλιέργειας, με υψηλές τιμές στα καύσιμα και στα εργατικά. Η συγκομιδή στην περιοχή μας θα ξεκινήσει από τις αρχές του Νοεμβρίου. Υπάρχουν ακόμη κάποια περσινά αποθέματα και αυτό οφείλεται στην μειωμένη ζήτηση. Οι τιμές κινούνται γύρω από τα 4 ευρώ το κιλό και είχαμε μια εμπορική συμφωνία στα 4,10 ευρώ για καλής ποιότητας ελαιόλαδο. Οι συνεταιρισμοί έχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα γιατί ακόμη

Ο κ. Γεώργιος Κουτσουμπός, πρόεδρος Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού (ΑΕΣ) Απιδιάς, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένεται μια πολύ αυξημένη σε σχέση με πέρσι παραγωγή. Αρχικά είχαμε θέματα με το δάκο αλλά έγιναν ψεκασμοί και έγινε αντιμετώπιση του εντόμου. Οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές και δεν είχαμε πρόβλημα με γλοιοσπόριο. Η συγκομιδή φέτος αναμένεται να ξεκινήσει από τις αρχές του Οκτωβρίου και θα διαρκέσει μέχρι τον Ιανουάριο. Σίγουρα θα έχουμε μεγάλο πρόβλημα από την έλλειψη εργατών γης. Στην περιοχή υπάρχουν περσινά αποθέματα και όποιες εμπορικές συμφωνίες γίνονται έχουν τιμές που κυμαίνονται περίπου στα 4 ευρώ το κιλό για την καλή ποιότητα. 

Ο κ. Θεόδωρος Μπουντούνης, πρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μολάων – Πακίων από την Λακωνία, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η συγκομιδή της Αθηνοελιάς θα ξεκινήσει από τα τέλη Σεπτεμβρίου αλλά είναι μειωμένες οι ποσότητες. Για τις μεγάλες ποσότητες της Κορωνέικης ποικιλίας η συγκομιδή αναμένεται να ξεκινήσει κατά το πρώτο 10ήμερο του Νοεμβρίου. Μέχρι στιγμής φαίνεται να έχουμε μια ομαλή παραγωγή χωρίς να υπάρχουν προβλήματα με δάκο και γλοιοσπόριο.

Λέσβος

Ο κ. Χρήστος Κουτιλής, πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Ακρασίου, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι η εικόνα της φετινής ελαιοπαραγωγής στη Λέσβο είναι μέχρι στιγμής ικανοποιητική, έπειτα από τις περισσότερες βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Πέρυσι, αντίθετα, οι περιορισμένες βροχοπτώσεις συνοδεύτηκαν από ιδιαίτερα χαμηλή παραγωγή. Η εξέλιξη της φετινής χρονιάς θα εξαρτηθεί και από τις βροχές το επόμενο διάστημα, καθώς στα ορεινά και ημιορεινά οι ελιές έχουν ήδη αρχίσει να ζαρώνουν λόγω της ανομβρίας.

Έντονη είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η παρουσία του δάκου, με τον κ. Κουτιλή να επισημαίνει τις επιπτώσεις του και στην ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου. «Το θέμα είναι μεγάλο και σοβαρό, γενικότερα για την ελαιοκαλλιέργεια», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται αλλαγές στον τρόπο αντιμετώπισης του εντόμου και αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στη μαζική παγίδευση και στις ψηφιακές δακοπαγίδες. Στον συνεταιρισμό, περίπου το 95% της παραγωγής αφορά την Κολοβή. Η συγκομιδή στη Λέσβο συνήθως ξεκινά προς τα τέλη Οκτωβρίου και σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα προσανατολίζονται και φέτος, χωρίς να αποκλείεται η έναρξη στις αρχές Νοεμβρίου.

Ως προς την αγορά, ο κ. Κουτιλής εκτίμησε ότι το άνοιγμα των τιμών για τη νέα περίοδο θα μπορούσε να κινηθεί γύρω στα 4 ευρώ το κιλό, ενώ θεωρεί πιθανή στη συνέχεια την υποχώρησή τους κάτω από αυτό το επίπεδο. Όπως επισήμανε, τα υψηλά ημερομίσθια και το αυξημένο κόστος, ιδιαίτερα στους δύσβατους ελαιώνες, σε συνδυασμό με χαμηλές τιμές δημιουργούν ζήτημα βιωσιμότητας για την καλλιέργεια.

Κρήτη

Ο κ. Κωστής Κεκερίδης, πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Ζάκρου, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι η φετινή ελαιοκομική χρονιά εξελίσσεται θετικά στην περιοχή, τόσο ως προς την ποσότητα της παραγωγής όσο και ως προς τις αποδόσεις. Η πορεία της καλλιέργειας, από την ανθοφορία έως την καρποφορία, εξελίχθηκε ομαλά, ενώ, παρά την αναμενόμενη μεγάλη παραγωγή, η δακοπροσβολή παραμένει σε πολύ χαμηλά έως σχεδόν μηδενικά επίπεδα.

Ιδιαίτερα βελτιωμένη είναι η εικόνα της παραγωγής σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Όπως ανέφερε ο κ. Κεκερίδης, η δυναμικότητα της Ζάκρου ανέρχεται στους 1.500 τόνους, ενώ τα προηγούμενα χρόνια η παραγωγή διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στους 300 τόνους. Για φέτος εκτιμά ότι μπορεί να ξεπεράσει τους 1.000 τόνους, κάνοντας λόγο για «μια πάρα πολύ καλή χρονιά». Στη Ζάκρο καλλιεργείται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα η Κορωνέικη ποικιλία. Όσον αφορά τη συγκομιδή, η έναρξη για την παραγωγή αγουρέλαιου αναμένεται στις 19 Οκτωβρίου, ενώ η κανονική συγκομιδή τοποθετείται χρονικά στις 20 Νοεμβρίου.

Ο κ. Νικόλαος Φιωτάκης, πρόεδρος στον Αγροτικό Ελαιουργικό Συνεταιρισμό Βουτά Πελεκάνου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι φέτος έχουμε αυξημένους πληθυσμούς δάκου λόγω των καιρικών συνθηκών. Οι ελαιοπαραγωγοί προσπαθούν να τον αντιμετωπίσουν με πρόσθετους ψεκασμούς. Η συγκομιδή για τις πρώιμες περιοχές αναμένεται να ξεκινήσει προς τα τέλη του Οκτωβρίου. Περσινά αποθέματα υπάρχουν αλλά είναι κυρίως ελαιόλαδα με μεγάλη οξύτητα. Οι τιμές παραγωγού κυμαίνονται από 3,40 έως 3,60 ευρώ το κιλό για τα καλής ποιότητας ελαιόλαδα. 

Η ΑΑΔΕ δημοσίευσε την εγκύκλιο με τη γνωστοποίηση της τιμής ελαιολάδου του ελαιοκομικού έτους 2026-2027, για την εφαρμογή των διατάξεων της εισφοράς δακοκτονίας.

Όπως αναφέρει η εισφορά δακοκτονίας ορίζεται σε ποσοστό 2% επί της αξίας του ελαιόλαδου που παράγεται. Αυτή υπολογίζεται στη μικρότερη τιμή συγκέντρωσης για τις ποιότητες των βρώσιμων λαδιών κατά το χρόνο της παραγωγής, δηλαδή την τιμή (παρέμβασης) για το κοινό παρθένο ελαιόλαδο οξύτητας 2% - 3,3%.

Με τις ίδιες διατάξεις, η εισφορά δακοκτονίας στις πωλούμενες χονδρικά από τους παραγωγούς ή τους εντολοδόχους αυτών ελιές, ορίζεται όπως και πριν σε ποσοστό 2% επί της τιμολογιακής αξίας πώλησής τους.

Όπως τονίζει η ΑΑΔΕ, η κατώτατη τιμή αναφοράς για την κατηγορία ελαιολάδου Λαμπάντε (lampante) με οξύτητα δύο βαθμών, είναι στα 1.524 ευρώ/τόνο, η οποία και θα λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της εισφοράς δακοκτονίας του λαδιού, για το ελαιοκομικό έτος 2026-2027.

Στο ανωτέρω ποσό αναλογεί ανά κιλό, εισφορά δακοκτονίας 1,524 x 2% = 0,030 ευρώ. Σημειώνεται ότι το ποσό των 1.524 ευρώ/τόνο, μειώνεται, κατά 36,70 ευρώ/τόνο, για κάθε επιπλέον βαθμό οξύτητας.

Δείτε την απόφαση της ΑΑΔΕ

Η είσοδος στη φθινοπωρινή περίοδο και οι βροχοπτώσεις που έχουν ήδη σημειωθεί σε ορισμένες περιοχές, αλλά και εκείνες που αναμένονται το επόμενο διάστημα, επαναφέρουν στο προσκήνιο την προστασία της ελιάς από το κυκλοκόνιο και το γλοιοσπόριο. Πρόκειται για δύο ασθένειες των οποίων η εξέλιξη συνδέεται με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα με την παρουσία βροχής και υψηλής υγρασίας.

Με αφορμή την περίοδο, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον Προϊστάμενο του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ιωαννίνων, γεωπόνο κ. Ανδρέα Καμπλέτσα. Όπως ανέφερε, σε αυτή τη φάση αναμένεται να φανεί πώς θα εξελιχθεί ο καιρός το επόμενο διάστημα και κατά πόσο θα υπάρξουν ουσιαστικές βροχοπτώσεις και όχι μόνο μεμονωμένα φαινόμενα.

Κυκλοκόνιο: Οι συνθήκες που ευνοούν τις μολύνσεις

Το κυκλοκόνιο εκδηλώνεται συνήθως στα φύλλα της ελιάς με τις χαρακτηριστικές κηλίδες που είναι γνωστές ως «μάτι παγωνιού». Ο μύκητας μπορεί επίσης να προσβάλει τους μίσχους των φύλλων και τους ποδίσκους των καρπών, ενώ σε σοβαρές προσβολές προκαλούνται φυλλόπτωση και καρπόπτωση, οδηγώντας τα δέντρα σε καχεξία. Σπανιότερα προσβάλλονται οι καρποί και οι νεαροί κλαδίσκοι.

Για την πραγματοποίηση των μολύνσεων είναι απαραίτητη η παρουσία βροχής ή υψηλής υγρασίας σε συνδυασμό με σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Για τον λόγο αυτό, η εξέλιξη των καιρικών συνθηκών κατά τη φθινοπωρινή περίοδο αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Γλοιοσπόριο: Προσβολές κατά την ωρίμανση

Το γλοιοσπόριο, γνωστό επίσης ως παστέλα ή ανθράκωση, προσβάλλει κυρίως τις ελιές κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης, προκαλώντας σήψεις στους καρπούς. Σε επιδημικά χρόνια μπορεί να μειώσει σημαντικά τόσο την απόδοση όσο και την ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου.

Οι προσβεβλημένοι καρποί που παραμένουν επάνω στο δέντρο μετατρέπονται σε «μούμιες», ενώ σε εκείνους που πέφτουν στο έδαφος εμφανίζεται σήψη και, υπό συνθήκες υψηλής υγρασίας, χαρακτηριστική ρόδινη γλοιώδης μάζα.

Οι φθινοπωρινές βροχές και η φυτοπροστασία

Η έναρξη των φθινοπωρινών βροχοπτώσεων συνδέεται με την έναρξη των δευτερογενών μολύνσεων από τα δύο παθογόνα, όταν επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες. Κατά τον φθινοπωρινό ψεκασμό επιδιώκεται η ταυτόχρονη αντιμετώπιση κυκλοκονίου και γλοιοσπορίου.

Για την αντιμετώπιση των δύο ασθενειών χρησιμοποιούνται εγκεκριμένα μυκητοκτόνα, με προληπτική ή/και θεραπευτική δράση, σύμφωνα πάντα με την εγκεκριμένη χρήση και τις οδηγίες της ετικέτας. Σε ακάλυπτους ελαιώνες, θα πρέπει να εξετάζεται η ανάγκη εφαρμογής θεραπευτικού μυκητοκτόνου αμέσως μετά από βροχόπτωση, σύμφωνα με την εγκεκριμένη χρήση και τις οδηγίες της ετικέτας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην επιλογή του φυτοπροστατευτικού προϊόντος, καθώς πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το στάδιο ωρίμανσης των καρπών και το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα μεταξύ εφαρμογής και συγκομιδής, ώστε τα υπολείμματα να παραμένουν εντός των επιτρεπόμενων ορίων.

Καθώς οι συνθήκες διαφοροποιούνται ανά περιοχή και η χρονική στιγμή της επέμβασης συνδέεται και με το στάδιο ωρίμανσης και τον χρόνο που απομένει έως τη συγκομιδή, οι παραγωγοί είναι σκόπιμο να παρακολουθούν τις γεωργικές προειδοποιήσεις της περιοχής τους και να συμβουλεύονται τον γεωπόνο τους πριν από οποιαδήποτε φυτοπροστατευτική επέμβαση.

Σταμάτησαν την συγκομιδή και παράδοση της πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής οι ελαιοπαραγωγοί της Καβάλας.

Σήμερα Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου, οι ελαιοπαραγωγοί του Παγγαίου προχώρησαν σε κινητοποίηση, στο κόμβο Γαληψού - Ορφανίου στην Εγνατία Οδό, με αγροτικά οχήματα και μηχανήματα.

Μάλιστα αποφάσισαν να κάνουν επ’ αόριστον παύση της συλλογής του καρπού, μέχρι να τους δοθεί τιμή 1,50 ευρώ το κιλό για τα μεγάλα μεγέθη.

Ο ελαιοπαραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, Γρηγόρης Γρουζίδης, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι η συγκομιδή ξεκίνησε για ακόμα μια χρονιά με «ανοιχτές τιμές», ενώ η πρώτη κατηγορία πληρώνεται 1,10 ευρώ το κιλό και η τιμή φτάνει ακόμα και στα 0,60 ευρώ, περίπου στο μισό σε σχέση με πέρυσι.

Ο Σύλλογος απορρίπτει τα επιχειρήματα εμπόρων και μεγάλων εταιρειών ότι η περσινή παραγωγή έμεινε αδιάθετη και επικαλείται τα στοιχεία των εξαγωγών. Όπως σημειώνει, μετά το ιστορικό ρεκόρ του 2025, με εξαγωγές 872 εκατ. ευρώ και 282 χιλ. τόνων, η φετινή υποχώρηση είναι πολύ μικρότερη από την πτώση στις τιμές των παραγωγών.

«Για μείωση 1% του τζίρου μάς δίνουν μισή τιμή», τόνισε ο Γρηγόρης Γρουζίδης.

Απαιτούν τιμές που να καλύπτουν τα έξοδα παραγωγής και να αφήνουν εισόδημα ώστε να μπορούν να ζήσουν και να συνεχίσουν την καλλιέργεια και την επόμενη χρονιά.

Παράλληλα, ανακοίνωσαν ότι θα πάρουν πρωτοβουλίες για συντονισμό με τους παραγωγούς επιτραπέζιας ελιάς σε όλη τη χώρα.

Από τις 10 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε σε κάποιες περιοχές η συγκομιδή για τις πράσινες επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Κονσερβολιάς (Αμφίσσης), ενώ η συγκομιδή για τις μαύρες αναμένεται να ξεκινήσει από το Νοέμβριο.

Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για μειωμένες ποσότητες παραγωγής και με προβλήματα ποιότητας λόγω του δάκου.

Στις ξηρικές περιοχές πολλές Κονσερβολιές πηγαίνουν για ελαιοποίηση αλλά οι χαμηλές τιμές στο ελαιόλαδο προβληματίζουν τους παραγωγούς.

Στο παρελθόν η παραγωγή Κονσερβολιάς ανερχόταν σε περίπου 60.000 τόνους και από αυτούς οι 40.000 τόνοι πήγαιναν για παραγωγή πράσινης και οι 20.000 για παραγωγή μαύρης.

Μεγάλος προβληματισμός υπάρχει όσον αφορά τις τιμές, μιας και οι μεταποιητές κάνουν λόγο για υψηλά αποθέματα στις πράσινες ελιές και προσπαθούν να αγοράσουν σε χαμηλές τιμές την φετινή παραγωγή.

Με βάση πάντως τα δεδομένα της Χαλκιδικής οι τιμές που αναμένεται να ανακοινωθούν για τις πράσινες Κονσερβολιές (Χονδροελιές) θα είναι γύρω στο συν 5 λεπτά (στα 1,25 ευρώ το κιλό) για τα μεγάλα μεγέθη. Από την άλλη όμως οι ποσότητες φέτος είναι μειωμένες και θα έπρεπε να είχαμε υψηλότερες τιμές.

Ο κ. Δημήτριος Λυμπέρης, εκπρόσωπος Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού (ΑΕΣ) Στυλίδας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από τις 10 Σεπτεμβρίου έχει ξεκινήσει η συγκομιδή στις πράσινες ελιές ποικιλίας Αμφίσσης (Κονσερβολιές). Κανονικά περίπου στις 10 Οκτωβρίου θα έπρεπε να είχαμε ολοκληρώσει την συγκομιδή αλλά φέτος ίσως να γίνει νωρίτερα. Αν και είχαμε μια καλή αρχικά ανθοφορία στην συνέχεια υπηρξαν προβλήματα όμως στην καρπόδεση και δεν αναμένεται να έχουμε φέτος μια μέτρια παραγωγή. Επίσης οι ελιές έχουν ποιοτικά προβλήματα λόγω προσβολών από το δάκο. Ακόμη δεν έχουμε ανακοινώσει τιμές για τις πράσινες ελιές. Ακόμη δεν έχουν ανακοινωθεί τιμές παραγωγού.

Ο κ. Νικόλαος Ψοφογιώργος, διευθυντής στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Πηλίου - Βορείων Σποράδων, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από την εικόνα που έχουμε σήμερα στα ελαιόδεντρα αναμένουμε φέτος μια μέτρια παραγωγή για τις επιτραπέζιες ελιές Πηλίου (Κονσερβολιά). Να θυμίσουμε ότι και το 2025 είχαμε μια μειωμένη παραγωγή στην περιοχή. Υπήρξε μια καλή ανθοφορία αλλά στην συνέχεια είχαμε προβλήματα με την καρπόδεση.

Από σήμερα Δευτέρα (21/9) έχει ξεκινήσει να παραλαμβάνει ο συνεταιρισμός ελιές Αμφίσσσης. Ωστόσο ακόμη δεν έχουμε ανακοινώσει τιμές γιατί περιμένουμε να δούμε τι θα κάνει το εμπόριο. Βλέπουμε τι γίνεται με τις ελιές Χαλκιδικής λόγω των αποθεμάτων. Γενικότερα υπάρχει πρόβλημα στο εμπόριο της ελιάς αλλά θα πρέπει και οι παραγωγοί να έχουν εισόδημα για να μπορούν να συνεχίσουν την καλλιέργεια. 

Μετά τις αντιδράσεις των ελαιοπαραγωγών της πράσινης ελιάς Χαλκιδικής με τις τιμές που ανακοινώθηκαν για τα μεγάλα μεγέθη στα 1,10 ευρώ ανά κιλό (έως 110 τεμάχια) δύο εταιρείες μεταποίησης ανακοίνωσαν νέες τιμές.

Σύμφωνα με τους νέους τιμοκαταλόγους, οι βελτιωμένες τιμές για τα μεγάλα μεγέθη θα είναι στα 1,20 ευρώ το κιλό.

Δείτε τον σχετικό τιμοκατάλογο για όλα τα μεγέθη που αφορά τις περιοχές της Χαλκιδικής και της Καβάλας (εδώ)

Βέβαια ούτε αυτή η τιμή ικανοποιεί τους ελαιοπαραγωγούς γιατί όπως υποστηρίζουν είναι κάτω από το κόστος καλλιέργειας. Όπως οι μεταποιητές θέλουν να έχουν κάποιο εισόδημα έτσι και οι παραγωγοί θα πρέπει να έχουν κάποιο εισόδημα γιατί αν παραδίνουν ελιές χωρίς κέρδος τότε θα πρέπει να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια.

Πάντως όπως δήλωσαν οι ελαιοπαραγωγοί στον ΑγροΤύπο οι ρυθμοί παράδοσης γίνονται με πολύ αργούς ρυθμούς. Υπάρχουν περιοχές στην Χαλκιδική που έχουν παραδώσει σχεδόν το 80% της παραγωγής τους με ανοικτές τιμές.

Στο μεταξύ σε συνάντηση, που είχαν, το Σάββατο (19/9), στην Τρίγλια, Αγροτικοί Συνεταιρισμοί και Ομάδες Παραγωγών ελιάς Χαλκιδικής, ζητούν τιμή 1,50 ευρώ το κιλό για τα 110 τεμάχια, δίνοντας προθεσμία έως της Δευτέρα (21/9) το απόγευμα στις μεταποιητικές για καλύτερες τιμές, αλλιώς θα κινηθούν νομικά για τη διασφάλιση της παραγωγής.

Οι Συνεταιρισμοί και οι Ομάδες Παραγωγών ζητούν από τις επιχειρήσεις που έχουν ήδη ανακοινώσει τιμοκαταλόγους να τους επανεξετάσουν και να προχωρήσουν σε νέες, βελτιωμένες τιμές, ενώ καλούν όσες δεν έχουν ακόμη εκδώσει τιμοκαταλόγους να μην το πράξουν χωρίς προηγουμένως να υπάρξει συνεννόηση με την πλευρά των παραγωγών.

Μάλιστα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στις προβλέψεις του Ν. 4492/2017 για τη διακίνηση νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων. Όπως επισημαίνουν, η σχετική νομοθεσία προβλέπει κανόνες για την τιμολόγηση και δεν επιτρέπει πρακτικές όπως η παρατεταμένη διατήρηση της λεγόμενης «ανοιχτής τιμής» ή η καθυστέρηση στην τιμολόγηση.

Υπενθυμίζεται ότι αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και τον έλεγχο πιθανών παραβάσεων είναι η Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Από την πλευρά τους οι ελαιοκαλλιεργητές στο Δήμο Παγγαίου της Kαβάλας, σε σύσκεψη που πραγματοποίησαν αποφάσισαν τη διακοπή συγκομιδής και παράδοσης ελιάς, αρχής γενομένης από τη Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου 2026, αντιδρώντας στην κατακόρυφη πτώση των τιμών για τη πράσινη ελιά Χαλκιδικής.

Ο κ. Γρηγόρης Γρουζίδης, ελαιοπαραγωγός και πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, από την Καβάλα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αποφασίσαμε να μπλοκάρουμε την συγκομιδή της ελιάς από σήμερα Δευτέρα και για αόριστο χρόνο. Αύριο Τρίτη (22/9) αποφασίσαμε να βγούμε με τα τρακτέρ στην Εγνατία Οδό στον κόμβο Ορφανίου. Ζητάμε τιμή που ανακοίνωσαν οι συναδελφοί μας στην Χαλκιδική, στα 1,50 ευρώ το κιλό για τα 110 τεμάχια, για να μπορέσουμε να έχουμε εισόδημα από την καλλιέργεια.

Ανακοινώθηκαν, την Παρασκευή (18/9/2026), οι δύο πρώτοι τιμοκατάλογοι για την αγορά νωπής πράσινης ελιάς Χαλκιδικής εσοδείας 2026/2027.

Και στους δύο η τιμή παραγωγού για τα μεγάλα μεγέθη είναι στα 1,10 ευρώ ανά κιλό (έως 110 τεμάχια).

Για τα 141 έως 150 τεμάχια η τιμή παραγωγού είναι στα 75 λεπτά το κιλό για τους δύο τιμοκαταλόγους.

Στην συνέχεια έχουμε κάποιες διαφοροποιήσεις των τιμών.

Για τα 161 έως 170 τεμάχια η τιμή είναι στον ένα τιμοκατάλογο στα 60 λεπτά και στον άλλον στα 65 λεπτά.

Για το 200άρι η τιμή είναι στον ένα τιμοκατάλογο στα 60 λεπτά και στον άλλο στα 55 λεπτά.

Όπως τονίζουν οι μεταποιητές οι παραπάνω τιμές αφορούν ελιές:

• Χωρίς ελαττώματα (δάκο, χαλάζι, άκαρη, σημάδια κ.α.).
• Να είναι περασμένες από διαλογέα

Επίσης όπως αναφέρουν οι τιμές αυτές ισχύουν από την αρχή της παραλαβής.

Από την πλευρά τους οι ελαιοπαραγωγοί είναι απογοητευμένοι με την εξέλιξη των φετινών τιμών, οι οποίες όπως αναφέρουν είναι κάτω του κόστους παραγωγής.

Με βάση τους συγκεκριμένους τιμοκατάλογους, η μέση τιμή παραγωγού φέτος κυμαίνεται στα 50 έως 60 λεπτά το κιλό.

 Δηλαδή ο παραγωγός φέτος θα πουλάει την ελιά με ζημιά και δεν θα έχει εισόδημα.

Το θέμα της πράσινης ελιάς Χαλκιδικής τέθηκε στην «άτυπη» συνάντηση, που έγινε την Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου, την οποία συγκάλεσε ο Αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής και Πρόεδρος του Επιμελητηρίου κ. Γιάννης Κουφίδης και στην οποία έδωσαν το παρών 8 εκπρόσωποι της μεταποιητικής βιομηχανίας. Στη συνάντηση στο κτίριο του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν ολόκληρη την αλυσίδα της επιτραπέζιας ελιάς από την παραγωγή μέχρι και την μεταποίηση και την εμπορία.

Στην συνάντηση φάνηκε ότι οι προθέσεις της μεταποίησης φέρεται να είναι μια τιμή από 1 έως 1,10 ευρώ για τη μεγάλη κατηγορία των 110 τεμαχίων. Αυτό σημαίνει ότι η μέση τιμή για τον παραγωγό θα κυμανθεί από 75 λεπτά έως 80 λεπτά το κιλό.

Αυτή η τιμή κρίνεται πολύ χαμηλή από τους παραγωγούς και στην ουσία οδηγεί σε καταστροφή την ποιότητα της ελιάς και σε απαξίωση της καλλιέργειας.

Έντονη η αντίδραση των παραγωγών

Ο παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Καλυβών κ. Θανάσης Χαλάτης, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αν ισχύσει αυτή η τιμή θα σημαίνει ότι ο παραγωγός θα πουλά φέτος την ελιά κατά 20 λεπτά το κιλό κάτω του κόστους. Δηλαδή ο παραγωγός φέτος θα πουλάει την ελιά με ζημιά. Αυτό είναι απαράδεκτο γιατί φέτος δεν έχει τιμή ούτε το ελαιόλαδο, όπου θα μπορούσε να διατεθεί μέρος της παραγωγής δίνοντας κάποιο εισόδημα στους ελαιοπαραγωγούς.

Όπως ανέφερε στον ΑγροΤύπο ο κ. κ. Γιάννης Κουφίδης, οι εκπρόσωποι της μεταποίησης άφησαν να εννοηθεί ότι αύριο Παρασκευή (18 Σεπτεμβρίου) ή το αργότερο μέχρι και την Δευτέρα (22 Σεπτεμβρίου) θα αναρτηθούν οι τιμοκατάλογοι προκειμένου να «ξεκαθαρίσει» το τοπίο γύρω από το προϊόν που αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο τοπ της συγκομιδής.

Σε εξέλιξη βρίσκεται η συγκομιδή της πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής. Οι παραγωγοί όμως είναι προβληματισμένοι για την εξέλιξη των φετινών τιμών.

Μέχρι σήμερα (16/9) δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα τιμοκατάλογος για τις ελιές από τους μεταποιητές. Ωστόσο έχει διαμορφωθεί ένα πολύ αρνητικό κλίμα που κάνει λόγο για μια μεγάλη μείωση των τιμών σε σχέση με την περσινή περίοδο.

Όσον αφορά την φετινή παραγωγή ελιάς, όλοι οι εκπρόσωποι των αγροτικών συνεταιρισμών αναφέρουν ότι αναμένεται να είναι μειωμένη σε σχέση με την περσινή. Πολλές ποσότητες που παραδίνονται στα στέκια έχουν προβλήματα με το δάκο. Επίσης λόγω της ξηρασίας και της έλλειψης νερού πολλές ελιές έχουν σταφιδιάσει και δεν είναι εμπορεύσιμες. Αυτό σημαίνει ότι οι ελιές καλής ποιότητας θα είναι μειωμένες και περίπου το 30% της φετινής παραγωγής αναμένεται να είναι μη εμπορεύσιμο.

Επίσης μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη εργατών γης, ανθρώπινου δυναμικού και ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργατών, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την ομαλή συγκομιδή του ελαιόκαρπου των επιτραπέζιων ποικιλιών και αυξάνει σημαντικά το κόστος συγκομιδής και παραγωγής του προϊόντος.

Όσον αφορά τις τιμές, προφορικά οι παραγωγοί ακούνε για 1 έως 1,10 ευρώ το κιλό τα μεγάλα μεγέθη (110 τεμάχια) όταν την περσινή περίοδο οι τιμές παραγωγού ήταν στα 1,80 ευρώ το κιλό. Αν ισχύσουν αυτές οι τιμές το μέλλον της καλλιέργειας ουσιαστικά θα οδηγηθεί σε απαξίωση και θα εγκαταληφθεί ένα εξαγώγιμο προϊόν για την χώρα μας.

Ο παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Καλυβών κ. Θανάσης Χαλάτης, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αναμένεται φέτος να έχουμε μια παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής που θα είναι μικρότερη σε σχέση με την περσινή. Το 50% εως 60% των παραγωγών έχει ξεκινήσει την συγκομιδή της ελιάς και αυτή την περίοδο είμαστε περίπου στο 30%.

Δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημα τιμές από την μεταποίηση αλλά ακούμε προφορικά για πολύ χαμηλές τιμές, που θα κυμαίνονται από 1 έως 1,10 ευρώ το κιλό για μεγάλα τεμάχια (110 τεμάχια), κάτι που σημαίνει μια μέση τιμή παραγωγού στα 0,80 έως 0,90 ευρώ το κιλό. Να θυμίσουμε ότι την περσινή περίοδο μας έδωσαν τιμή στα 1,80 ευρω για μεγάλα τεμάχια, που σημαίνει μια μέση τιμή στα 1,60 ευρώ το κιλό για τον παραγωγό.

Αν ισχύσουν φέτος αυτές οι τιμές δεν μπορούν να φέρουν εισόδημα στους παραγωγούς επειδή έχουμε μια μεγάλη αύξηση του κόστους στα εφόδια και στα πετρέλαια. Επίσης οι εργάτες γης κάθε χρόνο είναι όλο και λιγότεροι, ενώ έχουμε συνεχώς μια αύξηση στα μεροκάματα. Αν οι έμποροι αποφασίσουν να δώσουν τόσο χαμηλές τιμές θα υπάρξει έντονο κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα σε ολόκληρη την Χαλκιδική.

Ο κ. Πίνδαρος Ψυρούκης, ελαιοπαραγωγός από τη Νέα Ποτίδαια Χαλκιδικής, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι για να έχεις καλή ποιότητα στην ελιά Χαλκιδικής θα πρέπει να κάνεις έξοδα. Αν όμως το εμπόριο δεν σου δίνει τιμή τότε θα αναγκαστείς να σταματήσεις την καλλιέργεια.

Τιμή παραγωγού κάτω από 1,50 ευρώ το κιλό για την καλή ποιότητα ελιών θα αναγκάσει τους παραγωγούς να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια γιατί γίνεται ασύμφορη.

Μιλάμε ότι το πετρέλαιο έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο. Φέτος είχαμε δακοπροσβολές και αναγκαστήκαμε να κάνουμε ψεκασμούς και αυξήθηκε το κόστος. Επίσης το κόστος της λίπανσης, που είναι απαραίτηση για να πάρει μέγεθος η ελιά, είναι πολύ αυξημένο. Οι εργάτες γης είναι λίγοι και ζητούν για το τελάρο από 4 ευρώ και φτάνουν ακόμη και τα 7 ευρώ. Την φετινή χρονιά είναι οριακά τα πράγματα και αν αποφασίσει η μεταποίηση να μην δώσει τιμή που να δίνει εισόδημα στους παραγωγούς θα έχουμε την απαξίωση της καλλιέργειας. Χωρίς έσοδα δεν μπορούμε να παράγουμε ελιές.

Η Ισπανική Υπηρεσία Πληροφόρησης και Ελέγχου Τροφίμων (AICA) δημοσίευσε τα προσωρινά στατιστικά στοιχεία για την αγορά ελαιολάδου για τον μήνα Αύγουστο.

Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, η συνολική παραγωγή ισπανικού ελαιόλαδου, κατά την περσινή περίοδο, ανέρχεται σε 1.301.761 τόνους. Εν τω μεταξύ, οι πωλήσεις, για τον μήνα Αύγουστο, ανέρχονται σε 94.474 τόνους, χωρίς να περιλαμβάνονται οι εισαγωγές. Αυτό υποδηλώνει έναν συνεχιζόμενο αργό ρυθμό πωλήσεων για το ισπανικό.

Όσον αφορά τα συνολικά ισπανικά αποθέματα, μέχρι τέλος του Αυγούστου, ανέρχονται σε 475.434,5 τόνους, εκ των οποίων 264.799 τόνοι βρίσκονται σε ελαιοτριβεία, 206.615 τόνοι σε εμφιαλωτήρια, ενώ 4.020 τόνοι είναι τα κοινοτικά αποθέματα.

Επιβεβαιώθηκε εστία Xylella fastidiosa στην Καλαβρία

Στο μεταξύ οι ιταλικές αρχές επιβεβαίωσαν την πρώτη εστία Xylella fastidiosa σε ελαιώνα εκτός της περιφέρειας της Απουλίας. Συγκεκριμένα οι αρχές εντόπισαν νέα εστία σε επτά ελαιόδεντρα στην περιοχή της νότιας Καλαβρίας.

Ήδη στην περιοχή δημιουργήθηκε μια ζώνη ασφαλείας 2,5 χιλιομέτρων γύρω από τις μολυσμένες περιοχές. Εκεί διεξάγονται εντατικώς μέτρα επιτήρησης, δειγματοληψίας και ελέγχου για να διαπιστωθεί εάν το βακτήριο έχει εξαπλωθεί πέρα από την γνωστή εστία.

Η Καλαβρία έχει περισσότερα από 1.800.000 στρέμματα ελαιώνων, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 17% της ελαιοκαλλιεργητικής έκτασης της Ιταλίας. Παράγει περίπου 30.000 έως 35.000 τόνους ελαιολάδου κατά μέσο όρο ετησίως και κατατάσσεται μεταξύ των τριών μεγαλύτερων παραγωγικών περιοχών της χώρας, μαζί με την Απουλία και τη Σικελία.

Μέτρα στήριξης σε Ιταλούς ελαιοπαραγωγούς και εμπόρους

Σύσκεψη πραγματοποιήθηκε, την προηγούμενη εβδομάδα (8/9/2026), στο Ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας (MASAF), στην οποία συζητήθηκαν τα προβλήματα στην ελαιοκαλλιέργεια της χώρας.

Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση, εκτός από την Xylella, η οποία έχει μειώσει σημαντικά την παραγωγική ικανότητα της Ιταλίας, στην σύσκεψη συζητήθηκαν οι διακυμάνσεις της αγοράς και αθέμιτες πρακτικές στον ελαιοκομικό κλάδο, που δεν αφήνουν τους ελαιοπαραγωγούς και τους ελαιοτριβείς της χώρας να έχουν μια δίκαιη τιμή για το προϊόν τους.

Όπως δήλωσε μετά την συνάντηση ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας, Francesco Lollobrigida, διερευνήθηκαν διάφορες πιθανές παρεμβάσεις για την στήριξη του κλάδου, όπως χρηματοοικονομικά μέσα για ενίσχυση της ρευστότητας των παραγωγών που μπορούν να ενεργοποιηθούν μέσω του κρατικού ISMEA (Ινστιτούτο Υπηρεσιών για την Αγροδιατροφική Αγορά), το μέτρο της απόσυρσης που προβλέπεται από το άρθρο 167 του Κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013, καθώς και προγράμματα υποστήριξης της εμπορίας και της κατανάλωσης ιταλικού ελαιολάδου.

Με τη συγκομιδή του πράσινου ελαιόκαρπου να βρίσκεται «προ των πυλών», η μέχρι σήμερα εκτιμήσεις της ηρτημένης εσοδείας πράσινου ελαιόκαρπου ("Χαλκιδική", "Αμφίσσης") παρουσιάζονται ελαφρώς μειωμένες σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ιδίως για την ποικιλία Αμφίσσης, με ιδιαίτερα καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, υπό την προϋπόθεση ότι θα επικρατήσουν ευνοϊκές καιρικές συνθήκες κατά το επόμενο κρίσιμο διάστημα, η τελική παραγωγή για το σύνολο του πράσινου ελαιόκαρπου είναι πιθανό να φθάσει και τα περσινά επίπεδα.

Αυτό αναφέρθηκε στην ευρεία τηλεδιάσκεψη εκπροσώπων των φορέων-μελών της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ), που έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τις βασικότερες ελαιοπαραγωγικές Περιφερειακές Ενότητες επιτραπέζιων ποικιλιών ελιάς και από όλους τους τομείς του κλάδου (πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή) για την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο 2026/2027.

Ο κ. Αθανάσιος Μπαλτάς, πρόεδρος της ΔΟΕΠΕΛ από τον Α.Σ. «Αρχαία Ωλένεια» Αιτωλοακαρνανίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ήδη έχει ξεκινήσει η συγκομιδή της ποικιλίας Χαλκιδικής και το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να ανακοινωθούν επίσημα οι πρώτες τιμές. Θα ακολουθήσει ο πράσινος καρπός για την ποικιλία Αμφίσσης.

Για την ποικιλία Καλαμών αναμένουμε φέτος μια φυσιολογική παραγωγή. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια καλή ζήτηση και σταθερή ροή στις εξαγωγές της ελιάς Καλαμών. Άλλες χώρες που προσπάθησαν να καλλιεργήσουν αυτή την ποικιλία (π.χ. Αίγυπτος) δεν είχαν θετικά αποτελέσματα και την εγκατάλειψαν. Προβλέπω ότι δεν θα έχουν πρόβλημα οι εξαγωγές αυτές της ποικιλίας για τα επόμενα χρόνια.

Στην σύσκεψη μιλήσαμε και για τις εξαγωγές ελιών, που είχαμε το πρώτο εξάμηνο του 2026. Καταγράφουμε αυτή την μείωση αλλά θεωρώ ότι είναι μικρή, τόσο σε αξία όσο και σε ποσότητα.

Από την πλευρά των παραγωγών θα ήθελα να σας επισημάνω ότι όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος θα πρέπει να κάνουν μια σκληρή διαπραγμάτευση για τις τιμές του προϊόντος. Ο παραγωγός πρέπει να κερδίζει τιμή που να του δίνει ένα εισόδημα.

Ανακοίνωση ΔΟΕΠΕΛ

Η ανακοίνωση που εξέδωσε η ΔΟΕΠΕΛ μετά την τηλεδιάσκεψη αναφέρει ακόμη τα εξής:

Γενικότερα φαίνεται ότι φέτος υπό κανονικές συνθήκες εξέλιξης της καλλιέργειας, η παραγωγή προβλέπεται να οδηγηθεί σε μεγάλο ποσοστό στην επιτραπέζια χρήση. Αναμένεται ότι κατά την επόμενη περίοδο θα καλυφθούν οι ανάγκες της χώρας (εξαγωγές/κατανάλωση).

Οι νέες φυτεύσεις ελαιόδεντρων επιτραπέζιων ποικιλιών των τελευταίων χρόνων που εισέρχονται σταδιακά στην παραγωγή (ιδίως της ποικιλίας "Χαλκιδικής") τα επόμενα χρόνια θα ενισχύσουν περαιτέρω το παραγωγικό δυναμικό της χώρας. Η διασφάλιση, όμως, αυτής της προοπτικής προϋποθέτει ισορροπία μεταξύ παραγωγής, αποθεμάτων, ζήτησης και εμπορίας.

Βασικό χαρακτηριστικό της τρέχουσας ελαιοκομικής περιόδου κατά την έναρξη της, το οποίο συζητήθηκε στην τηλεδιάσκεψη, είναι τα αυξημένα αποθέματα τα οποία αποκτήθηκαν από λανθασμένες εκτιμήσεις σε υψηλά επίπεδα τιμών.  

Συζητήθηκε η ανάγκη για την πληρέστερη εκτίμηση των παραγόμενων ποσοτήτων και την πληρέστερη καταγραφή των αποθεμάτων τόσο στις εγκαταστάσεις του μεταποιητικού τομέα όσο και στα χέρια των ελαιοπαραγωγών.

Εκφράστηκε προβληματισμός από τα μέλη του δευτερογενή και τριτογενή τομέα για το γεγονός ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, πρώτη φορά μετά την συνεχή ανοδική εξαγωγική πορεία παρουσιάζεται οριακή μείωση στις εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών τόσο σε αξία (0,99%), όσο και σε όγκο (2,25%).

Διαχρονικά και εντεινόμενα προβλήματα παραμένουν:

• η έλλειψη εργατών γης, ανθρώπινου δυναμικού και ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργατών, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες για την ομαλή συγκομιδή του ελαιόκαρπου των επιτραπέζιων ποικιλιών και αυξάνει σημαντικά το κόστος συγκομιδής και παραγωγής του προϊόντος,
• το υψηλό κόστος ενέργειας που επιβαρύνει το σύνολο του κλάδου και συμπαρασύρει σε αυξήσεις το κόστος των λιπασμάτων, των φυτοφάρμακων, των μεταφορών, των υλικών συσκευασίας, κ.α., ως αποτέλεσμα του συνεχούς και δυσμενώς μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος.

Η Εθνική ΔΟΕΠΕΛ έχει διατυπώσει επανειλημμένα προτάσεις της στα αρμόδια Υπουργεία, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί υπ' όψιν.

Οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν και φέτος σε πολλές περιοχές της χώρας προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές, πλήττοντας δασικές εκτάσεις, κατοικίες, αλλά και παραγωγικές γεωργικές εκτάσεις. Ανάμεσα στις καλλιέργειες που επλήγησαν βρίσκονται και ελαιώνες, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της δήλωσης των εκτάσεων αυτών στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) και της ενεργοποίησης των δικαιωμάτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου από γεωτεχνικούς, το γεγονός ότι μια καλλιέργεια καταστράφηκε από ένα αιφνίδιο συμβάν, όπως η πυρκαγιά, δεν θα πρέπει από μόνο του να αναιρεί τον γεωργικό χαρακτήρα μιας έκτασης που μέχρι τότε πληρούσε τις σχετικές προϋποθέσεις. Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχει η πρόθεση ανασύστασης της καλλιέργειας και επαναφοράς της έκτασης σε παραγωγική κατάσταση.

Η δήλωση στην ΕΑΕ και η ανωτέρα βία

Σε επίπεδο ΕΑΕ, όπως επισημαίνεται στον ΑγροΤύπο, η δήλωση της εκμετάλλευσης εξακολουθεί να περιλαμβάνει τα αγροτεμάχια που έχουν πληγεί. Στο ισχύον πλαίσιο της ΕΑΕ 2026 προβλέπεται η αναγνώριση περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, στις οποίες περιλαμβάνεται και η σοβαρή φυσική καταστροφή που προκαλεί σημαντική ζημιά στην εκμετάλλευση.

Στις περιπτώσεις όπου, λόγω ανωτέρας βίας, δεν έχουν ολοκληρωθεί οι καλλιεργητικές παρεμβάσεις, προβλέπεται σχετικός χειρισμός του επηρεαζόμενου αγροτεμαχίου στην ΕΑΕ και η προσκόμιση των απαραίτητων στοιχείων τεκμηρίωσης. Μεταξύ των δικαιολογητικών που προβλέπονται για την τεκμηρίωση της αδυναμίας καλλιέργειας περιλαμβάνονται σχετικά έγγραφα από αρμόδιες αρχές, όπως η Περιφέρεια ή η ΔΑΟΚ, ο Δήμος και η Πολιτική Προστασία.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και ως προς την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων. Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, μια έκταση που όλα τα προηγούμενα χρόνια πληρούσε τις προϋποθέσεις της γεωργικής γης δεν θα πρέπει, εξαιτίας ενός αιφνίδιου γεγονότος, να αντιμετωπίζεται σαν να έχει χάσει τον γεωργικό της χαρακτήρα.

Η κατάσταση της πληγείσας έκτασης μπορεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, να αποτυπωθεί και μέσω του monitoring, ανάλογα με τα διαθέσιμα δορυφορικά δεδομένα.

Η ανασύσταση του ελαιώνα και η οικονομική ενίσχυση

Στην περίπτωση της ελιάς, η δυνατότητα ανασύστασης εξαρτάται από τον βαθμό της ζημιάς. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατή η αναβλάστηση ή η διατήρηση μέρους του δέντρου, ενώ σε περισσότερο κατεστραμμένες εκτάσεις απαιτούνται εντονότερες επεμβάσεις αποκατάστασης.

Ξεχωριστό είναι το σκέλος της οικονομικής ενίσχυσης για τις ζημιές από πυρκαγιά. Η πυρκαγιά δεν περιλαμβάνεται στους ασφαλιζόμενους κινδύνους της φυτικής παραγωγής που απαριθμεί ο ΕΛΓΑ, μια διάκριση που, όπως επισημαίνεται στον ΑγροΤύπο, συχνά δημιουργεί σύγχυση στους παραγωγούς.

Για ζημιές από πυρκαγιά, ο ΕΛΓΑ αναφέρει ότι στο πλαίσιο των Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων (ΚΟΕ) μπορούν να ενταχθούν, μεταξύ άλλων, ζημιές στο φυτικό και πάγιο κεφάλαιο, υπό τις προϋποθέσεις του εκάστοτε προβλεπόμενου πλαισίου.

Η διαδικασία καταγραφής των ζημιών καθορίζεται κατά περίπτωση για τις πληγείσες περιοχές, με τις αρμόδιες αρχές να προσδιορίζουν στις σχετικές ανακοινώσεις τις προθεσμίες και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Στα στοιχεία που μπορεί να ζητούνται για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η τελευταία ΕΑΕ/ΟΣΔΕ και στοιχεία του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ). Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη τις ανακοινώσεις που αφορούν την περιοχή όπου βρίσκεται η πληγείσα εκμετάλλευση.

Τις προβλέψεις του για την φετινή παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς αλλά και τα προβλήματα στις εξαγωγές, ανέφερε στον ΑγροΤύπο πρόεδρος της ΠΕΜΕΤΕ (Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών – Τυποποιητών – Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών) κ. Κώστας Ζούκας.

Όπως τόνισε όσον αφορά τον όγκο της ηρτημένης παραγωγής φαίνεται ότι το 2026 αναμένεται να έχουμε μια κανονική παραγωγή. Επειδή όμως τα τελευταία χρόνια έχουμε συνεχώς νέες φυτεύσεις ελαιόδεντρων στην χώρα μας είναι δύσκολο να έχουμε ελλειματικές παραγωγές. Οι καιρικές συνθήκες και η κλιματική αλλαγή τα επόμενα χρόνια θα επηρεάζει όχι την ποσότητα αλλά την ποιότητα των ελιών.

Για την ποικιλία Χαλκιδικής η φετινή παραγωγή αναμένεται να κυμανθεί σε φυσιολογικά επίπεδα. Υπάρχει όμως πρόβλημα με τα αυξημένα αποθέματα από την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο (2025/26), που έχουν αποκτηθεί σε υψηλό κόστος.
Αυτό οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή που είχαν πέρσι σε Ισπανία, Αίγυπτο και Μαρόκο. Από την άλλη υπήρξε πρόβλημα στο διεθνές εμπόριο λόγω υψηλού πληθωρισμού και γεωπολιτικών προβλημάτων.

Για τις ελιές ποικιλίας Καλαμών φαίνεται φέτος να έχουμε μια καλή παραγωγή.

Στις ελιές Αμφίσσης (Κονσερβολιά) αναμένουμε φέτος μια μειωμένη παραγωγή σε σχέση με πέρσι, που ήταν όμως σε υψηλά επίπεδα. Τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί η ζήτηση για εξαγωγές στις Αμφίσσης και για αυτό σε αντίθεση με τις άλλες δύο ποικιλίες δεν έχουμε νέες φυτεύσεις.

Συνολικά οι ελληνικές εξαγωγές φαίνεται από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ να είναι μειωμένες κατά 1% σε αξία και 2,2% σε ποσότητα. Επίσης τον τελευταίο χρόνο έχουμε μια αύξηση του κόστους μεταφορών κατά 30% και των υλικών συκευασίας κατά 20%. Σε αυτό θα πρέπει να προσθέσουμε και την αύξηση του κόστους των εργατικών. Ακόμη είναι σίγουρο ότι το κόστος της ελαιοκαλλιέργειας στην χώρα μας είναι πολύ πιο αυξημένο σε σχέση με την Ισπανία. Αυτό το κόστος μεταφέρεται και στην μεταποίηση. Όλα αυτά έχουν φέρει μια μειωμένη ανταγωνιστικότητα στις ελληνικές εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών.

Προβλήματα έχουμε στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ λόγω της πολιτικής των δασμών (10%) κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση της ζήτησης.

Θα πρέπει ακόμη να επισημάνουμε ότι ολόκληρος ο ευρωπαϊκός κλάδος επιτραπέζιας ελιάς είναι «αδικημένος» από την εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur γιατί δεν έχουμε μείωση των δασμών για το προϊόν. Αυτό μας έχει δημιουργήσει πρόβλημα στις εξαγωγές στην αγορά της Βραζιλίας, που έχουμε ζήτηση αλλά έχει πλεονέκτημα η Αργεντινή γιατί δεν έχει δασμούς.

«Καμπανάκι» για ανταγωνιστικότητα εξαγωγών ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς – Αναγκαία όσο ποτέ η στήριξη της Πολιτείας

Με συγκρατημένη αισιοδοξία για τη νέα εσοδεία πραγματοποιήθηκε, στις 5/9/2026, στη Λάρισα, η ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της ΠΕΜΕΤΕ.  Με περισσότερο από το 90% της συνολικής εγχώριας ετήσιας παραγωγής να κατευθύνεται σε περισσότερες από 100 χώρες, ο κλάδος της επιτραπέζιας ελιάς έχει κατεξοχήν εξαγωγικό χαρακτήρα, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένο στις γεωπολιτικές αναταράξεις, τις διαταραχές του διεθνούς εμπορίου και τις δυσλειτουργίες της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.

Παράλληλα, η ισχυρή εξάρτηση από την πρωτογενή παραγωγή τον καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Οι τρέχουσες συνθήκες που επικρατούν, προκαλούν πρωτοφανείς αυξήσεις του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων. Το υψηλό κόστος ενέργειας με τις αλυσιδωτές επιδράσεις στο κόστος των υλικών συσκευασίας, των πρώτων υλών, των μεταφορών, αλλά και το υψηλό μισθολογικό κόστος όταν δεν  συνοδεύεται με μείωση των εργοδοτικών εισφορών, συρρικνώνουν την κερδοφορία του κλάδου, ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος στις διεθνείς αγορές.

Στην εξίσωση προστίθεται η χαμηλή παραγωγικότητα του πρωτογενούς τομέα, ως αποτέλεσμα του ανεπαρκούς μέχρι σήμερα εκσυγχρονισμού του  που επιφέρει υψηλό κόστος πρώτης ύλης, περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής μεταποίησης και των εξαγωγών, έναντι χωρών που έχουν προχωρήσει νωρίτερα στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και προσαρμογές στον ελαιοκομικό τους τομέα.

Ανεπάρκειες καταγράφονται και στην πλευρά της ζήτησης, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και οι ειδικές συνθήκες που επικρατούν σε βασικές εισαγωγικές χώρες, όπως οι δασμοί στις ΗΠΑ και η δυσμενής οικονομική συγκυρία στη Γερμανία μειώνουν την καταναλωτική δαπάνη και έχουν αρνητική επίδραση στη ζήτηση για το ελληνικό προϊόν. Παράλληλα, στην Αυστραλία, χάνεται μερίδιο της αγοράς, καθώς το αιγυπτιακό προϊόν εντείνει τον ανταγωνισμό, κυρίως λόγω των σημαντικά χαμηλότερων τιμών του.

Οι πιέσεις αυτές αποτυπώνονται ήδη στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ: το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών μειώθηκαν κατά 0,99% σε αξία και 2,25% σε όγκο, ανακόπτοντας την πολυετή ανοδική πορεία. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά το ιστορικό ρεκόρ του 2025, με εξαγωγές €872 εκατ. και 282 χιλ. τόνων, ενώ την τελευταία δεκαετία η αξία των εξαγωγών αυξήθηκε κατά 115% και ο όγκος κατά 61%, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα, την προσαρμοστικότητα και την εξωστρέφεια του κλάδου.

Η φετινή παραγωγή αναμένεται να κυμανθεί σε φυσιολογικά επίπεδα, αντίστοιχα με αυτά των δύο τελευταίων ετών. Ωστόσο, την έναρξη της νέας εμπορικής περιόδου επιβαρύνουν επιπλέον τα αυξημένα αποθέματα ποικιλίας "Χαλκιδική" από την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο (2025/26), που έχουν αποκτηθεί σε υψηλό κόστος. Ο κλάδος καλείται να εξασφαλίσει ισορροπία μεταξύ του περιορισμού των απωλειών του από τα ως άνω αποθέματα και την διασφάλιση του αγροτικού εισοδήματος για την νέα ελαιοκομική περίοδο (2026/27), χωρίς όμως να υποθηκευτεί η  ανταγωνιστικότητα του προϊόντος.
Την πρόκληση αυτή δεν μπορεί να την επωμισθούν αποκλειστικά οι μεταποιητικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες ήδη απορροφούν σημαντικό μέρος των αυξήσεων του κόστους και των αναταράξεων των διεθνών αγορών, ενώ συνεχίζουν να επενδύουν τόσο σε υλικοτεχνική υποδομή, όσο και στη διατήρηση των υφιστάμενων και στο άνοιγμα νέων αγορών.

Η ΠΕΜΕΤΕ έχει επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη για στοχευμένες και έγκαιρες παρεμβάσεις της Πολιτείας, οι οποίες όμως δεν εισακούσθηκαν.

Στην σημερινή συγκυρία, η στήριξη της Πολιτείας προς τον κλάδο καθίσταται περισσότερο αναγκαία από ποτέ, με συγκεκριμένες προτεραιότητες:
1) Τη δημιουργία Μητρώου Συσκευαστηρίων Επιτραπέζιων Ελιών, ως θεσμικού εργαλείου για την οργάνωση, εποπτεία και ιχνηλασιμότητα της αλυσίδας του προϊόντος.
2) Την μείωση του ενεργειακού και μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων, 
3) Την διασφάλιση πραγματικής αμοιβαιότητας στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, με έμφαση στην ετεροβαρή συμφωνία ΕΕ–Mercosur που δημιουργεί σημαντικές πιέσεις στους όρους ανταγωνισμού για τον ευρωπαϊκό και ελληνικό κλάδο.
4) Την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων αξιολόγησης και εκταμίευσης των επενδυτικών προγραμμάτων, καθώς οι καθυστερήσεις περιορίζουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και υπονομεύουν τον αναπτυξιακό σκοπό τους.
5) Τον εκσυγχρονισμό και τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον πρωτογενή τομέα του κλάδου της επιτραπέζιας ελιάς με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ίδρυση της European Federation of Olive Industry (EFOI), πρωτοβουλία στην οποία η ΠΕΜΕΤΕ είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, μαζί με τις αντίστοιχες οργανώσεις της Ιταλίας (ASSOM) και της Ισπανίας (ASEMESA). Η EFOI καλύπτει ένα διαχρονικό θεσμικό κενό στην ευρωπαϊκή εκπροσώπηση του κλάδου, παρέχοντας πλέον ένα κοινό πλαίσιο συντονισμού και παρέμβασης, ενισχύοντας την δυνατότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να διεκδικούν τις θέσεις τους στο ανώτερο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ανακοπή της εξαγωγικής δυναμικής αποτελεί σαφές προειδοποιητικό μήνυμα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. H Πολιτεία οφείλει να περάσει άμεσα από τις διαπιστώσεις στις πράξεις.

Το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να ξεκινήσει η συγκομιδή για την πράσινη επιτραπέζια ελιά Χαλκιδικής. 

Οι καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν τις επόμενες ημέρες θα παίξουν μεγάλο ρόλο στη συγκομιδή της ελιάς. Αν έχουμε βροχές είναι θετικό για τις ελιές αλλά αν συνεχιστεί η ξηρασία δεν θα καταφέρουν να πάρουν το κατάλληλο μέγεθος.

Πάντως φέτος η μεταποίηση υποστηρίζει ότι έχει περσινά αποθέματα στις αποθήκες, κυρίως μεγάλα μεγέθη. Από την πλευρά τους οι παραγωγοί λένε ότι έχουν αύξηση στο κόστος παραγωγής και θέλουν οι τιμές να κυμανθούν στα περσινά επίπεδα. Να θυμίσουμε ότι πέρσι οι τιμές για τα μεγάλα μεγέθη (110 τεμάχια) κυμάνθηκαν στα 1,80 έως 1,90 ευρώ το κιλό, όταν φέτος το κόστος της καλλιέργειας είναι στα 1 έως 1,10 ευρώ το κιλό. Υπάρχουν πάντως παραγωγοί που ακόμη δεν έχουν πληρωθεί για τις περσινές ελιές τους.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Μάμα κ. Ελπιδοφόρος Καραθανασόπουλος, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι φέτος η παραγωγή πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής προβλέπω ότι θα είναι μειωμένη σε σχέση με πέρσι, κατά περίπου 40%. Αντίθετα στην περιοχή μου επειδή την περσινή χρονιά είχαμε πολύ μειωμένη παραγωγή (-80%) φέτος αναμένεται να είναι αυξημένη. Η ξηρασία και τα προβλήματα από το δάκο βγάζουν εκτός μεταποίησης πολλές ελιές, οι οποίες αν παραμείνουν στα δέντρα μπορεί να πάνε για ελαιοποίηση. Ακούμε φέτος για μειωμένες τιμές αλλά καλό είναι να περιμένουμε την εξέλιξη της συγκομιδής και τις ποσότητες που θα πάρει η μεταποίηση για να δούμε την εξέλιξη της αγοράς. Η συγκομιδή στην περιοχή μου θα ξεκινήσει από τις 12 έως τις 15 Σεπτεμβρίου.

Ο παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Καλυβών κ. Θανάσης Χαλάτης, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αναμένεται φέτος να έχουμε μια παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής που θα είναι μικρότερη σε σχέση με την περσινή. Σε κάποιες περιοχές οι παραγωγοί αναμένεται να ξεκινήσουν την συγκομιδή από την επόμενη εβδομάδας αλλά θα είναι μικρές ποσότητες. Οι ελιές πάντως ακόμη δεν είναι έτοιμες λόγω έλλειψης βροχοπτώσεων. Υπάρχει πρόβλημα με την άρδευση επειδή οι υψηλές θερμοκρασίες της εποχής είχαν σαν αποτέλεσμα αυξημένες ανάγκες για ποτίσματα ώστε να πάρουν το κατάληλο μέγεθος οι ελιές. Στην Χαλκιδική αυτή την εποχή και λόγω του τουρισμού οι γεωτρήσεις έχουν φτάσει στα όριά τους και σε πολλές περιπτώσεις το νερό είναι υφάλμυρο. Υπάρχει προβληματισμός για την φετινή πορεία των τιμών γιατί η μεταποίηση υποστηρίζει ότι υπάρχουν αποθέματα στα εργοστάσια ελιάς της περιοχής.

Ο κ. Κώστας Τσεπέλης, παραγωγός και αντιπρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Παύλου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι από τις επόμενες ημέρες θα ξεκινήσει η συγκομιδή. Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να παραδώσουν μεγάλο μέρος της σοδειάς τους με ανοικτές τιμές. Στην ελιά Χαλκιδικής βιαζόμαστε να κάνουμε συγκομιδή για να μην μαυρίσουν. Αυτό το εκμεταλλεύονται οι έμποροι. Επίσης υπάρχει μεγάλος προβληματισμός στους παραγωγούς από την έλλειψη των εργατών γης.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Βιολογικής Ελιάς Ολύνθου (Biolivia) και μέλος της διοίκησης της Διεπαγγελματικής Ελιάς κ. Δημήτρης Ευαγγελινός, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι αν και έβρεξε στις γύρω περιοχές στη νότια Χαλκιδική, που είναι η βασική ζώνη καλλιέργειας της επιτραπέζιας ελιάς, δεν είχαμε βροχοπτώσεις. Η συγκομιδή στην περιοχή αναμένεται να ξεκινήσε σε περίπου 10 ημέρες. Όσον αφορά την αγορά ακούμε ότι υπάρχουν αποθέματα αλλά είναι νωρίς να βγάλουμε συμπεράσματα για την φετινή πορεία των τιμών. Όμως θα πρέπει να γνωρίζουν οι μεταποιητές ότι φέτος το κόστος καλλιέργειας είναι πολύ αυξημένο.

Ο κ. Καλλίας Ψυρούκης, γεωπόνος και ελαιοπαραγωγός από τη Νέα Ποτίδαια Χαλκιδικής, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένεται να κάνουμε πιο πρώιμη συγκομιδή λόγω των καιρικών συνθηκών και στην περιοχή μας θα ξεκινήσουμε γύρω στις 10 Σεπτεμβρίου. Στις περιοχές Αγίου Μάμα και Ποτίδαιας η φετινή παραγωγή είναι σε καλά επίπεδα αντίθετα στην περιοχή της Κασσάνδρας η παραγωγή είναι μειωμένη. Γενικά φέτος στην Χαλκιδική είχαμε προσβολές από δάκο γιατί βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες. Για τις τιμές η μεταποίηση κρατά κλειστά τα χαρτιά της. Όπως κάθε χρόνο στην αρχή παραλαμβάνουν τις ελιές και αφού δουν τα μεγέθη θα ανακοινώσουν τις τιμές παραγωγού. Αυτό που θα πρέπει να τονίσουμε είναι ότι η ποιότητα θα πρέπει να πληρώνεται. Αν δεν πληρώσουν οι έμποροι δεν θα μπορούν οι παραγωγοί να κάνουν ένα ποιοτικό προϊόν.

Ο κ. Γρηγόρης Γρουζίδης, ελαιοπαραγωγός και πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, από την Καβάλα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένουμε μια μέτρια παραγωγή κατά 25% έως 30%. Η συγκομιδή αναμένεται να ξεκινήσει από τις 12 έως 15 Σεπτεμβρίου. Το θετικό είναι ότι φέτος είχαμε πολλές βροχοπτώσεις, οι οποίες βοήθησαν την καλλιέργεια της ελιάς αλλά και παράλληλα μείωσαν το κόστος άρδευσης. Πάντως το κοστολόγιο φέτος για την πράσινη επιτραπέζια ελιά Χαλκιδικής είναι πολύ υψηλό και αφορά τα εφόδια και τα εργατικά.

Η Αλγερία αναμένει φέτος μια αυξημένη παραγωγή ελαιολάδου, με τις επίσημες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για ένα ιστορικό ρεκόρ που θα ξεπεράσει τους 150.000 τόνους.

Αυτό αναφέρουν οι εκτιμήσεις του Αλγερινού Εθνικού Διεπαγγελματικού Συμβουλίου για τον Ελαιοκομικό Τομέα (CNIFO).

Αυτή η παραγωγή θα αντιπροσώπευει μια αύξηση, κατά περίπου 76%, σε σχέση με τους περίπου 85.000 τόνους που παρήχθησαν στην χώρα της Αφρικής κατά την περσινή ελαιοκομική περίοδο.

Οι ελαιώνες της χώρας καλύπτουν περίπου 440-500 χιλιάδες εκτάρια (1 εκτάριο = 10 στρέμματα) και περιλαμβάνουν περισσότερα από 65 εκατομμύρια ελαιοδέντρα.

Η αύξηση της παραγωγής υποστηρίζεται από κυβερνητικά αναπτυξιακά προγράμματα που αποσκοπούν σε αύξηση των στρεμμάτων καλλιέργειας με ελαιώνες, στην ανάπτυξη της άρδευσης και στον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων επεξεργασίας.

Η Αλγερία διαθέτει σήμερα περίπου 1.700 ελαιοτριβεία. Η εγχώρια κατανάλωση κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 80.000 και 81.000 τόνων ελαιολάδου ετησίως.

Η ρεκόρ σοδειά θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα σημαντικό πλεόνασμα εξαγωγών για πρώτη φορά. Εάν πραγματοποιηθεί η πρόβλεψη παραγωγής, οι διαθέσιμες προμήθειες θα υπερβούν σημαντικά την εγχώρια ζήτηση.

Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου, οι εξαγωγές του ελαιολάδου της Αλγερίας κατά τις καλύτερες πρόσφατες περιόδους δεν ξεπέρασαν τους 1.000 τόνους.

Συγκριτικά, η γειτονική Τυνησία εξήγαγε 368 χιλιάδες τόνους ελαιολάδου αξίας 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αριθμός ρεκόρ κατά τους πρώτους εννέα μήνες της σεζόν 2025/2026, μετά από παραγωγή περίπου 500 χιλιάδων τόνων.

Η Αλγερία αναμένει ότι η απότομη αύξηση της παραγωγής της θα δημιουργήσει ευκαιρίες για μεγαλύτερη πρόσβαση στις ξένες αγορές, αλλά αυτό θα απαιτήσει επενδύσεις και σημαντική ανάπτυξη των υποδομών για τις εξαγωγές των φορτίων του ελαιολάδου. Κάτι που έχει ήδη καταφέρει η Τυνησία.

Αυτό σημαίνει όμως για τον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα ότι μετά από την Τυνησία θα πρέπει να ανταγωνιστεί έναν ακόμη παίκτη στη διεθνή αγορά ελαιολάδου.

Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, μετά από εισήγηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννη Ανδριανού, τροποποιείται το ισχύον πλαίσιο για τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιοκάρπου.

Συγκεκριμένα, με την απόφαση προβλέπεται ότι η υποχρέωση όλων των νόμιμων κατόχων ελαιοτεμαχίων να υποβάλλουν δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου τίθεται σε εφαρμογή από την 1^η Οκτωβρίου 2027.

Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος, καθώς οι προβλεπόμενες κυρώσεις δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1^η Οκτωβρίου 2028.

Η απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο της σταδιακής εφαρμογής του συστήματος δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου, παρέχοντας στους παραγωγούς τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής στις νέες υποχρεώσεις και στις απαιτήσεις του συστήματος.

Η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ξεκίνησαν οι πρώτες παραδόσεις των υλικών για το Πρόγραμμα Δακοκτονίας της περιόδου 2026–2028, μετά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και του προβλεπόμενου προσυμβατικού ελέγχου.

Οι σχετικές συμφωνίες και οι αντίστοιχες εκτελεστικές συμβάσεις υπεγράφησαν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου. Ο ηλεκτρονικός ανοικτός διεθνής διαγωνισμός είχε προκηρυχθεί στις 9 Απριλίου 2026, με συνολικό προϋπολογισμό 42.993.699,20 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Η προμήθεια έχει σχεδιαστεί για τρία χρόνια, μέσω συμφωνίας αρχικής διάρκειας δύο ετών και με δυνατότητα παράτασης για ένα ακόμη έτος, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες του Προγράμματος έως και το 2028.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυνατότητα προσαρμογής των ποσοτήτων των υλικών κάθε έτους, με βάση τα δεδομένα από την εφαρμογή του Προγράμματος και τις πραγματικές ανάγκες των ελαιοκομικών περιοχών.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Από την πρώτη στιγμή θέσαμε ως προτεραιότητα να ολοκληρώνονται οι διαδικασίες για την προμήθεια των υλικών δακοκτονίας πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι συνέβαινε κατά το παρελθόν και να περάσουμε από τον ετήσιο σε έναν σταθερό πολυετή προγραμματισμό.

Με τη συστηματική δουλειά των υπηρεσιών του Υπουργείου, την απόφαση έγκρισης του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την υπογραφή των συμβάσεων μέσα στο καλοκαίρι και την έναρξη ήδη των πρώτων παραδόσεων, ο στόχος αυτός γίνεται πράξη.

Ο νέος σχεδιασμός επιτρέπει την έγκαιρη παραλαβή των υλικών και την εξόφληση των αναδόχων πριν από τη λήξη του οικονομικού έτους. Έτσι αποφεύγεται η μεταφορά υποχρεώσεων στην επόμενη οικονομική χρήση. Παράλληλα, περιορίζεται σημαντικά το διοικητικό βάρος για το Υπουργείο, βελτιώνεται ο δημοσιονομικός προγραμματισμός και παρέχεται στους αναδόχους η δυνατότητα να οργανώνουν έγκαιρα την παραγωγή και τις παραδόσεις τους, με ταχύτερη εξόφληση και καλύτερη ταμειακή ρευστότητα.

Σημαντικό πλεονέκτημα της συμφωνίας-πλαίσιο είναι ότι τα επόμενα έτη δεν θα χρειάζεται να επαναλαμβάνεται από την αρχή ολόκληρη η διεθνής διαγωνιστική διαδικασία. Οι εκτελεστικές συμβάσεις θα μπορούν να ολοκληρώνονται ταχύτερα, με στόχο οι παραδόσεις να ξεκινούν ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού. Ταυτόχρονα, δημιουργείται η δυνατότητα διατήρησης αποθέματος για την άμεση αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών.

Το σημαντικότερο όμως θετικό αποτέλεσμα αφορά τους παραγωγούς. Η έγκαιρη διαθεσιμότητα των κατάλληλων υλικών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να γίνονται οι επεμβάσεις στον σωστό χρόνο, να περιορίζονται οι απώλειες και να προστατεύονται η ποσότητα και η ποιότητα της παραγωγής, το ελληνικό ελαιόλαδο και το εισόδημα των ελαιοπαραγωγών.

Η επιτυχία της δακοκτονίας απαιτεί έγκαιρο προγραμματισμό σε όλα τα στάδια – από τις αναγκαίες πιστώσεις και την πρόσληψη του προσωπικού μέχρι την παρακολούθηση των δακοπαγίδων και την ορθή εκτέλεση των ψεκασμών – καθώς και στενή συνεργασία ανάμεσα στο Υπουργείο, τις Περιφέρειες, τις αρμόδιες υπηρεσίες, την επιστημονική κοινότητα και τους παραγωγούς.

Με σταθερά λοιπόν βήματα, εξασφαλίζουμε την αποτελεσματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη αντιμετώπιση του δάκου προχωρώντας παράλληλα για την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων, όπως οι ηλεκτρονικές παγίδες, τη χρήση συστημάτων GPS στα ψεκαστικά μέσα και τον αυτοματοποιημένο έλεγχο των δολωματικών ψεκασμών, ώστε το Πρόγραμμα να γίνεται διαρκώς αποτελεσματικότερο».

Φέτος αναμένουμε μια μέτρια παραγωγή για την πράσινη επιτραπέζια ελιά Χαλκιδικής. Αν και αρχικά κατά την καρπόδεση φαινόταν μια καλή εικόνα, τελικά η παραγωγή δεν φαίνεται ότι θα κυμανθεί σε επίπεδα χαμηλότερα σε σχέση με την περσινή χρονιά.

Αυτή την εποχή η καλλιέργεια αντιμετωπίζει προβλήματα με την άρδευση και την φυτοπροστασία λόγω πληθυσμών του δάκου. Από την άλλη η εικόνα της αγοράς έχει φέρει μια πολύ άσχημη ψυχολογία στους παραγωγούς, με τους εμπόρους να προσπαθήσουν να μειώσουν τις τιμές σε σχέση με την περσινή περίοδο, με τη δικαιολογία των υψηλών αποθεμάτων.

Αυτό όμως γίνεται σε μια δύσκολη φετινή χρονιά, που έχουμε αύξηση στο κόστος καλλιέργειας και αναμένεται να φέρει αντιδράσεις από την πλευρά των παραγωγών, ενόψει της νέας ελαιοκομικής περιόδου, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει στα μέσα του Σεπτεμβρίου.  

Ο κ. Κώστας Τσεπέλης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Παύλου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι αν και αρχικά φαινόταν ότι θα έχουμε μια καλή χρονιά είχαμε προβλήματα στην καρπόδεση και φαίνεται ότι θα έχουμε φέτος μια μέτρια παραγωγή.

Από την άλλη όμως ακούμε τους εμπόρους να κάνουν λόγο για μεγάλα περσινά αποθέματα ελιών και προφορικά άρχισαν να μιλάνε για τιμές φέτος γύρω στο 1 ευρώ το κιλό για τα μεγάλα μεγέθη. Αυτή η τιμή όμως δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να φέρει εισόδημα στον ελαιοπαραγωγό, σε μια χρονιά που έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό το κόστος καλλιέργειας. Για να έχει ένα εισόδημα ο παραγωγός οι τιμές την φετινή ελαιοκομική περίοδο θα πρέπει να κυμανθούν από 1,20 έως και 1,30 ευρώ το κιλό. Και μιλάμε για αποδόσεις της τάξης του 1 τόνου.

Από την άλλη οι υψηλές θερμοκρασίες αυτής της εποχής έχουν αρχίσει να προβληματίζουν τους παραγωγούς όσον αφορά την άρδευση των δέντρων. Πρόβλημα φέτος έχουμε και με τους υψηλούς πληθυσμούς του δάκου στους ελαιώνες, που προκαλούνται από τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες. Από τους τρεις ψεκασμούς που κάναμε στο παρελθόν για την αντιμετώπισή του φέτος με αυτή την εικόνα που έχουμε αναμένεται να φτάσουμε στους έξι. Για το πρόβλημα της έλλειψης εργατών γης ήδη πολλοί παραγωγοί έχουν στραφεί στα δονητικά μηχανήματα και κάνουν μηχανική συγκομιδή.

Ο παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Καλυβών κ. Θανάσης Χαλάτης, τονίζει από την πλευρά του ότι από την εικόνα που βλέπουμε στα δέντρα αναμένουμε φέτος η παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής να είναι μικρότερη σε σχέση με την περσινή. Θα έχουμε σίγουρα μια μέτρια παραγωγή και είμαστε ένα μήνα πριν την έναρξη της συγκομιδής (ξεκινά το πρώτο 15ήμερο του Σεπτεμβρίου). Αυτό θα έπρεπε να το περιμέναμε γιατί τις δύο προηγούμενες περιόδους (2024 και 2025) είχαμε αυξημένες παραγωγές, κάτι που δεν θα μπορούσε να συμβεί για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Αυτή την εποχή το κόστος για τους παραγωγούς είναι η άρδευση και η φυτοπροστασία. Οι υψηλές θερμοκρασίες της εποχής έχουν σαν αποτέλεσμα αυξημένες ανάγκες άρδευσης των δέντρων. Στην Χαλκιδική αν και είχαμε πολλές βροχοπτώσεις τον χειμώνα αυτή την εποχή και λόγω του τουρισμού οι γεωτρήσεις έχουν φτάσει στα όριά τους και σε πολλές περιπτώσεις το νερό είναι υφάλμυρο. Για την αντιμετώπιση του δάκου είμαστε τώρα στο δεύτερο ψεκασμό. Αν και ακόμη δεν έχουμε πρόβλημα με δακοπροσβολές κάνουμε προληπτικούς ψεκασμούς και αυτό αυξάνει το κόστος καλλιέργειας.

Την περσινή περίοδο είχαμε καλή τιμή παραγωγού που κυμάνθηκε από 1,80 έως 1,90 ευρώ το κιλό στο χωράφι για τα μεγάλα μεγέθη. Αν και είχαμε εμπορικές συμφωνίες για εξαγωγές οι ποσότητες επιτραπέζιων ελιών που εξήχθησαν έγιναν με χαμηλούς ρυθμούς. Επίσης από τον Ιανουάριο και μετά πολλοί παραγωγοί που είχαν έλλειψη ρευστότητας αναγκάστηκαν να πουλήσουν τις αποθηκευμένες ελιές τους σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις τιμές που είχαμε στην συγκομιδή (Σεπτέμβριο - Οκτώβριο). Όλα αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα να υπάρχουν σήμερα αυξημένα αποθέματα στα εργοστάσια ελιάς της περιοχής.

Ο κ. Πίνδαρος Ψυρούκης, ελαιοπαραγωγός από τη Νέα Ποτίδαια Χαλκιδικής, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι η φετινή παραγωγή πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής αναμένεται φέτος να είναι μειωμένη σε σχέση με το 2025 (κατά 35%) και το 2024 (κατά 50%). Δηλαδή η παραγωγή ακολουθεί μια φθίνουσα πορεία κατά την τελευταία τριετία. Φέτος - παρά τα όσα έλεγαν το προηγούμενο διάστημα - φαίνεται να έχουμε μια μέτρια παραγωγή. Μεγάλο πρόβλημα είναι η άρδευση αυτή την εποχή. Έχουν αυξηθεί οι κάτοικοι στην Χαλκιδική και οι ανάγκες ύρδευσης λόγω της τουριστικής περιόδου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται ο υδροφόρος ορίζοντας και να έχουν πρόβλημα οι γεωτρήσεις. Επίσης τώρα με τις συνεχόμενες υψηλές θερμοκρασίες (35 και 36 βαθμούς Κελσίου) άρχισαν να στρεσάρονται τα δέντρα. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζονται αυξημένες ποσότητες νερού. Ειδικά στην ελιά Χαλκιδικής που έχουμε στόχο τα μεγάλα μεγέθη θα πρέπει να κάνουμε σωστές αρδεύσεις. 

Ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα αυτή την εποχή είναι ο δάκος. Αυτό αναγκάζει τους παραγωγούς να κάνουν περισσότερους ψεκασμούς για την αντιμετώπισή του. Φέτος πάμε για 10 ψεκασμούς και μεγάλο ρόλο έπαιξαν οι μεγάλες αυξομειώσεις στην θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δυστυχώς στην περιοχή μας δεν γίνονται δολωματικοί ψεκασμοί για να έχουμε μείωση στους πληθυσμούς του δάκου.

Η συγκομιδή φέτος αναμένεται να ξεκινήσει από τις 10 Σεπτεμβρίου και όπως συμβαίνει τα προηγούμενα χρόνια θα έχουμε έλλειψη εργατικών χεριών. Όσον αφορά τις τιμές που θα έχουμε την νέα εμπορική περίοδο αυτό που έχω να τονίσω είναι ότι η ποιότητα θα πρέπει να πληρώνεται. Αν δεν πληρώσουν οι έμποροι δεν θα μπορούν οι παραγωγοί να κάνουν ένα ποιοτικό προϊόν. Με κόστος πετρελαίου πάνω από 2 ευρώ το λίτρο και τον κάθε ψεκασμό να στοιχίζει 200 ευρώ δεν μπορεί μια χαμηλή τιμή να φέρει εισόδημα στον παραγωγό. Την περσινή χρονιά μας έδωσαν τιμή στα 1,80 ευρώ το κιλό για τα μεγάλα μεγέθη και οριακά είχαμε εισόδημα.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Βιολογικής Ελιάς Ολύνθου (Biolivia) και μέλος της διοίκησης της Διεπαγγελματικής Ελιάς κ. Δημήτρης Ευαγγελινός, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με την άρδευση, αφού η Χαλκιδική έχει αυξημένο τουρισμό και κανείς δεν θέλει να ασχοληθεί με τις ανάγκες για άρδευση του πρωτογενή τομέα. Όσο δεν υπάρχει σχεδιασμός και κατασκευή αρδευτικών έργων το πρόβλημα θα αυξάνεται.
Φέτος υπάρχει πρόβλημα και με τον πρώιμο δάκο λόγω των καιρικών συνθηκών. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί επειδή πολλές φορές οι δακοπαγίδες δεν σου δίνουν μια σωστή εικόνα του προβλήματος. Το κράτος θα πρέπει κάποτε να εκπαιδεύσει τους παραγωγούς για την σωστή και αποτελεσματική αντιμετώπιση του δάκου.

Όσον αφορά την αγορά ακούμε ότι υπάρχουν αποθέματα στα χέρια των μεταποιητών. Επίσης ακούμε ότι πούλησαν σε χαμηλές τιμές τα μεγάλα μεγέθη ελιάς. Σίγουρα υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες στη διεθνή αγορά. Όμως θα πρέπει να γνωρίζουν οι μεταποιητές ότι φέτος το κόστος καλλιέργειας είναι πολύ αυξημένο. Πέρσι η τιμή παραγωγού στα μεγάλα μεγέθη ήταν στα 1,80 ευρώ το κιλό. Για να υπάρχει εισόδημα στους παραγωγούς η τιμή θα πρέπει να μείνει φέτος στα ίδια με τα περσινά επίπεδα. Πάντως αυτή η εικόνα της αγοράς έχει φέρει πολύ άσχημη ψυχολογία στους παραγωγούς. Ήδη οι μικροί παραγωγοί που δεν είναι βιώσιμοι έχουν αρχίσει να βγαίνουν εκτός αγοράς.

Ο κ. Γρηγόρης Γρουζίδης, ελαιοπαραγωγός και πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, από την Καβάλα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένουμε μια μέτρια παραγωγή, η οποία μπορεί να είναι καλύτερη σε σχέση με την περσινή αλλά δεν είναι αυτή η παραγωγή που περιμέναμε. Το θετικό είναι ότι φέτος είχαμε πολλές βροχοπτώσεις, οι οποίες βοήθησαν την καλλιέργεια της ελιάς αλλά και παράλληλα μείωσαν το κόστος άρδευσης. Αυτό που θα ήθελα να επισημάνω στους παραγωγούς είναι να μην δίνουν σημασία στις αναφορές για μείωση των τιμών. Το κοστολόγια φέτος για την πράσινη επιτραπέζια ελιά Χαλκιδικής είναι πολύ υψηλό και αφορά τα εφόδια και τα εργατικά. Αν θελήσουν οι έμποροι να ρίξουν τις τιμές τότε τον επόμενο χρόνο δεν θα βρίσκουν παραγωγούς που θα έχουν ένα καλό ποιοτικό προϊόν. Αυτό που λέει η αγορά είναι για να έχεις καλά μεγέθη και ποιότητα θα πρέπει να πληρώσεις.

Το λεκάνιο της ελιάς (Saissetia oleae), που ανήκει στην οικογένεια Coccidae, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εντομολογικούς εχθρούς της καλλιέργειας και θεωρείται ο τρίτος κατά σειρά σπουδαιότητας μετά τον δάκο (Bactrocera oleae) και τον πυρηνοτρήτη (Prays oleae).

Παράλληλα, πρόκειται για είδος με ιδιαίτερα μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση και ευρύ φάσμα φυτών-ξενιστών. Έχει καταγραφεί σε 108 χώρες και μπορεί να προσβάλει φυτά που ανήκουν σε 239 γένη και 82 οικογένειες, μεταξύ των οποίων η ελιά, τα εσπεριδοειδή και διάφορα καλλωπιστικά φυτά.

Βιολογία και φαινολογία του λεκανίου

Το Saissetia oleae είναι ωοτόκο είδος και στην Ελλάδα, όπως και στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες, αναπαράγεται κατά κανόνα παρθενογενετικά. Σε ορισμένες χώρες, ωστόσο, αναφέρεται και ως αμφιγονικό, καθώς έχουν καταγραφεί αρσενικά άτομα. Χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή γονιμότητα, καθώς κάθε θηλυκό μπορεί να γεννήσει από 1.000 έως 3.000 ωά, ενώ σύμφωνα με ορισμένες μελέτες ο αριθμός αυτός μπορεί να φθάσει ακόμη και τις 4.000. Τα ωά γεννώνται σταδιακά και παραμένουν προστατευμένα κάτω από τον ισχυρά χιτινισμένο δερματοσκελετό του θηλυκού μέχρι την εκκόλαψη των ερπουσών. Η υψηλή αυτή γονιμότητα συμβάλλει στην ταχεία ανάπτυξη των πληθυσμών του στους φυτικούς ξενιστές του και στην εκδήλωση σοβαρών συμπτωμάτων προσβολής.

Ο αριθμός των γενεών επηρεάζεται τόσο από το είδος του φυτού-ξενιστή όσο και από τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Στην Ελλάδα το λεκάνιο συμπληρώνει κατά κανόνα μία γενεά τον χρόνο στην ελιά, ενώ σε νότιες και παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας, καθώς και σε αρδευόμενους ελαιώνες, έχει παρατηρηθεί και η ανάπτυξη μερικής δεύτερης γενεάς.

Μετά την εκκόλαψη κάτω από το κέλυφος των θηλυκών, οι έρπουσες εξέρχονται και περιπλανώνται πάνω στα φύλλα και τους βλαστούς μέχρι να εγκατασταθούν ως νύμφες πρώτης ηλικίας. Επιλέγουν συνήθως σημεία όπου προστατεύονται από την αφυδάτωση, κυρίως την κάτω επιφάνεια των φύλλων και κατά μήκος των νευρώσεων, όπου εξασφαλίζουν επάρκεια τροφής. Στη συνέχεια εξελίσσονται σε νύμφες δεύτερης και τρίτης ηλικίας και ακολούθως σε ακμαία, τα οποία συναντώνται και πάνω σε βλαστούς και κλαδίσκους.

Ο ακριβής χρόνος εμφάνισης των διαφορετικών σταδίων δεν είναι αυστηρά καθορισμένος, καθώς επηρεάζεται από τη γεωγραφική θέση, τις κλιματικές συνθήκες και τις καλλιεργητικές πρακτικές κάθε περιοχής και έτους. Ειδικότερα, στην Κεντρική Ελλάδα, τα ενήλικα θηλυκά εμφανίζονται συνήθως την άνοιξη και στις αρχές του θέρους και ωοτοκούν κυρίως τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Οι έρπουσες εκκολάπτονται σταδιακά και μέχρι το φθινόπωρο αναπτύσσονται οι νύμφες πρώτης και δεύτερης ηλικίας, που αποτελούν τα στάδια διαχείμασης του εντόμου, ενώ ένα μικρό ποσοστό νυμφών προλαβαίνει να εξελιχθεί σε ακμαία μέχρι τον Οκτώβριο. Κατά τη θερμή περίοδο του έτους, οι αναπτυσσόμενες νύμφες παράγουν μελιτώματα, με τα οποία καλύπτονται οι φυτικοί ιστοί.

Ζημιές και συνθήκες που ευνοούν τις προσβολές

Οι ζημιές που προκαλεί το λεκάνιο στην ελιά οφείλονται αφενός στη μύζηση των φυτικών χυμών και αφετέρου στη δημιουργία καπνιάς πάνω στα μελιτώματα που παράγει. Η μύζηση των χυμών οδηγεί σε εξασθένηση των δέντρων, ενώ η καπνιά παρεμποδίζει τη φωτοσύνθεση. Ως αποτέλεσμα, περιορίζεται η ανάπτυξη του φυτού και υποβαθμίζεται η παραγωγή. Σε περιπτώσεις σοβαρών προσβολών μπορεί να παρατηρηθούν φυλλόπτωση και ξηράνσεις κλάδων.

Οι προσβολές ευνοούνται σε ακλάδευτους ελαιώνες με πυκνή και ανεπαρκώς αεριζόμενη κόμη, σε ελαιώνες με βαριά εδάφη που δεν αποστραγγίζουν εύκολα, σε αρδευόμενους ελαιώνες, καθώς και σε παραθαλάσσιες και απάνεμες περιοχές.

Από την άλλη πλευρά, οι έρπουσες και οι νεαρές νύμφες πρώτης και δεύτερης ηλικίας, λόγω του μικρού μεγέθους και του λεπτού σώματός τους, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην αφυδάτωση και, όταν επικρατούν ξηροθερμικές συνθήκες,  εμφανίζουν υψηλά ποσοστά θνησιμότητας.

Καλλιεργητικά μέτρα και στοχευμένες επεμβάσεις

Στην αντιμετώπιση του λεκανίου πρέπει να δίνεται πρωτίστως προτεραιότητα στον περιορισμό των συνθηκών που ευνοούν την ανάπτυξη των πληθυσμών του. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή κατάλληλων καλλιεργητικών μέτρων, τα οποία είναι σχετικά απλά, έχουν μικρό κόστος και συμβάλλουν στην αποφυγή των δυσμενών επιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσει η υπερβολική ή άστοχη χρήση εντομοκτόνων.

Η μεγάλη διάρκεια της περιόδου ωοτοκίας έχει ως αποτέλεσμα οι έρπουσες και οι νύμφες πρώτης και δεύτερης ηλικίας να είναι παρούσες στην καλλιέργεια σχεδόν καθ' όλη τη θερμή περίοδο του έτους. Η ευαισθησία των νεαρών αυτών σταδίων, και ιδιαίτερα των ερπουσών, στην αφυδάτωση, καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό το σωστό κλάδεμα και  την εξασφάλιση καλού αερισμού και φωτισμού της κόμης των ελαιοδέντρων. Στα βασικά καλλιεργητικά μέτρα περιλαμβάνονται επίσης η αποφυγή της υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης, η ισορροπημένη άρδευση και η απομάκρυνση των ιδιαίτερα προσβεβλημένων βλαστών, ώστε να περιορίζονται οι αναμολύνσεις.

Εφόσον κριθεί αναγκαία η χημική καταπολέμηση, θα πρέπει προηγουμένως να εκτιμώνται τα είδη και οι πληθυσμοί των φυσικών εχθρών που υπάρχουν στον ελαιώνα. Η μεγάλη διάρκεια της ωοτοκίας δυσχεραίνει τον χρονισμό των επεμβάσεων, καθώς τα ευαίσθητα στα εντομοκτόνα στάδια του εντόμου, κυρίως οι έρπουσες, είναι παρόντα στην καλλιέργεια για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ως κατάλληλος χρόνος εφαρμογής των ψεκασμών θεωρείται ο Αύγουστος, όταν έχει εκκολαφθεί το μεγαλύτερο ποσοστό των ερπουσών και ο πληθυσμός αποτελείται κυρίως από τα νεαρά αυτά άτομα, τα οποία είναι περισσότερο ευαίσθητα στα εντομοκτόνα. Επειδή, όμως, η φαινολογία του λεκανίου διαφέρει ανάλογα με την περιοχή και το έτος, απαιτείται τακτική παρακολούθηση της εξέλιξης των εκκολάψεων των ερπουσών πριν από τη λήψη απόφασης για επέμβαση.

Συνήθως εφαρμόζεται γαλάκτωμα θερινού ορυκτελαίου ή εγκεκριμένο οργανικό συνθετικό εντομοκτόνο. Ωστόσο, επειδή η περίοδος εφαρμογής των ψεκασμών συμπίπτει με την παρουσία και τη δράση των φυσικών εχθρών του λεκανίου, οι επεμβάσεις θα πρέπει, κατά το δυνατόν, να αποφεύγονται και, όταν κρίνονται απαραίτητες, να πραγματοποιούνται τοπικά, σε συγκεκριμένες εστίες της καλλιέργειας με έντονα προσβεβλημένα δέντρα. Η παρουσία και η δράση των ωφέλιμων οργανισμών αποτελούν, άλλωστε, βασική παράμετρο στη διαχείριση των πληθυσμών του λεκανίου.

Οι φυσικοί εχθροί και η βιολογική καταπολέμηση

Σημαντικό ρόλο στον φυσικό περιορισμό των πληθυσμών του λεκανίου διαδραματίζουν τα παρασιτοειδή και τα αρπακτικά έντομα. Σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν καταγραφεί συνολικά 78 είδη ωφέλιμων εντόμων, τα οποία ανήκουν σε 39 γένη και 13 οικογένειες. Στα παρασιτοειδή περιλαμβάνονται κυρίως Υμενόπτερα των οικογενειών Aphelinidae, Encyrtidae και Pteromalidae, ενώ στα αρπακτικά συγκαταλέγονται κυρίως Κολεόπτερα της οικογένειας Coccinellidae και Νευρόπτερα της οικογένειας Chrysopidae.

Στην Ελλάδα αναφέρονται αρκετά σημαντικά ωφέλιμα είδη, μεταξύ των οποίων παρασιτοειδή των γενών Coccophagus και Metaphycus, το ωοφάγο Scutellista caerulea, το Νευρόπτερο Chrysoperla carnea και αρπακτικά Κολεόπτερα όπως τα Exochomus quadripustulatus και Rhyzobius forestieri. Στους φυσικούς εχθρούς του λεκανίου περιλαμβάνεται επίσης ο εντομοπαθογόνος μύκητας Verticillium lecanii.

Τα κοκκοειδή αποτελούν πρόσφορο πεδίο για την εφαρμογή μεθόδων βιολογικής καταπολέμησης. Στην Ελλάδα εφαρμόστηκαν με επιτυχία από εντομολόγους του Εργαστηρίου Βιολογικής Καταπολέμησης του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου τόσο η Κλασική Βιολογική Καταπολέμηση, που βασίζεται στην εισαγωγή και εγκατάσταση εξωτικών ωφέλιμων ειδών, όσο και η Διαχείριση, με στόχο τη διαφύλαξη και ενίσχυση των ήδη υπαρχόντων ωφέλιμων οργανισμών.

Στο πλαίσιο της Κλασικής Βιολογικής Καταπολέμησης πραγματοποιήθηκε η εισαγωγή και εγκατάσταση του παρασιτοειδούς Metaphycus helvolus σε ελαιώνες και του αρπακτικού Rhyzobius forestieri σε εσπεριδοειδώνες. Για την αντιμετώπιση σοβαρών προσβολών σε ελαιώνες της περιοχής Αράχοβας–Άμφισσας εφαρμόστηκε επίσης μαζική εκτροφή στο εντομοτροφείο και εξαπόλυση του αρπακτικού Exochomus quadripustulatus.

Η αποτελεσματική αξιοποίηση της ωφέλιμης εντομοπανίδας προϋποθέτει την αναγνώριση των ειδών που υπάρχουν στην καλλιέργεια, τη γνώση των βιολογικών και φαινολογικών χαρακτηριστικών τους και τη συνεχή παρακολούθηση των πληθυσμών τους σε σχέση με εκείνους του λεκανίου. Η βιολογική καταπολέμηση μπορεί να βασιστεί είτε στα ήδη υπάρχοντα ωφέλιμα είδη μιας περιοχής είτε στην ενίσχυση των πληθυσμών τους μέσω προγραμματισμένων εξαπολύσεων.