Σε φάση διαμόρφωσης βρίσκεται η φετινή εικόνα του καλαμποκιού στη χώρα, με τις πρώτες ενδείξεις από την πορεία των σπορών και τις επιλογές των παραγωγών να αποτυπώνουν μια σύνθετη πραγματικότητα. Από αυξημένο ενδιαφέρον σε ορισμένες περιοχές έως μετατοπίσεις καλλιεργειών και προβληματισμούς για το κόστος και τη διάθεση του προϊόντος, οι συνεταιρισμοί δίνουν μέσα από τον ΑγροΤύπο το στίγμα της φετινής χρονιάς.
Η εικόνα του καλαμποκιού: Τι δείχνουν συνεταιρισμοί από όλη τη χώρα
Α.Σ. Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση»
Αυξημένο ενδιαφέρον για την καλλιέργεια καλαμποκιού καταγράφεται φέτος στην περιοχή της Ορεστιάδας, με τον γεωπόνο του Α.Σ. Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Στυλιανό Τσακίρη, να σημειώνει ότι «οι παραγωγοί έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον φέτος», αποδίδοντας τη στροφή αυτή κυρίως στη δυσαρέσκεια που επικρατεί γύρω από το βαμβάκι.
Οι εκτάσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από περίπου 10.000 στρέμματα πέρυσι σε 15.000–20.000 φέτος, αν και παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με τα παλιότερα χρόνια, που όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, «παλιά η Ορεστιάδα έβαζε 200.000 στρέμματα», δείχνοντας τη σημαντική υποχώρηση της καλλιέργειας διαχρονικά.
Παράλληλα, η μείωση της κτηνοτροφίας στον Έβρο δημιουργεί προβληματισμό για τη διάθεση του προϊόντος, καθώς –όπως αναφέρεται– «στην τοπική αγορά είναι λίγο δύσκολο να φύγει το καλαμπόκι», λόγω περιορισμένης ζήτησης.
Οι σπορές έχουν ξεκινήσει, αλλά βρίσκονται πίσω, με περίπου το 10% των εκτάσεων να έχει καλυφθεί μέχρι στιγμής, καθώς «έχουμε πάρα πολλές βροχοπτώσεις φέτος» και δεν κατέστη δυνατή η έγκαιρη είσοδος στα χωράφια. Η κύρια περίοδος μετατίθεται μετά το Πάσχα, χωρίς να θεωρείται εκτός χρονικού πλαισίου.
Το κόστος καλλιέργειας υπολογίζεται περίπου στα 200 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ οι τιμές για αποθηκευμένο προϊόν κινούνται στα 22–24 λεπτά/κιλό, με τον ίδιο να επισημαίνει ότι «οι τιμές είναι σχετικές» σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας.
Σημαντικός παράγοντας για την αγορά παραμένουν και οι εισαγωγές, κυρίως από την Ουκρανία, καθώς –όπως τονίζεται– πραγματοποιούνται κάθε χρόνο προς τα τέλη Αυγούστου και αρχές Σεπτεμβρίου σε χαμηλότερες τιμές, επηρεάζοντας την αγορά προς τα κάτω.
ΕΑΣ Δράμας
Διαφορετική εικόνα σε σχέση με άλλες περιοχές καταγράφεται στη Δράμα, με τον διευθυντή της ΕΑΣ Δράμας, κ. Γεώργιο Σωτηρέλη, να επισημαίνει ότι «μετά τις τελευταίες εξελίξεις, μάλλον και από το καλαμπόκι φεύγουν και γυρνάνε προς τον ηλίανθο», λόγω του χαμηλότερου κόστους εγκατάστασης της συγκεκριμένης καλλιέργειας.
Σε ό,τι αφορά την πορεία των σπορών του καλαμποκιού, αυτές βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με τις πρώιμες περιοχές να έχουν φτάσει περίπου στο 70%, ενώ στις πιο όψιμες ζώνες του κάμπου η πρόοδος κυμαίνεται στο 30–40%. Όπως αναφέρει, «αν κρατήσει ο καιρός, μέσα σε 10 μέρες δεν θα μείνει τίποτα», παρά την καθυστέρηση 5–7 ημερών που προκάλεσαν οι βροχοπτώσεις.
Σε επίπεδο εκτάσεων, το καλαμπόκι κάλυπτε περίπου το 15–16% της καλλιεργούμενης γης στον κάμπο της Δράμας, δηλαδή γύρω στα 15.000 στρέμματα. Ωστόσο, για τη φετινή χρονιά εκτιμάται μείωση, με τον ίδιο να δηλώνει κατηγορηματικά ότι «θα είναι λιγότερα», λόγω της μετατόπισης προς τον ηλίανθο.
Όπως εξηγεί, το αυξημένο κόστος και η γενικότερη αβεβαιότητα επηρεάζουν τις επιλογές των παραγωγών, σημειώνοντας ότι «το σκέφτονται πολύ σοβαρά», καθώς πρόκειται για μια επένδυση με καθυστερημένη και αβέβαιη απόδοση. Την ίδια στιγμή, το καλαμπόκι εμφανίζει μια σχετική σταθερότητα στην τιμή του, «στη σφαίρα των 20 λεπτών», στοιχείο που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε να στηρίξει το ενδιαφέρον.
Σε καλλιεργητικό επίπεδο, οι καιρικές συνθήκες δεν δημιουργούν ανησυχία, καθώς –όπως αναφέρεται– «οι βροχές μας καθυστέρησαν, αλλά μας έκαναν καλό», με τη χρονιά να εξελίσσεται μέχρι στιγμής σε καλή κατεύθυνση για την περιοχή.
Α.Σ. Θεσσαλίας ΘΕΣγη
Σε ικανοποιητικό επίπεδο εξελίσσονται οι σπορές και σε άλλες περιοχές, με ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με τις τοπικές συνθήκες. Ειδικότερα, σε εξέλιξη βρίσκονται οι σπορές καλαμποκιού, με τον γεωπόνο του Α.Σ. Θεσσαλίας ΘΕΣγη, Κώστα Τσαγγάρη, να αναφέρει ότι «έχει σπαρθεί περίπου το 50%», ενώ οι υπόλοιπες εκτάσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν σύντομα, παρά τη μικρή καθυστέρηση 1–2 εβδομάδων λόγω καιρού. Η περίοδος σποράς εκτείνεται από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Απριλίου, με τις καλλιεργητικές εργασίες να συνεχίζονται, χωρίς σημαντικές αποκλίσεις από τον προγραμματισμό.
Σε επίπεδο τάσεων, καταγράφεται αύξηση των εκτάσεων, με τον ίδιο να σημειώνει ότι «έχουμε μια αύξηση της τάξης του 15–20%», ενώ σε άλλες περιοχές (Φάρσαλα, Καρδίτσα, Τρίκαλα) η άνοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη. Ωστόσο, για τη ζώνη δραστηριοποίησης του συνεταιρισμού, το καλαμπόκι δεν αποτελεί κυρίαρχη καλλιέργεια, καθώς –όπως επισημαίνεται– «έχουμε πάρα πολύ μεγάλο κόστος νερού», γεγονός που περιορίζει τις αρδευόμενες καλλιέργειες και επηρεάζει τη δυναμική της.
Το συνολικό μεταβλητό κόστος καλλιέργειας υπολογίζεται περίπου στα 240 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ με την προσθήκη παγίων δαπανών (ενοίκια, αποσβέσεις, ασφάλειες) το κόστος αυξάνεται περαιτέρω. Σε ό,τι αφορά την αγορά, η τιμή παραγωγού διαμορφώνεται περίπου στα 20–23 λεπτά/κιλό, ανάλογα με την ποιότητα και τα μεταφορικά, ενώ –όπως αναφέρεται– «οι τιμές κρατιούνται» παρά τα υψηλά αποθέματα σε διεθνές επίπεδο.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η εγχώρια παραγωγή καλύπτει περίπου το 60% των αναγκών, με την Ελλάδα να βασίζεται σε σημαντικό βαθμό σε εισαγωγές από χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ουκρανία. Συνολικά, παρότι η καλλιέργεια δεν αποτελεί βασικό προσανατολισμό για τον συνεταιρισμό, καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα, με τον ίδιο να τονίζει ότι «δεν είναι το κύριο κομμάτι μας, αλλά λόγω τιμής ο κόσμος στρέφεται προς τα εκεί», με αποτέλεσμα οι εκτάσεις να εμφανίζουν άνοδο σε σχέση με πέρυσι.
Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας»
Πιο συγκρατημένη εμφανίζεται η εικόνα σε άλλες ζώνες, ως προς το ενδιαφέρον και την έκταση της καλλιέργειας, όπως στην περίπτωση του Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας». Πιο συγκεκριμένα, όπως μας μετέφεραν, εξελίχθηκε ομαλά η φετινή σπορά καλαμποκιού για τα μέλη που συνεργάζονται με τον Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας», με τον συνεταιρισμό να αναφέρει ότι «όλα έγιναν όπως έπρεπε» και οι παραγωγοί που καλλιεργούν καλαμπόκι «προλάβαν και κάνανε κανονικά τη σπορά».
Οι καιρικές συνθήκες συνέβαλαν θετικά στην εξέλιξη της καλλιέργειας, χωρίς προβλήματα ή καθυστερήσεις, ενώ και το στάδιο ανάπτυξης θεωρείται φυσιολογικό για την εποχή. Σε επίπεδο εκτάσεων, δεν καταγράφεται αύξηση, ενώ –όπως επισημαίνεται– ενδέχεται να υπάρξει ακόμη και μείωση, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους και ιδιαίτερα των αρδευτικών αναγκών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «κοστίζει το νερό πολύ και το σκέφτονται».
Παράλληλα, παράγοντες όπως η αύξηση της τιμής του σπόρου και των λιπασμάτων φαίνεται να επηρέασαν τις αποφάσεις των παραγωγών, αν και όσοι είχαν ήδη προχωρήσει σε προετοιμασία προχώρησαν κανονικά στη σπορά.
Συνολικά, στην περιοχή παρατηρείται περιορισμένη ενασχόληση με το καλαμπόκι, με τον συνεταιρισμό να σημειώνει ότι «έχει μειωθεί πολύ» η καλλιέργεια τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των προβλημάτων στη διαχείριση του νερού.
Α.Σ. Ομολίου Λάρισας
Τέλος, ιδιαίτερα καθυστερημένη εμφανίζεται η έναρξη της σποράς καλαμποκιού στην περιοχή του Ομολίου της Λάρισας, με τον αντιπρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ομολίου, κ. Κωνσταντίνο Μυλωνά, να επισημαίνει ότι «κανονικά η σπορά θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει εδώ και δέκα μέρες», ωστόσο μέχρι στιγμής «δεν έχει σπείρει κανένας».
Η καθυστέρηση αποδίδεται στις καιρικές συνθήκες και στα νερά στα χωράφια, που δεν επέτρεψαν την έγκαιρη είσοδο των παραγωγών, με την έναρξη να μετατίθεται –όπως εκτιμά– για μετά το Πάσχα, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Παρά την καθυστέρηση, καταγράφεται τάση αύξησης των εκτάσεων, με τον ίδιο να αναφέρει ότι «η σπορά αναμένεται να είναι περίπου 30% πάνω από πέρυσι», καθώς παραγωγοί στρέφονται στο καλαμπόκι από άλλες καλλιέργειες, όπως το βαμβάκι και η μηδική. Όπως εξηγεί, η στροφή αυτή σχετίζεται κυρίως με οικονομικούς λόγους, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «μια πιο εύκολη λύση», σε μια περίοδο όπου το αυξημένο κόστος σε λιπάσματα και πετρέλαιο, αλλά και η δυσκολία διάθεσης προϊόντων –ιδίως στη μηδική λόγω έλλειψης ζώων– επηρεάζουν τις επιλογές των παραγωγών.
Σε επίπεδο καλλιεργητικού κύκλου, η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι πιο όψιμη, με τον ίδιο να εκτιμά ότι «θα είναι πολύ όψιμη η χρονιά φέτος, τουλάχιστον 20–25 μέρες», γεγονός που συνδέεται άμεσα με την καθυστέρηση των σπορών. Παρόλα αυτά, για την περιοχή δραστηριοποίησης του συνεταιρισμού δεν εκφράζεται έντονη ανησυχία, με τον αντιπρόεδρο να σημειώνει ότι προς το παρόν «δεν έχει αρχίσει να μας ανησυχεί», αν και σε ευρύτερες ζώνες η καθυστέρηση είναι πιο έντονη.
Η φετινή εικόνα του καλαμποκιού διαμορφώνεται τελικά ως ένα μωσαϊκό τάσεων, με αυξήσεις σε ορισμένες περιοχές, μετατοπίσεις σε άλλες και έντονους προβληματισμούς που σχετίζονται κυρίως με το κόστος και τις συνθήκες της αγοράς.
