Σχοινάς από Πέλλα: Σεπτέμβριο αποζημιώσεις προανθικού 2025, μελετά στήριξη παραγωγών δαμάσκηνου και συνδεδεμένη στα ροδάκινα

Στήριξη για την απώλεια εισοδήματος στους κερασοπαραγωγούς, κατά την φετινή χρονιά, ζητούν από τον Αντιπεριφερειάρχη Πέλλας οι Αγροτικοί Σύλλογοι Βεγορίτιδας - Καϊμακτσαλάν και Αλμωπίας. 

Ο κ. Νίκος Τζίγκας, παραγωγός κερασιών και πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Βεγορίτιδα - Καϊμακτσαλάν, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος η μέση τιμή που πούλησε ο παραγωγός τα κεράσια από το χωράφι του στο εμπόριο κυμάνθηκε στα 1,5 ευρώ το κιλό.

Έχουμε όμως μια αύξηση του κόστους στα εργατικά που έφτασε την φετινή περίοδο στα 50 λεπτά το κιλό. Αύξηση όμως υπάρχει και στο κόστος καλλιέργειας λόγω της υψηλής τιμής του πετρελαίου, των λιπασμάτων και των φυτοπροστατευτικών - που γνωρίζει πολύ καλά η κυβέρνηση - το οποίο ξεπερνάει κατά πολύ το 1 ευρώ το κιλό. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να πουλάνε φέτος τα κεράσια αλλά να μην έχουν εισόδημα οι παραγωγοί.

Για αυτούς τους λόγους και άλλους τόσους, καταθέσαμε αίτημα στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας να μας εντάξει στον ευρωπαϊκό Κανονισμό στήριξης για την απώλεια χαμένου εισοδήματος, μιας και αποδεδειγμένα το κόστος παραγωγής ξεπέρασε σε πολλές περιπτώσεις την τιμή πώλησης των προϊόντων μας.

Καλούμε να ξεκινήσουν άμεσα όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για την συγκέντρωση στοιχείων, προκειμένου να σχηματιστεί ο φάκελος, προς κατάθεση στις αρμούδιες υπηρεσίες για να στηρίξουμε το εισόδημά μας την δύσκολη φετινή περίοδο.

Στην Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis) περιλαμβάνονται και οι ενισχύσεις σε παραγωγούς της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων που επλήγησαν από λειψυδρία το 2025.

Δικαιούχοι είναι γεωργοί με ποτιστικά αγροτεμάχια σε συγκεκριμένες Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες της Π.Ε. Ιωαννίνων, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής Λαψίστας, οι οποίοι επλήγησαν από φαινόμενα λειψυδρίας κατά το έτος 2025.

Τα ποσά ενίσχυσης καθορίζονται ανά στρέμμα και ανά καλλιέργεια. Ενδεικτικά, προβλέπονται 512 ευρώ/στρέμμα για αμπελώνες οίνου, 1.512 ευρώ/στρέμμα για μήλα και 1.612 ευρώ/στρέμμα για κεράσια.

Σύμφωνα με την ΚΥΑ οι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) ως επαγγελματίες αγρότες δικαιούνται το 100% της προβλεπόμενης ενίσχυσης, ενώ οι υπόλοιποι δικαιούχοι λαμβάνουν το 50%.

Παράλληλα, το συνολικό ποσό ενισχύσεων de minimis που μπορεί να λάβει μία ενιαία επιχείρηση σε περίοδο τριών ετών δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 50.000 ευρώ.

Οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί μπορούν να υποβάλουν τις αιτήσεις – υπεύθυνες δηλώσεις τους ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport της ΑΑΔΕ, με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών TAXISnet.

Η περίοδος υποβολής των αιτήσεων ορίζεται από 6 Αυγούστου 2026 έως και 18 Αυγούστου 2026. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της διαδικασίας είναι η ύπαρξη δηλωμένου και επικαιροποιημένου λογαριασμού IBAN στην πλατφόρμα myAADE.

Οι έλεγχοι, οι απαραίτητοι συμψηφισμοί με τυχόν βεβαιωμένες φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές, καθώς και η καταβολή των ενισχύσεων, προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως τις 21 Αυγούστου 2026.

Η ανάγκη για κοινό συντονισμό και ενιαία διεκδίκηση λύσεων στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δενδροκαλλιεργητές έφερε στο ίδιο τραπέζι παραγωγούς και εκπροσώπους Αγροτικών Συλλόγων από τις βασικές κερασοπαραγωγικές και ροδακινοπαραγωγικές περιοχές της χώρας. Στο επίκεντρο της Πανελλαδικής Σύσκεψης, που πραγματοποιήθηκε στην Αριδαία με πρωτοβουλία της Πανελλαδικής Επιτροπής Μπλόκων, βρέθηκαν οι εκτεταμένες ζημιές στην παραγωγή, η συμπίεση του αγροτικού εισοδήματος και η ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων για τη στήριξη των παραγωγών.

Από τη σύσκεψη προέκυψε ένα κοινό πλαίσιο διεκδικήσεων, το οποίο περιλαμβάνει τόσο άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση των φετινών προβλημάτων όσο και παρεμβάσεις με πιο μόνιμο χαρακτήρα, όπως η αλλαγή του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, η μείωση του κόστους παραγωγής και η διασφάλιση βιώσιμων όρων για τη συνέχιση της αγροτικής δραστηριότητας. Παράλληλα, αποφασίστηκε να ζητηθεί συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, ενώ απευθύνθηκε κάλεσμα για μαζική συμμετοχή στο αγροτικό συλλαλητήριο της ΔΕΘ στις 5 Σεπτεμβρίου.

Προκειμένου να αποτυπωθούν αναλυτικά τα ζητήματα που τέθηκαν στη σύσκεψη, οι αποφάσεις που ελήφθησαν και οι διεκδικήσεις που διαμορφώθηκαν, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με την Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας, η οποία συμμετείχε στην Πανελλαδική Σύσκεψη, καθώς και με τον πρόεδρό της, κ. Δημήτρη Τσιουλάκο. 

Η σύσκεψη έστειλε μήνυμα ενότητας και συνέχειας των κινητοποιήσεων

Τη σημασία της σύσκεψης υπογραμμίζει ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας, κ. Δημήτρης Τσιουλάκος, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή ήταν μαζική και η συζήτηση ουσιαστική, με την παρουσία Αγροτικών Συλλόγων και εκπροσώπων από την Κεντρική, τη Δυτική και την Ανατολική Μακεδονία, καθώς και από τη Θεσσαλία. «Η σύσκεψη ήταν ιδιαίτερα μαζική και ουσιαστική. Επιβεβαιώθηκε ότι τα προβλήματα είναι κοινά για όλους τους δενδροκαλλιεργητές, ανεξάρτητα από την περιοχή», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το σημαντικότερο αποτέλεσμα ήταν η κοινή απόφαση για συντονισμό των διεκδικήσεων και κλιμάκωση των παρεμβάσεων το επόμενο διάστημα.

Όπως επισημαίνει, στη διάρκεια της συνάντησης ήταν διάχυτη η αγωνία των παραγωγών για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, αλλά ταυτόχρονα και η αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν τον αγώνα τους. «Οι παραγωγοί γνωρίζουν ότι μόνο με συλλογική δράση και αγώνα μπορούμε να διεκδικήσουμε λύσεις στα προβλήματα και η σύσκεψη έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ενότητας και αγωνιστικής συνέχειας», τονίζει.

Ο κ. Τσιουλάκος σημειώνει ότι τα προβλήματα έχουν πλέον συσσωρευτεί. Οι παραγωγοί εξακολουθούν να περιμένουν αποζημιώσεις για τον παγετό του 2025, ενώ την ίδια στιγμή βρίσκονται αντιμέτωποι με την παραμόρφωση των καρπών, τις ξηρές βέργες στις ροδακινιές που απειλούν το φυτικό κεφάλαιο, το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής, τις εξευτελιστικές –όπως τις χαρακτηρίζει– τιμές των προϊόντων και την έλλειψη ρευστότητας. «Όλα αυτά μαζί δημιουργούν συνθήκες ασφυξίας για τους αγρότες», σημειώνει.

Αναφερόμενος στις βασικές διεκδικήσεις, τονίζει ότι πρώτο αίτημα αποτελεί η πλήρης αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος, καθώς –όπως επισημαίνει– και φέτος καταγράφεται σοβαρή μείωση του εισοδήματος των παραγωγών, χωρίς αυτό να αποτελεί δική τους ευθύνη. Για τα ροδάκινα ζητούν να εξεταστεί η παραμόρφωση των καρπών και το φαινόμενο των ξηρών βεργών μέσω εξειδικευμένων ελέγχων, ώστε να βρεθούν λύσεις, ενώ παράλληλα διεκδικούν αποζημιώσεις για τη χαμένη παραγωγή, το φυτικό κεφάλαιο και την αναδιάρθρωση των δέντρων.

Παράλληλα, όπως γνωστοποιεί, έχουν ήδη κατατεθεί σχετικοί φάκελοι στις ΔΑΟΚ, ενώ θα ζητηθεί συνάντηση με το Υπουργείο προκειμένου να ασκηθεί πίεση και να αναδειχθεί το ζήτημα. «Στέλνουμε ένα μήνυμα ότι είμαστε εδώ, είμαστε έτοιμοι να το παλέψουμε και να το διεκδικήσουμε», δηλώνει, απευθύνοντας παράλληλα κάλεσμα συμμετοχής στην κινητοποίηση της 5ης Σεπτεμβρίου στον Λευκό Πύργο, στη Θεσσαλονίκη.

Τέλος, ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας επαναφέρει και το ζήτημα των αγροτοδικείων, ζητώντας να σταματήσει η ποινικοποίηση των αγροτικών κινητοποιήσεων. Όπως επισημαίνει, οι αγρότες δεν μπορεί να σέρνονται στα δικαστήρια επειδή διεκδικούν το δικαίωμά τους να συνεχίσουν να καλλιεργούν και να ζουν από τη δουλειά τους. «Τα αγροτοδικεία δεν λύνουν κανένα πρόβλημα. Τα προβλήματα λύνονται μόνο με πολιτικές αποφάσεις και μέτρα στήριξης», καταλήγει.

Οι αποφάσεις και οι διεκδικήσεις της Πανελλαδικής Σύσκεψης

Ως συμμετέχουσα στην Πανελλαδική Σύσκεψη της Αριδαίας, η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας, μέσω της ανακοίνωσής της, παρουσιάζει τα βασικά ζητήματα που τέθηκαν, τις διεκδικήσεις που διαμορφώθηκαν και τις αποφάσεις που ελήφθησαν. Συγκεκριμένα, αναφέρει τα εξής:

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι καταστροφικές συνέπειες του παγετού του 2025 στο προανθικό στάδιο της κερασιάς, που οδήγησαν σε μεγάλη απώλεια παραγωγής και εισοδήματος, η κατρακύλα των τιμών του κερασιού κάτω από το κόστος παραγωγής, που έχει οδηγήσει τους παραγωγούς σε ασφυκτική έλλειψη ρευστότητας, καθώς και τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ροδακινοκαλλιέργεια, με κυριότερα την παραμόρφωση των καρπών, το φαινόμενο των ξερών βεργών, τις χαμηλές τιμές πώλησης των ροδάκινων και το καθεστώς των ανοιχτών τιμών με το οποίο παραδίδεται η παραγωγή στη μεταποιητική βιομηχανία. Παράλληλα, συζητήθηκαν οι ζημιές από τις άκαιρες και υπερβολικές βροχοπτώσεις των τελευταίων ετών, που παραμένουν απλήρωτες, καθώς δεν αποζημιώθηκαν, καθώς και το αυξημένο κόστος παραγωγής.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στη συνεχιζόμενη ποινικοποίηση των αγροτικών αγώνων, με τις διώξεις και τα αγροτοδικεία σε βάρος αγροτών που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις του προηγούμενου διαστήματος. Εκφράστηκε η απαίτηση να σταματήσει κάθε δίωξη σε βάρος των αγωνιζόμενων αγροτών και να απαλλαγούν από κάθε κατηγορία.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης αναδείχθηκε η ανάγκη άμεσων μέτρων στήριξης των παραγωγών και καταγράφηκαν ως βασικές διεκδικήσεις:

- Πλήρης αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος από τον παγετό του 2025, αλλά και για όσα αγροτικά προϊόντα πωλήθηκαν τη φετινή χρονιά σε τιμές κάτω από το κόστος παραγωγής.

- Αποζημίωση στο 100% των ζημιών από τον παγετό, τις άκαιρες και υπερβολικές βροχοπτώσεις και κάθε άλλο ζημιογόνο αίτιο.

- Άμεση επιστημονική διερεύνηση της παραμόρφωσης των καρπών και των ξερών βεργών, με ευθύνη του κράτους και των αρμόδιων επιστημονικών φορέων, καθώς και άμεση στήριξη των πληγέντων παραγωγών.

- Μείωση του κόστους παραγωγής και ουσιαστικά μέτρα για τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος.

- Θέσπιση κατώτερων εγγυημένων τιμών που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να εξασφαλίζουν εισόδημα, ώστε οι αγρότες να μπορούν να συνεχίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα.

- Αλλαγή του Κανονισμού του ΕΛΓΑ με επαρκή κρατική χρηματοδότηση, ώστε να αποζημιώνει στο 100% την παραγωγή και το φυτικό κεφάλαιο από όλα τα καιρικά φαινόμενα και τις ασθένειες.

Επιπλέον, αποφασίστηκε να ζητηθεί συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, με αντικείμενο τα στοιχεία που έχουν ήδη κατατεθεί στις κατά τόπους ΔΑΟΚ, καθώς και τα υπόλοιπα προβλήματα και τις διεκδικήσεις των παραγωγών.

Η σύσκεψη αποφάσισε επίσης τη μαζική συμμετοχή των βιοπαλαιστών αγροτών στο μεγάλο αγροτικό συλλαλητήριο που διοργανώνει η Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων, το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, στον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της ΔΕΘ.

Η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας καλεί τους Αγροτικούς Συλλόγους του νομού, καθώς και όλους τους βιοπαλαιστές αγρότες, κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους, να συμμετάσχουν μαζικά, με τα τρακτέρ τους ή με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο, στο μεγάλο αγροτικό συλλαλητήριο που διοργανώνει η Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων, το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, στον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της ΔΕΘ.

Η ευρωπαϊκή παραγωγή επιτραπέζιων ροδάκινων και νεκταρινιών για το 2026, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Europêch, ανέρχεται σε περίπου 2,74 εκατομμύρια τόνους.

Αυτή η ποσότητα είναι αυξημένη, κατά 8%, σε σχέση με τους 2,53 εκατομμύρια τόνους που συγκομίστηκαν το 2025.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις την μεγαλύτερη ανάκαμψη έχει η Ελλάδα, όπου η παραγωγή επιτραπέζιων ροδάκινων και νεκταρινιών προβλέπεται να κυμανθεί στους 455.000 τόνους, αυξημένη, κατά 35%, σε σχέση με την παραγωγή του 2025, που επλήγη από τον παγετό.

Ιταλία

Στην Ιταλία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου ISMEA, που υπάγεται στο Υπουργείο Γεωργίας, οι τιμές παραγωγού για τις κύριες κατηγορίες ροδάκινων και νεκταρινιών παρέμειναν σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση αυτές της περσινής περιόδου.

Συγκεκριμένα, κατά τη δεύτερη εβδομάδα του Ιουλίου, οι λευκόσαρκες ποικιλίες επιτραπέζιων ροδακίνων είχαν μια μέση τιμή στα 0,85 ευρώ/κιλό, που είναι μειωμένη, κατά 15,3%, σε σχέση με το 2025.

Το ίδιο διάστημα οι κιτρινόσαρκες ποικιλίες επιτραπέζιων ροδακίνων είχαν μέση τιμή 0,86 ευρώ/κιλό, που είναι μειωμένη, κατά 9,2%, σε σχέση με τις τιμές που είχαν το 2025.

Όσον αφορά τα λευκόσαρκα νεκταρίνια, οι τιμές παραγωγού διαμορφώθηκαν στα  0,95 ευρώ/κιλό,  σημειώνοντας μείωση, κατά 9,3%, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.  

Στα κιτρινόσαρκα νεκταρίνια, οι τιμές παραγωγού διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 0,84 ευρώ/κιλό, σημειώνοντας μείωση, κατά 12,8%, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Γαλλία

Στην Γαλλία η εικόνα της αγοράς ροδάκινων και νεκταρινιών φαίνεται να είναι αυτή την περίοδο «ελλειμματική», με τις παραγγελίες να υπερβαίνουν τη διαθέσιμη προσφορά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού FranceAgriMer, που υπάγεται στο Υπουργείο Γεωργίας της Γαλλίας, στις 15 Ιουλίου, τα γαλλικά λευκόσαρκα νεκταρίνια πρώτης ποιότητας και μεγάλου μεγέθους είχαν μέση τιμή χονδρικής στα 2,90 ευρώ/κιλό.

Τα αντίστοιχα κιτρινόσαρκα νεκταρίνια την ίδια χρονική περίοδο είχαν μια μέση τιμή περίπου στα 2,80 ευρώ/κιλό.

Στην γαλλική αγορά πάντως τα εισαγόμενα ισπανικά ροδάκινα είναι διαθέσιμα σε χαμηλότερες τιμές.

Συγκεκριμένα στη διεθνή λαχαναγορά Saint-Charles (Saint-Charles International) τα ισπανικά κιτρινόσαρκα ροδάκινα πρώτης ποιότητας είχαν μια μέση τιμή στα 1,40 ευρώ/κιλό.

Αντίστοιχα στη χονδρεμπορική αγορά οπωροκηπευτικών Rungis (Marché International de Rungis), που βρίσκεται κοντά στο Παρίσι, ισπανικά κιτρινόσαρκα ροδάκινα πρώτης ποιότητας είχαν μια μέση τιμή στα 2,40 ευρώ/κιλό.

Κλιμάκωση του αγώνα τους με κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας και παρεμβάσεις στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, και συμμετοχή στο μεγάλο συλλαλητήριο, στις 5 Σεπτεμβρίου, στην Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο των εγκαινίων της ΔΕΘ, αποφάσισαν οι αγρότες κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, που πραγματοποίησαν, την Παρασκευή (17 Ιουλίου), στην Αριδαία της Πέλλας.

Η σύσκεψη οργανώθηκε με πρωτοβουλία της Πανελλαδικής Επιτροπής Μπλόκων και των Αγροτικών Συλλόγων της Πέλλας, για τα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κερασοπαραγωγοί και οι ροδακινοπαραγωγοί της χώρας όπως οι καταστροφές από τον παγετό του 2025 για τις οποίες ακόμα δεν έχουν αποζημιωθεί, η απώλεια παραγωγής και εισοδήματος, η παραμόρφωση των καρπών, οι ξηρές βέργες στα ροδάκινα, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές, κ.α..

Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι αγροτικών Συλλόγων από την Κεντρική, Ανατολική και Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία.

Οι εκπρόσωποι των αγροτών εξέφρασαν την απόφασή τους, παρά το δύσκολο της περιόδου, να συνεχίσουν τις παρεμβάσεις τους με πολύμορφες δράσεις τοπικά και κεντρικά με επόμενο μεγάλο σταθμό το συλλαλητήριο στις 5/9 στο Λευκό Πύργο όπου θα βρεθούν μαζικά με τα τρακτέρ τους.

Τα αιτήματά τους αφορούν:

• Πλήρη αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος όλων των πληγέντων παραγωγών.
• Άμεσες και δίκαιες αποζημιώσεις για τις ζημιές από τον παγετό του 2025.
• Άμεση διερεύνηση των αιτιών που προκαλούν την παραμόρφωση των καρπών και τις ξερές βέργες, καθώς και λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την αντιμετώπισή τους.
• Μείωση του κόστους παραγωγής και ουσιαστική στήριξη του αγροτικού εισοδήματος.
• Αλλαγή του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να αποζημιώνει στο 100% τις ζημιές στην παραγωγή και το φυτικό κεφάλαιο.

Ο κ. Νίκος Τζίγκας, πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Βεγορίτιδα - Καϊμακτσαλάν, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι τα 80 εκ. ευρώ που μας υποσχέθηκαν δεν αφορούν μόνο τα κεράσια και τα μήλα αλλά είναι ενταγμένες και άλλες καλλιέργειες από όλη την χώρα. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό της αποζημίωσης θα είναι πολύ μικρότερο και δεν πρόκειται να καλύψει την ζημιά που είχαμε από τον παγετό του 2025. 

Βεβαίως αναφέρθηκε στην σύσκεψη ότι μπορούμε να κινηθούμε συλλογικά και να καταθέσουμε αγωγή κατά του ΕΛΓΑ, μιας και χαρακτήρισε την ζημιά εκτός Κανονισμού και έτσι δεν πληρωθήκαμε μέχρι σήμερα προκαταβολή, όπως μας είχαν αρχικά υποσχεθεί. Επίσης καταθέτουμε το ερώτημα γιατί να κάνουμε δηλώσεις στον ΕΛΓΑ όταν υποστηρίζουν ότι η ζημιά που είχαμε ήταν εκτός Κανονισμού Ασφάλισης. 

Αντιμέτωποι με μια σειρά συσσωρευμένων προβλημάτων βρίσκονται οι παραγωγοί κερασιών και ροδάκινων, καθώς στις ζημιές από τον παγετό προστίθενται η παραμόρφωση των καρπών, οι ξηρές βέργες, το αυξημένο κόστος παραγωγής, η έλλειψη ρευστότητας και η αβεβαιότητα που επικρατεί στην αγορά.

Με πρωτοβουλία της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων, στη σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί αύριο, Παρασκευή 17 Ιουλίου, στις 8:00 μ.μ., στο Ξενιτίδειο Πνευματικό Κέντρο Αριδαίας, θα συμμετάσχουν οι Αγροτικοί Σύλλογοι της Πέλλας, η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας και η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας, με στόχο την κοινή ενημέρωση, την ανταλλαγή στοιχείων και τον συντονισμό των επόμενων διεκδικητικών ενεργειών.

Μιλώντας στον ΑγροΤύπο, ο κ. Δημήτρης Τσιουλάκος περιγράφει μια κατάσταση στην οποία οι εκκρεμείς αποζημιώσεις, τα άλυτα προβλήματα στις καλλιέργειες και οι πιέσεις στην αγορά λειτουργούν πλέον σωρευτικά, περιορίζοντας τη δυνατότητα των παραγωγών να συνεχίσουν απρόσκοπτα την αγροτική τους δραστηριότητα.

«Η κατάσταση στη δενδροκαλλιέργεια, τόσο στα κεράσια όσο και στα ροδάκινα, έχει φτάσει σε οριακό σημείο», αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η σύσκεψη οργανώνεται ακριβώς επειδή τα προβλήματα έχουν συσσωρευτεί και απαιτείται κοινός συντονισμός των Αγροτικών Συλλόγων και των Ομοσπονδιών, ώστε να διαμορφωθεί ένα ενιαίο πλαίσιο διεκδίκησης απέναντι στην κυβέρνηση και στους αρμόδιους φορείς.

«Θέλουμε αυτή η διαδικασία να έχει αποτέλεσμα, να υπάρξουν δεσμεύσεις για την επιστημονική διερεύνηση του φαινομένου στα ροδάκινα, δίκαιες αποζημιώσεις για τους παραγωγούς και μέτρα που θα στηρίζουν πραγματικά το εισόδημά μας», τονίζει.

Παγετός 2025: Χωρίς αποζημίωση παραμένουν οι κερασοπαραγωγοί

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας στις συνέπειες του παγετού της άνοιξης του 2025, ο οποίος, όπως αναφέρει, προκάλεσε πρωτοφανείς απώλειες στην παραγωγή κερασιών. Σημαντικές ζημιές σημειώθηκαν και στα ροδάκινα, με την απώλεια παραγωγής να φτάνει το 100%. Σύμφωνα με τον ίδιο, για τις ζημιές στα ροδάκινα υπήρξε αποζημιωτική διαδικασία, ενώ οι κερασοπαραγωγοί που επλήγησαν στο προανθικό στάδιο δεν έχουν λάβει μέχρι σήμερα καμία αποζημίωση για τη ζημιά του 2025.

Παρότι έχει διαμορφωθεί μια γενική εικόνα της έκτασης του προβλήματος, δεν έχουν πραγματοποιηθεί εξατομικευμένες εκτιμήσεις ανά αγροτεμάχιο. Ο κ. Τσιουλάκος επισημαίνει, μάλιστα, ότι όσο περισσότερο απομακρύνεται χρονικά η διαδικασία από το περιστατικό του παγετού, τόσο δυσκολότερο είναι να υπάρξει αντιπροσωπευτική και έγκυρη αποτύπωση της ζημιάς.

Κατά τη συνάντηση που είχε πραγματοποιηθεί στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι παραγωγοί έλαβαν τη διαβεβαίωση ότι θα αποζημιωθούν, χωρίς όμως να δοθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο θα κινηθεί η διαδικασία.

«Οι παραγωγοί δεν γνωρίζουν αν θα αποζημιωθούν, πότε θα γίνει αυτό και ποιο θα είναι τελικά το ποσό που θα λάβουν», σημειώνει. Η απουσία εισοδήματος από το 2025 μεταφέρεται και στην επόμενη καλλιεργητική περίοδο, καθώς οι καλλιεργητικές δαπάνες συνεχίζουν να τρέχουν και οι παραγωγοί στερούνται την αναγκαία ρευστότητα για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Παραμορφωμένοι καρποί και ξηρές βέργες χωρίς επιστημονικές απαντήσεις

Εκτός από τις ζημιές του παγετού, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συνεχιζόμενη εξάπλωση του φαινομένου της παραμόρφωσης των καρπών. Όπως αναφέρει ο κ. Τσιουλάκος, το πρόβλημα εμφανίστηκε το 2021 σε έκταση περίπου 5,5 στρεμμάτων στην περιοχή της Πέλλας. Με βάση τα τελευταία στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Ομοσπονδία, έχει πλέον επεκταθεί σε περισσότερα από 26.000 στρέμματα σε Πέλλα και Ημαθία εως τα τέλη του 2025. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται πλέον στα ροδάκινα, αλλά, σύμφωνα με τον ίδιο, καταγράφεται και σε άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες, όπως τα νεκταρίνια, τα δαμάσκηνα και τα βερίκοκα.

Παρά τις διαστάσεις που έχει λάβει, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επιστημονικά τεκμηριωμένη διάγνωση για τα αίτια που το προκαλούν. Η απουσία σαφούς διάγνωσης στερεί από τους παραγωγούς τη δυνατότητα να γνωρίζουν ποια μέτρα ή ποιες φυτοπροστατευτικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν. «Δεν έχουμε επιστημονική τεκμηρίωση και δεν γνωρίζουμε ποια είναι η αιτία, ώστε να μπορούμε να προχωρήσουμε στα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης», αναφέρει.

Στο ήδη επιβαρυμένο αυτό περιβάλλον έχει προστεθεί και το φαινόμενο των ξηρών βεργών, το οποίο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας, έχει λάβει επικίνδυνες διαστάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι παραγωγοί δεν χάνουν μόνο την παραγωγή μιας καλλιεργητικής περιόδου, αλλά και το ίδιο το φυτικό κεφάλαιο. Η καταστροφή των δέντρων μπορεί να στερήσει από τις εκμεταλλεύσεις παραγωγή και εισόδημα για τα επόμενα χρόνια, θέτοντας σε αμφιβολία ακόμη και τη δυνατότητα συνέχισης της αγροτικής δραστηριότητας.

«Καταστρέφονται τα δέντρα, η παραγωγή και συνολικά οι εκμεταλλεύσεις. Οι παραγωγοί κινδυνεύουν να μην μπορούν να συνεχίσουν την αγροτική τους δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια», υπογραμμίζει. Ο κ. Τσιουλάκος υποστηρίζει ότι, παρά τις διαστάσεις που έχουν λάβει οι ξηρές βέργες, δεν έχει υπάρξει μέχρι σήμερα ουσιαστική ανταπόκριση ή συγκεκριμένη δέσμευση από την πλευρά της Πολιτείας για την αντιμετώπιση του προβλήματος και τη στήριξη των πληγέντων.

Κόστος παραγωγής, έλλειψη ρευστότητας και ανοιχτές τιμές

Η οικονομική πίεση προς τους παραγωγούς επιτείνεται από τη μεγάλη άνοδο του κόστους παραγωγής. Σύμφωνα με τον κ. Τσιουλάκο, από το 2022 μέχρι σήμερα το κόστος των βασικών εισροών και καλλιεργητικών δαπανών έχει αυξηθεί περίπου κατά 100%. Οι ανατιμήσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τα λιπάσματα, τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, τα καύσιμα και την ενέργεια.

Όπως επισημαίνει, σήμερα το συνολικό κόστος παραγωγής διαμορφώνεται περίπου στα 1.300-1.800 ευρώ ανά στρέμμα στα κεράσια, στα περίπου 1.200 ευρώ ανά στρέμμα στο επιτραπέζιο ροδάκινο και στα 950-1.050 ευρώ ανά στρέμμα στο συμπύρηνο ροδάκινο. Τα στοιχεία αυτά, όπως αναφέρει, αποτυπώνουν το οικονομικό βάρος που καλούνται να σηκώσουν οι παραγωγοί, την ώρα που το εισόδημά τους παραμένει αβέβαιο.

Η επιβάρυνση αυτή προστέθηκε σε μια ήδη δύσκολη οικονομική κατάσταση. Όπως αναφέρει, οι τιμές στα κεράσια είχαν διαμορφωθεί ήδη από το 2024 σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, ενώ στη συνέχεια ήρθαν οι ζημιές του παγετού του 2025 και η μέχρι σήμερα απουσία αποζημιώσεων.

Η έλλειψη ρευστότητας είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνουν ακόμη και χωράφια ασυγκόμιστα, καθώς παραγωγοί δεν είχαν τη δυνατότητα να καλύψουν το κόστος της συγκομιδής. Την ίδια ώρα, αβεβαιότητα επικρατεί και στην αγορά του συμπύρηνου ροδάκινου. Η συγκομιδή έχει ήδη αρχίσει και οι πρώιμες ποικιλίες έχουν ολοκληρωθεί, χωρίς όμως να έχουν ανακοινωθεί οι τιμές.

Οι παραγωγοί συγκομίζουν και παραδίδουν την παραγωγή τους με ανοιχτή τιμή, χωρίς να γνωρίζουν πόσο θα πληρωθούν ή πότε θα καταβληθούν τα χρήματα. Πρόκειται, σύμφωνα με τον κ. Τσιουλάκο, για προβλήματα που δεν λειτουργούν μεμονωμένα, αλλά συσσωρεύονται: υψηλές δαπάνες, χαμηλές ή άγνωστες τιμές, εκκρεμείς αποζημιώσεις και έλλειψη της απαιτούμενης ρευστότητας για τη συνέχιση της καλλιέργειας.

«Αποζημιώσεις για όλες τις ζημιές και αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ»

Κεντρικό αίτημα των Αγροτικών Συλλόγων αποτελεί η αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, μια διεκδίκηση που, όπως αναφέρει ο κ. Τσιουλάκος, διατυπώνεται εδώ και περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια.Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι οι παραγωγοί δεν διαχωρίζουν τα προβλήματα σε περισσότερο και λιγότερο σημαντικά, αλλά ζητούν καταγραφή και αποζημίωση για το σύνολο των ζημιών: για τον παγετό στο προανθικό στάδιο, για την παραμόρφωση των καρπών, για τις ξηρές βέργες, για την απώλεια παραγωγής, αλλά και για την καταστροφή του φυτικού κεφαλαίου.

«Όλα τα προβλήματα είναι σημαντικά. Δεν μπορούμε να αφήσουμε τα κεράσια και να ασχοληθούμε μόνο με τα ροδάκινα ή το αντίθετο. Ζητάμε αποζημιώσεις για όλες τις ζημιές», επισημαίνει. Όπως τονίζει, η πλήρης αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των πληγέντων παραγωγών αποτελεί βασική προϋπόθεση, ώστε οι δενδροκαλλιεργητές να μπορέσουν να διατηρήσουν βιώσιμες τις εκμεταλλεύσεις τους και να συνεχίσουν την καλλιεργητική τους δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνει, ο κανονισμός του ΕΛΓΑ πρέπει να καλύπτει όλα τα φυσικά φαινόμενα και τις υπόλοιπες αιτίες ζημιάς, συμπεριλαμβανομένων των ασθενειών, και να προβλέπει αποζημίωση στο 100% τόσο για την παραγωγή όσο και για το φυτικό κεφάλαιο, με επαρκή κρατική χρηματοδότηση.

Παράλληλα, ο κ. Τσιουλάκος αναφέρεται στην υποστελέχωση του Οργανισμού. Όπως επισημαίνει, ο αριθμός των μόνιμων υπαλλήλων που καλούνται να καλύψουν μια περιοχή με ιδιαίτερα μεγάλη έκταση δενδροκαλλιεργειών είναι εξαιρετικά περιορισμένος σε σχέση με τον όγκο των ζημιών και των απαιτούμενων ελέγχων.

Για τον λόγο αυτό, στα αιτήματα περιλαμβάνεται η στελέχωση του ΕΛΓΑ με μόνιμο, καταρτισμένο και εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, το οποίο θα γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των καλλιεργειών και θα μπορεί να πραγματοποιεί έγκαιρες και αξιόπιστες εκτιμήσεις.

«Ό,τι καταφέραμε μέχρι σήμερα το πετύχαμε μέσα από τους αγώνες μας»

Αναφερόμενος στη σύσκεψη της Παρασκευής, ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας δηλώνει αισιόδοξος ότι ο κοινός συντονισμός μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση των διεκδικήσεων των παραγωγών. «Πάντα είμαστε αισιόδοξοι. Δεν σκύψαμε ποτέ το κεφάλι και ό,τι καταφέραμε μέχρι σήμερα το πετύχαμε μέσα από τους αγώνες μας. Για να κρατηθούμε στα χωράφια μας χρειάζονται αγώνες με επιμονή και υπομονή», αναφέρει.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι ακόμη και όταν οι κινητοποιήσεις αποφέρουν αποτελέσματα, αυτά προσφέρουν κυρίως προσωρινές ανάσες ανακούφισης στους παραγωγούς. Όπως σημειώνει, η συνεχής εγκατάλειψη αγροτικών εκμεταλλεύσεων συνδέεται με την κατεύθυνση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και τη συγκέντρωση της παραγωγής και της αγροτικής γης σε λιγότερα χέρια.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει από το ΤΟΕΒ Νάουσας, ότι μέσα σε μία δεκαετία έχει εγκαταλειφθεί το 48,5% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων ροδάκινων στην περιοχή της Νάουσας. Αντιπαραβάλλοντας το στοιχείο αυτό με τη φήμη της τοπικής παραγωγής, ο κ. Τσιουλάκος σημειώνει ότι το ροδάκινο της Νάουσας έχει αποκτήσει παγκόσμια αναγνώριση για την ποιότητά του, ενώ οι παραγωγοί της περιοχής διαθέτουν πολυετή εμπειρία και βαθιά γνώση της καλλιέργειας.

«Είναι οξύμωρο, από τη μία πλευρά να υπάρχει παγκόσμια αναγνώριση της ποιότητας και από την άλλη να εγκαταλείπονται διαρκώς αγροτικές εκμεταλλεύσεις», καταλήγει.

Η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας καλεί τους κερασοπαραγωγούς και ροδακινοπαραγωγούς να συμμετάσχουν στην Πανελλαδική Σύσκεψη, που διοργανώνεται με πρωτοβουλία της Πανελλαδικής Επιτροπής Μπλόκων και των Αγροτικών Συλλόγων της Πέλλας, την Παρασκευή 17 Ιουλίου, στις 8:00 μ.μ., στο Ξενιτίδειο Πνευματικό Κέντρο Αριδαίας.

Όπως τονίζει στη σύσκεψη θα συζητηθούν τα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, όπως οι καταστροφές από τον παγετό του 2025, η απώλεια παραγωγής και εισοδήματος, η παραμόρφωση των καρπών, οι ξηρές βέργες στα ροδάκινα, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές και οι αναγκαίες πρωτοβουλίες για τη διεκδίκηση ουσιαστικών λύσεων.

Η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας καλεί όλους τους παραγωγούς να συμμετάσχουν, ώστε να υπάρξει κοινή ενημέρωση, ανταλλαγή απόψεων και συντονισμός των επόμενων ενεργειών. Διεκδικούμε:

• Πλήρη αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος όλων των πληγέντων παραγωγών.
• Άμεσες και δίκαιες αποζημιώσεις για τις ζημιές από τον παγετό του 2025.
• Άμεση διερεύνηση των αιτιών που προκαλούν την παραμόρφωση των καρπών και τις ξηρές βέργες, καθώς και λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την αντιμετώπισή τους.
• Μείωση του κόστους παραγωγής και ουσιαστική στήριξη του αγροτικού εισοδήματος.
• Αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να αποζημιώνει στο 100% τις ζημιές στην παραγωγή και το φυτικό κεφάλαιο.

Όπως επισημαίνει η συμμετοχή των παραγωγών είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα προβλήματα είναι κοινά και απαιτούν κοινή διεκδίκηση λύσεων.

Οι αποζημιώσεις για τις ζημιές του 2025 θα καταβληθούν από τον ΕΛΓΑ σε μια πληρωμή προς όλους τους παραγωγούς κερασιών της χώρας.

Επίσης η αποζημίωση δεν θα περιλαμβάνει την παρακράτηση του 20% που προβλέπει ο κανονισμός του ΕΛΓΑ.

Όσον αφορά την αποκατάσταση και επαναφύτευσης των δενδρωδών καλλιεργειών, που καταστράφηκαν από την κακοκαιρία Daniel, ο ΕΛΓΑ αποφάσισε ότι θα μπορούν οι παραγωγοί να κάνουν, έως τις 15 Δεκεμβρίου 2026, την σχετική δήλωση στο ΟΣΔΕ. Δηλαδή όταν θα έχει ολοκληρωθεί η υποχρέωση αποκατάστασης των ζημιών και πραγματοποίησης των νέων φυτεύσεων.

Συνάντηση Κόκκαλη με Λυκουρέντζο

Συγκεκριμένες λύσεις για δύο σοβαρά ζητήματα που απασχολούν τους παραγωγούς της Λάρισας ζήτησε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, κατά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο του ΕΛΓΑ κ. Ανδρέα Λυκουρέντζο.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε αρχικά η πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση της 9ης Ιουνίου 2026, η οποία αφορά την υποχρέωση αποκατάστασης και επαναφύτευσης των δενδρωδών καλλιεργειών που καταστράφηκαν από την κακοκαιρία Daniel.

Όπως υποστήριξε ο κ. Κόκκαλης, οι προβλέψεις της απόφασης έχουν προκαλέσει σοβαρά πρακτικά προβλήματα στους πληγέντες αγρότες, καθώς οι προθεσμίες δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυνατότητες αποκατάστασης των καλλιεργειών.

Κατά τη συνάντηση συμφωνήθηκε να αναληφθεί πρωτοβουλία από τον ΕΛΓΑ, ώστε η σχετική δήλωση στο ΟΣΔΕ να μπορεί να πραγματοποιηθεί έως τις 15 Δεκεμβρίου 2026.

Πρόκειται για την ημερομηνία κατά την οποία ολοκληρώνεται και η προθεσμία εκπλήρωσης της υποχρέωσης αποκατάστασης των ζημιών και πραγματοποίησης των νέων φυτεύσεων.

Ο κ. Κόκκαλης εξέφρασε την εκτίμηση ότι το ζήτημα πλέον βρίσκεται σε καλό δρόμο, επισημαίνοντας ότι με τη συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να διορθωθεί η στρέβλωση που δημιούργησε η πρόσφατη υπουργική απόφαση.

Το δεύτερο θέμα που έθεσε στον πρόεδρο του ΕΛΓΑ αφορά τις ζημιές στην παραγωγή κερασιών της Αγιάς και τον τρόπο με τον οποίο θα αποζημιωθούν οι παραγωγοί της περιοχής.

Ο βουλευτής είχε ζητήσει με κοινοβουλευτική του παρέμβαση να υπάρξει ξεχωριστή αντιμετώπιση της επαρχίας Αγιάς, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της έκτασης των ζημιών.

Ωστόσο, όπως ανέφερε μετά τη συνάντηση, η κατεύθυνση που φαίνεται να επιλέγει το υπουργείο είναι η ενιαία πληρωμή των κερασοπαραγωγών της Αγιάς μαζί με τους παραγωγούς της υπόλοιπης χώρας.

Η αποζημίωση, πάντως, αναμένεται να δοθεί με διαδικασία αντίστοιχη εκείνης που εφαρμόστηκε για τις ζημιές του Daniel και χωρίς την παρακράτηση του 20% που προβλέπει ο κανονισμός του ΕΛΓΑ.

«Η Αγιά έπρεπε να αποζημιωθεί ξεχωριστά», επανέλαβε ο κ. Κόκκαλης, σημειώνοντας ότι, ακόμη και αν επιλεγεί τελικά η ενιαία πληρωμή, η μη επιβολή της παρακράτησης αποτελεί μία σημαντική εξέλιξη για τους πληγέντες παραγωγούς.

Πανελλαδική σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί, την Παρασκευή (17 Ιουλίου), στην Αριδαία της Πέλλας, στην οποία θα συζητηθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι καλλιέργειες κερασιών και ροδακίνων.

Όπως τονίζουν οι παραγωγοί διεκδικούν την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για το 2026, τις αποζημιώσεις για τον παγετό του 2025 αλλά και για το πρόβλημα με τις ξερές βέργες.

Στην σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε ο Αγροτικός Σύλλογος Βεγορίτιδας - Καϊμακτσαλάν, αναφέρει τα εξής:

 «Με πρωτοβουλία της Πανελλαδικής Επιτροπής Μπλόκων και των Συλλόγων της Πέλλας, Βεγγορίτιδας - Καϊμακτσαλάν, Αλμωπίας και Γυψοχωρίου, αλλά και Συλλόγων περιμετρικά του νομού μας, όπως της Νάουσας και της νότιας λεκάνης Βεγορίτιδας (Αμυνταίου), συνδιοργανώνουμε πανελλαδική σύσκεψη, στις 17/7, στην Αριδαία.

Τα θέματα που θα συζητήθουν είναι πολλά και θα αφορούν την καλλιέργεια κερασιών και ροδακίνων. Mεταξύ άλλων θα μιλήσουμε για:

1) τον προανθιακό παγετό του 2025. Θέλουν να μας αποζημιώσουν με 80 εκατομμύρια αντί 120 εκατομμυρίων με βάση τiς εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ.

2) την φετινή χρονιά - μιας και το κόστος παραγωγής και συγκομιδής ξεπέρασε την τιμή του εμπορίου και με βάση ευρωπαϊκών κανονισμών - δικαιούμαστε την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος.

Εδώ θα πρέπει να καταδικάσουμε τα καρτέλ που πλέον δεν ελέγχονται από την κυβέρνηση, αλλά και ποτέ δεν ελέγχθηκαν από καμία κυβέρνηση στο παρελθόν. Αν και υπάρχει ζήτηση από πολλές χώρες για τα προϊόντα μας, οι μεσίτες, μην παραλαμβάνοντας κάποιες μέρες την παραγωγή μας, διατηρούν τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα, γνωριζοντας ότι κανένας δεν θα τους ελέγξει.

Σχετικά με τους ροδακινοπαραγωγούς, ήδη ξεκίνησαν κάποιες ποικιλίες συμπύρηνων να παραδίδονται στις βιομηχανίες, χωρίς να γνωρίζουν πόσο θα πληρωθούν.

Θα συζητηθεί επίσης και το μεγάλο πρόβλημα που έχουμε φέτος με τους ξερούς βλαστούς.

Για όλους αυτούς τους λόγους σας προσκαλούμε όλους - κερασοπαραγωγούς και όχι μόνον - την επόμενη Παρασκευή (17/7) και ώρα 8:00, στο Ξενιτίδειο Πνευματικό Κέντρο της Αριδαίας.

Θα πρέπει η παρουσία μας να είναι μαζική εάν θέλουμε να αλλάξουμε το μέλλον που μας οδηγούν κάποιοι. Για να υπάρχει ελπίδα επιβίωσης εμάς αλλά και των παιδιών μας».

Από το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου ξεκίνησε η συγκομιδή των πρώιμων ποικιλιών δαμάσκηνων στην χώρα μας.

Οι ποσότητες είναι φέτος αυξημένες λόγω των ευνοϊκών καιρικών συνθηκών που επικράτησαν και βοήθησαν να εξελιχθεί ομαλά η καρπόδεση.

Όμως η αυξημένη παραγωγή σε συνδιασμό με την έλλειψη εργατών γης είχε σαν αποτέλεσμα να είναι πολύ αυξημένο το κόστος του αραιώματος για τους παραγωγούς.

Έχει ήδη ολοκληρωθεί η συγκομιδή για τις πρώιμες ποικιλίες δαμάσκηνων (Early Queen, Black Splendor κ.α.) που οι ποσότητες ήταν μειωμένες. Αυτές τις ημέρες ξεκίνησε η συγκομιδή για τις μεσοπρώιμες ποικιλίες δαμάσκηνων (Black Amber, Black Diamond κ.α.) και θα διαρκέσει έως και τις αρχές Αυγούστου.

Πάντως αυτή την περίοδο οι ποσότητες στην αγορά είναι αυξημένες, ενώ το εμπορικό ενδιαφέρον φαίνεται να είναι μειωμένο. Όπως φαίνεται οι τιμές θα είναι μειωμένες σε σχέση με πέρσι.

Ο κ. Ανδρέας Δημητριάδης, παραγωγός δαμάσκηνου από την περιοχή Κοπανό της Ημαθίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από τα μέσα Ιουνίου θα ξεκινήσει η συγκομιδή πρώιμων ποικιλιών στα δαμάσκηνα (Black Splendor κ.α.).
Φέτος είχαμε καλές καιρικές συνθήκες και η καρπόδεση εξελίχθηκε ομαλά. Υπήρξαν όμως και κάποιες ζημιές σε τοπικό επίπεδο λόγω των χαλαζοπτώσεων.

Οι τιμές παραγωγού όμως είναι σε χαμηλά επίπεδα και όχι μόνο σε σχέση με την περσινή χρονιά, που ήταν πολύ μειωμένη παραγωγή - αλλά σε σχέση με τον μέσο όρο των προηγούμενων ετών. Η αγορά για τα πρώιμα Black Splendor έδωσε φέτος τιμή στα 80 λεπτά το κιλό. Πέρσι η αντίστοιχη τιμή ήταν στο 1,50 ευρώ το κιλό. Οι παραγωγοί όμως τα προηγούμενα χρόνια είχαν τιμή για την συγκεκριμένη ποικιλία γύρω στο 1 ευρώ το κιλό. Τώρα θα ξεκινήσουν την συγκομιδή για τις μεσοπρώιμες ποικιλίες δαμάσκηνων, που ωριμάζουν συνήθως από τα μέσα Ιουλίου έως και τις αρχές Αυγούστου.  

Γενικά την φετινή εμπορική περίοδο βλέπουμε σε όλα τα πυρηνόκαρπα (κεράσια, βερίκοκα κ.α.) τις τιμές να κυμαίνονται σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα. Από την άλλη βέβαια έχουμε ένα αυξημένο κόστος παραγωγής, με υψηλές τιμές σε καύσιμα, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά, εργατικά κ.α.

Ο κ. Νίκος Παπαδόπουλος, πρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μεγαπλάτανου, στην Αριδαία Πέλλας, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι αυτές τις ημέρες ξεκινάει η συγκομιδή για τις μεσοπρώιμες ποικιλίες δαμάσκηνων. Ακόμη δεν έχουμε εικόνα της αγοράς. Η παραγωγή φέτος είναι καλή όσον αφορά την ποσότητα. Παράλληλα αυτή την εποχή κάνουμε το αραίωμα για τις όψιμες ποικιλίες (Stanley, President κ.α.) που πάνε για την μεταποίηση. 

Ο κ. Παναγιώτης Καμινιώτης, γεωπόνος και παραγωγός από την Καρδίτσα, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι η φετινή παραγωγή δαμάσκηνου φαίνεται να κυμαίνεται σε καλά επίπεδα. Είχαμε κάποιες χαλαζοπτώσεις σε κάποιες περιοχές που αναμένεται να επηρεάσουν την παραγωγή. Καλλιεργώ την ποικιλία Stanley που είναι κατάλληλη για αποξήρανση και η συγκομιδή της αναμένεται να ξεκινήσει από τα τέλη του Αυγούστου και μετά.

Σε εξέλιξη βρίσκεται η συγκομιδή των κερασιών, με τις μεγάλες ποσότητες τώρα να συγκομίζονται στις ορεινές περιοχές.

Η παραγωγή φέτος ήταν αυξημένη, με αποτέλεσμα αν και είχαμε ένα καλό ξεκίνημα όταν έπεσαν στην αγορά οι μεγάλες ποσότητες οι τιμές παραγωγού να μειωθούν απότομα. Αποτέλεσμα για την καλή ποιότητα και μέγεθος κερασιών (που είναι φέτος λίγες ποσότητες) οι τιμές να κυμαίνονται έως και 1,20 ευρώ το κιλό.

Επειδή το εμπόριο δεν απορροφάει όλη την παραγωγή πολλά επιτραπέζια κεράσια οδηγούνται στην μεταποίηση, με τιμές που μπορεί να φτάσουν ακόμη και στα 60 λεπτά το κιλό.

Επίσης η έλλειψη εργατών γης έχει σαν αποτέλεσμα φέτος πολλές ποσότητες να κινδυνεύουν να μείνουν ασυγκόμιστες.

Τώρα που άρχισαν να μειώνονται σταδιακά οι ποσότητες έχουμε μια μικρή βελτίωση των τιμών, που έφτασαν στα 1,50 ευρώ το κιλό για τα καλής ποιότητας κεράσια.

Ο κ. Διονύσης Δρένος, παραγωγός κερασιών από τον Αρχάγγελο της Αλμωπίας, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος έχουμε αυξημένη παραγωγή αλλά το εμπόριο δεν έχει καλή ζήτηση. Επίσης έχουμε έλλειψη εργατών γης και πολλές ποσότητες κινδυνεύουν να μην συγκομιστούν. Οι τιμές παραγωγού αυτή την εποχή βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Στα επιτραπέζια κυμαίνονται από 1 ευρώ το κιλό και πολύ λίγες ποσότητες που έχουν καλή ποιότητα μπορεί να φτάσουν στο 1,50 ευρώ. Πολλά κεράσια όμως δεν μπορούν να απορροφηθούν από το εμπόριο και οι παραγωγοί είναι αναγκασμένοι να τα πάνε στην μεταποίηση (ζαχαροπλαστική, χυμοποίηση κ.α.) με τιμές από 60 έως 70 λεπτά το κιλό. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια χρονιά που πολλοί παραγωγοί έχουν προβλήματα με οικονομική ρευστότητα, αφού ακόμη δεν έχουν πληρωθεί για τις ζημιές στο προανθικό στάδιο από τους παγετούς του 2025. Λένε ότι θα μας πληρώσουν στα τέλη Σεπτεμβρίου αλλά έχει περάσει τόσος καιρός που έχουμε μείνει στα λόγια και κανείς πια δεν τους πιστεύει. Για αυτό θα κάνουμε μια πανελλαδική σύσκεψη την επόμενη εβδομάδα στην Αλμωπία για να συζητήσουμε τα προβλήματα που φέτος αντιμετωπίζουμε στις καλλιέργειες.   

Ο κ. Νίκος Τζίγκας, παραγωγός και πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Βεγορίτιδα - Καϊμακτσαλάν, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η παραγωγή φέτος ήταν αυξημένη σε σχέση με την περσινή. Οι παραγωγοί όμως δεν είχαν την οικονομική ρευστότητα για να κάνουν τις καλλιεργητικές φροντίδες που θα έφεραν την καλή ποιότητα. Από την άλλη βλέπουμε μια μεγάλη διαφορά τιμών από το χωράφι στο ράφι που ξεπερνά το 300%. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να έχουμε μειωμένη ζήτηση γιατί οι καταναλωτές δεν μπορούν να αγοράσουν σε υψηλές τιμές. Ο παραγωγός φέτος είχε μια αύξηση στο κόστος καλλιέργειας του κερασιού κατά 1 ευρώ το κιλό σε σχέση με πέρσι. Αν προστέσουμε και τα εργατικά τότε η αύξηση φτάνει στο 1,5 ευρώ. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί κερασιών να πουλήσουν φέτος κάτω του κόστους. Επίσης οι παραγωγοί περιμένουν ακόμη μετά από τόσους μήνες την αποζημίωση για τις περσινές ζημιές στο προανθικό στάδιο λόγω των παγετών. Ζητούν να αποζημιωθούν με βάση τις εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ και όχι με τις φορολογικές δηλώσεις των τριών τελευταίων ετών γιατί στην περιοχή μας έχουμε απώλειες στην παραγωγή λόγω των καιρικών συνθηκών από το 2021. Για όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στην καλλιέργεια αποφασίσαμε να κάνουμε μια πανελλαδική σύσκεψη στην Αλμωπία.

Ο κ. Νίκος Δημητριάδης, παραγωγός από την Σκύδρα της Πέλλας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι σε μια χρονιά με αυξημένο κόστος καλλιέργειας είχαμε συνεχόμενες ζημιές στα πρώιμα κεράσια λόγω των βροχοπτώσεων. Στην συνέχεια οι μεσοπρώιμες ποικιλίες είχαν ένα καλό ξεκίνημα όσο οι ποσότητες ήταν μειωμένες, με τις τιμές παραγωγού κυμαίνονται στα 4 ευρώ το κιλό, όμως στην συνέχεια όταν ξεκίνησε η συγκομιδή στις ορεινές περιοχές οι τιμές έπεσαν στα 2,30 ευρώ και στα 1,80 ευρώ. Τώρα έχει ολοκληρωθεί στα πεδινά η συγκομιδή των κερασιών και έχουν μείνει οι ορεινές περιοχές. Οι τιμές όμως αυτή την περίοδο έχουν πέσει ακόμη και κάτω από το 1 ευρώ το κιλό. Το πρόβλημα είναι ότι οι τιμές των κερασιών αν και μειώνονται στο χωράφι δεν μειώνονται αντίστοιχα και στην λιανική αγορά.

Σε εξέλιξη βρίσκεται η συγκομιδή συμπύρηνου ροδακίνου, με τις παραδόσεις των πρώιμων ποικιλιών (Κατερίνα κ.α.) να έχουν ολοκληρωθεί και να πάμε στις επόμενες ποικιλίες.

Τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας έχουμε μια συνεχόμενη συρρίκνωση των στρεμμάτων καλλιέργειας συμπύρηνου ροδακίνου αλλά και μείωση των ποσοτήτων κομπόστας και χυμού ροδάκινου σαν αποτέλεσμα της έλλειψης ενδιαφέροντος από τις ηγεσίες του ΥπΑΑΤ.

Πάντως οι παραγωγοί φέτος ζητούν καλές τιμές γιατί το κόστος καλλιέργειας όλο και ανεβαίνει. Όπως επισημαίνουν στον ΑγροΤύπο υπάρχουν αυξήσεις στην ενέργεια, στα καύσιμα, στα αγροεφόδια (λιπάσματα κ.α.) και στα εργατικά για αυτό ζητούν τιμή από την βιομηχανία που να καλύπτει το κόστος και να έχουν ένα αξιοπρεπή εισόδημα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου οι βιομηχανίες την φετινή περίοδο άρχισαν να παραλαμβάνουν τα ροδάκινα για κομπόστα στα 37 λεπτά το κιλό και για χυμό στα 15 λεπτά το κιλό.

Στο μεταξύ αυστηρά δύο ποιότητες συμπύρηνου ροδακίνου την πρώτη κλάση για κομπόστα και κατάψυξη, και την δεύτερη κλάση για χυμό ενημερώνει πως θα παραλαμβάνει η Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδας (ΕΚΕ). Αυτό σημαίνει ότι κατά την φετινή παραγωγική περίοδο οι βιομηχανίες δεν θα παραλαμβάνουν τα κλαρίσια ροδάκινα.

Να θυμίσουμε στο παρελθόν οι βιομηχανίες έδιναν για τα «κλαρίσια» µειωµένη τιµή, τουλάχιστον 40%, αν και πήγαιναν για κομπόστα και όχι για χυμό. Ήταν ένα κόλπο για να αγοράζουν ροδάκινα σε μειωμένη τιμή. Να δούμε αν εφαρμοστεί τελικά φέτος αυτό που ανακοίνωσε η ΕΚΕ.

Συγκεκριμένα η ανακοίνωση αναφέρει τα εξής:

Από την τελευταία φορά που η Ε.Κ.Ε. έκανε ανακοίνωση για την ποιότητα της α΄ ύλης έχουν αλλάξει πολλά δεδομένα στον κλάδο.

Η καλλιεργούμενη έκταση μειώθηκε, ο ανταγωνισμός στην παγκόσμια αγορά εντάθηκε, ιδίως από τους Κινέζους, οι συνολικές εξαγωγές κομπόστας μειώθηκαν. Ο κλάδος αντιμετωπίζει προβλήματα διάθεσης πέραν της χαμηλής τιμής. Καινούργιες ισορροπίες διαμορφώνονται παγκοσμίως.

Η μόνη όμως σταθερά που μπορεί να στηρίξει τον κλάδο είναι η ποιότητα της α΄ ύλης.

Όντας λίγο πριν την έναρξη της φετινής παραγωγικής περιόδου ενημερώνουμε τους συνεργάτες – παραγωγούς ότι φέτος:
Θα παραληφθούν αυστηρά 2 ποιότητες: η Α΄ ΚΛΑΣΗ για κομπόστα και κατάψυξη, και η Β΄ ΚΛΑΣΗ για χυμό.

Για την Α΄ ΚΛΑΣΗ τα ροδάκινα πρέπει να είναι:
1. Ροδάκινα σωστά ωριμασμένα, δηλαδή κίτρινα και όχι πράσινα
2. Ροδάκινα υγιή, χωρίς προσβολές από μύκητες και ασθένειες και
3. Ροδάκινα σωστού μεγέθους με ελάχιστο βάρος τα 120 gr

Για την Β΄ ΚΛΑΣΗ πρέπει κυρίως να μην είναι άγουρα / πράσινα ή σάπια.

Τα συμπύρηνα ροδάκινα και τα προϊόντα τους στηρίζουν για δεκαετίες τον τόπο. Είναι στο χέρι όλων μας, παραγωγών, εργαζομένων, βιομηχανίας, αυτό να συνεχιστεί.

Πάμε για την ολοκλήρωση της συγκομιδής βερικόκων, με τις τιμές φέτος να ξεκινούν από καλά επίπεδα αλλά στην συνέχεια όταν βγήκαν στην αγορά μεγάλες ποσότητες να μειώνονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Χαρακτηριστικό της φετινής χρονιάς είναι ότι τα βιομηχανικά ποικιλίας Μπεμπέκου ξεκίνησαν να συγκομίζονται με ανοικτές τιμές, στην συνέχεια οι βιομηχανίες άρχισαν να παραλαμβάνουν με 35 έως 38 λεπτά και τελικά έφτασαν έως 45 λεπτά, τιμή που είναι πολύ μειωμένη σε σχέση με την περσινή.

Ο παραγωγός και μέλος της διοίκησης του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Βασιλείου Κορινθίας, Μιχάλης Βαρδάκας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος η παραγωγή ήταν πολύ μειωμένη που οφείλεται πιθανόν στις καιρικές συνθήκες που επηρέασε αρνητικά την εξέλιξη της ανθοφορίας. Ολοκληρώθηκε ήδη η συγκομιδή για τα βερίκοκα ποικιλίας Μπεμπέκου που πάνε στην μεταποίηση. Αφού παραδόθηκε το προϊόν μας ανακοίνωσαν τιμή στα 45 λεπτά το κιλό. Στα τελειώματα είμαστε και για τα επιτραπέζια βερίκοκα στην περιοχή. Φέτος η τιμή βάσης ήταν στα 80 λεπτά το κιλό αλλά είχαμε και διαφοροποιήσεις ανάλογα την ποιότητα και την ποικιλία. 

Από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Σκαφιδακίου Αργολίδας ο Θωμάς Φάκλαρης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ολοκληρώθηκε στην περιοχή η συγκομιδή στα βερίκοκα. Φέτος τα δέντρα είχαν καλές αποδόσεις και δεν υπήρξαν προβλήματα με την ποιότητα. Οι πρώιμες ποικιλίες στα επιτραπέζια βερίκοκα ξεκίνησαν από μια μέση τιμή στα 90 λεπτά το κιλό. Ακολούθησαν και οι υπόλοιπες ποικιλίας χωρίς να έχουμε μεγάλες αλλαγές στις τιμές. Γενικότερα φέτος στο επιτραπέζιο βερίκοκο οι περισσότερες ποσότητες πωλήθηκαν από 70 λεπτά έως και 1 ευρώ το κιλό, ανάλογα την ποιότητα και την ποικιλία. Όσον αφορά την τιμή του βιομηχανικού Μπεμπέκου που παραδόθηκε στα εργοστάσια για κομπόστα διαμορφώθηκε φέτος στα 45 λεπτά το κιλό.

Η κ. Κατερίνα Ρουσοπούλου, από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Αχλαδοχωρίου «Ελπίδα» της Πέλλας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε παραγωγή και καλή ποιότητα γιατί βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες και δεν είχαμε ζημιές. Τα βερίκοκα ποικιλίας Μπεμπέκου που πάνε και στην μεταποίηση ξεκίνησαν την συγκομιδή από 10 Ιουνίου. Οι τιμές που έδωσαν οι βιομηχανίες ξεκίνησαν από 35 έως 38 λεπτά και στην συνέχεια έφτασαν στα 40 λεπτά. Πέρσι η τιμή που έδινε η βιομηχανία για τα Μπεμπέκου ήταν στα 70 έως 72 λεπτά το κιλό. Οι τιμές παραγωγού για τα επιτραπέζια ξεκίνησαν καλά, από 1 έως 1,20 ευρώ το κιλό, όμως στην συνέχεια όταν βγήκαν στην αγορά πολλές ποσότητες οι έπεσαν στα 60 έως 80 λεπτά.

Ο κ. Τάσος Κυραλίδης, παραγωγός της Πέλλας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε παραγωγή και καλή ποιότητα γιατί μέχρι στιγμής έχουν βοηθήσει οι καιρικές συνθήκες. Το κόστος καλλιέργειας όμως είναι αυξημένο και το ίδιο ισχύει με το κόστος συγκομιδής. Το εμπόριο όμως δεν δίνει καλές τιμές φέτος για τα βερίκοκα. Οι πρώιμες ποικιλίες έφυγαν από το χωράφι με μέση τιμή στα 90 λεπτά το κιλό, όμως είναι λίγες οι ποσότητες και είναι πιο ευαίσθητα τα βερίκοκα. Στην συνέχεια βγήκαν οι μεσοπρώιμες (Lady Cot κ.α.) με τις τιμές να ξεκινούν από 90 λεπτά αλλά στην συνέχεια να μειώνονται ακόμη και στα 40 λεπτά. Πάντως σε σχέση με την περσινή χρονιά οι τιμές είναι κατά πολύ μειωμένες για όλα τα επιτραπέζια βερίκοκα.

Ο κ. Δημήτρης Γκιουτζιούχας, παραγωγός από την Πορταριά Χαλκιδικής, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος η παραγωγή βερικόκων δεν είχε προβλήματα λόγω των καιρικών συνθηκών. Υπήρχαν όμως προβλήματα στην αγορά και στην απορρόφηση του προϊόντος και οι τιμές ήταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αρκεί να σας αναφέρω ότι με πολύ δυσκολία καταφέραμε να πουλήσουμε τα Μπεμπέκου στις βιομηχανίες, σε τιμές από 30 έως 40 λεπτά το κιλό. Αυτή την περίοδο δεν υπάρχει καθόλου εμπορική ζήτηση για τις «μέσες» (μεσοπρώιμες και μεσοόψιμες) ποικιλίες επιτραπέζιων βερίκοκων, που η συγκομιδή τους αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 15 έως 20 Ιουλίου. Πολλές ποσότητες αναμένεται να μείνουν ασυγκόμιστες πάνω στα δέντρα γιατί δεν υπάρχει ενδιαφέρον από τους εμπόρους. Κανείς δεν γνωρίζει τι θα γίνει με την όψιμη ποικιλία Farbaly, που θα ολοκληρωθεί η συγκομιδή της μέχρι τις 5 Αυγούστου. 

Σύμφωνα με τις προβλέψεις που ανακοινώθηκαν στην έκθεση Medfel στο Perpignan, για το 2026 η χώρα μας εκτιμάται ότι είχε μια παραγωγή βερίκοκων της τάξης των 95.000 τόνων, αυξημένη σε σχέση με πέρσι, κατά 40% (που ήταν 67.750 τόνους) και αυξημένη, κατά 20%, σε σχέση με τον μέσο όρο της πενταετία 2020-2025. Από την παραγωγή αυτή οι 45.000 τόνοι θα είναι στη νότια Ελλάδα και 50.000 τόνους στη βόρεια Ελλάδα.

Με τη συγκομιδή της κερασιάς να ολοκληρώνεται σταδιακά στις περισσότερες περιοχές της χώρας, η προσοχή των παραγωγών στρέφεται πλέον στις μετασυλλεκτικές φροντίδες, οι οποίες συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας των δέντρων και στη σωστή προετοιμασία της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η έγκαιρη διαχείριση εχθρών που, παρότι δεν γίνονται άμεσα αντιληπτοί, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη ζωτικότητα των δέντρων. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο καπνώδης, ένα έντομο που δεν προκαλεί άμεσες ζημιές, αλλά μπορεί να αποδυναμώσει σοβαρά τα δέντρα, καθώς προσβάλλει τον κορμό και τη βάση τους.

Για να παρουσιάσουμε όσα χρειάζεται να γνωρίζουν οι παραγωγοί σχετικά με την παρουσία του εντόμου, τον χρόνο εμφάνισης των συμπτωμάτων και τις διαθέσιμες πρακτικές διαχείρισης, συνομιλήσαμε με τη γεωπόνο κα. Ανδρονίκη Μέλλιου από τον Α.Σ. Ράχης Πιερίας «Ο Άγιος Λουκάς».

Ένας ύπουλος εχθρός που συχνά υποτιμάται

Όπως επισημαίνει η κα. Μέλλιου, ο καπνώδης ή μυλωνάς (Capnodis tenebrionis) αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό εχθρό για την κερασιά, παρότι αρκετοί παραγωγοί δεν τον αξιολογούν αρχικά ως βασικό πρόβλημα. Ο λόγος είναι ότι η προσβολή δεν αφορά τον καρπό, αλλά τον κορμό και τη βάση του δέντρου, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις του να γίνονται αντιληπτές αρκετούς μήνες αργότερα.

«Οι περισσότεροι παραγωγοί έχουν στο μυαλό τους ότι σημαντικοί είναι οι εχθροί που προσβάλλουν τον καρπό», αναφέρει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι γι' αυτό πολλές φορές ο καπνώδης περνά απαρατήρητος μέχρι να εμφανιστούν οι πρώτες σοβαρές ζημιές. Όπως σημειώνει, τα πρώτα χρόνια αρκετοί παραγωγοί δεν είχαν συνδέσει τα συμπτώματα με την παρουσία του εντόμου, αποδίδοντας την εικόνα των δέντρων σε άλλες αιτίες, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι η πραγματική ζημιά εξελισσόταν ήδη στο εσωτερικό του κορμού.

Η παρουσία του εντόμου, ωστόσο, μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική σε περιοχές όπου καλλιεργούνται εκτεταμένες εκτάσεις κερασιάς. Παράλληλα, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη συγκεκριμένη καλλιέργεια, καθώς προσβάλλει και άλλα πυρηνόκαρπα, όπως η βερικοκιά. Όπως σημειώνει η ίδια, «δεν είναι επιλεκτικός, θα πάει οπουδήποτε βρει», γεγονός που καθιστά αναγκαία την τακτική παρακολούθηση των οπωρώνων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου έχει ήδη καταγραφεί η παρουσία του εντόμου.

Το καλοκαίρι καθορίζει τις προσβολές της επόμενης χρονιάς

Σύμφωνα με την κα. Μέλλιου, αυτή την περίοδο οι παραγωγοί μπορούν να παρατηρήσουν τα ενήλικα έντομα να κινούνται στον οπωρώνα και να τρέφονται, ενώ κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο πραγματοποιείται η αναπαραγωγή τους.

Όπως εξηγεί, όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός των ενηλίκων μέσα στον κερασεώνα, τόσο περισσότερα αυγά θα αποτεθούν στο έδαφος, ακριβώς κάτω από την επιφάνειά του και δίπλα στον κορμό των δέντρων. «Όσο περισσότερα άτομα υπάρχουν στο χωράφι, τόσο περισσότερα αυγά θα αφήσουν», τονίζει, επισημαίνοντας ότι σε αυτό ακριβώς το στάδιο βασίζεται η στρατηγική περιορισμού του πληθυσμού του εντόμου.

Το φθινόπωρο εκκολάπτονται οι προνύμφες, οι οποίες κατευθύνονται προς τη βάση του κορμού. Εκεί εισέρχονται κάτω από τον φλοιό, δημιουργώντας στοές, μέσα στις οποίες διαχειμάζουν. Την επόμενη άνοιξη γίνονται πλέον εμφανείς οι χαρακτηριστικές οπές εξόδου, ενώ παρατηρείται και η παρουσία των ενηλίκων εντόμων, τα οποία συνεχίζουν τον βιολογικό τους κύκλο.

Όπως εξηγεί η γεωπόνος, πρόκειται για μια διαδικασία που εξελίσσεται χωρίς να γίνεται αντιληπτή από τον παραγωγό κατά το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς. «Αυτό, όμως, είναι μια αόρατη διαδικασία για εμάς», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι πραγματικές συνέπειες της προσβολής γίνονται εμφανείς αρκετούς μήνες αργότερα, όταν οι προνύμφες έχουν ήδη ολοκληρώσει τη ζημιά στο εσωτερικό του κορμού.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν η ζημιά έχει ήδη γίνει

Ένα από τα χαρακτηριστικά του καπνώδη είναι ότι η προσβολή εξελίσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς εμφανή σημάδια. Η ουσιαστική ζημιά προκαλείται από τις προνύμφες, οι οποίες παραμένουν στη βάση του κορμού, όπου δημιουργούν στοές και προκαλούν σταδιακή φθορά στους αγωγούς του δέντρου κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Τα αποτελέσματα αυτής της δραστηριότητας γίνονται ορατά κυρίως την επόμενη άνοιξη, όταν παρατηρούνται οι χαρακτηριστικές οπές εξόδου και η παρουσία των ενηλίκων εντόμων.

«Τα συμπτώματα τα βλέπεις την επόμενη άνοιξη», αναφέρει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι τότε παρατηρούνται οι χαρακτηριστικές οπές εξόδου στον κορμό. Εάν αφαιρεθεί προσεκτικά τμήμα του φλοιού, αποκαλύπτονται οι στοές που δημιούργησαν οι προνύμφες κατά τη διάρκεια της διαχείμασής τους.

Παράλληλα, σε έντονες προσβολές μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια εξασθένηση των δέντρων. Όπως σημειώνει η ίδια, δεν είναι σπάνιο να παρατηρηθούν δέντρα που κιτρινίζουν, χάνουν το φύλλωμά τους ή ακόμη και ξηραίνονται χωρίς να υπάρχει αρχικά προφανής εξήγηση. «Ξαφνικά βλέπεις ένα δέντρο να στεγνώνει», επισημαίνει, εξηγώντας ότι η ζημιά οφείλεται στο γεγονός πως οι στοές που δημιουργούν οι προνύμφες καταστρέφουν τους αγωγούς μεταφοράς νερού και θρεπτικών στοιχείων. Ως αποτέλεσμα, διαταράσσεται η φυσιολογική λειτουργία του δέντρου, οδηγώντας σε έντονη εξασθένηση ή ακόμη και στην πλήρη ξήρανσή του.

Όπως αναφέρει, η εικόνα αυτή ήταν και η αφορμή για να διερευνηθεί πιο συστηματικά ο βιολογικός κύκλος του εντόμου, ώστε να προσδιοριστεί ο κατάλληλος χρόνος επέμβασης και να περιοριστούν αποτελεσματικότερα οι προσβολές. Σύμφωνα με την ίδια, τέτοια συμπτώματα εμφανίζονται συχνότερα σε παραμελημένους οπωρώνες ή σε δέντρα όπου ο πληθυσμός του εντόμου δεν είχε περιοριστεί αποτελεσματικά την προηγούμενη χρονιά.

Η έγκαιρη διαχείριση περιορίζει τον πληθυσμό 

Σύμφωνα με την κα. Μέλλιου, η αποτελεσματική αντιμετώπιση του καπνώδη βασίζεται στην έγκαιρη παρέμβαση και στη στόχευση διαφορετικών σταδίων του βιολογικού του κύκλου. Στόχος δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση των ήδη υπαρχουσών προσβολών, αλλά κυρίως ο περιορισμός του πληθυσμού του εντόμου, ώστε να μειωθεί η ωοτοκία και οι προσβολές της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου.

Όπως εξηγεί, κατά τη θερινή περίοδο πραγματοποιούνται επεμβάσεις εναντίον των ενηλίκων εντόμων, καθώς εκείνη την εποχή εξελίσσεται η αναπαραγωγή τους. Με τον περιορισμό του αριθμού των ενηλίκων μειώνεται και ο αριθμός των αυγών που θα αποτεθούν στο έδαφος γύρω από τον κορμό.

Παράλληλα, την άνοιξη, όταν πραγματοποιούνται ψεκασμοί για άλλους εχθρούς της κερασιάς, επιτυγχάνεται συχνά και ταυτόχρονη αντιμετώπιση του καπνώδη κατά την έξοδο των ενηλίκων. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις φθινοπωρινές εφαρμογές εντομοπαθογόνων νηματωδών στο έδαφος, οι οποίες στοχεύουν τις προνύμφες τη στιγμή που μετακινούνται προς τη βάση του κορμού. «Χρειάζεται να εφαρμόσεις τους εντομοπαθογόνους νηματώδεις στο έδαφος, ώστε να καταπολεμήσουμε τις προνύμφες πριν προλάβουν να μπουν μέσα στον κορμό».

Παράλληλα με τις επεμβάσεις φυτοπροστασίας, η ίδια υπογραμμίζει ότι σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι καλλιεργητικές φροντίδες, όπως η συστηματική επιθεώρηση των δέντρων, η σωστή άρδευση και η ισορροπημένη θρέψη. Ο συνδυασμός της συνεχούς παρακολούθησης με τις έγκαιρες παρεμβάσεις συμβάλλει ουσιαστικά στον περιορισμό του πληθυσμού του καπνώδη και στη διατήρηση υγιών και παραγωγικών κερασεώνων τα επόμενα χρόνια.

Ξεκίνησε η συγκομιδή των πρώιμων ποικιλιών συμπύρηνου ροδάκινου και χιλιάδες παραγωγοί μπαίνουν στα χωράφια γνωρίζοντας μόνο ένα πράγμα: πόσο τους κόστισε η παραγωγή. Εκείνο που εξακολουθούν να μην γνωρίζουν είναι πόσο θα πληρωθούν για τον κόπο τους. Αυτό τονίζει σε ανακοίνωσή της η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας και προσθέτει:

Αυτή είναι η πραγματικότητα που βιώνουν κάθε χρόνο οι βιοπαλαιστές ροδακινοπαραγωγοί της Ημαθίας. Μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογική.

Έναν ολόκληρο χρόνο δουλεύουμε για να κρατήσουμε ζωντανές τις καλλιέργειές μας. Από το κλάδεμα και το αραίωμα μέχρι τη συγκομιδή, πληρώνουμε από την τσέπη μας πανάκριβα το πετρέλαιο, το αγροτικό ρεύμα, τα λιπάσματα, τα φυτοπροστατευτικά, την άρδευση και τα εργατικά. Ταυτόχρονα, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις ζημιές από τους παραμορφωμένους καρπούς, τις ξερές βέργες, τις χαλαζοπτώσεις και τις καιρικές μεταβολές.

Και όταν έρχεται η ώρα να πληρωθεί ο κόπος μας, μας ζητούν να παραδώσουμε την παραγωγή μας χωρίς να γνωρίζουμε την τιμή.

Ποιος εργαζόμενος θα δεχόταν να δουλέψει χωρίς να γνωρίζει τον μισθό του; Ποιος επαγγελματίας θα παρέδιδε το προϊόν του χωρίς να γνωρίζει πόσο θα πληρωθεί; Μόνο στον βιοπαλαιστή αγρότη επιβάλλεται αυτή η απαράδεκτη κατάσταση.

Οι βιομηχανίες γνωρίζουν πολύ καλά τις ανάγκες τους, γνωρίζουν τις ποσότητες που χρειάζονται και γνωρίζουν το πραγματικό κόστος παραγωγής. Παρ' όλα αυτά επιλέγουν να κρατούν τους παραγωγούς σε καθεστώς αβεβαιότητας, ώστε να διαμορφώνουν τους όρους αγοράς προς όφελός τους.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση συνεχίζει να αφήνει απροστάτευτους τους βιοπαλαιστές αγρότες. Δεν παίρνει ουσιαστικά μέτρα για τη μείωση του κόστους παραγωγής, δεν δίνει λύσεις στα προβλήματα με τους παραμορφωμένους καρπούς και τις ξερές βέργες, ενώ διατηρεί έναν αναχρονιστικό κανονισμό του ΕΛΓΑ που δεν καλύπτει το σύνολο των ζημιών και δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής.

Δεν ανεχόμαστε να θεωρείται φυσιολογικό ο παραγωγός να δουλεύει έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς να γνωρίζει αν θα μπορέσει να πληρώσει τα χρέη του, να ζήσει την οικογένειά του και να ξανακαλλιεργήσει την επόμενη χρονιά.

Δεν μπορεί να υπάρχει μέλλον για την ελληνική δενδροκαλλιέργεια όταν αυτοί που παράγουν τον πλούτο οδηγούνται χρόνο με τον χρόνο στην οικονομική ασφυξία.

Απαιτούμε:

• Να ανακοινωθεί άμεσα η τιμή του συμπύρηνου ροδάκινου πριν από οποιαδήποτε παράδοση προϊόντος.
• Τιμή που να καλύπτει το πραγματικό κόστος παραγωγής και να εξασφαλίζει αξιοπρεπές εισόδημα.
• Άμεση καταγραφή και πλήρη αποζημίωση των ζημιών από τους παραμορφωμένους καρπούς, τις ξερές βέργες, τις χαλαζοπτώσεις και κάθε άλλη αιτία απώλειας παραγωγής.
• Αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ ώστε να αποζημιώνει στο 100% την παραγωγή και το φυτικό κεφάλαιο.
• Μείωση του κόστους παραγωγής με αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο, φθηνό αγροτικό ρεύμα, κατάργηση του ΦΠΑ στα αγροτικά εφόδια και ουσιαστικά μέτρα στήριξης της παραγωγής.

Καλούμε όλους τους ροδακινοπαραγωγούς να μη συμβιβαστούν με αυτή την κατάσταση. Να δυναμώσουν τους Αγροτικούς Συλλόγους και την Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας. Η πείρα έχει αποδείξει ότι τίποτα δεν μας χαρίστηκε. Ό,τι κατακτήσαμε το πετύχαμε με την οργάνωση, την ενότητα και τον συλλογικό αγώνα. Μόνο αυτός ο δρόμος μπορεί να φέρει αποτελέσματα και να υπερασπιστεί το εισόδημα και την επιβίωσή μας.

Όταν ο αγρότης δεν μπορεί να ζήσει από τη δουλειά του, δεν κινδυνεύει μόνο το εισόδημά του. Κινδυνεύει η παραγωγή, ερημώνουν τα χωριά μας και υπονομεύεται το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.
Δεν θα το επιτρέψουμε.
Ο ιδρώτας μας δεν είναι για παζάρια.
Απαιτούμε να μπορούμε να ζούμε με αξιοπρέπεια από τον κόπο μας.

Στις περισσότερες κερασοπαραγωγικές περιοχές της χώρας η συγκομιδή έχει πλέον ολοκληρωθεί ή οδεύει προς το τέλος της, καθώς απομένουν μόνο λίγες όψιμες ποικιλίες, κυρίως σε πιο ορεινές περιοχές. Ωστόσο, η ολοκλήρωση της συγκομιδής δεν σημαίνει και το τέλος των καλλιεργητικών φροντίδων στον κερασεώνα. Αντίθετα, η μετασυλλεκτική περίοδος αποτελεί ένα ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο για τη διατήρηση της ζωηρότητας των δέντρων και τη σωστή προετοιμασία της επόμενης παραγωγικής χρονιάς, καθώς οι χειρισμοί που θα πραγματοποιηθούν το διάστημα αυτό επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την εξέλιξη της καλλιέργειας.

Με αφορμή την ολοκλήρωση της φετινής συγκομιδής, επικοινωνήσαμε με τη γεωπόνο κα. Ανδρονίκη Μέλλιου από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ράχης Πιερίας «Ο Άγιος Λουκάς», η οποία μίλησε στον ΑγροΤύπο για τις σημαντικότερες μετασυλλεκτικές εργασίες που ακολουθούν στον κερασεώνα, εξηγώντας ποιες παρεμβάσεις συμβάλλουν στη διατήρηση υγιών και παραγωγικών δέντρων και στη σωστή προετοιμασία της καλλιέργειας για την επόμενη χρονιά.

Η μετασυλλεκτική φροντίδα ξεκινά από την καθαριότητα του κερασεώνα

Το πρώτο βήμα μετά τη συγκομιδή αφορά την απομάκρυνση των υπολειμμάτων από τον κερασεώνα. Κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, οι παραγωγοί απομακρύνουν από τα δέντρα τους μη εμπορεύσιμους καρπούς, δηλαδή κεράσια που μπορεί να είναι χαλασμένα, προσβεβλημένα ή να παρουσιάζουν οποιοδήποτε πρόβλημα. «Δεν αφήνουν κεράσια πάνω στα δέντρα», τονίζει η κα. Μέλλιου, εξηγώντας ότι οι καρποί αυτοί συνήθως καταλήγουν στο έδαφος και στη συνέχεια πρέπει να διαχειριστούν σωστά.

Για τον λόγο αυτό, μετά τη συγκομιδή συνηθίζεται να γίνεται κατεργασία στον οπωρώνα, συνήθως με πέρασμα καταστροφέα, ώστε να καταστραφούν τα υπολείμματα που έχουν μείνει στο χωράφι. Η πρακτική αυτή δεν είναι τυπική εργασία, αλλά έχει ουσιαστική σημασία για την υγιεινή του κερασεώνα.

Όπως εξηγεί η ίδια, τα υπολείμματα δεν πρέπει να παραμένουν ανεξέλεγκτα μέσα στο χωράφι, καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως καταφύγιο για έντομα και παθογόνα. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η πιθανότητα διατήρησης εστιών προσβολών και δημιουργείται ένα καθαρότερο περιβάλλον για τη συνέχεια της καλλιεργητικής περιόδου.

Άρδευση και θρέψη για δέντρα χωρίς στρες

Ιδιαίτερη σημασία μετά τη συγκομιδή έχει η άρδευση. Σύμφωνα με την κα. Μέλλιου, επειδή λίγο πριν από τη συγκομιδή κάθε ποικιλίας και κατά τη διάρκειά της αποφεύγεται η άρδευση, μετά την ολοκλήρωσή της ακολουθεί ένα καλό πότισμα.

Στη συνέχεια, οι παραγωγοί πρέπει να διατηρούν τακτικά ποτίσματα καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, ανάλογα πάντα με τις ανάγκες κάθε αγροτεμαχίου, τις εδαφολογικές συνθήκες και τις θερμοκρασίες που επικρατούν. Στόχος δεν είναι η υπερβολική άρδευση, αλλά η διατήρηση μιας σωστής ισορροπίας, ώστε τα δέντρα να μη φτάνουν σε σημείο υδατικού στρες. Όπως επισημαίνει η κα. Μέλλιου, η επόμενη άρδευση πρέπει να γίνεται πριν εμφανιστούν έντονα σημάδια έλλειψης νερού. Η υπερβολή, από την άλλη πλευρά, δεν βοηθά, καθώς μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο ριζικό σύστημα και στη συνολική λειτουργία του δέντρου.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η μετασυλλεκτική θρέψη. Όπως αναφέρει, δεν εφαρμόζεται από όλους τους παραγωγούς, ωστόσο υπάρχει σύσταση να γίνεται μία λίπανση μέσα στο καλοκαίρι, καθώς και, όπου κρίνεται απαραίτητο, πιο στοχευμένες εφαρμογές με στοιχεία όπως το βόριο και ο ψευδάργυρος.

Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το καλοκαίρι η κερασιά διαφοροποιεί τους οφθαλμούς της επόμενης χρονιάς. «Το δέντρο τώρα το καλοκαίρι διαφοροποιεί τους οφθαλμούς της επόμενης χρονιάς», σημειώνει η κα. Μέλλιου, εξηγώντας ότι για να δημιουργηθούν αρκετοί καρποφόροι οφθαλμοί, το δέντρο δεν πρέπει να είναι στρεσαρισμένο, απότιστο, ατάιστο ή επιβαρυμένο από προσβολές.

Για τον λόγο αυτό, εκτός από τη βασική θρέψη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σκευάσματα που βοηθούν το φυτό να ανταπεξέλθει καλύτερα στο αβιοτικό στρες, όπως βιοδιεγέρτες ή προϊόντα που περιέχουν φύκια, αμινοξέα κ.α.. Η λογική όλων αυτών των παρεμβάσεων είναι να παραμείνει το δέντρο λειτουργικό, υγιές και σε καλή φυσιολογική κατάσταση μέσα στο καλοκαίρι.

Θερινό κλάδεμα και προστασία των δέντρων από τις υψηλές θερμοκρασίες

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο της μετασυλλεκτικής διαχείρισης είναι η προστασία των δέντρων από τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού. Στην πράξη, όπως αναφέρει η κα. Μέλλιου, η εφαρμογή αντιηλιακών ή άλλων σκευασμάτων που δημιουργούν προστατευτικό φράγμα δεν γίνεται μαζικά στην περιοχή, παρά μόνο σε πιο συγκεκριμένες περιπτώσεις και από περιορισμένο αριθμό παραγωγών.

Η βασική πρακτική που συστήνεται είναι το θερινό κλάδεμα, κυρίως η απομάκρυνση των λαίμαργων βλαστών από το εσωτερικό της κόμης. «Πρέπει το καλοκαίρι να μπαίνεις μέσα και να βγάζεις όλα τα λαίμαργα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ο λόγος είναι ότι, όταν το δέντρο έχει έντονη βλάστηση και πυκνώνει υπερβολικά στο εσωτερικό του, περιορίζεται η κυκλοφορία του αέρα και αυξάνεται η θερμοκρασία μέσα στην κόμη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα, όπως ξηρά μάτια, τα οποία συνδέονται με τη ζημιά που προκαλείται από τις υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Με την απομάκρυνση των λαίμαργων βλαστών, το δέντρο αερίζεται καλύτερα, μειώνεται η θερμική επιβάρυνση στο εσωτερικό της κόμης και δημιουργούνται καλύτερες συνθήκες για τη διατήρηση υγιούς φυλλώματος και οφθαλμών.

Συμπληρωματικά, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν σκευάσματα που αντανακλούν την ηλιακή ακτινοβολία ή συμβάλλουν στη διατήρηση χαμηλότερης θερμοκρασίας στο φυτό. Ωστόσο, η κα. Μέλλιου διευκρινίζει ότι τέτοιες πρακτικές θα πρέπει να αξιολογούνται ανά περίπτωση, σε συνεργασία με τον γεωπόνο του κάθε παραγωγού.

Η συνεχής παρακολούθηση διατηρεί υγιές το φύλλωμα

Μετά τη συγκομιδή, η παρουσία του παραγωγού στον κερασεώνα συνήθως δεν είναι τόσο συχνή όσο την περίοδο της παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά, η παρακολούθηση των δέντρων παραμένει απαραίτητη. Σύμφωνα με την κα. Μέλλιου, οι παραγωγοί πρέπει να ελέγχουν τακτικά τον κερασεώνα για την εμφάνιση προσβολών, ώστε να μπορούν να επέμβουν έγκαιρα, πριν ένα πρόβλημα πάρει έκταση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην παρουσία τετράνυχου, αλλά και καπνώδη, ενός εντόμου που υπάρχει στην περιοχή και μπορεί να προκαλέσει σημαντική ζημιά στη φυλλική επιφάνεια.

Όπως εξηγεί, αν ο καπνώδης δεν αντιμετωπιστεί και παραμείνει όλο το καλοκαίρι στο χωράφι, μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα, ιδιαίτερα σε νεαρά, τρυφερά ή πιο αδύναμα δέντρα. Σε έντονες προσβολές μπορεί να καταστραφεί μεγάλο μέρος του φυλλώματος, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του δέντρου.

Η διατήρηση υγιούς φυλλώματος είναι καθοριστική, καθώς τα φύλλα αποτελούν το «εργοστάσιο» του δέντρου, μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν υπάρξει πρόωρη φυλλόπτωση, για παράδειγμα μέσα στον Αύγουστο, λόγω τετράνυχου, καπνώδη ή άλλης προσβολής, το δέντρο δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά σε μια περίοδο που προετοιμάζει την επόμενη παραγωγική χρονιά. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη επέμβαση, όπου απαιτείται, είναι καθοριστική. 

Η μετασυλλεκτική περίοδος, επομένως, δεν είναι ένα «κενό» διάστημα μέχρι την επόμενη άνοιξη. Είναι η περίοδος κατά την οποία ο παραγωγός διατηρεί το δέντρο υγιές, ποτισμένο, θρεμμένο και προστατευμένο, ώστε ο κερασεώνας να μπει με καλύτερες προϋποθέσεις στην επόμενη καλλιεργητική χρονιά.

Με την ολοκλήρωση της συγκομιδής των πρώιμων κερασιών στη Φθιώτιδα, διαμορφώνεται πλέον μια σαφής εικόνα για την πορεία της φετινής χρονιάς. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κοιλάδας Σπερχειού, κ. Ιάσονας Ιωσήφ, η χρονιά άφησε μία ιδιαίτερα θετική εικόνα για τους παραγωγούς, καθώς οι αποδόσεις κινήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, η ποιότητα του καρπού διατηρήθηκε ικανοποιητική και η διάθεση της παραγωγής πραγματοποιήθηκε χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, παρά τις τοπικές απώλειες που προκάλεσαν οι βροχοπτώσεις προς το τέλος της συγκομιδής.

Υψηλή παραγωγή και αποδόσεις που κινήθηκαν στα αναμενόμενα επίπεδα

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Α.Σ. Κοιλάδας Σπερχειού, η φετινή καλλιεργητική περίοδος χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα υψηλή παραγωγή, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στις ευνοϊκές συνθήκες της άνοιξης, οι οποίες επέτρεψαν στα δέντρα να καρποφορήσουν κανονικά. «Είχαμε πάρα πολύ μεγάλη παραγωγή», σημειώνει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι αποδόσεις στα αγροτεμάχια που συγκομίστηκαν διαμορφώθηκαν στα αναμενόμενα επίπεδα.

Όπως εξηγεί, ένας σωστά διαχειριζόμενος κερασεώνας μπορούσε φέτος να αποδώσει από 600 έως 1.200 κιλά ανά στρέμμα, αποδόσεις που θεωρούνται ιδιαίτερα ικανοποιητικές για την καλλιέργεια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο συνολικός όγκος παραγωγής της περιοχής. Όπως εκτιμά ο ίδιος, στη Λαμία και την ευρύτερη περιοχή διακινήθηκαν φέτος περισσότεροι από 500 τόνοι κερασιών, όταν σε αρκετές προηγούμενες χρονιές οι ποσότητες κυμαίνονταν περίπου στους 200-250 τόνους. «Έχει χρόνια να υπάρξει τέτοια ποσότητα», επισημαίνει, τονίζοντας ότι η φετινή περίοδος συγκαταλέγεται στις πιο παραγωγικές των τελευταίων ετών.

Παρά τη συνολικά ιδιαίτερα θετική εικόνα της παραγωγής, η συγκομιστική περίοδος δεν ολοκληρώθηκε χωρίς προβλήματα, καθώς οι έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών επηρέασαν μέρος της ασυγκόμιστης παραγωγής.

Οι βροχές των τελευταίων ημερών προκάλεσαν τοπικές απώλειες χωρίς να ανατρέψουν τη συνολική εικόνα

Η σημαντικότερη δυσκολία της χρονιάς καταγράφηκε προς το τέλος της συγκομιδής. Σύμφωνα με τον κ. Ιωσήφ, στις 23-24 Μαΐου η περιοχή επλήγη από ισχυρές βροχοπτώσεις, ενώ σε ορισμένα σημεία σημειώθηκε και χαλαζόπτωση. Το φαινόμενο επηρέασε κυρίως τα αγροτεμάχια στα οποία δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμη η συγκομιδή, προκαλώντας σκισίματα στους καρπούς και υποβάθμιση της εμπορικής τους αξίας.

«Δεν είχαμε ολοκληρωτική καταστροφή. Αυτοί που δεν είχαν προλάβει να συγκομίσουν, είδαν τα προϊόντα τους να υποβαθμίζονται μετά τις βροχές», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οι σχετικές ζημιές δηλώθηκαν στον ΕΛΓΑ, ενώ, όπως σημειώνει, το ποσοστό της παραγωγής που τελικά δεν συγκομίστηκε εκτιμάται περίπου στο 10%, καθώς η κακοκαιρία εκδηλώθηκε όταν η συγκομιδή βρισκόταν ήδη προς την ολοκλήρωσή της. Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και τη μεγάλη καρποφορία, η ποιότητα του προϊόντος παρέμεινε σε υψηλό επίπεδο.

Όπως επισημαίνει ο κ. Ιωσήφ, οι περιπτώσεις πλήρους απώλειας της εμπορεύσιμης παραγωγής ήταν περιορισμένες, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις οι ζημιές δεν οδήγησαν σε γενικευμένη καταστροφή του προϊόντος. «Παρόλη την υπερπαραγωγή, λόγω της σωστής καλλιεργητικής φροντίδας των παραγωγών, η ποιότητα ήταν καλή και ο καρπός διατηρήθηκε ποιοτικός», υπογραμμίζει.

Οι τιμές ακολούθησαν τη φυσιολογική πορεία της αγοράς, χωρίς προβλήματα στη διάθεση της παραγωγής

Η εμπορική περίοδος ξεκίνησε με ιδιαίτερα υψηλές τιμές στην έναρξη της συγκομιδής των πολύ πρώιμων κερασιών, οι οποίες, σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού, διαμορφώθηκαν στα 8-9 ευρώ ανά κιλό. Στη συνέχεια, καθώς αυξήθηκαν οι διαθέσιμες ποσότητες και μπήκαν στην αγορά και άλλες παραγωγικές περιοχές, οι τιμές υποχώρησαν στα 2-3 ευρώ ανά κιλό, ενώ κατά τον Ιούνιο διαμορφώθηκαν κάτω από τα 2 ευρώ ανά κιλό.

Όπως επισημαίνει, πρόκειται ουσιαστικά για τη συνήθη εξέλιξη της αγοράς, χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις. «Λόγω της υπερπαραγωγής θεωρώ ότι βγήκε ένα μεροκάματο για τους περισσότερους», αναφέρει, σημειώνοντας ότι, παρά τη μείωση των τιμών όσο προχωρούσε η συγκομιδή, οι υψηλές αποδόσεις αντιστάθμισαν σε σημαντικό βαθμό το μειωμένο επίπεδο τιμών.

Παράλληλα, δεν παρατηρήθηκαν προβλήματα απορρόφησης της παραγωγής. «Πρόβλημα απορροφησιμότητας έχουμε πολλά χρόνια να συναντήσουμε εδώ πέρα», σημειώνει, εξηγώντας ότι σημαντικές ποσότητες οδηγήθηκαν και στις αγορές του εξωτερικού.

Αν και ο συνεταιρισμός, λόγω του μεγέθους του, δεν πραγματοποιεί απευθείας εξαγωγές, συνεργάζεται με μεγαλύτερα συσκευαστήρια και εξαγωγικές επιχειρήσεις, μέσω των οποίων τα κεράσια της περιοχής διατίθενται σε χώρες όπως η Αλβανία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουκρανία και η Πολωνία.

Παρά τη θετική εικόνα της φετινής χρονιάς, το αυξημένο κόστος παραγωγής εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τους παραγωγούς. Όπως αναφέρει ο κ. Ιωσήφ, σήμερα το καλλιεργητικό κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 600-700 ευρώ ανά στρέμμα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική την επίτευξη υψηλών αποδόσεων, ώστε να διασφαλίζεται η οικονομική βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.

Θετικός απολογισμός και συγκρατημένη αισιοδοξία για την επόμενη χρονιά

Συνοψίζοντας τη φετινή εικόνα, ο πρόεδρος του Α.Σ. Κοιλάδας Σπερχειού χαρακτηρίζει τη χρονιά επιτυχημένη, παρά τις τοπικές απώλειες που προκάλεσαν οι βροχές προς το τέλος της συγκομιδής. «Η χρονιά κρίνεται με θετικό πρόσημο. Μας χάλασε λίγο ο καιρός προς το τέλος και δεν μπορέσαμε να πάρουμε όλο το προϊόν όπως θα θέλαμε, αλλά συνολικά ήταν μία πολύ καλή χρονιά», επισημαίνει.

Μάλιστα, όπως εξηγεί, από το 2022 που βρίσκεται στην προεδρία του συνεταιρισμού, η φετινή περίοδος συγκαταλέγεται στις καλύτερες από πλευράς παραγωγής, παρότι οι περσινές τιμές ήταν υψηλότερες λόγω της περιορισμένης προσφοράς στην ελληνική αγορά.

Όπως σημειώνει ακόμη, η φετινή συγκομιστική περίοδος εξελίχθηκε πιο όψιμα από το συνηθισμένο, καθώς οι χαμηλές νυχτερινές θερμοκρασίες επιβράδυναν την ωρίμανση των καρπών, μεταθέτοντας χρονικά την ολοκλήρωση της συγκομιδής.

Με την ολοκλήρωση της συγκομιδής, οι παραγωγοί έχουν ήδη ξεκινήσει τις μετασυλλεκτικές εργασίες στους οπωρώνες, πραγματοποιώντας επιλεκτικούς ψεκασμούς και θερινά κλαδέματα, προετοιμάζοντας τα δέντρα για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Όσον αφορά τη νέα χρονιά, ο ίδιος αποφεύγει τις ασφαλείς προβλέψεις. «Είναι ακόμη πολύ νωρίς για συμπεράσματα. Η λογική λέει ότι μετά από μια τόσο μεγάλη παραγωγή ίσως η επόμενη χρονιά είναι μειωμένη, αλλά προς το παρόν δεν μπορούμε να πούμε τίποτα με βεβαιότητα», καταλήγει.

Ξεκίνησε σε κάποιες περιοχές η συγκομιδή στις πρώιμες ποικιλίες συμπύρηνων ροδάκινων, ενώ το επόμενο 10ήμερο αναμένεται να ανοίξουν τις πύλες τα εργοστάσια μεταποίησης για να ξεκινήσουν οι παραλαβές των προϊόντων.

Η παραγωγή είναι σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με την περσινή, που είχαμε απώλειες λόγω των ανοιξιάτικων παγετών, όμως και φέτος έχουμε ζημιές στην παραγωγή.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΑγροΤύπου, οι τιμές φέτος αναμένεται να κυμανθούν σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με τις περσινές για να καλύψουν το αυξημένο κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής.

Ο κ. Αναστάσιος Χαλκίδης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Γεωργών Βέροιας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι ξεκίνησε η συγκομιδή για τα συμπύρηνα ροδάκινα, με τις πρώιμες ποικιλίες Ρομέο, Κατερίνα και Γιούστον.

Φέτος έχουμε παραγωγή στα δέντρα αλλά υπάρχουν ζημιές σε τοπικό επίπεδο απο χαλαζοπτώσεις, ενώ συνεχίζεται σε κάποια περιοχές το πρόβλημα με τους παραμορφωμένους καρπούς. Ακόμη όμως δεν έχει ανακοινωθεί τιμή παραγωγού από τις βιομηχανίες μεταποίησης. Για ακόμη μια χρονιά οι παραγωγοί δίνουν το προϊόν τους και δεν γνωρίζουν την τιμή.

Το περασμένο Σάββατο (27/6) είχαμε συνάντηση με τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωκοινοβουλίου, Σάκη Αρναούτογλου. Τον ενημερώσαμε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, με παραμορφωμένους καρπούς, ξερές και τυφλές βέργες, απώλειες παραγωγής, ακραία κλιματικά φαινόμενα, φυτοϋγειονομικούς κινδύνους και το διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής. Θα πρέπει σε επίπεδο ΕΕ να υπάρξουν μέτρα για την μείωση του κόστους παραγωγής. Αλλιώς δεν μπορούμε να είμαστε βιώσιμοι και να συνεχίζουμε να παράγουμε τα προϊόντα.

Ο κ. Μιχάλης Φαρμάκης, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πέλλας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ακόμη δεν ξεκίνησε η συγκομιδή στα συμπύρηνα ροδάκινα και αναμένεται να ξεκινήσουμε κατά το πρώτο 10ήμερο του Ιουλίου. Για την φετινή παραγωγή σίγουρα αναμένεται να είναι σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με πέρσι αλλά έχουμε και φέτος απώλειες στην παραγωγή, όχι λόγω του παγετού (που είχαμε το 2025) αλλά λόγω των ξερών βέργων. Όσον αφορά την αγορά δεν είναι σε καλά επίπεδα, με πολλές βιομηχανίες να έχουν περσινά αποθέματα αυτή την περίοδο.

Ο κ. Γεώργιος Διαμαντόπουλος, από τον Αγροτικό Σύλλογο Αλεξάνδρειας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από προχθές Κυριακή (28/6) ξεκίνησε η συγκομιδή στα συμπύρηνα ροδάκινα. Φέτος η παραγωγή είναι αυξημένη σε σχέση με την καταστροφική περσινή χρονιά (λόγω των παγετών). Παρόλα αυτά έχουμε ζημιές με τις ξερές βέργες σε περιοχές της Πέλλας και της Ημαθίας.

Μέχρι στιγμής η μεταποίηση δεν έχει ανακοινώσει τις τιμές παραγωγού. Οι παραγωγοί βιομηχανικών ροδάκινων ζητούν δίκαιες τιμές για τη φετινή παραγωγή, προκειμένου να καλύψουν το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγή αλλά και την αύξηση του κόστους ζωής.

Πέρσι οι μεταποιητές για τις πρώιμες ποικιλίες (Κατερίνα, Ρομέο κ.α.) έδωσαν προκαταβολή 30 λεπτά το κιλό και στην συνέχεια ανακοίνωσαν τελική τιμή στα 35 λεπτά. Στην συνέχεια για τις ποικιλίες που συγκομίστηκαν μέχρι τις 20 Αυγούστου έδωσαν τιμή στα 37 λεπτά το κιλό.

Για τις όψιμες ποικιλίες (που έχουν όμως μειωμένες ποσότητες) έδωσαν τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. Ακόμη όμως και με τιμή στα 45 λεπτά δεν είναι αρκετή για να δώσει ένα καλό εισόδημα στους παραγωγούς. Αν δεν υπάρξει μια μείωση των ποσοτήτων δεν είναι δυνατόν να αυξηθεί η τιμή παραγωγού. Για να γίνει όμως μια αναδιάρθωση των καλλιεργειών θα πρέπει να υπάρξει ένας σχεδιασμός από την πολιτεία και μια σωστή ενημέρωση στους παραγωγούς.   

Ο κ. Στέφανος Τοπαλίδης, παραγωγός και πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Δήμου Σκύδρας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι είναι και φέτος μια δύσκολη χρονιά για τους παραγωγούς. Υπάρχει αυξημένο κόστος καλλιέργειας και απώλειες στην παραγωγή από τα παραμορφωμένα και τις ξερές βέργες. Επίσης είχαμε κάτι πρόσφατες βροχοπτώσεις που φαίνεται να δημιούργησαν προβλήματα στους καρπούς. Μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη εργατών γης που έχει οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση στα μεροκάματα. Η συγκομιδή στα συμπύρηνα ροδάκινα αναμένεται να ξεκινήσει στην περιοχή το επόμενο 10ήμερο.

Ο κ. Κώστας Αποστόλου, πρόεδρος της Ένωσης Κονσερβοποιών Ελλάδος (ΕΚΕ), δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένεται να έχουμε μια κανονική παραγωγική χρονιά στα συμπύρηνα ροδάκινα. Σε σχέση με πέρσι η παραγωγή είναι αυξημένη. Μέσα στο επόμενο 10ήμερο αναμένεται να ξεκινήσει η παραλαβή από τα εργοστάσια κομπόστας. Βέβαια τα τελευταία χρόνια έχουμε συνεχή μείωση των εκτάσεων καλλιέργειας με το 2024 να έχουν φτάσει στα 167.000 στρέμματα. Πάντως η φετινή παραγωγή ροδάκινων είναι επαρκή για τη ζήτηση που έχουμε στην παραγωγή κομπόστας. Αντίθετα όμως δεν υπάρχει ζήτηση για χυμό ροδάκινου, με την κατανάλωση να μειώνεται συνεχώς στις διεθνείς αγορές. Προβληματισμός υπάρχει για την φετινή ποιότητα. Λόγω της έλλειψης εργατών γης υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στους παραγωγούς με τα αραιώματα.

Ολοκληρώθηκε η συγκομιδή για τις υπερπρώιμες και πρώιμες ποικιλίες και έχουν ξεκινήσει οι μεσοπρώιμες και όψιμες για τα επιτραπέζια βερίκοκα.

Επίσης ξεκίνησε η συγκομιδή για τα βερίκοκα της ποικιλίας Μπεμπέκου που πάνε κυρίως στις βιομηχανίες για μεταποίηση και παραγωγή κομπόστας.

Για το 2026 η χώρα μας αναμένεται να έχει 95.000 τόνους παραγωγή βερικόκων, αυξημένη σε σχέση με πέρσι, κατά 40% (που ανήλθε σε 67.750 τόνους) και αυξημένη, κατά 20%, σε σχέση με την περίοδο 2020-2025.
Από την παραγωγή αυτή οι 45.000 τόνοι θα είναι στη νότια Ελλάδα και 50.000 τόνους στη βόρεια Ελλάδα.

Ο κ. Τάσος Κυραλίδης, παραγωγός της Πέλλας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος υπάρχει παραγωγή και καλή ποιότητα γιατί μέχρι στιγμής έχουν βοηθήσει οι καιρικές συνθήκες. Ήδη ολοκληρώθηκαν οι πρώιμες και ξεκίνησαν οι μεσοπρώιμες ποικιλίες στα βερίκοκα. Αυτή την περίοδο συγκομίζουμε την Lady Cot που είναι μια εξαιρετικά εμπορική ποικιλία βερικοκιάς με καλές αποδόσεις. Το εμπόριο όμως δεν δίνει καλές τιμές φέτος για τα βερίκοκα. Οι πρώιμες ποικιλίες έφυγαν από το χωράφι με μέση τιμή στα 90 λεπτά το κιλό, όμως είναι λίγες οι ποσότητες και είναι πιο ευαίσθητα τα βερίκοκα. Οι μεσοπρώιμες αυτή την περίοδο δίνουν τιμή παραγωγού στα 70 έως 80 λεπτά το κιλό ανάλογα την ποιότητα και τα μεγέθη. Σε σχέση με πέρσι οι τιμές είναι πολύ μειωμένες. Αρκεί να σας αναφέρω ότι η Lady Cot είχε πέρσι τιμή στο χωράφι στα 1,80 έως και 2 ευρώ, ενώ τώρα έχουμε μια μείωση τιμής στο 50%. Οι παραγωγοί για να καλύψουν τα έξοδά τους θα περίμεναν μια τιμή γύρω στο 1 ευρώ το κιλό. Αυτές τις ημέρες ξεκίνησε επίσης και η συγκομιδή για τα Μπεμπέκου, που πάνε για μεταποίηση στην βιομηχανία, τα οποία όμως τα παραλαμβάνουν με ανοικτές τιμές.

Η κ. Κατερίνα Ρουσοπούλου, από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Αχλαδοχωρίου «Ελπίδα» της Πέλλας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος υπάρχει παραγωγή και καλή ποιότητα γιατί μέχρι στιγμής δεν είχαμε σοβαρές ζημιές από χαλαζόπτωση. Στα πεδινά είμαστε περίπου στα μισά της συγκομιδής, ενώ εδώ και δύο ημέρες ξεκίνησα τα ορεινά. Τα βερίκοκα ποικιλίας Μπεμπέκου που πάνε και στην μεταποίηση ξεκίνησαν την συγκομιδή από 10 Ιουνίου. Οι τιμές φέτος σε όλες τις ποικιλίες είναι μειωμένες σε σχέση με τις περσινές, που είχαμε μειωμένη παραγωγή και ακαρπία. Οι τιμές παραγωγού ξεκίνησαν από 1 έως 1,20 ευρώ το κιλό αλλά στην συνέχεια έπεσαν στα 60 έως 80 λεπτά. Για τα βερίκοκα Μπεμπέκου οι τιμές που δίνουν οι βιομηχανίες ξεκινούν από 35 έως 38 λεπτά και αναμένεται να φτάσουν στα 40 λεπτά. Πέρσι η τιμή που έδινε η βιομηχανία για τα Μπεμπέκου ήταν στα 70 έως 72 λεπτά το κιλό.  

Από την Αργολίδα ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Σκαφιδακίου, Θωμάς Φάκλαρης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι τα δέντρα έχουν καλές αποδόσεις και δεν έχουν προβλήματα με την ποιότητα. Οι ποικιλίες που είχαν μεγάλες ποσότητες και πάνε για εξαγωγή, όπως η Τύρβη, Κοτ και Νόστος έδωσαν μια μέση τιμή στα 90 λεπτά το κιλό. Αυτή την περίοδο είμαστε κοντά στην ολοκλήρωση της ποικιλίας Μπεμπέκου αλλά φέτος οι παραγωγοί την έδωσαν με ανοικτή τιμή. Στην περιοχή αυτή την περίοδο συγκομίζεται η ποικιλία Lady Cot. Πάντως υπάρχει το εμπόριο φέτος στα βερίκοκα κινείται με υποτονικούς ρυθμούς. 

Ο κ. Αθανάσιος Κασσαμανώλης, παραγωγός και γεωπόνος από την Πορταριά Χαλκιδικής, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε μια καλή παραγωγή βερικόκων και σε αυτό έχουν βοηθήσει οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν το προηγούμενο διάστημα. Ζημιές από χαλαζοπτώσεις φέτος δεν είχαμε μεγάλες μέχρι στιγμής. Οι τιμές παραγωγού όμως για όλες τις ποικιλίες είναι μειωμένες σε σχέση με πέρσι κατά 50%.

Οι βροχοπτώσεις και τα αυξημένα επίπεδα υγρασίας που επικράτησαν κατά τη διάρκεια της άνοιξης σε αρκετές περιοχές της χώρας, αλλά και οι καιρικές συνθήκες που εξακολουθούν να καταγράφονται στις αρχές του καλοκαιριού, δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη ορισμένων μυκητολογικών ασθενειών της κερασιάς. Μία από αυτές είναι το κυλινδροσπόριο, μια ασθένεια που συνδέεται άμεσα με την παρουσία υγρασίας στο φύλλωμα και μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να προκαλέσει απώλεια φυλλώματος στα δέντρα.

Για τη σημασία της ασθένειας στην πράξη, αλλά και για τις συνθήκες που ευνοούν την εμφάνισή της, επικοινωνήσαμε με τη γεωπόνο κα Ανδρονίκη Μέλλιου από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ράχης Πιερίας «Ο Άγιος Λουκάς».

Πώς αναπτύσσεται και εξαπλώνεται το κυλινδροσπόριο

Το κυλινδροσπόριο προκαλείται από τον μύκητα Blumeriella jaapii, ο οποίος επιβιώνει στα μολυσμένα φύλλα που παραμένουν στο έδαφος μετά το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου. Με την έναρξη της άνοιξης ο μύκητας αρχίζει να αναπτύσσεται και να παράγει σπόρια, τα οποία απελευθερώνονται στον αέρα και μεταφέρονται στο φύλλωμα των δέντρων.

Η μόλυνση πραγματοποιείται μόνο όταν τα φύλλα παραμένουν υγρά για ικανό χρονικό διάστημα. Υπό αυτές τις συνθήκες τα σπόρια βλαστάνουν και δημιουργούν τις χαρακτηριστικές σκούρες κηλίδες στην επιφάνεια των φύλλων.

Λίγες ημέρες μετά τη μόλυνση εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα, ενώ ο μύκητας παράγει νέα σπόρια που μεταφέρονται με τον άνεμο και το νερό της βροχής, προκαλώντας νέους κύκλους μολύνσεων. Για τον λόγο αυτό, χρονιές με συχνές βροχοπτώσεις και παρατεταμένη υγρασία μπορούν να ευνοήσουν την ταχύτερη εξάπλωση της ασθένειας.

Όπως επισημαίνει η κα Μέλλιου, η δραστηριότητα του μύκητα περιορίζεται σημαντικά όταν ο καιρός γίνεται ξηρότερος και οι θερμοκρασίες αυξάνονται. «Σταματάει η εξάπλωσή του όταν ο καιρός γίνει στεγνός και ανέβει η θερμοκρασία».

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με την ίδια, το κυλινδροσπόριο δεν συγκαταλέγεται συνήθως στα σοβαρότερα προβλήματα της κερασιάς. «Μπορεί να εμφανιστεί αποσπασματικά σε κάποια αγροτεμάχια και σε ορισμένα δέντρα, αλλά γενικά η εμφάνισή του είναι αρκετά σποραδική».

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει η ασθένεια

Το κυριότερο πρόβλημα που συνδέεται με το κυλινδροσπόριο είναι η πρόωρη φυλλόπτωση όταν οι προσβολές είναι εκτεταμένες. Αρχικά εμφανίζονται οι χαρακτηριστικές κηλίδες στα φύλλα και στη συνέχεια τα έντονα προσβεβλημένα φύλλα πέφτουν πρόωρα. Σε περιπτώσεις όπου οι μολύνσεις επαναλαμβάνονται και οι συνθήκες παραμένουν ευνοϊκές για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα δέντρα μπορεί να χάσουν σημαντικό μέρος του φυλλώματός τους μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.

Η απώλεια φύλλων αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν συμβεί πριν από τη συγκομιδή των καρπών. Η μειωμένη φωτοσυνθετική ικανότητα του δέντρου μπορεί να επηρεάσει τη διαδικασία ωρίμανσης, οδηγώντας σε καρπούς με χαμηλότερα διαλυτά στερεά, πιο μαλακή σάρκα και λιγότερο ομοιόμορφη ωρίμανση μέσα στην κόμη του δέντρου.

Όπως αναφέρει η κα Μέλλιου, η φυλλόπτωση αποτελεί ουσιαστικά το σημαντικότερο σύμπτωμα που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην καλλιέργεια όταν η προσβολή είναι έντονη.

Τι ισχύει για την αντιμετώπιση της ασθένειας

Στην πράξη, η αντιμετώπιση του κυλινδροσπορίου συνδέεται συχνά με το γενικό πρόγραμμα φυτοπροστασίας που εφαρμόζεται στις κερασιές. «Οι ψεκασμοί που γίνονται για τη μονίλια καλύπτουν παράλληλα και το κυλινδροσπόριο, την ανθράκωση και το κορύνεο», εξηγεί η γεωπόνος.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η ασθένεια δεν εμφανίζεται συνήθως με μεγάλη ένταση στους οπωρώνες. Ωστόσο, όταν διαπιστωθούν συμπτώματα, υπάρχουν εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπισή της.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της επέμβασης και της συγκομιδής, το οποίο μπορεί να φτάνει τις 14 ημέρες ανάλογα με το σκεύασμα που χρησιμοποιείται. Για τον λόγο αυτό, όταν η συγκομιδή βρίσκεται πολύ κοντά, αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να ολοκληρώσουν πρώτα τη συλλογή των καρπών και στη συνέχεια να προχωρήσουν στην απαραίτητη επέμβαση.

Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν σημαντικές προσβολές και η συγκομιδή πραγματοποιείται άμεσα, η επέμβαση μπορεί να γίνει αμέσως μετά τη συλλογή των καρπών, ώστε να προστατευθεί το φύλλωμα και η γενικότερη υγεία των δέντρων για το υπόλοιπο της καλλιεργητικής περιόδου.

Ολοκληρώθηκαν στις περισσότερες περιοχές της χώρας οι πρώιμες ποικιλίες επιτραπέζιων ροδάκινων και νεκταρινιών, με τις τιμές να είναι σε χαμηλά επίπεδα, αν και το κόστος της καλλιέργειας είναι φέτος πολύ αυξημένο.

Οι παραγωγοί ελπίζουν στις επόμενες ποικιλίες, που έχουμε καλές ποσότητες και εξαγωγές, να έχουμε μια διόρθωση προς τα πάνω στις τιμές, ώστε να καταφέρουν να έχουν εισόδημα.

Αξίζει ακόμη να αναφέρουμε ότι αυτό το διάστημα η ζήτηση για επιτραπέζια ροδάκινα είναι αυξημένη σε σχέση με τα νεκταρίνια.

Η Ελλάδα εκτιμάται ότι φέτος θα συγκομίσει σχεδόν 455.000 τόνους ροδάκινων και νεκταρινιών, παραγωγή αυξημένη, κατά 35%, σε σχέση με την περσινή, που είχε προβλήματα λόγω των παγετών.

Ο κ. Μάκης Αντωνιάδης, πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Αγροτών Νάουσας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι ποσότητες φέτος είναι αυξημένες σε σχέση με πέρσι για όλες τις ποικιλίες ροδάκινων και νεκταρινιών. Είχαμε κάποιες χαλαζοπτώσεις αλλά οι ζημιές είναι σε τοπικό επίπεδο και δεν επηρεάζουν την εικόνα της φετινής παραγωγής. Είμαστε αυτή την εποχή στις πρώιμες ποικιλίες και βλέπουμε τις τιμές να είναι σε χαμηλά επίπεδα. Επίσης λόγω της ζήτηση βλέπουμε οι τιμές στα επιτραπέζια ροδάκινα να είναι σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με τα νεκταρίνια, κάτι που στο παρελθόν δεν συνέβαινε. Αυτό οφείλεται στο ότι πολλοί παραγωγοί εγκατέλειψαν τα «χνουδωτά» και στράφηκαν στα νεκταρίνια χωρίς κάποιο σχεδιασμό, κάτι που είχε σαν αποτέλεσμα να αυξηθούν οι ποσότητες. Επίσης έχουμε φαινόμενα να πουλάνε τα φρούτα οι παραγωγοί σε ανοικτές τιμές. Θα πρέπει στην χώρα μας να υπάρξει οργάνωση των παραγωγών μέσα από συνεταιριστικά σχήματα, που διαθέτουν αποθηκευτικούς χώρους και κάνουν εξαγωγές, για να μπορέσει ο παραγωγός να έχει μια προστιθέμενη αξία και ένα εισόδημα. Ειδικά αυτά τα χρόνια που έχουμε υψηλό κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής, με το μεροκάματα από τα 40 ευρώ που ήταν πέρσι να έχει φτάσει φέτος στα 50 ευρώ. 

Ο κ. Νίκος Δημητριάδης, παραγωγός από την Σκύδρα της Πέλλας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι ολοκληρώνονται αυτή την περίοδο οι πρώιμες ποικιλίες για τα επιτραπέζια ροδάκινα και νεκταρίνια. Οι τιμές είναι σε χαμηλά επίπεδα και αυτό έχει προβληματίζει τους παραγωγούς. Για τα νεκταρίνια η μέση τιμή κυμαίνεται από 55 έως 80 λεπτά το κιλό και για τα νεκταρίνια από 50 έως 75 λεπτά το κιλό. Αυτές οι ποικιλίες δεν έχουν μεγάλες ποσότητες και πάνε κυρίως στην εγχώρια αγορά. Ζημιές φέτος δεν είχαμε από τους παγετούς. Η ποιότητα είναι καλή αρκεί να έχουν γίνει οι κατάλληλες καλλιεργητικές φροντίδες. Είχαμε όμως τοπικές ζημιές στην παραγωγή από τις χαλαζοπτώσεις που συνεχίζονται μέχρι και σήμερα. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ξεκινήσουν οι μεσοπρώιμες ποικιλίες που είναι περισσότερες ποσότητες και θα ξεκινήσουν οι εξαγωγές. Αυτό μπορεί να βοηθήσει και να υπάρξει μια άνοδο στις τιμές. Ωστόσο φέτος το κόστος καλλιέργειας είναι αυξημένο και το ίδιο ισχύει για τα εργατικά λόγω έλλειψης εργατών γης. Επειδή φέτος η παραγωγή είναι αυξημένη το κόστος για το αραίωμα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί σε σχέση με πέρσι.

Ο κ. Κώστας Κώττας, παραγωγός πυρηνόκαρπων από την Μέση, ολοκληρώθηκαν οι πρώιμες ποικιλίες και θα ξεκινήσουν οι μεσοπρώιμες τις επόμενες ημέρες. Αυτή την εποχή η ζήτηση για επιτραπέζια ροδάκινα είναι μεγαλύτερη σε σχέση με τα νεκταρίνια. Αυτό έχει γίνει επειδή τα τελευταία χρόνια πολλοί παραγωγοί στράφηκαν στις φυτεύσεις νεκταρινιών επειδή είχαν καλύτερες τιμές. Πάντως οι πρώιμες ποικιλίες δεν έχουν μεγάλες ποσότητες και θα δούμε πως θα κινηθεί η αγορά όταν βγουν οι μεγάλες ποσότητες το επόμενο διάστημα. Οι τιμές παραγωγού πάντως μέχρι σήμερα είναι σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με πέρσι. Πέρσι τα επιτραπέζια ροδάκινα έφευγαν από το αγρόκτημα σε μια μέση τιμή 1,20 ευρώ το κιλό, ενώ τα νεκταρίνια στα 1,40 ευρώ. Φέτος οι τιμές κυμαίνονται από 70 έως 80 λεπτά για τα νεκταρίνια και από 50 έως 60 λεπτά για τα επιτραπέζια ροδάκινα. Από την άλλη το κόστος καλλιέργειας (πετρέλαια, ψεκασμοί, λιπάσματα κ.α.) αλλά και το κόστος για τα αραιώματα φέτος είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα. Αποτέλεσμα να μην έχει ένα καλό εισόδημα ο παραγωγός.   

Ο κ. Κώστας Ελληνόπουλος, παραγωγός και εκπρόσωπος του Αγροτικού Συλλόγου Σκύδρας, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι φέτος έχουμε μια μεγάλη αύξηση του κόστους στους παραγωγούς, που σε εκτιμήσεις που κάναμε είναι αυξημένο κατά 30% μέσα σε μια 3ετία. Επίσης έχουμε μια αύξηση στα εργατικά λόγω της έλλειψης εργατών που φτάνει στο 30% σε σχέση με πέρσι. Από την άλλη οι τιμές στα ροδάκινα είναι στα ίδια επίπεδα με αυτές που είχαμε πριν τρία χρόνια. Ολοκληρώθηκε η συγκομιδή για τις πρώιμες ποικιλίες με μια μέση τιμή που κυμάνθηκε από 50 έως 70 λεπτά το κιλό, ανάλογα την ποικιλία και την ποιότητα. Πέρσι οι τιμές ήταν αυξημένες λόγω των μειωμένων ποσοτήτων εξαιτίας των ζημιών από τους ανοιξιάτικους παγετούς. Πρόπερσι όμως, που είχαμε μια κανονική παραγωγή, οι τιμές ξεκινούσαν από 70 λεπτά και έφταναν έως και 90 λεπτά το κιλό. Με τόσο χαμηλές τιμές και τόσο υψηλά έξοδα δεν μπορεί να έχει εισόδημα ο παραγωγός.

Ο παραγωγός και πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Βελβεντού, Βασίλης Τζιουράς, επισημαίνει στον ΑγροΤύπο ότι ξεκίνησε η συγκομιδή για τις πρώιμες ποικιλίες των επιτραπέζιων ροδάκινων και νεκταρινιών. Προβλήματα φέτος στην παραγωγή δεν υπάρχουν λόγω των καιρικών συνθηκών και ελπίζουμε να ολοκληρωθεί η συγκομιδή χωρίς προβλήματα την φετινή εμπορική περίοδο. Έχουμε μια καλή παραγωγή με καλή ποιότητα και ελπίζουμε να πάει καλή η φετινή χρονιά. Προβλήματα υπάρχουν - όπως και σε όλη την χώρα - από την έλλειψη εργατών γης αλλά και την αύξηση του κόστους καλλιέργειας. Αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας στους παραγωγούς. Έχουν ξεκινήσει τα καλλιεργητικά έξοδα για το «Κομφούζιο» του 2026 και ακόμη μας χρωστάνε χρήματα από το ΥπΑΑΤ για το 2024 και 2025. 

Έκκληση ν’ αλλάξει επιτέλους ο κανονισμός του ΕΛΓΑ απηύθυνε, μιλώντας προς τους βουλευτές – μέλη της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Βερμίου, Κυριάκος Λωτίδης, περιγράφοντας με μελανά χρώματα την κατάσταση που βιώνουν οι δενδροκαλλιεργητές της Εορδαίας μετά από δυο διαχρονικές δύσκολες χρονιές.

Ο κ. Λωτίδης ανέφερε ότι η περιοχή του Βερμίου, κοντά στην Πτολεμαΐδα Κοζάνης στηρίζει την οικονομική και κοινωνική της ζωή. Εξήγησε πως στην περιοχή κυριαρχούν οι δενδρώδεις καλλιέργειες, με αιχμή την παραγωγή μήλων και κερασιών. Όπως είπε, στα χωριά Πύργοι και Μεσόβουνο παράγονται ετησίως περίπου 20 εκατομμύρια κιλά μήλων, ενώ η παραγωγή κερασιών φτάνει τα 4 έως 5 εκατομμύρια κιλά, με τα γνωστά πετροκέρασα ν’ αποτελούν βασικό προϊόν της περιοχής.

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΠΕΤΡΟΚΕΡΑΣΟ

Παρά τις συνέπειες της βίαιης απολιγνιτοποίησης, υποστήριξε ο κ. Λωτίδης, που έχει επηρεάσει ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία, τα χωριά αυτά εξακολουθούν να διατηρούν τον πληθυσμό τους, καθώς οι νέοι άνθρωποι παραμένουν στον τόπο τους και ασχολούνται με τη δενδροκαλλιέργεια. Ωστόσο, όπως επισήμανε, η τοπική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές δυσκολίες, οι οποίες επηρεάζουν όχι μόνο τους αγρότες αλλά και την Πτολεμαΐδα, την Κοζάνη και όλους τους επαγγελματικούς κλάδους, που εξαρτώνται οικονομικά από την αγροτική παραγωγή.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Βερμίου επέμεινε πως πρέπει να γίνει αναθεώρηση του Κανονισμού του ΕΛΓΑ. Υπογράμμισε πως εδώ και χρόνια οι αγρότες ζητούν αλλαγές, ενώ προσωπικά, όπως είπε, από το 2021 έχει θέσει το ζήτημα σε όλους τους υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, που συνάντησε.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΘΟΦΟΡΙΕΣ

«Η αλλαγή έπρεπε να είχε γίνει χθες», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι ο σημερινός κανονισμός δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες, που δημιουργεί η κλιματική κρίση ούτε στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Εξήγησε ότι δεν μπορεί η αποζημίωση μιας καταστροφής να εξαρτάται από αυστηρά και ανελαστικά όρια. Σημείωσε πως οι πολλές τεχνικές λεπτομέρειες π.χ. η θερμοκρασία να φτάσει στους 30 βαθμούς ή να παραμείνει στους 29, δεν αφορούν στην ουσία, που περιλαμβάνει το στάδιο ανάπτυξης της ανθοφορίας.

Όπως σημείωσε, σε πολλές περιπτώσεις οι παραγωγοί μένουν εκτός αποζημιώσεων, διότι οι ζημιές σημειώνονται σε στάδια που δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα κανονισμό, παρότι η απώλεια της παραγωγής είναι ολοκληρωτική. Για τον λόγο αυτό ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμογή των κανονισμών στα σημερινά δεδομένα.« Δεν γίνεται να περιμένουμε πόσα πέταλα θα ανοίξει το δέντρο, για να είναι στο ανθικό και αν είναι στο προανθικό, να μείνουμε εκτός ΕΛΓΑ», ανέφερε.

ΖΗΜΙΕΣ ΚΑΙ ΑΘΕΜΙΤΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Ο κ. Λωτίδης υπογράμμισε ότι η ζημιά στην περιοχή είναι τεράστια αποκαλύπτοντας ότι οι παραγωγοί κερασιών έχουν ήδη ταλαιπωρηθεί δυο προηγούμενες χρονιές με μηδενική παραγωγή. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν ο κανονισμός του ΕΛΓΑ είχε εκσυγχρονιστεί εγκαίρως, οι παραγωγοί θα μπορούσαν να είχαν αποζημιωθεί και να αντιμετωπίσουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τις οικονομικές συνέπειες των καταστροφών. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η απουσία αποζημιώσεων δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Εξήγησε δηλαδή πως οι αγρότες, που μένουν δύο συνεχόμενα χρόνια χωρίς εισόδημα, αδυνατούν να χρηματοδοτήσουν την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Όπως είπε, όταν μια εκμετάλλευση δεν έχει παραγωγή για δύο διαδοχικές χρονιές γίνεται εξαιρετικά δύσκολη η συνέχιση της δραστηριότητας και τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητά της.

Ο ίδιος ζήτησε από τα πολιτικά κόμματα να προχωρήσει άμεσα η αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ. Επισήμανε πως το αίτημα αυτό παραμένει ανεκπλήρωτο εδώ και πολλά χρόνια. Ζήτησε, μάλιστα, οι όποιες αλλαγές να προκύψουν μέσα από ουσιαστική διαβούλευση με τους αγρότες όλης της χώρας, ώστε να ληφθούν υπόψη τα πραγματικά προβλήματα της παραγωγής και να διαμορφωθεί ένα δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα αποζημιώσεων για τον πρωτογενή τομέα.

Η καλλιέργεια της κερασιάς βρίσκεται κάθε χρόνο αντιμέτωπη με μια σειρά από εχθρούς και ασθένειες που μπορούν να επηρεάσουν τόσο την παραγωγή όσο και την εμπορική αξία των καρπών. Ανάμεσά τους, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί τα τελευταία χρόνια η δροσόφιλα, ένα έντομο που έχει καταφέρει να εξελιχθεί σε σημαντικό πρόβλημα για πολλές δενδρώδεις καλλιέργειες, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Σε αντίθεση με άλλα συγγενικά είδη δροσόφιλας που προσβάλλουν κυρίως υπερώριμους ή ήδη τραυματισμένους καρπούς, η Drosophila suzukii διαθέτει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: το θηλυκό έντομο φέρει πριονωτό ωοθέτη, ο οποίος του επιτρέπει να εναποθέτει τα αυγά του ακόμη και σε υγιείς, αναπτυσσόμενους καρπούς. Η ιδιαιτερότητα αυτή αυξάνει σημαντικά τη ζημιογόνο δυναμική του εντόμου και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ποιοτικές και ποσοτικές απώλειες της παραγωγής. Το γεγονός αυτό καθιστά την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση του εντόμου ιδιαίτερα απαιτητική.

Για να καταγράψουμε την πραγματική εικόνα από το πεδίο, συνομιλήσαμε με τη γεωπόνο κα. Ανδρονίκη Μέλλιου από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ράχης Πιερίας «Ο Άγιος Λουκάς», μιας περιοχής όπου η κερασοκαλλιέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής αγροτικής οικονομίας.

Γιατί η δροσόφιλα αποτελεί τόσο δύσκολο αντίπαλο

Η δυσκολία αντιμετώπισης της δροσόφιλας (Drosophila suzukii) ξεκινά από τον ίδιο τον τρόπο προσβολής. Το θηλυκό έντομο δημιουργεί μια εξαιρετικά μικρή οπή στον καρπό προκειμένου να εναποθέσει τα αυγά του, γεγονός που καθιστά τις αρχικές προσβολές ιδιαίτερα δύσκολα ανιχνεύσιμες. Όπως επισημαίνει η γεωπόνος, η πρώτη εικόνα του καρπού συχνά δεν προδίδει την ύπαρξη προσβολής, με αποτέλεσμα να απαιτείται συστηματική παρακολούθηση των πληθυσμών και τακτικός έλεγχος των οπωρώνων. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματα γίνονται εμφανή μόνο όταν οι προνύμφες έχουν ήδη αρχίσει να αναπτύσσονται στο εσωτερικό του καρπού.

Η κα Μέλλιου εξηγεί ότι αυτή ακριβώς η δυσκολία είναι που καθιστά τη δροσόφιλα τόσο ύπουλο εχθρό. Όπως αναφέρει, οι παραγωγοί συνήθως βλέπουν απλώς το αποτέλεσμα της ζημιάς, δηλαδή τον προσβεβλημένο καρπό, χωρίς να είναι εύκολο να αναγνωρίσουν ποιο έντομο ευθύνεται για αυτήν. «Οι παραγωγοί βλέπουν απλά σκουλήκι. Δεν τους νοιάζει αν είναι ραγολέτης ή δροσόφιλα. Τους νοιάζει ότι χάνουν τα κεράσια», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η δυσκολία έγκαιρου εντοπισμού εξηγεί και γιατί το έντομο έχει προκαλέσει σημαντικές οικονομικές απώλειες σε περιοχές όπου εγκαταστάθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, η αδυναμία άμεσης αναγνώρισης των πρώτων προσβολών μπορεί να διευκολύνει και τη διασπορά του εντόμου, καθώς προσβεβλημένοι καρποί είναι δυνατόν να διακινηθούν χωρίς να έχει εντοπιστεί εγκαίρως το πρόβλημα.

Στη δυναμική αυτή συμβάλλει και ένα ακόμη χαρακτηριστικό του εντόμου, το οποίο δυσκολεύει περαιτέρω τη διαχείρισή του. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τη δροσόφιλα από άλλους γνωστούς εχθρούς της κερασιάς είναι η ικανότητά της να αναπτύσσει διαδοχικές γενιές κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Όπως εξηγεί η κα Μέλλιου, ενώ ο ραγολέτης εμφανίζει μία γενιά και η αντιμετώπισή του επικεντρώνεται σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο, η δροσόφιλα συνεχίζει να αναπαράγεται όσο υπάρχουν διαθέσιμοι καρποί στον οπωρώνα. Παράλληλα, όσο αυξάνονται οι θερμοκρασίες, επιταχύνεται και ο βιολογικός της κύκλος, με αποτέλεσμα οι γενιές να διαδέχονται η μία την άλλη σε μικρότερα χρονικά διαστήματα.

«Όσο έχεις κεράσια πάνω στα δέντρα κινδυνεύεις», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας με μία φράση τη δυσκολία διαχείρισης του συγκεκριμένου εντόμου. Η δυνατότητα πολλαπλών γενεών είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η δροσόφιλα μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερα εκτεταμένες προσβολές εάν δεν υπάρξει έγκαιρη και συνεχής παρακολούθηση. Μάλιστα, όπως προκύπτει από την εμπειρία των τελευταίων ετών, η κατανόηση αυτής της ιδιαιτερότητας ήταν καθοριστική για την προσαρμογή των στρατηγικών αντιμετώπισης και την αποτελεσματικότερη προστασία των κερασεώνων.

Η αθέατη διασπορά και οι οικονομικές επιπτώσεις

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που συνδέονται με τη Drosophila suzukii είναι η δυνατότητα γρήγορης διασποράς της. Επειδή οι αρχικές προσβολές συχνά δεν γίνονται αντιληπτές, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις κατά τις οποίες προσβεβλημένοι καρποί διακινήθηκαν εμπορικά χωρίς να εντοπιστεί εγκαίρως το πρόβλημα. «Η μικροσκοπική οπή ωοτοκίας μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητη», γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μεταφοράς του εντόμου σε νέες περιοχές μέσω της εμπορίας των καρπών.

Σύμφωνα με την κα Μέλλιου, τα πρώτα χρόνια εμφάνισης του εντόμου αρκετοί παραγωγοί δεν είχαν ακόμη αντιληφθεί τη δυναμική του. Η δροσόφιλα θεωρήθηκε αρχικά ένα πρόβλημα αντίστοιχο με εκείνο του ραγολέτη, ωστόσο η εμπειρία από το πεδίο έδειξε ότι η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Όπως αναφέρει, σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν σημαντικές απώλειες παραγωγής, γεγονός που οδήγησε τον συνεταιρισμό στην ενίσχυση της παρακολούθησης και στην εγκατάσταση δικτύου παγίδων για την καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς του εντόμου. Για τον λόγο αυτό, η σωστή παρακολούθηση των πληθυσμών δεν αποτελεί απλώς μια καλλιεργητική πρακτική, αλλά βασικό εργαλείο προστασίας της παραγωγής και περιορισμού της εξάπλωσης του εχθρού.

Η σημασία της παρακολούθησης και των στοχευμένων επεμβάσεων

Η διαχείριση του εντόμου απαιτεί συνδυασμό μέτρων και συνεχή αξιολόγηση της κατάστασης σε κάθε οπωρώνα ξεχωριστά. Όταν οι πληθυσμοί του εντόμου είναι αυξημένοι ή όταν υπάρχει ιστορικό προσβολών, μπορεί να κριθεί αναγκαία η εφαρμογή χημικής καταπολέμησης, πάντοτε σύμφωνα με τις υποδείξεις των γεωπόνων και με τη χρήση εγκεκριμένων δραστικών ουσιών για το συγκεκριμένο έντομο και την καλλιέργεια.

Όπως εξηγεί η κα Μέλλιου, η αποτελεσματική αντιμετώπιση του εντόμου βασίζεται πρωτίστως στην έγκαιρη παρακολούθηση των πληθυσμών του. «Μόλις ξεκινήσουμε να ψεκάζουμε για τον ραγολέτη, συνεχίζουμε ουσιαστικά μέχρι το τέλος της συγκομιδής, γιατί έχουμε να αντιμετωπίσουμε και τη δροσόφιλα», αναφέρει, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη το πρόγραμμα προστασίας των κερασεώνων.

Στην περιοχή της Ράχης Πιερίας, ο συνεταιρισμός έχει αναπτύξει δίκτυο παρακολούθησης με τροφοελκυστικές παγίδες, μέσω του οποίου καταγράφεται η παρουσία του εντόμου και ενημερώνονται οι παραγωγοί. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κα Μέλλιου, η διαδικασία δεν είναι πάντα απλή. Οι παγίδες βασίζονται σε ελκυστικά μίγματα οσμών, ενώ η αναγνώριση και καταμέτρηση των συλλήψεων απαιτεί χρόνο, εμπειρία και προσεκτική εξέταση του υλικού που συλλέγεται.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εμπειρία από τους ίδιους τους οπωρώνες. Σύμφωνα με την ίδια, σε έντονες προσβολές έχουν παρατηρηθεί καρποί με πολλαπλές οπές ωοτοκίας, εικόνα που διαφέρει αισθητά από εκείνη άλλων εχθρών της κερασιάς και λειτουργεί ως ένδειξη αυξημένης δραστηριότητας του εντόμου. «Έχω δει κεράσι με επτά τρύπες», σημειώνει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την ένταση που μπορεί να λάβει μια προσβολή όταν οι πληθυσμοί του εντόμου αυξηθούν.

Καλλιεργητικά μέτρα που συμβάλλουν στον περιορισμό του εντόμου

Η αντιμετώπιση της δροσόφιλας δεν βασίζεται αποκλειστικά στις επεμβάσεις φυτοπροστασίας. Εξίσου σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα καλλιεργητικά και υγειονομικά μέτρα που εφαρμόζονται στον οπωρώνα. Ιδιαίτερη σημασία έχει η απομάκρυνση ή η καταστροφή των πεσμένων καρπών, καθώς το θηλυκό έντομο μπορεί να συνεχίσει να ωοτοκεί σε αυτούς. Παράλληλα, μετά τη συγκομιδή συνιστάται να μην παραμένουν καρποί πάνω στα δέντρα ή στο έδαφος, ενώ τα υπολείμματα πρέπει να ενσωματώνονται κατάλληλα στο έδαφος.

Η κα Μέλλιου υπογραμμίζει ότι οι παραγωγοί δεν θα πρέπει να αφήνουν ούτε προσβεβλημένους καρπούς πάνω στα δέντρα ούτε πεσμένους καρπούς στο έδαφος, καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες αναπαραγωγής και διατήρησης των πληθυσμών του εντόμου. Όπως αναφέρει, η απομάκρυνση και καταστροφή αυτών των υπολειμμάτων αποτελεί βασικό μέρος της συνολικής στρατηγικής διαχείρισης.

Επιπλέον, οι ορθές πρακτικές κλαδέματος συμβάλλουν στη δημιουργία καλύτερου αερισμού στο εσωτερικό της κόμης. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι συνθήκες που ευνοούν την εγκατάσταση και ανάπτυξη του εντόμου, ενώ διευκολύνεται και η παρακολούθηση του οπωρώνα.