Με δυναμική για όλο το 2020 το σκληρό σιτάρι, λέει έκθεση του Ismea

Ανοδική πορεία καταγράφουν οι διεθνές τιμές σιταριού, από τα τέλη Μαρτίου, λόγω των προβλημάτων του πολέμου στην Μέση Ανατολή.

Οι βασικοί προορισμοί εξαγωγών αυτή την εποχή περιλαμβάνουν κυρίως την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, την Αλγερία και την Τυνησία.

Στην χώρα μας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου, οι τιμές σκληρού σιταριού αυτή την περίοδο κυμαίνονται στα επίπεδα των 255 έως 260 ευρώ ανά τόνο (FOB).

Η κρατική υπηρεσία σιτηρών της Αλγερίας (OAIC) ​​αγόρασε πρόσφατα περίπου 400 χιλιάδες τόνους σκληρού σιταριού σε διεθνή διαγωνισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, η τιμή αγοράς κυμάνθηκε περίπου στα 274,74 - 277,28 ευρώ ανά τόνο (C&F) για αποστολές με πλοία τύπου Panamax (χωρητικότητας έως και περίπου 84.000 μετρικούς τόνους).

Για μικρότερες αποστολές με πλοία τύπου Handymax (από 35.000 έως 60.000 τόνους), οι τιμές ήταν ελαφρώς υψηλότερες, στα 281,52 - 283,22 ευρώ ανά τόνο.

Όσον αφορά την προέλευση, ένα σημαντικό μερίδιο του σιταριού πιστεύεται ότι προέρχεται από τον Καναδά, ενώ κάποιες ποσότητες αναμένεται να είναι από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι αποστολές των φορτίων προγραμματίζονται να γίνουν σε διάφορες περιόδους, από τις αρχές Νοεμβρίου έως τα τέλη Δεκεμβρίου του 2026.

Κατά την τρέχουσα εμπορική περίοδο (από 1η Αυγούστου 2025 έως τις 29 Μαρτίου 2026), ο Καναδάς εξήγαγε συνολικά 33,5 εκατομμύρια τόνους σιτηρών και ελαιούχων σπόρων, σύμφωνα με την Καναδική Επιτροπή Σιτηρών (CGC).

Από αυτές τις ποσότητες, οι εξαγωγές καναδικού μαλακού σιταριού αυξήθηκαν - σε σχέση με την σντίστοιχη περσινή περίοδο - και ανήλθαν σε 14,5 εκατομμύρια τόνους (+4%), του σκληρού σιταριού σε 3,8 εκατομμύρια τόνους (+4%), κριθαριού σε 2,3 εκατομμύρια τόνους (+70%).

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σιταριού βρίσκονται αυτή την περίοδο στα υψηλότερα επίπεδά από τον περασμένο Ιούλιο.

Ο ρυθμός εξαγωγών των καναδικών σιτηρών εξακολουθεί να βρίσκεται σε επίπεδο ρεκόρ, αλλά έχει επιβραδυνθεί σε σχέση με τον ρυθμούς που είχαμε το προηγούμενο χρονικό διάστημα.

Η φύτευση εαρινών καλλιεργειών στον Καναδά συνήθως ξεκινάει γύρω στην τελευταία εβδομάδα του Απριλίου, αν και το μεγαλύτερο μέρος της καλλιέργειας φυτεύεται τις πρώτες δύο έως τρεις εβδομάδες του Μαΐου.

Η ξηρασία στις νότιες περιοχές της επαρχίας Σασκάτσουαν - κύριας ζώνης καλλιέργειας σκληρού σιταριού στον Καναδά - θα είναι αυτό που θα παρακολουθούν οι διεθνείς αγορές, για την περίοδο από τα τέλη Απριλίου έως και αρχές Μαΐου, ώστε να έχουν μια πρώτη εικόνα για την καλλιέργεια και την επερχόμενη παραγωγή. 

Διαγωνισμός αγοράς σιταριού

Η Ιορδανία αγόρασε περίπου 60.000 τόνους σιταριού, σε διεθνή διαγωνισμό, που πραγματοποιήθηκε στις 7 Απριλίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διενθή αγορά, τα σιτηρά αγοράστηκαν από τον βουλγαρικό εμπορικό οίκο Buildcom, σε εκτιμώμενη τιμή 235,83 ευρώ ανά τόνο (CIF).

Όπως αναφέρει η εμπορική συμφωνία, η αποστολή των φορτίων σιταριού στην χώρα έχει προγραμματιστεί να γίνει το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου.

Αρκετές μεγάλες εμπορικές εταιρείες, όπως οι Bunge, CHS, Cargill και Ameropa, συμμετείχαν επίσης στον διαγωνισμό, αλλά οι προσφορές τους ήταν υψηλότερες.

Αυτή είναι η δεύτερη συνεχόμενη αγορά με διεθνή διαγωνισμό από την Ιορδανία στα ίδια επίπεδα τιμής, μετά από μια εμπορική συμφωνία 60.000 τόνων που έγινε στα τέλη Μαρτίου.

Η χώρα συνεχίζει να αναπληρώνει ενεργά τα αποθέματά της εν μέσω σταθερής ζήτησης και συνεχιζόμενων διακυμάνσεων στις παγκόσμιες τιμές του σιταριού.

Σε φάση διαμόρφωσης βρίσκεται η φετινή εικόνα του καλαμποκιού στη χώρα, με τις πρώτες ενδείξεις από την πορεία των σπορών και τις επιλογές των παραγωγών να αποτυπώνουν μια σύνθετη πραγματικότητα. Από αυξημένο ενδιαφέρον σε ορισμένες περιοχές έως μετατοπίσεις καλλιεργειών και προβληματισμούς για το κόστος και τη διάθεση του προϊόντος, οι συνεταιρισμοί δίνουν μέσα από τον ΑγροΤύπο το στίγμα της φετινής χρονιάς. 

Η εικόνα του καλαμποκιού: Τι δείχνουν συνεταιρισμοί από όλη τη χώρα

Α.Σ. Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση»

Αυξημένο ενδιαφέρον για την καλλιέργεια καλαμποκιού καταγράφεται φέτος στην περιοχή της Ορεστιάδας, με τον γεωπόνο του Α.Σ. Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Στυλιανό Τσακίρη, να σημειώνει ότι «οι παραγωγοί έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον φέτος», αποδίδοντας τη στροφή αυτή κυρίως στη δυσαρέσκεια που επικρατεί γύρω από το βαμβάκι.

Οι εκτάσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από περίπου 10.000 στρέμματα πέρυσι σε 15.000–20.000 φέτος, αν και παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με τα παλιότερα χρόνια, που όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, «παλιά η Ορεστιάδα έβαζε 200.000 στρέμματα», δείχνοντας τη σημαντική υποχώρηση της καλλιέργειας διαχρονικά.

Παράλληλα, η μείωση της κτηνοτροφίας στον Έβρο δημιουργεί προβληματισμό για τη διάθεση του προϊόντος, καθώς –όπως αναφέρεται– «στην τοπική αγορά είναι λίγο δύσκολο να φύγει το καλαμπόκι», λόγω περιορισμένης ζήτησης.

Οι σπορές έχουν ξεκινήσει, αλλά βρίσκονται πίσω, με περίπου το 10% των εκτάσεων να έχει καλυφθεί μέχρι στιγμής, καθώς «έχουμε πάρα πολλές βροχοπτώσεις φέτος» και δεν κατέστη δυνατή η έγκαιρη είσοδος στα χωράφια. Η κύρια περίοδος μετατίθεται μετά το Πάσχα, χωρίς να θεωρείται εκτός χρονικού πλαισίου.

Το κόστος καλλιέργειας υπολογίζεται περίπου στα 200 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ οι τιμές για αποθηκευμένο προϊόν κινούνται στα 22–24 λεπτά/κιλό, με τον ίδιο να επισημαίνει ότι «οι τιμές είναι σχετικές» σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας.

Σημαντικός παράγοντας για την αγορά παραμένουν και οι εισαγωγές, κυρίως από την Ουκρανία, καθώς –όπως τονίζεται– πραγματοποιούνται κάθε χρόνο προς τα τέλη Αυγούστου και αρχές Σεπτεμβρίου σε χαμηλότερες τιμές, επηρεάζοντας την αγορά προς τα κάτω.

ΕΑΣ Δράμας

Διαφορετική εικόνα σε σχέση με άλλες περιοχές καταγράφεται στη Δράμα, με τον διευθυντή της ΕΑΣ Δράμας, κ. Γεώργιο Σωτηρέλη, να επισημαίνει ότι «μετά τις τελευταίες εξελίξεις, μάλλον και από το καλαμπόκι φεύγουν και γυρνάνε προς τον ηλίανθο», λόγω του χαμηλότερου κόστους εγκατάστασης της συγκεκριμένης καλλιέργειας.

Σε ό,τι αφορά την πορεία των σπορών του καλαμποκιού, αυτές βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με τις πρώιμες περιοχές να έχουν φτάσει περίπου στο 70%, ενώ στις πιο όψιμες ζώνες του κάμπου η πρόοδος κυμαίνεται στο 30–40%. Όπως αναφέρει, «αν κρατήσει ο καιρός, μέσα σε 10 μέρες δεν θα μείνει τίποτα», παρά την καθυστέρηση 5–7 ημερών που προκάλεσαν οι βροχοπτώσεις.

Σε επίπεδο εκτάσεων, το καλαμπόκι κάλυπτε περίπου το 15–16% της καλλιεργούμενης γης στον κάμπο της Δράμας, δηλαδή γύρω στα 15.000 στρέμματα. Ωστόσο, για τη φετινή χρονιά εκτιμάται μείωση, με τον ίδιο να δηλώνει κατηγορηματικά ότι «θα είναι λιγότερα», λόγω της μετατόπισης προς τον ηλίανθο.

Όπως εξηγεί, το αυξημένο κόστος και η γενικότερη αβεβαιότητα επηρεάζουν τις επιλογές των παραγωγών, σημειώνοντας ότι «το σκέφτονται πολύ σοβαρά», καθώς πρόκειται για μια επένδυση με καθυστερημένη και αβέβαιη απόδοση. Την ίδια στιγμή, το καλαμπόκι εμφανίζει μια σχετική σταθερότητα στην τιμή του, «στη σφαίρα των 20 λεπτών», στοιχείο που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε να στηρίξει το ενδιαφέρον.

Σε καλλιεργητικό επίπεδο, οι καιρικές συνθήκες δεν δημιουργούν ανησυχία, καθώς –όπως αναφέρεται– «οι βροχές μας καθυστέρησαν, αλλά μας έκαναν καλό», με τη χρονιά να εξελίσσεται μέχρι στιγμής σε καλή κατεύθυνση για την περιοχή.

Α.Σ. Θεσσαλίας ΘΕΣγη

Σε ικανοποιητικό επίπεδο εξελίσσονται οι σπορές και σε άλλες περιοχές, με ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με τις τοπικές συνθήκες. Ειδικότερα, σε εξέλιξη βρίσκονται οι σπορές καλαμποκιού, με τον γεωπόνο του Α.Σ. Θεσσαλίας ΘΕΣγη, Κώστα Τσαγγάρη, να αναφέρει ότι «έχει σπαρθεί περίπου το 50%», ενώ οι υπόλοιπες εκτάσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν σύντομα, παρά τη μικρή καθυστέρηση 1–2 εβδομάδων λόγω καιρού. Η περίοδος σποράς εκτείνεται από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Απριλίου, με τις καλλιεργητικές εργασίες να συνεχίζονται, χωρίς σημαντικές αποκλίσεις από τον προγραμματισμό.

Σε επίπεδο τάσεων, καταγράφεται αύξηση των εκτάσεων, με τον ίδιο να σημειώνει ότι «έχουμε μια αύξηση της τάξης του 15–20%», ενώ σε άλλες περιοχές (Φάρσαλα, Καρδίτσα, Τρίκαλα) η άνοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη. Ωστόσο, για τη ζώνη δραστηριοποίησης του συνεταιρισμού, το καλαμπόκι δεν αποτελεί κυρίαρχη καλλιέργεια, καθώς –όπως επισημαίνεται– «έχουμε πάρα πολύ μεγάλο κόστος νερού», γεγονός που περιορίζει τις αρδευόμενες καλλιέργειες και επηρεάζει τη δυναμική της.

Το συνολικό μεταβλητό κόστος καλλιέργειας υπολογίζεται περίπου στα 240 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ με την προσθήκη παγίων δαπανών (ενοίκια, αποσβέσεις, ασφάλειες) το κόστος αυξάνεται περαιτέρω. Σε ό,τι αφορά την αγορά, η τιμή παραγωγού διαμορφώνεται περίπου στα 20–23 λεπτά/κιλό, ανάλογα με την ποιότητα και τα μεταφορικά, ενώ –όπως αναφέρεται– «οι τιμές κρατιούνται» παρά τα υψηλά αποθέματα σε διεθνές επίπεδο.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η εγχώρια παραγωγή καλύπτει περίπου το 60% των αναγκών, με την Ελλάδα να βασίζεται σε σημαντικό βαθμό σε εισαγωγές από χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ουκρανία. Συνολικά, παρότι η καλλιέργεια δεν αποτελεί βασικό προσανατολισμό για τον συνεταιρισμό, καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα, με τον ίδιο να τονίζει ότι «δεν είναι το κύριο κομμάτι μας, αλλά λόγω τιμής ο κόσμος στρέφεται προς τα εκεί», με αποτέλεσμα οι εκτάσεις να εμφανίζουν άνοδο σε σχέση με πέρυσι.

Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας»

Πιο συγκρατημένη εμφανίζεται η εικόνα σε άλλες ζώνες, ως προς το ενδιαφέρον και την έκταση της καλλιέργειας, όπως στην περίπτωση του Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας». Πιο συγκεκριμένα, όπως μας μετέφεραν, εξελίχθηκε ομαλά η φετινή σπορά καλαμποκιού για τα μέλη που συνεργάζονται με τον Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας», με τον συνεταιρισμό να αναφέρει ότι «όλα έγιναν όπως έπρεπε» και οι παραγωγοί που καλλιεργούν καλαμπόκι «προλάβαν και κάνανε κανονικά τη σπορά».

Οι καιρικές συνθήκες συνέβαλαν θετικά στην εξέλιξη της καλλιέργειας, χωρίς προβλήματα ή καθυστερήσεις, ενώ και το στάδιο ανάπτυξης θεωρείται φυσιολογικό για την εποχή. Σε επίπεδο εκτάσεων, δεν καταγράφεται αύξηση, ενώ –όπως επισημαίνεται– ενδέχεται να υπάρξει ακόμη και μείωση, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους και ιδιαίτερα των αρδευτικών αναγκών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «κοστίζει το νερό πολύ και το σκέφτονται».

Παράλληλα, παράγοντες όπως η αύξηση της τιμής του σπόρου και των λιπασμάτων φαίνεται να επηρέασαν τις αποφάσεις των παραγωγών, αν και όσοι είχαν ήδη προχωρήσει σε προετοιμασία προχώρησαν κανονικά στη σπορά.

Συνολικά, στην περιοχή παρατηρείται περιορισμένη ενασχόληση με το καλαμπόκι, με τον συνεταιρισμό να σημειώνει ότι «έχει μειωθεί πολύ» η καλλιέργεια τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των προβλημάτων στη διαχείριση του νερού.

Α.Σ. Ομολίου Λάρισας

Τέλος, ιδιαίτερα καθυστερημένη εμφανίζεται η έναρξη της σποράς καλαμποκιού στην περιοχή του Ομολίου της Λάρισας, με τον αντιπρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ομολίου, κ. Κωνσταντίνο Μυλωνά, να επισημαίνει ότι «κανονικά η σπορά θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει εδώ και δέκα μέρες», ωστόσο μέχρι στιγμής «δεν έχει σπείρει κανένας».

Η καθυστέρηση αποδίδεται στις καιρικές συνθήκες και στα νερά στα χωράφια, που δεν επέτρεψαν την έγκαιρη είσοδο των παραγωγών, με την έναρξη να μετατίθεται –όπως εκτιμά– για μετά το Πάσχα, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες.

Παρά την καθυστέρηση, καταγράφεται τάση αύξησης των εκτάσεων, με τον ίδιο να αναφέρει ότι «η σπορά αναμένεται να είναι περίπου 30% πάνω από πέρυσι», καθώς παραγωγοί στρέφονται στο καλαμπόκι από άλλες καλλιέργειες, όπως το βαμβάκι και η μηδική. Όπως εξηγεί, η στροφή αυτή σχετίζεται κυρίως με οικονομικούς λόγους, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «μια πιο εύκολη λύση», σε μια περίοδο όπου το αυξημένο κόστος σε λιπάσματα και πετρέλαιο, αλλά και η δυσκολία διάθεσης προϊόντων –ιδίως στη μηδική λόγω έλλειψης ζώων– επηρεάζουν τις επιλογές των παραγωγών.

Σε επίπεδο καλλιεργητικού κύκλου, η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι πιο όψιμη, με τον ίδιο να εκτιμά ότι «θα είναι πολύ όψιμη η χρονιά φέτος, τουλάχιστον 20–25 μέρες», γεγονός που συνδέεται άμεσα με την καθυστέρηση των σπορών. Παρόλα αυτά, για την περιοχή δραστηριοποίησης του συνεταιρισμού δεν εκφράζεται έντονη ανησυχία, με τον αντιπρόεδρο να σημειώνει ότι προς το παρόν «δεν έχει αρχίσει να μας ανησυχεί», αν και σε ευρύτερες ζώνες η καθυστέρηση είναι πιο έντονη.

Η φετινή εικόνα του καλαμποκιού διαμορφώνεται τελικά ως ένα μωσαϊκό τάσεων, με αυξήσεις σε ορισμένες περιοχές, μετατοπίσεις σε άλλες και έντονους προβληματισμούς που σχετίζονται κυρίως με το κόστος και τις συνθήκες της αγοράς.

Στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (ΦΕΚ Β΄1955) δημοσιεύθηκε το ύψος των συνδεδεμένων ενισχύσεων για το μαλακό, σκληρό σιτάρι και το κριθάρι, λίγο πριν την πληρωμή που έχει ανακοινώσει η ΑΑΔΕ.

Σύμφωνα με τον ΦΕΚ, το ύψος της ενίσχυσης για το 2025 για το μαλακό σιτάρι και το κριθάρι ορίζεται στα 11,5 ευρώ το στρέμμα, ενώ στο σκληρό σιτάρι είναι στα 8,943 ευρώ/στρέμμα.

Η ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ αναφέρει τα εξής:

Στον καθορισμό του ύψους της συνδεδεμένης εισοδηματικής στήριξης για βασικές καλλιέργειες σιτηρών προχώρησε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με αποφάσεις που υπέγραψε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός και δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ Β’ 1955/6.4.2026, στο πλαίσιο εφαρμογής του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023–2027 για το έτος ενίσχυσης 2025.

Οι αποφάσεις εκδίδονται σε εκτέλεση του άρθρου 32 των Κανονισμών (ΕΕ) 2021/2115 και 2021/2116 και αφορούν την παρέμβαση Π1-32.1 «Στήριξη Συνδεδεμένου Εισοδήματος – Φυτική Παραγωγή Εκτός Πρωτεϊνούχων Καλλιεργειών».

Συγκεκριμένα, το ύψος της ενίσχυσης διαμορφώνεται ως εξής:

Για το μαλακό σιτάρι, σε 115 ευρώ ανά εκτάριο.

Για το σκληρό σιτάρι, σε 89,43 ευρώ ανά εκτάριο.

Για το κριθάρι, σε 115 ευρώ ανά εκτάριο.

Οι σχετικές αποφάσεις στηρίζονται στο ισχύον εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο για τη διαχείριση και εφαρμογή των άμεσων ενισχύσεων, καθώς και στις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου και των ελεγκτικών μηχανισμών.

Οι αποφάσεις τίθενται σε ισχύ από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Στο μεταξύ από την ΑΑΔΕ είχε γίνει γνωστό ότι γίνεται προσπάθεια οι πιστώσεις για τις πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων να γίνουν νωρίτερα, ακόμη και σήμερα Μεγάλη Τρίτη (7/4).

Ξεκίνησε αυτή την περίοδο η προετοιμασία για την καλλιέργεια του καλαμποκιού στις περιοχές που βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες.

Η τάση για αύξηση των στρεμμάτων καλλιέργειας φέτος στο καλαμπόκι είναι εμφανής λόγω της σταθερότητας των τιμών που είχαμε τα τελευταία χρόνια. 

Ο κ. Αθανάσιος Τσούτσας, πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πολλαπλασιαστικού Υλικού (ΣΕΠΥ), αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι παρά το γεγονός ότι η φετινή χρονιά για τις εαρινές σπορές δεν προσφέρεται για εύκολες προβλέψεις, το καλαμπόκι θα αποτελέσει μία από τις βασικές επιλογές των παραγωγών μαζί με τον ηλίανθο και το βαμβάκι. Αναμένεται λοιπόν μια αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων στο καλαμπόκι το οποίο διατηρεί σταθερή τιμή ακόμα και όταν η παραγωγή σε παγκόσμιο επίπεδο κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα. Σύμμαχο για το καλαμπόκι αποτελούν οι υψηλές στρεμματικές αποδόσεις, που προσφέρουν τα σύγχρονα υβρίδια, σε συνδυασμό με τις κατάλληλες καλλιεργητικές φροντίδες, η σημαντική συνεισφορά του στην κτηνοτροφία, καθώς και το γεγονός ότι κατά περιοχές, η πρόσοδος ανά στρέμμα για τον παραγωγό συμπληρώνεται και από τη σημαντική στήριξη που προσφέρουν πλέον η συνδεδεμένη ενίσχυση και τα οικολογικά σχήματα.

Ο κ. Νίκος Τσεπετονίδης, από την Ηράκλεια Σερρών, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι πολλοί παραγωγοί έχουν ξεκινήσει τις σπορές καλαμποκιού από την προηγούμενη εβδομάδα επειδή φοβήθηκαν τις κακοκαιρίες. Ήδη πολλοί παραγωγοί προχωρούν στην λίπανση και έχουν αγοράσει τα λιπάσματα με δικά τους χρήματα και περιμένουν να επιδοτηθούν για το 15% επί του συνολικού ποσού των παραστατικών. Τα προηγούμενα χρόνια πάντως οι τιμές παραγωγού κυμάνθηκαν σε ικανοποιητικά επίπεδα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να στραφεί μεγάλος αριθμός παραγωγών από το βαμβάκι στο καλαμπόκι. Πάντως η αύξηση στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων, που έχουμε αυτή την περίοδο έφερε μια αύξηση στο κόστος καλλιέργειας, κατά 30%, σε σχέση με την περσινή περίοδο. Αυτό που ελπίζουμε είναι να συνεχιστούν οι βροχοπτώσεις για να έχουμε μια μείωση στο κόστος άρδευσης.

Ο κ. Νίκος Ιωαννίδης, παραγωγός από την Καβάλα, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι από αυτή την εβδομάδα, που βοηθάνε οι καιρικές συνθήκες, ξεκινάμε τις σπορές για το καλαμπόκι. Μαζί με την σπορά κάνουμε την βασική λίπανση, ενώ την επιφανειακή λίπανση την κάνουμε τον Μάιο.

Ο κ. Χρήστος Παλαιολόγος, παραγωγός από την Ηλεία και πρόεδρος ΤΟΕΒ Μυρτουντίων, τονίζει ότι αυτή την εποχή θα έπρεπε να είχαμε ξεκινήσει τις σπορές. Όμως οι βροχοπτώσεις μας πήγαν πίσω και αναμένεται να ξεκινήσουμε μετά το Πάσχα κάτι που σημαίνει μια οψίμιση της καλλιέργειας που δεν θα είναι καλή. Από την άλλη το κόστος φέτος είναι αυξημένο λόγω των καυσίμων και των τιμών στα λιπάσματα και περιμένουμε την στήριξη της κυβέρνησης. Φέτος έχουμε νερά από τις βροχοπτώσεις του χειμώνα αλλά φοβόμαστε το κόστος ενέργειας. Από την πλευρά του το ΥπΑΑΤ πρέπει να επιχορηγήσει τους παραγωγούς για να βάλουν συστήματα άρδευσης, γιατί έτσι θα έχουμε καλές αποδόσεις. Η υψηλότερη τιμή πέρσι στο καλαμπόκι, που είχαμε κατά τον αλωνισμό, ήταν στα 25 λεπτά το κιλό από τα Λεχενά.  

Προβλέψεις για αύξηση τιμών

Η κλιμάκωση της σύγκρουσης γύρω από το Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση των τιμών του καλαμποκιού, αναφέρει η έκθεση του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA).

Οι εκτάσεις με καλαμπόκι στις ΗΠΑ το 2026 θα ανέλθουν σε 95,3 εκατομμύρια στρέμματα, μειωμένες, κατά 3%, σε σχέση με πέρσι.

Στις αρχές Μαρτίου οι τιμές του καλαμποκιού έφτασαν τα 4,70 δολάρια ανά μπούσελ, πριν μειωθούν στην συνέχεια, κατά περίπου 0,20 δολάρια.

Όπως τονίζει το USDA, «παρά την ρεκόρ συγκομιδής καλαμποκιού στις ΗΠΑ την περασμένη σεζόν, οι τιμές παραμένουν σχετικά υψηλές λόγω της ισχυρής παγκόσμιας ζήτησης για ζωοτροφές και πρωτεΐνες. Η αναμενόμενη μείωση της παγκόσμιας παραγωγής καλαμποκιού φέτος θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετη αύξηση της ζήτησης.

Ταυτόχρονα, το αυξανόμενο κόστος παραγωγής ασκεί «πίεση» στα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, συμπεριλαμβανομένης της Βραζιλίας, όπου ορισμένες εκμεταλλεύσεις λειτουργούν ήδη στα όρια της κερδοφορίας.

Η περαιτέρω δυναμική των τιμών θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Εάν η προσφορά λιπασμάτων σταθεροποιηθεί γρήγορα, η τρέχουσα αύξηση των τιμών θα μπορούσε να είναι προσωρινή. Ωστόσο, εάν οι εντάσεις συνεχιστούν, συμπεριλαμβανομένων πιθανών διαταραχών στη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ και περιορισμών στις εξαγωγές λιπασμάτων, το υψηλό κόστος θα μπορούσε να παραμείνει καθ' όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου και να συνεχιστεί και το επόμενο έτος, οδηγώντας σε νέα αύξηση τιμών».

Η νέα καλλιεργητική περίοδος για το ρύζι ξεκινά σε ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για τους παραγωγούς, με τις πρώτες εργασίες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στις βασικές ρυζοπαραγωγικές περιοχές της χώρας. Η εικόνα που διαμορφώνεται ενόψει σποράς παραμένει επιβαρυμένη, καθώς η περσινή χρονιά έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα απογοήτευσης στον κλάδο.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Α’ Αγροτικού Συνεταιρισμού Ορυζοπαραγωγών Χαλάστρας, κ. Χρήστο Γκατζάρα, «η ζήτηση παραμένει χαμηλή και τα αποθέματα είναι πολύ υψηλά για την εποχή», ενώ σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος παραγωγής και τις χαμηλές τιμές, η κατάσταση αυτή επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις των παραγωγών για τη νέα χρονιά.

Ο Α.Σ. Χαλάστρας συγκαταλέγεται μεταξύ των βασικών φορέων καλλιέργειας και διακίνησης ρυζιού στη χώρα, με διαχείριση περίπου 50.000 τόνων προϊόντος την προηγούμενη χρονιά.

Απογοητευτική η περσινή χρονιά 

Η προηγούμενη καλλιεργητική περίοδος χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα χαμηλές τιμές παραγωγού, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις δεν κάλυψαν ούτε το κόστος παραγωγής. Όπως επισημαίνεται από τον κ. Γκατζάρα, «μιλάμε για ένα παθητικό της τάξεως των 150 ευρώ το στρέμμα», με πολλούς παραγωγούς να βάζουν χρήματα από την τσέπη τους αντί να έχουν κέρδος.

Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, όπου οι τιμές «είχαν φτάσει έως και τα 50 λεπτά/κιλό», δηλαδή σχεδόν διπλάσια επίπεδα από τα σημερινά. Στο σημερινό περιβάλλον, οι τιμές διαμορφώνονται αισθητά χαμηλότερα, επηρεάζοντας άμεσα τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές παραγωγού κινούνται ως εξής:

Μεσόσπερμα: περίπου 25 λεπτά/κιλό (250 €/τόνο)
Μακρύσπερμα: περίπου 24 λεπτά/κιλό (240 €/τόνο)
Καρολίνα: περίπου 40 λεπτά/κιλό (400 €/τόνο)

Παρά τη σχετικά καλύτερη τιμή της Καρολίνας, η καλλιέργειά της παραμένει περιορισμένη, καθώς «δεν είναι τόσο παραγωγική σε επίπεδο στρεμματικής απόδοσης».

Κόστος παραγωγής: «Φοβόμαστε να πάμε στο πρατήριο»

Το υψηλό κόστος εισροών αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη φετινή χρονιά, με την πίεση να είναι ιδιαίτερα έντονη στο σκέλος των καυσίμων. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, για τον ανεφοδιασμό ενός τρακτέρ απαιτούνται ποσά που αγγίζουν τα 1.200 ευρώ για περίπου 600 λίτρα, με τον πρόεδρο να σχολιάζει ότι «φοβόμαστε να πάμε στο πρατήριο».

Παράλληλα, αυξημένο παραμένει το κόστος σε εφόδια και λοιπές εισροές, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας. Την ίδια στιγμή, καταγράφεται περιορισμένη διαθεσιμότητα δραστικών ουσιών για ζιζανιοκτόνα, ενώ όπως αναφέρεται, οι διαθέσιμες λύσεις «δεν καλύπτουν επαρκώς τις ανάγκες» της καλλιέργειας, δυσχεραίνοντας τη διαχείριση των ζιζανίων. Στο ήδη δύσκολο αυτό πλαίσιο προστίθεται και ο έντονος ανταγωνισμός από τρίτες χώρες, όπου εφαρμόζονται διαφορετικές πρακτικές και σημαντικά χαμηλότερα κόστη παραγωγής.

Επιπλέον, ακόμη και για ίδιες δραστικές ουσίες, οι διαφορές στις τιμές είναι ιδιαίτερα μεγάλες, με προϊόντα που στην Ελλάδα κοστίζουν σημαντικά περισσότερο σε σχέση με άλλες χώρες, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος παραγωγής. Όπως επισημαίνεται, «οι Έλληνες παραγωγοί καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται υπό διαφορετικούς όρους», χωρίς να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε φθηνότερες εισροές, ακόμη και όταν πρόκειται για ίδιες δραστικές ουσίες.

Μείωση εκτάσεων έως 10-15% – Στροφή σε άλλες καλλιέργειες

Υπό τις παρούσες συνθήκες, ένα σημαντικό μέρος των παραγωγών φαίνεται να στρέφεται σε εναλλακτικές καλλιέργειες, κυρίως βαμβάκι και καλαμπόκι. Όπως εκτιμά ο πρόεδρος, «η συνολική καλλιεργούμενη έκταση ρυζιού θα μειωθεί κατά 10% έως 15%», ενώ «περίπου 10.000 με 15.000 στρέμματα ενδέχεται να μείνουν ακαλλιέργητα». 

Παράλληλα, η εικόνα που μεταφέρεται από το πεδίο είναι ιδιαίτερα πιεστική, καθώς –όπως σημειώνεται– «πολλοί παραγωγοί θα αφήσουν χωράφια ακαλλιέργητα, γιατί δεν συμφέρει να καλλιεργήσουν και να μπουν ξανά μέσα». Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τις εκτάσεις, αλλά και τη συνολική παρουσία του κλάδου, με παραγωγούς να απομακρύνονται από την καλλιέργεια αναζητώντας πιο σταθερό εισόδημα.

Ιδιαίτερη είναι η κατάσταση σε περιοχές όπως η Χαλάστρα, όπου τα αλατούχα εδάφη περιορίζουν τις εναλλακτικές. Όπως αναφέρεται, «υπάρχουν χωράφια που δεν μπορούν να μπουν άλλες καλλιέργειες», με αποτέλεσμα το ρύζι να παραμένει σε πολλές περιπτώσεις μονόδρομος, έστω και με αυξημένο ρίσκο.

Σε εξέλιξη οι προετοιμασίες – Σπορά σε περίπου 40 ημέρες

Σε φάση προετοιμασίας βρίσκονται αυτή την περίοδο οι ορυζοπαραγωγοί, με τις εργασίες να έχουν ήδη ξεκινήσει εδώ και περίπου 20 ημέρες. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, «οι εργασίες γίνονται κανονικά και δεν υπάρχουν προβλήματα από τον καιρό αυτή την περίοδο», με τους παραγωγούς να προχωρούν στις απαραίτητες καλλιεργητικές παρεμβάσεις. Εφόσον διατηρηθεί η ίδια εικόνα, «σε περίπου 40 ημέρες θα ξεκινήσει και η σπορά του ρυζιού», δίνοντας το επόμενο σήμα για την έναρξη της νέας καλλιεργητικής χρονιάς.

Κλείνοντας, ο κ. Γκατζάρας επισημαίνει ότι «το μόνο που ευχόμαστε είναι να επιστρέψουμε στην κανονικότητα και να μπορέσουμε να καλλιεργήσουμε», με την ανησυχία για το μέλλον του κλάδου να παραμένει έντονη.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του ΑγροΤύπου, προχώρησε, το βράδυ της Τετάρτης (1/4), η υπογραφή της ενίσχυσης που είχε προαναγγείλει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, για τους παραγωγούς ρυζιού.

Η ενίσχυση θα δοθεί μέσω καθεστώτος de minimis και αφορά το έτος 2025, με το ποσό να διαμορφώνεται στα 70 ευρώ ανά στρέμμα για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, ενώ οι μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες θα λάβουν 35 ευρώ ανά στρέμμα.

Όπως προκύπτει από τις ίδιες πληροφορίες, η διαδικασία καταβολής των χρημάτων αναμένεται να απαιτήσει ένα χρονικό διάστημα περίπου 2 έως 3 μηνών, μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι διοικητικοί και ελεγκτικοί μηχανισμοί και να πιστωθούν τα ποσά στους δικαιούχους.

Το 2025, σύμφωνα με δηλώσεις εκπροσώπων του κλάδου, υπήρξε σημαντική μείωση των στρεμματικών αποδόσεων, χαμηλή (υποβαθμισμένη) ποιότητα και μείωση της εμπορικής αξίας του ρυζιού, σε ποσοστό που υπολογίζεται ότι υπερβαίνει το 40%.

Τα χρήματα προέρχονται από το «ταμείο» με 160 – 180 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία παραμένουν «αδιάθετα» και έχουν προκύψει ως επιπλέον χρήματα μετά τους ελέγχους της υπαγωγής του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, σύμφωνα με όσα ανέφερε το ΥπΑΑΤ.

Σημειωτέων ότι η Ελλάδα είναι η τρίτη ρυζοπαραγωγός χώρα στην ΕΕ, μετά την Ιταλία και την Ισπανία, με το 80% των συνολικά καλλιεργούμενων εκτάσεων ρυζιού (308.000 στρέμματα), να βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία (240.000 στρέμματα) και επίκεντρο  κυρίως στις πεδινές παραποτάμιες και παραθαλάσσιες περιοχές της περιοχής του δέλτα των ποταμών Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα και στον κάμπο των Σερρών. Στις περιοχές αυτές παράγεται το 80% των συνολικών ποσοτήτων ρυζιού της χώρας.

Η καλλιέργεια σιταριού φαίνεται να προχωράει ικανοποιητικά, ενώ οι βροχές αυτή την εποχή είναι ευεργετικές για μείωση του κόστους άρδευσης και για καλές αποδόσεις.

Ο κ. Νίκος Τούτουζας, παραγωγός σκληρού σιταριού από την Θήβα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η καλλιέργεια στα σιτάρια εξελίσσεται κανονικά. Αυτή την εποχή συνήθως ξεκινά η άρδευση οπότε οι βροχές βοηθούν να γλυτώσει από το κόστος ο παραγωγός. Ελπίζουμε να συνεχιστούν οι βροχοπτώσεις και το επόμενο διάστημα. Έγινε στην φυτοπροστασία μια εφαρμογή με μυκητοκτόνα. Πριν από ένα δεκαήμερο έγινε η επιφανειακή λίπανση. Μετά το Πάσχα αναμένεται να βγει το στάχυ, που αποτελεί το κρίσιμο στάδιο της ανάπτυξης των σιτηρών. Οι βροχές πάντως θα βοηθήσουν να έχουμε καλές αποδόσεις στην καλλιέργεια. 

Ο κ. Θανάσης Κούντριας, γεωπόνος από την Αγρομηχανική Βόλου δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι είναι πολύ καλές οι βροχοπτώσεις που έχουμε αυτή την εποχή. Λόγω των καιρικών συνθηκών που είχαμε το προηγούμενο διάστημα αλλά και της ελλειπής λίπανσης πολλά σιτάρια δεν έχουν πάρει το κατάλληλο ύψος. Οι βροχές αυτή την εποχή θα τα βοηθήσουν να πάρουν ύψος και να πρασινίσουν. Έχουν ολοκληρωθεί οι επιφανειακές λιπάνσεις και έχουν γίνει ψεκασμοί με μυκητοκτόνα και ζιζανιοκτόνα. Μετά τις βροχές οι παραγωγοί πρέπει να κάνουν ακόμη ένα ψεκασμό με μυκητοκτόνα. Μέχρι στιγμής οι καιρικές συνθήκες βοηθούν την καλλιέργεια και το μόνο πρόβλημα είναι τα ακριβά λιπάσματα που ίσως δημιουργήσουν προβλήματα στις αποδόσεις. Η ενίσχυση που ανακοινώθηκε για τα λιπάσματα από 15 Μαρτίου είναι σε θετική κατεύθυνση αλλά θα πρέπει να περιμένουμε πως θα εφαρμοστεί.  

Ο κ. Χρήστος Σιδηρόπουλος, παραγωγός στην περιοχή της Λάρισας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι βροχές αυτή την εποχή είναι πολύ καλές γιατί βοηθούν τα σιτάρια να αποκτήσουν ένα καλό ριζικό σύστημα. Το προηγούμενο διάστημα κάποια αναγκάστηκαν να κάνουν ποτίσματα. Αυτές οι βροχές θα βοηθήσουν να γίνουν λιγότερα ποτίσματα και να μειωθεί το κόστος καλλιέργειας. Για τα ποσά (40 εκατ. ευρώ για σιτάρι και 40 εκατ. ευρώ για βαμβάκι) που περιμένουν οι παραγωγοί σιτηρών, που όπως έχει υποσχεθεί το ΥπΑΑΤ θα δοθεί μέσω πόρων από τα αδιάθετα κονδύλια της βασικής ενίσχυσης του 2025, δεν αναμένεται να καταβληθούν μέχρι το Πάσχα. Όπως φαίνεται η πληρωμή θα πάει μαζί με τα Οικολογικά Σχήματα, που όπως έχει ανακοινώσει η ΑΑΔΕ θα γίνουν τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου.     

Ιορδανία

Η Ιορδανία αγόρασε περίπου 60.000 τόνους σιταριού σε διεθνή διαγωνισμό που ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου.

Σύμφωνα με τους κύκλους της αγοράς, η καλύτερη προσφορά προήλθε από τον επιχειρηματικό όμιλο Cargill με τιμή στα 237,96 ευρώ ανά τόνο (CIF), με την αποστολή να έχει προγραμματιστεί για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου.

Άλλοι μεγάλοι εμπορικοί οίκοι, που συμμετείχαν στο διαγωνισμό, ήταν οι CHS, Bunge, Ameropa, COFCO και Buildcom, αλλά υπέβαλαν προσφορές με υψηλότερες τιμές.

Ταυτόχρονα, η Ιορδανία προκήρυξε νέο διαγωνισμό για την αγορά επιπλέον 120.000 τόνων σιταριού.

Το Οικολογικό Σχήμα Π1-31.1 (Χρήση Ανθεκτικών και Προσαρμοσμένων Ειδών και Ποικιλιών) ενισχύει παραγωγούς που αντικαθιστούν καλλιέργειες.

Στο πλαίσιο της δράσης, ενισχύεται η καλλιέργεια χειμερινών σιτηρών και χειμερινών ψυχανθών, σε αντικατάσταση απαιτητικών σε αρδευτικό νερό καλλιεργειών και συγκεκριμένα του αραβοσίτου, της μηδικής και του βαμβακιού.

Για τις δηλώσεις ΟΣ∆Ε του 2026 θα µετρήσουν οι χειµερινές σπορές της περιόδου Οκτωβρίου-Νοεµβρίου 2025 που µπήκαν σε αγροτεµάχια που είχαν δηλωθεί µε µία εκ των επιλέξιµων καλλιεργειών (βαµβάκι, καλαµπόκι, µηδική).

Το μέγιστο ύψος ενίσχυσης ορίζεται ως εξής:

Χειµερινά ψυχανθή: Αντικατάσταση µηδικής 48,8 ευρώ το στρέµµα, βαµβακιού 10,9 ευρώ το στρέµµα, Αραβοσίτου 31,6 ευρώ το στρέµµα.

Χειµερινά σιτηρά: Αντικατάσταση µηδικής 52,2 ευρώ το στρέµµα, βαµβακιού 14,3 ευρώ το στρέµµα, αραβοσίτου 29,7 ευρώ το στρέµµα.

Επίσης ο παραγωγός μπορεί να κάνει συνδιασμό Οικολογικών μαζί με το 31.4-Α που αφορά συγκέντρωση και θρυμματισμό των υπολειμμάτων καλλιεργειών (11 ευρώ/στρέμμα), το 06.12 που αφορά τη χρήση γεωργίας ακριβείας στη λίπανση (10 ευρώ/στρέμμα) και το 06.16 αφορά τη χρήση προϊόντων ειδικής θρέψης (4,5 ευρώ το στρέμμα).

Η χώρα μας δεν αιτήθηκε την αλλαγή και τον επανασχεδιασμό των Οικολογικών Σχημάτων στην φετινή αναθεώρηση της ΚΑΠ. Αυτό βέβαια ήταν πολύ δύσκολο να γίνει γιατί κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει τα πριμ των Οικολογικών Σχημάτων, τα οποία με τις μέχρι σήμερα πληρωμές που έχουν γίνει δεν έχουν καμιά σχέση με το Στατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ που πήρε έγκριση από την Κομισιόν.

Πολλά μπορεί να αλλάξουν αν γίνει δεκτή από την Κομισιόν η αναδιανοµή των ενισχύσεων που έχει ζητήσει η χώρα μας και αν τηρηθεί η υπόσχεση ότι τα σιτηρά θα λάβουν τη µέγιστη επιδότηση μέσω των Οικολογικών Σχημάτων.

Ο κρατικός οργανισμός σιτηρών της Αλγερίας (OAIC) αγόρασε περίπου 690 χιλιάδες τόνους σιταριού σε διεθνή διαγωνισμό που πραγματοποιήθηκε στις 26 Μαρτίου.

Η τιμή αγοράς ανέρχεται σε περίπου 236,13 ευρώ ανά τόνο (συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταφορικών).

Οι έμποροι που συμμετείχαν στο διαγωνισμό ανέφεραν ότι μεγάλο μέρος του σιταριού προέρχεται από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, ιδίως από την Ουκρανία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.

Σύμφωνα με τους όρους της προσφοράς, οι αποστολές προγραμματίζονται σε δύο περιόδους: 1-15 Ιουνίου και 16-30 Ιουνίου.

Η Αλγερία παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς σιταριού στον κόσμο και παραδοσιακά βασίζεται σε Ευρωπαίους προμηθευτές, ιδίως στη Γαλλία.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι εξαγωγείς της Μαύρης Θάλασσας έχουν επεκτείνει την παρουσία τους, ενώ οι γαλλικές αποστολές έχουν μειωθεί εν μέσω διπλωματικών εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Κριθάρι

Επίσης ο κρατικός αγοραστής σιτηρών της Ιορδανίας αγόρασε περίπου 50.000 τόνους κριθαριού για ζωοτροφές σε διεθνή διαγωνισμό, που πραγματοποιήθηκε στις 25 Μαρτίου.

Η συμφωνία κατακυρώθηκε στην εταιρεία CHS, με τιμή 224,85 ευρώ ανά τόνο (C&F), με την αποστολή του φορτίου να έχει προγραμματιστεί για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου.

Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες από το διεθνές εμπόριο προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ιορδανία θα ανακοινώσει νέο διαγωνισμό για την αγορά κριθαριού στο εγγύς μέλλον.

Επηρεάζει την συγκομιδή σιτηρών ένας παρατεταμένος πόλεμος στην Μέση Ανατολή

Το Διεθνές Συμβούλιο Σιτηρών (IGC) προειδοποίησε, στις 19 Μαρτίου, ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων.

Όπως επισημαίνει το IGC, οι περισσότεροι παραγωγοί σιτηρών και ελαιούχων σπόρων στο Βόρειο Ημισφαίριο είναι επαρκώς καλυμμένοι ενόψει της εαρινής περιόδου σποράς.

Ωστόσο, μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις φύτευσης αργότερα μέσα στο έτος, ιδίως σε περιοχές της Ασίας και της Αφρικής, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες λιπασμάτων του Περσικού Κόλπου. Αυτό μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μείωση στην εφαρμογή λιπασμάτων από τους παραγωγούς, επηρεάζοντας ενδεχομένως τις αποδόσεις και την ποιότητα των καλλιεργειών.

Η τρέχουσα περίοδος στα σιτηρά απαιτεί αυξημένη προσοχή από τους παραγωγούς, καθώς οι καιρικές συνθήκες ευνοούν την εμφάνιση μυκητολογικών ασθενειών και τροφοπενιών, διαμορφώνοντας μια απαιτητική εικόνα στα χωράφια. Ο ΑγροΤύπος συνομίλησε με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Νίκαιας «Ο Προμηθέας», καταγράφοντας την εικόνα που επικρατεί αυτή την περίοδο στα σιτηρά, τόσο σε επίπεδο προσβολών όσο και θρέψης, αλλά και τις πρακτικές που εφαρμόζουν οι παραγωγοί για τη διαχείρισή τους. Σύμφωνα με όσα επισημαίνονται, η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με την αυξημένη υγρασία, την εξασθένηση των φυτών μετά τον χειμώνα και τις καλλιεργητικές πρακτικές που έχουν προηγηθεί.

Μυκητολογικές ασθένειες: Το βασικό πρόβλημα της περιόδου 

Στην παρούσα φάση ανάπτυξης των σιτηρών, οι μυκητολογικές ασθένειες αποτελούν το κυρίαρχο πρόβλημα που καλούνται να διαχειριστούν οι παραγωγοί. Οι πρόσφατες βροχοπτώσεις και η αυξημένη υγρασία δημιουργούν ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη παθογόνων, με κυριότερες εκδηλώσεις τις σεπτοριάσεις και τις σκωριάσεις. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά από τον γεωπόνο κ. Φάνη Κατσιλούλη, «οι μυκητολογικές ασθένειες των σιτηρών οφείλονται κυρίως στις υγρές συνθήκες», γεγονός που εξηγεί την αυξημένη πίεση που παρατηρείται αυτή την περίοδο.

Η εικόνα επιβαρύνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι τα φυτά εξέρχονται από τον χειμώνα συχνά εξασθενημένα, κάτι που τα καθιστά πιο ευάλωτα στις προσβολές. Παράλληλα, παράγοντες όπως η παρουσία φυτικών υπολειμμάτων, οι ευαίσθητες ποικιλίες και η γενικότερη διαχείριση του χωραφιού επηρεάζουν σημαντικά την ένταση των προβλημάτων, ενισχύοντας την εγκατάσταση και εξάπλωση των παθογόνων.

Η εικόνα των προσβολών εντοπίζεται κυρίως στα φύλλα, όπου εμφανίζονται χαρακτηριστικές αλλοιώσεις που διαφοροποιούνται ανάλογα με την ασθένεια. Όπως επισημαίνεται, «στα φύλλα βλέπεις μαύρες, κοκκινωπές ή καφέ κηλίδες, ανάλογα με το είδος του μύκητα», ενώ σε αρκετές περιπτώσεις είναι «ορατό και το μυκήλιο», επιβεβαιώνοντας την εγκατάσταση της προσβολής. διαίτερα ευάλωτα είναι τα παλαιότερα φύλλα, καθώς «είναι πιο αδύναμα», χωρίς αυτό να αποκλείει την προσβολή και των νεότερων. Αν η κατάσταση δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, η εξέλιξη μπορεί να είναι δυσμενής, καθώς «αν δεν κάνει κάτι, μπορεί να σαπίζει το φυτό», οδηγώντας σε σημαντική υποβάθμιση της καλλιέργειας και απώλειες στην παραγωγή.

Η σημασία του φύλλου σημαίας και οι επιπτώσεις στην παραγωγή

Κομβικό ρόλο στην εξέλιξη της καλλιέργειας διαδραματίζει το φύλλο σημαίας, το οποίο αποτελεί το βασικό όργανο φωτοσύνθεσης κατά τα τελικά στάδια ανάπτυξης. Η διατήρησή του σε καλή κατάσταση είναι καθοριστική για την απόδοση, καθώς από τη λειτουργία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η ολοκλήρωση του κύκλου του φυτού και η σωστή τροφοδότηση του καρπού. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «το βασικό είναι το φύλλο σημαία να μένει χωρίς προσβολή», καθώς σε αντίθετη περίπτωση «δεν υπάρχει περίπτωση να πάρεις παραγωγή». Εφόσον το φύλλο αυτό παραμείνει υγιές και λειτουργικό, μπορούν να περιοριστούν οι απώλειες, ακόμη και όταν υπάρχουν προσβολές σε άλλα μέρη του φυτού.

Αντίθετα, όταν η καλλιέργεια δεν παρακολουθείται συστηματικά και δεν πραγματοποιούνται έγκαιρες επεμβάσεις, η εξέλιξη των ασθενειών μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες. Όπως επισημαίνεται, «μπορεί να χάσεις πολύ εύκολα και τη μισή σου παραγωγή», ιδιαίτερα όταν το φύλλο σημαίας προσβληθεί στο κρίσιμο αυτό στάδιο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στη μείωση της ποσότητας. Σε πολλές περιπτώσεις, επηρεάζεται και η ποιότητα του τελικού προϊόντος, γεγονός που έχει άμεσο αντίκτυπο στην εμπορική του αξία — στοιχείο στο οποίο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση και από τον Α.Σ. Νίκαιας «Ο Προμηθέας».

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τον χρόνο επέμβασης και την πορεία των προσβολών, καθώς η επιβάρυνση του φυτού στο στάδιο αυτό μειώνει δραστικά την ικανότητά του να φωτοσυνθέτει και να υποστηρίζει την πλήρη ανάπτυξη του καρπού.

Τροφοπενίες και θρέψη: Ο αδύναμος κρίκος της καλλιέργειας

Παράλληλα με την εμφάνιση των μυκητολογικών ασθενειών, καθοριστικό ρόλο στην εικόνα των σιτηρών αυτή την περίοδο παίζουν και οι τροφοπενίες. Μετά τον χειμώνα, τα φυτά εμφανίζονται συχνά εξασθενημένα, με χαρακτηριστικό κιτρίνισμα, ένδειξη ότι δεν έχουν καλύψει πλήρως τις θρεπτικές τους ανάγκες. Όπως επισημαίνεται, «τα φυτά έρχονται από τον χειμώνα με τροφοπενίες», με τα συμπτώματα να είναι ορατά και εύκολα αναγνωρίσιμα στο χωράφι, κάτι που αντανακλά μια γενικότερη αδυναμία του φυτού να ανταποκριθεί άμεσα στις απαιτήσεις της περιόδου.

Οι τροφοπενίες στα σιτηρά σχετίζονται κυρίως με τη χαμηλή γονιμότητα του εδάφους ή μη ισορροπημένη λίπανση, αλλά και με συνθήκες που περιορίζουν την πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων, όπως ακραίο pH, υπερβολική υγρασία ή χαμηλές θερμοκρασίες. Παράλληλα, η κακή ανάπτυξη του ριζικού συστήματος, ο ανταγωνισμός μεταξύ στοιχείων και η εντατική καλλιέργεια χωρίς επαρκή αναπλήρωση θρεπτικών συμβάλλουν στην εμφάνισή τους.

Σε αυτή τη φάση, η θρέψη των σιτηρών επικεντρώνεται κυρίως στην κάλυψη βασικών αναγκών. Το άζωτο και τα αμινοξέα αποτελούν κρίσιμα στοιχεία, καθώς συμβάλλουν στη δημιουργία επαρκών «αποθεμάτων» στο φυτό, απαραίτητων για τη μετέπειτα εξέλιξη και παραγωγή. Παράλληλα, ο φώσφορος συνδέεται με τη συνολική υγεία και ανθεκτικότητα του φυτού, ενώ το κάλιο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της καρπόδεσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τον γεωπόνο, οι τροφοπενίες σε μακροστοιχεία (π.χ. άζωτο) παραμένουν οι πιο συχνές και εμφανείς αυτή την περίοδο, χωρίς αυτό να αποκλείει την εμφάνιση ελλείψεων και σε άλλα στοιχεία (π.χ. ιχνοστοιχεία).

Η σημασία της θρέψης δεν περιορίζεται μόνο στην ανάπτυξη των φυτών, αλλά συνδέεται άμεσα και με την εκδήλωση των ασθενειών. Τα εξασθενημένα φυτά είναι πιο ευάλωτα στην προσβολή από παθογόνα, ιδιαίτερα όταν επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες, όπως η αυξημένη υγρασία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «είναι αλληλένδετα αυτά τα δύο προβλήματα», επιβεβαιώνοντας ότι η θρεπτική κατάσταση του φυτού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα που μπορεί να ενισχύσει ή να περιορίσει την ένταση των προσβολών. Έτσι, η σωστή και έγκαιρη θρέψη δεν λειτουργεί μόνο υποστηρικτικά, αλλά και προληπτικά απέναντι στις ασθένειες, συμβάλλοντας στη διατήρηση μιας πιο ισορροπημένης και ανθεκτικής καλλιέργειας.

Αντιμετώπιση ασθενειών και τροφοπενιών στα σιτηρά

Η αντιμετώπιση των σεπτοριάσεων και των σκωριάσεων στα σιτηρά στηρίζεται στην έγκαιρη παρακολούθηση και στη σωστή επιλογή μέτρων φυτοπροστασίας. Καλλιεργητικές πρακτικές, όπως η χρήση ανθεκτικών ποικιλιών, η αμειψισπορά και η διαχείριση των φυτικών υπολειμμάτων, συμβάλλουν στον περιορισμό των προσβολών, ενώ η αποφυγή υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης και η σωστή πυκνότητα σποράς βελτιώνουν τον αερισμό της καλλιέργειας και μειώνουν την πίεση από παθογόνα.

Σε συνθήκες αυξημένου κινδύνου, ιδιαίτερα μετά από περιόδους βροχοπτώσεων, οι παραγωγοί προχωρούν σε εφαρμογή εγκεκριμένων μυκητοκτόνων, ανάλογα με το παθογόνο και τις συνθήκες που επικρατούν. Όπως παρατηρείται στην πράξη, συνήθως πραγματοποιείται ένας αρχικός ψεκασμός, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται και επαναληπτική επέμβαση, ανάλογα με την εξέλιξη της προσβολής. «Σε αρκετές περιπτώσεις, οι πρώτες εφαρμογές έχουν ήδη ξεκινήσει στην περιοχή.»

Η αντιμετώπιση των τροφοπενιών βασίζεται στην ορθολογική διαχείριση της λίπανσης και στη βελτίωση των εδαφικών συνθηκών. Η εδαφολογική ανάλυση πριν τη σπορά συμβάλλει στον σωστό προσδιορισμό των αναγκών, ενώ η ισορροπημένη παροχή θρεπτικών στοιχείων αποτρέπει ελλείψεις και ανισορροπίες. Σε περιπτώσεις εμφανών συμπτωμάτων, μπορεί να εφαρμοστεί συμπληρωματική λίπανση ή διαφυλλικοί ψεκασμοί, προκειμένου να ενισχυθεί άμεσα το φυτό. Την περίοδο αυτή, «εφαρμόζεται συχνά συμπληρωματική λίπανση με διαφυλλικά σκευάσματα», ώστε να βελτιωθεί η θρεπτική κατάσταση των φυτών και να ενισχυθεί η αντοχή τους απέναντι στις προσβολές. Μάλιστα, στην πράξη πολλοί παραγωγοί «συνδυάζουν χρονικά τις εφαρμογές φυτοπροστασίας και θρέψης», επιδιώκοντας μια πιο ολοκληρωμένη προστασία της καλλιέργειας.

Ωστόσο, ο γεωπόνος υπογραμμίζει ότι, δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για όλες τις περιπτώσεις. Κάθε αγροτεμάχιο και κάθε περιοχή παρουσιάζουν διαφορετικές συνθήκες, με αποτέλεσμα η ένταση των ασθενειών και των τροφοπενιών να διαφοροποιείται σημαντικά. Για τον λόγο αυτό, ο παραγωγός οφείλει να παρακολουθεί συστηματικά την καλλιέργειά του, να γνωρίζει το ιστορικό του χωραφιού του και, σε συνεργασία με τον γεωπόνο, να παρεμβαίνει έγκαιρα, διασφαλίζοντας την ομαλή εξέλιξη και παραγωγή της καλλιέργειας.

Κατά την περίοδο 2026/2027, η παγκόσμια παραγωγή καλαμποκιού αναμένεται να μειωθεί, ενώ η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνεται, με κίνδυνο να έχουμε μια σφιχτή ισορροπία στην παγκόσμια αγορά.

Σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις που εξέδωσε το Διεθνές Συμβούλιο Σιτηρών (IGC), η συνολική παραγωγή για την περίοδο 2026/2027 θα μπορούσε να μειωθεί σε περίπου 1,3 δισεκατομμύρια τόνους, κάτω από το επίπεδο της τρέχουσας εμπορικής περιόδου (2025/2026).

Ο κύριος λόγος είναι η μείωση των εκτάσεων καλλιέργειας καλαμποκιού στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόσθετοι κίνδυνοι για τις αποδόσεις προκύπτουν από τις αυξήσεις στις τιμές λιπασμάτων, που συνδέονται με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.

Αυτοί οι παράγοντες - τονίζει το IGC - θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά όχι μόνο το καλαμπόκι αλλά και άλλες καλλιέργειες, προσθέτοντας περαιτέρω αβεβαιότητα στο διεθνές εμπόριο σιτηρών.

Ταυτόχρονα, η παγκόσμια κατανάλωση καλαμποκιού προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται και αναμένεται να ξεπεράσει την τρέχουσα παραγωγή.

Η ζήτηση θα υποστηριχθεί επίσης από τον τομέα της βιοαιθανόλης (λόγω αύξησης τιμών στο πετρέλαιο) και την αυξημένη χρήση καλαμποκιού στις ζωοτροφές.

Ως αποτέλεσμα, τα παγκόσμια τελικά παγκόσμια αποθέματα καλαμποκιού ενδέχεται να μειωθούν σε περίπου 294 εκατομμύρια τόνους, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και τρεις σεζόν.

Οι πιο μεγάλες μειώσεις αποθεμάτων αναμένονται στις βασικές χώρες εξαγωγής, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βραζιλίας, της Αργεντινής και της Ουκρανίας, οι οποίες θα μπορούσαν να παράσχουν πρόσθετη αύξηση στις παγκόσμιες τιμές.

Ουκρανία

Δυναμικά έχουν ξεκινήσει τα προθεσμιακά συμβόλαια για τη νέα σοδειά καλαμποκιού στην ουκρανική αγορά.

Την τελευταία περίοδο, έχουμε υπογραφές συμβολαίων για την εξαγωγή περίπου 30 χιλιάδων τόνων καλαμποκιού, συγκομιδής του 2026, σε τιμές 188–190 ευρώ/τόνος, με την παράδοση των φορτίων να γίνεται κατά την περίοδο Νοέμβριο - Δεκέμβριο του 2026 και Ιανουάριο - Μάιο του 2027.

Από την άλλη οι τρέχουσες τιμές για το ουκρανικό καλαμπόκι αυτή την περίοδο κυμαίνονται μεταξύ 182,90 και 185,49 ευρώ/τόνος.

Πάντως, σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία της χώρας, οι εξαγωγές καλαμποκιού από την Ουκρανία, στις 19 Μαρτίου, έχουν ήδη ξεπεράσει τους 1,8 εκατομμύρια τόνους, με ένα σημαντικό μέρος των των φορτίων να κατευθύνεται στην Τουρκία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Ισπανία.

Το Διεθνές Συμβούλιο Σιτηρών (IGC) προειδοποίησε, στις 19 Μαρτίου, ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων.

Όπως επισημαίνει το IGC, οι περισσότεροι παραγωγοί σιτηρών και ελαιούχων σπόρων στο Βόρειο Ημισφαίριο είναι επαρκώς καλυμμένοι ενόψει της εαρινής περιόδου σποράς.

Ωστόσο, μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις φύτευσης αργότερα μέσα στο έτος, ιδίως σε περιοχές της Ασίας και της Αφρικής, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες λιπασμάτων του Περσικού Κόλπου.

Αυτό μπορεί επίσης να οδηγήσει σε προσαρμογές στην εφαρμογή λιπασμάτων από τους παραγωγούς, επηρεάζοντας ενδεχομένως τις αποδόσεις και την ποιότητα των καλλιεργειών.

Κατά μέσο όρο, περίπου 2 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών, ελαιούχων σπόρων και συναφών προϊόντων αποστέλλονται μηνιαίως στον Περσικό Κόλπο μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Ενώ τα τοπικά αποθέματα παρέχουν ένα βραχυπρόθεσμο αποθεματικό, οι προκλήσεις στον εφοδιασμό θα μπορούσαν να επιδεινωθούν εάν οι πολεμικές συγκρούσεις παραταθούν.

Όσον αφορά την ελληνική αγορά στο σκληρό σιτάρι οι τιµές εισαγωγής στα λιµάνια της χώρας µας αυτή την εποχή κυμαίνονται γύρω στα 250 ευρώ ο τόνος (FOB).

Προβλέψεις IGC

Η μηνιαία έκθεση της IGC προβλέπει μείωση κατά 2% στην παραγωγή χονδροειδών σιτηρών και σιταριού κατά την περίοδο εμπορίας 2026-27 λόγω μειώσεων στην έκταση συγκομιδής και στις αποδόσεις.

Η παγκόσμια κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί για τέταρτο συνεχόμενο έτος, από 2,415 δισεκατομμύρια σε 2,440 δισεκατομμύρια τόνους, γεγονός που θα μειώσει τα αποθέματα κατά 3,5% σε 609 εκατομμύρια τόνους.

Ο Δείκτης Τιμών Σιτηρών και Ελαιούχων Σπόρων (GOI) του IGC αυξήθηκε κατά 1% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, με επικεφαλής την αύξηση σχεδόν 6% στο σιτάρι.

Σε ετήσια βάση, ο συνολικός δείκτης αυξάνεται κατά 3,2%, με τη σόγια (+9%) και το κριθάρι (+4,4%) να σημειώνουν τα μεγαλύτερα κέρδη, ενώ ο δείκτης τιμών ρυζιού μειώθηκε κατά 3% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και κατά 14% από το 2025/2026.

Προβλέψεις COCERAL

Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εμπόρων Δημητριακών (COCERAL) προβλέπει ότι η παραγωγή σιτηρών στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να φτάσει τους 298,8 εκατομμύρια τόνους το 2026, που θα είναι σημαντικά χαμηλότερη από το ποσοστό των 310,5 εκατομμυρίων τόνων του 2025.

Η COCERAL αναμένει μείωση της παραγωγής σιταριού και κριθαριού σε σύγκριση με το 2025.

Η συγκομιδή μαλακού σιταριού εκτιμά ότι θα φτάσει τους 142,6 εκατομμύρια τόνους, κάτω από την περσινή ποσότητα των 148,7 εκατομμυρίων τόνων. Αυτό αναμένεται λόγω των μειωμένων αποδόσεων παρά τις συνεχόμενες βροχοπτώσεις και την καλή υγρασία του εδάφους.

Η παραγωγή κριθαριού προβλέπεται να μειωθεί σε 59,3 εκατομμύρια τόνους, χαμηλότερη από την περσινή παραγωγή των 63,6 εκατομμυρίων τόνων.

Η παραγωγή καλαμποκιού ενδέχεται να ανακάμψει από την ξηρασία που επηρέασε τις καλλιέργειες πέρσι. Ωστόσο, επειδή οι αποδόσεις του καλαμποκιού ήταν απογοητευτικές τα τελευταία χρόνια, οι εκτάσεις φύτευσης είναι πιθανό να συνεχίσουν να μειώνονται και οι αγρότες θα στραφούν σε άλλες ανοιξιάτικες καλλιέργειες, όπως ηλίανθο και σόγια, τονίζει η COCERAL.

Η επάρκεια των θρεπτικών στοιχείων σε όλη τη διάρκεια ανάπτυξης των φυτών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της καλλιέργειας και επιτυγχάνεται μέσα από την τμηματική χορήγηση των λιπασμάτων, ιδιαίτερα του αζώτου, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίησή του από τα φυτά. Στα χειμερινά σιτηρά, η διαχείριση της λίπανσης δεν περιορίζεται στη βασική εφαρμογή, αλλά συνεχίζεται με στοχευμένες παρεμβάσεις που εξασφαλίζουν τη σωστή τροφοδοσία των φυτών στα κρίσιμα στάδια ανάπτυξης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιφανειακή λίπανση αποτελεί μια από τις πιο καθοριστικές πρακτικές, καθώς συνδέεται άμεσα με την αξιοποίηση του αζώτου και την τελική παραγωγή.

Ο ρόλος της επιφανειακής λίπανσης στα σιτηρά

Στα χειμερινά σιτηρά, λόγω του μεγάλου βιολογικού τους κύκλου, σημαντικό ποσοστό των αναγκών σε άζωτο καλύπτεται με επιφανειακή λίπανση. Συγκεκριμένα, περισσότερο από το 50% των μονάδων αζώτου προστίθεται στο έδαφος σε αυτή τη φάση, με στόχο την καλύτερη κατανομή των συνολικών αναγκών, που ανέρχονται περίπου στις 18 μονάδες ανά στρέμμα.

Η πρακτική αυτή δεν αφορά το φώσφορο και το κάλιο, τα οποία εφαρμόζονται με τη βασική λίπανση, αλλά εστιάζει αποκλειστικά στην παροχή αζώτου, το οποίο είναι καθοριστικό για την ανάπτυξη της καλλιέργειας.

Αποτελεσματική αξιοποίηση του αζώτου

Η επιφανειακή λίπανση δεν στοχεύει μόνο στην παροχή αζώτου, αλλά κυρίως στη σωστή αξιοποίησή του από τα φυτά. Η εφαρμογή σε κατάλληλες ποσότητες συμβάλλει στη μείωση των απωλειών που μπορεί να προκύψουν μέσω εξαέρωσης, έκπλυσης ή απονιτροποίησης.

Με τον τρόπο αυτό, αυξάνεται η αποδοτικότητα της λίπανσης, περιορίζεται το κόστος για τον παραγωγό και ενισχύεται η τελική απόδοση της καλλιέργειας.

Επιλογή τύπου λιπάσματος και τρόπος εφαρμογής

Η επιλογή του κατάλληλου λιπάσματος εξαρτάται από βασικά χαρακτηριστικά του εδάφους, όπως το pH και η υγρασία. Σε όξινα εδάφη προτιμάται η χρήση νιτρικής ή ασβεστούχου νιτρικής αμμωνίας, ενώ σε αλκαλικά εδάφη η θειική αμμωνία αποτελεί καταλληλότερη επιλογή.

Η εφαρμογή πραγματοποιείται με ομοιόμορφη διασπορά στην επιφάνεια του εδάφους, ενώ η ενσωμάτωση του λιπάσματος γίνεται κυρίως μέσω της βροχής και σπανιότερα με ελαφρά άρδευση.

Προσαρμογή της λίπανσης ανά καλλιέργεια

Η επιφανειακή λίπανση διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος του σιτηρού, τις ανάγκες της ποικιλίας και τη χρήση της παραγωγής.

Στο σιτάρι, η επιφανειακή λίπανση εφαρμόζεται συνήθως σε μία ή δύο δόσεις, με συνολική ποσότητα περίπου 9 μονάδων αζώτου στο μαλακό σιτάρι και 8 μονάδων στο σκληρό. Η κατανομή της λίπανσης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ένα μεγάλο μέρος του αζώτου δίνεται με τις δόσεις της επιφανειακής, ενώ η δεύτερη εφαρμογή, πριν το ξεστάχυασμα, συμβάλλει καθοριστικά στη βελτίωση της πρωτεΐνης των κόκκων.

Στο κριθάρι, η χρονική στιγμή της λίπανσης επηρεάζεται από τον τελικό προορισμό της παραγωγής. Όταν προορίζεται για βυνοποίηση, η εφαρμογή πραγματοποιείται νωρίτερα, ώστε να διατηρηθούν τα επίπεδα πρωτεΐνης εντός των επιθυμητών ορίων, ενώ όταν χρησιμοποιείται ως ζωοτροφή μπορεί να πραγματοποιηθεί αργότερα, μέχρι το τέλος του αδελφώματος. Οι ποσότητες κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 4 και 6 μονάδων αζώτου.

Αντίστοιχα, στη βρώμη εφαρμόζονται 4 έως 6 μονάδες αζώτου, στη σίκαλη 2,5 έως 3 μονάδες και στο τριτικάλε 5 έως 7,5 μονάδες, με προσαρμογή ανάλογα με τη γονιμότητα του εδάφους και τη δυναμικότητα της ποικιλίας.

Η σημασία της σωστής κατανομής της λίπανσης

Η τμηματική χορήγηση του αζώτου αποτελεί βασική αρχή στη θρέψη των σιτηρών, καθώς επιτρέπει την καλύτερη κάλυψη των αναγκών των φυτών σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει τόσο στη βελτίωση της απόδοσης όσο και στη διασφάλιση της ποιότητας του τελικού προϊόντος.

Το σημείο που κάνει τη διαφορά

Η επιφανειακή λίπανση στα χειμερινά σιτηρά δεν είναι μια απλή συμπληρωματική εφαρμογή, αλλά μια στοχευμένη πρακτική που επηρεάζει άμεσα την πορεία της καλλιέργειας. Η σωστή επιλογή τύπου λιπάσματος, η προσαρμογή στις συνθήκες του εδάφους και η ορθολογική κατανομή των μονάδων αζώτου αποτελούν τα βασικά στοιχεία για μια αποδοτική και οικονομικά βιώσιμη παραγωγή.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2016, «ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ για τα χειμερινά σιτηρά, τον αραβόσιτο και το βαμβάκι», Νίκος Κατσένιος, σελ. 56–58

Η λίπανση στον αραβόσιτο αποτελεί έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για την επίτευξη υψηλών αποδόσεων, αλλά και για τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας της καλλιέργειας. Δεν πρόκειται για μια σταθερή «συνταγή», αλλά για μια διαδικασία που απαιτεί κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων κάθε αγρού και προσαρμογή των επιλογών του παραγωγού στα διαθέσιμα δεδομένα.

Η ορθολογική θρέψη βασίζεται στη σωστή εκτίμηση των αναγκών της καλλιέργειας, των εδαφικών αποθεμάτων και των συνθηκών που επικρατούν, ώστε η εφαρμογή λιπασμάτων να είναι τόσο αποτελεσματική όσο και οικονομικά αποδεκτή.

Οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν τη λίπανση

Η κατάρτιση ενός προγράμματος λίπανσης δεν μπορεί να γίνει αυθαίρετα. Ο παραγωγός καλείται να συνυπολογίσει μια σειρά από κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τη θρέψη του φυτού. Καταρχάς, σημαντικό ρόλο παίζουν οι συνολικές ανάγκες της καλλιέργειας σε θρεπτικά στοιχεία, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την αναμενόμενη απόδοση. Για παράδειγμα, για παραγωγή 1.000 κιλών καρπού, ο αραβόσιτος απομακρύνει περίπου 18–20 κιλά αζώτου, 3,0–3,5 κιλά φωσφόρου και 15–18 κιλά καλίου από το έδαφος, γεγονός που δείχνει το μέγεθος των αναγκών της καλλιέργειας.

Παράλληλα, η γνώση της γονιμότητας του εδάφους – είτε μέσω ιστορικού είτε μέσω αναλύσεων – αποτελεί βασική προϋπόθεση για σωστές αποφάσεις. Ο ρυθμός απορρόφησης των θρεπτικών στοιχείων καθορίζει και το πότε πρέπει να εφαρμοστούν τα λιπάσματα, ενώ οι εδαφοκλιματικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη διαθεσιμότητα και την πρόσληψή τους. Επιπλέον, το υβρίδιο που επιλέγεται και η πυκνότητα σποράς επηρεάζουν τις απαιτήσεις της καλλιέργειας. Τέλος, δεν πρέπει να αγνοούνται οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των θρεπτικών στοιχείων, καθώς η παρουσία ενός στοιχείου μπορεί να ενισχύσει ή να περιορίσει την απορρόφηση κάποιου άλλου.

Πότε «ζητά» θρεπτικά στοιχεία ο αραβόσιτος

Η κατανόηση του ρυθμού πρόσληψης των θρεπτικών στοιχείων είναι καθοριστική για τον σωστό χρονισμό της λίπανσης. Στα πρώτα στάδια ανάπτυξης, το φυτό προσλαμβάνει σχετικά μικρές ποσότητες. Ωστόσο, καθώς εξελίσσεται η ανάπτυξη, οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά. Ιδιαίτερα έντονη είναι η ζήτηση σε άζωτο και φώσφορο στο στάδιο από την εμφάνιση της φόβης έως το μετάξωμα, καθώς και κατά την αρχή του γεμίσματος των καρπών, ενώ σε αυτή την περίοδο απορροφάται και το μεγαλύτερο ποσοστό του συνολικού αζώτου της καλλιέργειας.

Αντίστοιχα, το κάλιο παρουσιάζει ταχεία πρόσληψη σε μεταγενέστερα στάδια, με τη μεγαλύτερη απορρόφηση να πραγματοποιείται σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι η χρονική τοποθέτηση της λίπανσης είναι εξίσου σημαντική με την ποσότητα.

Άζωτο: Το κλειδί της απόδοσης, αλλά με μέτρο

Το άζωτο είναι το στοιχείο που επηρεάζει περισσότερο από κάθε άλλο την ανάπτυξη και την παραγωγή του αραβοσίτου. Για τον λόγο αυτό, συχνά εφαρμόζονται υψηλές ποσότητες, με στόχο τη μεγιστοποίηση της απόδοσης. Ωστόσο, η υπερβολική χρήση δεν συνεπάγεται απαραίτητα καλύτερα αποτελέσματα. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε σπατάλη πόρων και αυξημένο κίνδυνο περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής.

Επιπλέον, μόνο ένα μέρος του αζώτου που εφαρμόζεται αξιοποιείται τελικά από το φυτό, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη σωστή δοσολογία, καθώς συχνά απορροφάται μόλις το 50–60% της ποσότητας που εφαρμόζεται. Οι ανάγκες διαφοροποιούνται ανάλογα με τις συνθήκες του αγρού και το ιστορικό του, γι’ αυτό και δεν υπάρχει μία ενιαία σύσταση για όλους.

Στην πράξη, η εφαρμογή του αζώτου γίνεται συνήθως τμηματικά, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες της καλλιέργειας στις κρίσιμες φάσεις ανάπτυξης, ενώ για την επίτευξη υψηλών αποδόσεων εφαρμόζονται ενδεικτικά 20–30 μονάδες αζώτου ανά στρέμμα, χωρίς αυτό να αποτελεί καθολικό κανόνα.

Φώσφορος: Σταθερός αλλά απαραίτητος

Ο φώσφορος αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη του αραβοσίτου, αν και η ανταπόκριση της καλλιέργειας δεν είναι τόσο έντονη όσο στο άζωτο. Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι μεγάλο μέρος του παραμένει στο έδαφος και αξιοποιείται σε επόμενες καλλιεργητικές περιόδους, καθώς μόνο ένα 5–20% της ποσότητας που εφαρμόζεται χρησιμοποιείται την ίδια χρονιά. Για τον λόγο αυτό, η προηγούμενη λίπανση και τα αποθέματα του εδάφους πρέπει πάντα να λαμβάνονται υπόψη.

Σε εδάφη με επαρκή αποθέματα, οι ανάγκες μπορεί να είναι περιορισμένες, ακόμη και σε επίπεδα 0–3,6 κιλά P₂O₅ ανά στρέμμα, ενώ σε εδάφη που δεν έχουν δεχθεί φωσφορική λίπανση, οι απαιτήσεις αυξάνονται σημαντικά και μπορεί να φτάσουν τα 11,3–22,5 κιλά P₂O₅ ανά στρέμμα.

Κάλιο: Συχνά επαρκές, αλλά όχι πάντα

Το κάλιο είναι το δεύτερο σε σημασία στοιχείο μετά το άζωτο ως προς την ποσότητα που απορροφά ο αραβόσιτος, με ανάγκες που φτάνουν περίπου τα 15–18 κιλά ανά 1.000 κιλά παραγωγής. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ελληνικά εδάφη διαθέτουν επάρκεια, γεγονός που μειώνει την ανάγκη για συστηματική λίπανση. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για όλους τους αγρούς. Σε περιπτώσεις έλλειψης, η εφαρμογή περίπου 20–25 μονάδων καλίου ανά στρέμμα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη σωστή ανάπτυξη της καλλιέργειας.

Ιχνοστοιχεία: Η σημασία του ψευδαργύρου

Αν και σπανίως παρατηρούνται ελλείψεις σε ιχνοστοιχεία στον αραβόσιτο, ο ψευδάργυρος αποτελεί εξαίρεση. Προβλήματα εμφανίζονται κυρίως σε συγκεκριμένες συνθήκες, όπως εδάφη με υψηλό pH ή υψηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αντιμετώπιση μπορεί να γίνει αποτελεσματικά με διαφυλλικές εφαρμογές.

Η ουσία της σωστής λίπανσης

Η λίπανση στον αραβόσιτο δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά μια στοχευμένη πρακτική που απαιτεί γνώση και προσαρμογή. Ο παραγωγός που λαμβάνει υπόψη τα δεδομένα του αγρού του και τις ανάγκες της καλλιέργειας μπορεί να πετύχει καλύτερη αξιοποίηση των εισροών, υψηλότερες αποδόσεις και ταυτόχρονα να μειώσει το κόστος και τις απώλειες.

Η ισορροπία μεταξύ παραγωγικότητας και ορθολογικής διαχείρισης είναι το ζητούμενο, και η σωστή θρέψη αποτελεί το βασικό εργαλείο για να επιτευχθεί.

Πηγή: Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2010 «Η θρέψη και λίπανση του αραβοσίτου», Πέτρος Α. Βαχαμίδης και Δ. Μπιλάλης, σελ. 36-39

Η Τουρκική Κρατική Υπηρεσία Προμηθειών Τροφίμων αγόρασε, όπως είχε προγραμματιστεί, περίπου 280 χιλιάδες τόνους καλαμποκιού για ζωοτροφές σε διαγωνισμό, που έγινε στις 16 Μαρτίου.

Από αυτόν τον όγκο, οι 150 χιλιάδες τόνοι καλαμποκιού αγοράστηκαν από αποθήκες στην Τουρκία, σε τιμή που κυμαινόταν από 215,65 έως 226,27 ευρώ/τόνο.

Οι υπόλοιποι 130 χιλιάδες τόνοι αγοράστηκαν σε τιμές (C&F) από 216,52 έως 218,47 ευρώ ο τόνος.

Η παράδοση του καλαμποκιού θα γίνει με προγραμματισμένες αποστολές, από τις 25 Μαρτίου έως τις 10 Απριλίου 2026, σε φορτία των 20 έως 60 χιλιάδων τόνων.

Σύμφωνα με την εμπορική συμφωνία προβλέπεται η παράδοση 100 χιλιάδων τόνων καλαμποκιού στο λιμάνι της Σμύρνης, 80 χιλιάδων τόνων στο Καράς, 70 χιλιάδων τόνων στο Μπαντίρμα και 25 χιλιάδων τόνων στη Σαμψούντα.

Στο μεταξύ το ουκρανικό καλαμπόκι, κατά τη διάρκεια των δύο εβδομάδων του πολέμου στο Ιράν, έχει αυξηθεί - κατά 0,87 έως 1,73 ευρώ ο τόνος - και κυμαίνεται από 184,66 έως 185,52 ευρώ ο τόνος, ανάλογα την ποιότητα.

Οι έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων άφησαν πίσω τους ένα βαρύ αποτύπωμα στις αγροτικές εκτάσεις του Έβρου, μετατρέποντας χιλιάδες στρέμματα σε στάσιμες υδάτινες επιφάνειες και ανατρέποντας τον καλλιεργητικό σχεδιασμό μιας ολόκληρης περιοχής.

Πέρα από τις άμεσες καταστροφές, το πραγματικό μέγεθος των επιπτώσεων αρχίζει τώρα να αποκαλύπτεται: καθυστερήσεις στις σπορές, αλλαγές στις καλλιέργειες, αυξημένος κίνδυνος ασθενειών και σημαντικές απώλειες παραγωγής. Ο κ. Στυλιανός Τσακίρης, γεωπόνος από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», περιγράφει με σαφήνεια στον ΑγροΤύπο την κατάσταση που διαμορφώνεται στο πεδίο.

Πλημμυρισμένα χωράφια και ολοκληρωτική καταστροφή καλλιεργειών

Σύμφωνα με τον κ. Τσακίρη, η έκταση του φαινομένου είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς «με τις τελευταίες πλημμύρες, σε όλο τον Έβρο, περίπου 150 χιλιάδες στρέμματα είναι τα πλημμυρισμένα», δίνοντας μια σαφή εικόνα της πίεσης που δέχεται ο αγροτικός τομέας της περιοχής. Όπως διευκρινίζει, στην περιοχή της Ορεστιάδας τα στρέμματα είναι λιγότερα, ωστόσο η ζημιά παραμένει σημαντική, με το πρόβλημα να εκτείνεται και σε άλλες περιοχές όπως το Διδυμότειχο, το Αμόριο, τα Λάβαρα και το Σουφλί.

Το μεγαλύτερο πλήγμα καταγράφεται στις ήδη εγκατεστημένες καλλιέργειες σιτηρών, με τον γεωπόνο να τονίζει χαρακτηριστικά πως «τα στάρια που ήταν σπαρμένα είναι για καταστροφή», ενώ σε σχετική διευκρίνιση ξεκαθαρίζει ότι η εικόνα είναι καθολική: «Όλα».

Σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως εξηγεί, δεν υπάρχουν περιθώρια παρέμβασης, αφού «δεν μπορούν να κάνουν κάτι στο χωράφι τους… έχει τελειώσει αυτή η καλλιέργεια», γεγονός που μεταφράζεται άμεσα σε οικονομική απώλεια για τους παραγωγούς. Ήδη έχουν κινηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες, καθώς «έχει γίνει η αναγγελία του ΕΛΓΑ, έχουν γίνει δηλώσεις από τους παραγωγούς», ωστόσο η αγωνία παραμένει μέχρι την ολοκλήρωση των αποζημιώσεων.

Την ίδια στιγμή, προβλήματα καταγράφονται και σε χωράφια που δεν πλημμύρισαν πλήρως, αλλά επηρεάστηκαν από τις έντονες βροχοπτώσεις, με τον κ. Τσακίρη να επισημαίνει ότι παρατηρούνται «πολύ αραιοί πληθυσμοί μέσα στα χωράφια… ανομοιόμορφο και αραιό φύτρωμα», κάτι που προδιαγράφει μειωμένες αποδόσεις.

Στις περιπτώσεις πλήρους καταστροφής, όπως εξηγεί, οι παραγωγοί θα πρέπει να περιμένουν την αποστράγγιση και στη συνέχεια «να μπουν σε μια άλλη καλλιέργεια, είτε ηλίανθο είτε καλαμπόκι», προσαρμόζοντας εκ νέου τον σχεδιασμό τους.

Καθυστερήσεις και αλλαγές καλλιεργειών

Η επόμενη μέρα των πλημμυρών δεν περιορίζεται μόνο στις άμεσες απώλειες, αλλά επηρεάζει συνολικά τον καλλιεργητικό σχεδιασμό, οδηγώντας τους παραγωγούς σε αναγκαστικές προσαρμογές και επαναξιολόγηση των επιλογών τους. Όπως διευκρινίζει, δεν επηρεάστηκαν μόνο τα πλημμυρισμένα χωράφια, καθώς «δεν ήταν όλα πλημμυρισμένα… αλλά τα πολλά χιλιοστά δημιούργησαν θέματα», δείχνοντας ότι η επίδραση των βροχοπτώσεων ήταν ευρύτερη.

Όπως εξηγεί ο κ. Τσακίρης, πολλές από τις καλλιέργειες που είχαν προγραμματιστεί για την περίοδο αυτή δεν θα μπορέσουν να υλοποιηθούν, καθώς «καλλιέργειες όπως φασολάκια, αρακάδες για κάποιες τοπικές βιοτεχνίες παίρνουν αναβολή, χάνουν την εποχή σποράς, δεν μπορούν να μπουν πλέον», γεγονός που δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην τοπική παραγωγή.

Παράλληλα, παρατηρείται μια αναγκαστική μετατόπιση καλλιεργειών σε άλλες περιοχές, με τον ίδιο να σημειώνει ότι «γίνεται μια μετατόπιση αυτών των καλλιεργειών σε άλλες περιοχές… σε κομμάτια που δεν είχαν θέμα με την πλημμύρα», κάτι που αλλάζει ουσιαστικά τον χάρτη της καλλιέργειας στην ευρύτερη περιοχή.Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «επηρεάζει το παζλ των καλλιεργειών που θα παίξουν σε αυτή την περιοχή», αποτυπώνοντας τη συνολική ανατροπή στον σχεδιασμό. Η καθυστέρηση των εργασιών επηρεάζει άμεσα και τις επιλογές των παραγωγών για τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες, με τον γεωπόνο να επισημαίνει πως «μας επηρεάζει αυτό στις επιλογές των καλλιεργειών των ανοιξιάτικων», υπογραμμίζοντας ότι ο χρόνος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.

Ειδικά για συγκεκριμένες καλλιέργειες, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι καθοριστικές, καθώς «αν πάει πολύ πίσω… τα βαμβάκια ενδεχομένως να μην προλάβουν», ενώ για το καλαμπόκι απαιτείται προσαρμογή, αφού «θα πρέπει να μπουν μικρού βιολογικού κύκλου», ώστε να αποφευχθούν προβλήματα υγρασίας το φθινόπωρο. Η χρονική καθυστέρηση δεν είναι μικρή, καθώς όπως αναφέρει «μπορεί να πάει και 20 ημέρες… σε κάποια σημεία μπορεί να πάει και ένα μήνα ακόμα», ανάλογα με την αποστράγγιση των χωραφιών και τη μορφολογία του εδάφους.

Προβλήματα στο έδαφος και καλλιεργητικές πρακτικές

Παράλληλα, όπως επισημαίνει ο γεωπόνος, οι βροχοπτώσεις επηρέασαν και βασικές καλλιεργητικές πρακτικές, καθώς «είχαμε μια καθυστέρηση όσον αφορά τη λίπανση των καλλιεργειών… πήγαμε πιο πίσω», κάτι που επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη των φυτών και την τελική παραγωγή.

Την ίδια στιγμή, η αυξημένη υγρασία δημιουργεί επιπλέον κινδύνους για τη δομή του εδάφους, με τον κ. Τσακίρη να προειδοποιεί ότι «αν μπει ο αγρότης με τα μηχανήματά του σε ένα υγρό αγρό και το συμπιέσει το έδαφος… οι αποδόσεις είναι πολύ χαμηλές», επισημαίνοντας τη σημασία της σωστής χρονικής επιλογής των εργασιών.

Η προετοιμασία των χωραφιών απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς όπως σημειώνει «πρέπει να γίνει προσεκτική κατεργασία και όταν το χωράφι είναι στο ρόγο του», ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στη δομή του εδάφους. Για τον λόγο αυτό, όπως τονίζει, απαιτείται προσοχή και υπομονή, καθώς «χρειάζεται μια προσοχή, λίγο υπομονή να έρθει στο ρόγο του το χωράφι», πριν πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες καλλιεργητικές παρεμβάσεις.

Έξαρση μυκητολογικών ασθενειών και ανάγκη άμεσης φυτοπροστασίας

Πέρα από τις άμεσες ζημιές που προκάλεσαν οι πλημμύρες, ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η εικόνα που διαμορφώνεται στις καλλιέργειες που δεν επλήγησαν άμεσα, αλλά επηρεάστηκαν από τις έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις. Όπως επισημαίνει ο κ. Τσακίρης, οι μυκητολογικές προσβολές έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους σε μεγάλη έκταση, καθώς «έχουμε παρατηρήσει μυκητολογικές προσβολές σχεδόν καθολικά», γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα για τη διαχείριση των καλλιεργειών.

Κυρίαρχη ασθένεια στο σιτάρι, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η σεπτόρια, με τον γεωπόνο να τονίζει ότι «η σεπτόρια είναι ο κυρίαρχος μύκητας που βλέπουμε», ενώ παράλληλα καταγράφονται και «σκωριάσεις στα φυλλώματα σε λιγότερο βαθμό», οι οποίες ενισχύονται από τις συνθήκες υψηλής υγρασίας.

Η κατάσταση αυτή καθιστά αναγκαία την άμεση αντίδραση των παραγωγών, καθώς όπως προειδοποιεί «θα πρέπει οι παραγωγοί να μπουν στη λογική να καταπολεμήσουμε και μύκητες στα φυτά του σταριού, γιατί θα μας μειώσουν την απόδοση», υπογραμμίζοντας τον άμεσο κίνδυνο απώλειας παραγωγής.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ίδιος προτείνει συγκεκριμένες πρακτικές, σημειώνοντας ότι « να κάνουν κάποια μυκητοκτόνα οι παραγωγοίμαζί με τη ζιζανιοκτονία που κάνουν αυτή την εποχή», ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση των ασθενειών. Όπως εξηγεί, οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά τις βροχοπτώσεις ευνοούν έντονα την ανάπτυξη παθογόνων, καθώς «είναι πολύ πιο ανοιχτό το ενδεχόμενο να έχουμε προσβολές», καθιστώντας τη φυτοπροστασία κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση της παραγωγής.

Η διαχείριση των ζιζανίων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την καλλιέργεια του ρυζιού. Η παρουσία ειδών όπως το κόκκινο ρύζι και άλλα υδροχαρή ζιζάνια μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ανάπτυξη της καλλιέργειας και την τελική παραγωγή. Στο πλαίσιο των καλλιεργητικών πρακτικών που εφαρμόζονται για τον περιορισμό των ζιζανίων, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τεχνική της ψευδοσποράς, μια μέθοδος που στοχεύει στη μείωση των πληθυσμών ζιζανίων πριν ακόμη εγκατασταθεί η καλλιέργεια στο χωράφι.

Η πρακτική αυτή βασίζεται σε μια απλή αλλά στοχευμένη καλλιεργητική λογική: δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες ώστε να φυτρώσουν πρώτα τα ζιζάνια και στη συνέχεια αυτά καταστρέφονται πριν από τη σπορά του ρυζιού. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται σημαντικά η πίεση των ζιζανίων μέσα στον ορυζώνα κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξης της καλλιέργειας.

Τι είναι η τεχνική της ψευδοσποράς

Η ψευδοσπορά αποτελεί μια καλλιεργητική τεχνική που βασίζεται στην προετοιμασία της σποροκλίνης όπως θα γινόταν και για την κανονική σπορά του ρυζιού, χωρίς όμως να πραγματοποιείται άμεσα η εγκατάσταση της καλλιέργειας. Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε να βλαστήσουν οι σπόροι των ζιζανίων που βρίσκονται στο έδαφος και στη συνέχεια να καταστραφούν πριν από τη σπορά του ρυζιού.

Η διαδικασία περιλαμβάνει την κατάκλυση των αγροτεμαχίων με μικρή ποσότητα αρδευτικού νερού περίπου έναν μήνα πριν την κανονική σπορά, ώστε να ενεργοποιηθεί η βλάστηση των ζιζανίων. Ακολουθεί απομάκρυνση του νερού και επιφανειακή κατεργασία του εδάφους με σκοπό την καταστροφή των νεαρών ζιζανίων που έχουν ήδη φυτρώσει. Μετά την ολοκλήρωση αυτού του σταδίου πραγματοποιείται η κανονική σπορά του ρυζιού.

Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο αριθμός των ζιζανίων που θα εμφανιστούν μέσα στην καλλιέργεια, καθώς σημαντικό μέρος του αποθέματος σπόρων στο έδαφος έχει ήδη φυτρώσει και καταστραφεί.

Ζιζάνια που μπορούν να περιοριστούν

Η εφαρμογή της ψευδοσποράς μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διαχείριση τόσο ανθεκτικών όσο και ευαίσθητων πληθυσμών ζιζανίων. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η επίδρασή της στον περιορισμό του κόκκινου ρυζιού, ενός από τα σημαντικότερα προβλήματα των ορυζώνων.

Παράλληλα, η πρακτική αυτή μπορεί να συμβάλει στη μείωση πληθυσμών και άλλων ζιζανίων που εμφανίζονται συχνά στους ορυζώνες, όπως η μουχρίτσα, η μοσχοκύπερη, η αμμάνια, η ετερανθέρα, η νεραγριάδα, το νεροκάλαμο, η λεπτοχλόη, η λέρσια, ο σκίρπος, το ραγάζι, το βούτομο, το ψαθί, τα λιντέρνια, το πεντάνευρο και η νεροπιπεριά.

Η αποτελεσματικότητα της τεχνικής μπορεί να ενισχυθεί όταν συνδυάζεται με επιπλέον πρακτικές απομάκρυνσης των ζιζανίων που εμφανίζονται στους ορυζώνες, είτε με χημικές είτε με χειρονακτικές επεμβάσεις. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η παραγωγή νέων σπόρων και μειώνεται σταδιακά το απόθεμα σπόρων ζιζανίων στο έδαφος.

Πρακτικές που αυξάνουν την αποτελεσματικότητα

Για να αποδώσει καλύτερα η τεχνική της ψευδοσποράς, σημαντικό ρόλο παίζει η συνολική διαχείριση της καλλιέργειας. Η σωστή προετοιμασία της σποροκλίνης, η ορθολογική λίπανση, η επιλογή ανταγωνιστικών ποικιλιών ρυζιού, η πυκνή σπορά και η κατάλληλη διαχείριση του νερού μπορούν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της πρακτικής απέναντι στα ζιζάνια.

Εξίσου σημαντική θεωρείται η χρήση σπόρου ρυζιού απαλλαγμένου από ζιζάνια, καθώς έτσι μειώνεται η πιθανότητα εισαγωγής νέων ειδών στο χωράφι και ενισχύεται η συνολική αποτελεσματικότητα της διαχείρισης.

Καθοριστική είναι και η σωστή κατεργασία του εδάφους πριν τη σπορά. Όταν η επιφανειακή κατεργασία πραγματοποιείται σε μικρό βάθος, περίπου 4 έως 5 εκατοστά, και ενώ τα ζιζάνια βρίσκονται ακόμη σε νεαρό στάδιο ανάπτυξης, καταστρέφονται αποτελεσματικά τα φυτρωμένα φυτά χωρίς να μεταφέρονται νέοι σπόροι ζιζανίων από βαθύτερα στρώματα του εδάφους στην επιφάνεια.

Σε βάθος χρόνου, η αποτελεσματικότητα της πρακτικής μπορεί να ενισχυθεί και με την περιοδική εφαρμογή βαθιού οργώματος ανά τρία έως τέσσερα έτη, καθώς με αυτόν τον τρόπο οι σπόροι των ζιζανίων ενσωματώνονται σε μεγαλύτερο βάθος στο έδαφος, όπου δεν μπορούν να φυτρώσουν.

Οφέλη για την καλλιέργεια και το περιβάλλον

Η εφαρμογή της ψευδοσποράς μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη στην καλλιέργεια του ρυζιού. Η μείωση των πληθυσμών των ζιζανίων συμβάλλει στον περιορισμό της χρήσης ζιζανιοκτόνων πριν από τη σπορά, αλλά και στη μείωση του αριθμού των επεμβάσεων μέσα στους ορυζώνες.

Παράλληλα, περιορίζεται η πιθανότητα εμφάνισης και εξέλιξης νέων ανθεκτικών πληθυσμών ζιζανίων, γεγονός που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη μακροχρόνια διαχείριση της καλλιέργειας. Η μείωση της χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων συμβάλλει επίσης στον περιορισμό της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και των επιπτώσεων σε οργανισμούς μη στόχους.

Επιπλέον, η μείωση των επεμβάσεων μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό του κόστους παραγωγής, συμβάλλοντας στη βελτίωση της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Δυσκολίες και περιορισμοί της εφαρμογής

Παρά τα πλεονεκτήματα της πρακτικής, η εφαρμογή της ψευδοσποράς συνοδεύεται και από ορισμένες δυσκολίες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Η σπορά του ρυζιού πραγματοποιείται συνήθως δύο έως τρεις εβδομάδες αργότερα σε σχέση με τις καλλιέργειες όπου δεν εφαρμόζεται η τεχνική, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα αξιοποίησης ποικιλιών με μεγαλύτερη βλαστική περίοδο.

Η καθυστέρηση αυτή ενδέχεται να επηρεάσει την απόδοση ορισμένων ποικιλιών, με πιθανή μείωση που μπορεί να φτάσει τα 100 έως 200 κιλά ανά στρέμμα, αν και η τελική παραγωγή εξαρτάται και από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες καθώς και από τις καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρμόζονται.

Παράλληλα, η πρακτική απαιτεί μεγαλύτερο χρόνο παροχής αρδευτικού νερού για την κατάκλυση των ορυζώνων, γεγονός που μπορεί να αυξήσει το κόστος χρήσης νερού. Επιπλέον, σε εδάφη βαριά και ιδιαίτερα υγρά η εφαρμογή της τεχνικής μπορεί να είναι δυσκολότερη, καθώς η έγκαιρη και κατάλληλη κατεργασία του εδάφους δεν είναι πάντα εφικτή.

Μια πρακτική που μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση των ζιζανίων

Η ψευδοσπορά αποτελεί μια καλλιεργητική πρακτική που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαχείριση των ζιζανίων στους ορυζώνες. Ο περιορισμός των πληθυσμών ζιζανίων πριν ακόμη εγκατασταθεί η καλλιέργεια μπορεί να διευκολύνει τη συνολική διαχείριση του αγρού και να μειώσει την ανάγκη για επεμβάσεις κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 3/2018, «Η εφαρμογή της ψευδοσποράς για αντιμετώπιση ζιζανίων σε ορυζώνες», Η. Ελευθεροχωρινός, σελ. 66-67.

Η πολεμική σύγκρουση στην Μέση Ανατολή έχει φέρει μια αύξηση στις τιμές των σιτηρών, κάτι που είχε σαν αποτέλεσμα αυτή την περίοδο αγρότες από Βόρεια και Νότια Αμερική να προχωρήσουν σε πώληση αποθεμάτων τους.

Στο μεταξύ ο κρατικός οργανισμός σιτηρών της Ιορδανίας (ΜΙΤ), μετά από διεθνή διαγωνισμό, που έγινε την Τετάρτη (11 Μαρτίου), αγόρασε περίπου 50.000 τόνους κριθαριού για ζωοτροφές.

Το κριθάρι αγοράστηκε από τον εμπορικό οίκο CHS, σε εκτιμώμενη τιμή (C&F) 227,69 ευρώ ανά τόνο, με την αποστολή του φορτίου να έχει προγραμματιστεί για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου.

Κύκλοι του διεθνούς εμπορίου αναφέρουν ότι άλλες εταιρείες που συμμετείχαν στο διαγωνισμό ήταν: η Cargill που προσέφερε 238,76 ευρώ/τόνο, η Louis Dreyfus στα 237,93 ευρώ/τόνο, η Bunge στα 231,83 ευρώ/τόνο, η Buildcom στα 237,29 ευρώ/τόνο, η Ameropa 237,84 ευρώ/τόνο και η Olam στα 230,64 ευρώ/τόνο.

Η Ιορδανία αναμένεται να εκδώσει σύντομα νέο διαγωνισμό για την αγορά επιπλέον 120.000 τόνων κριθής για ζωοτροφές .

Την ίδια ημέρα όμως είχαμε αγορά σιταριού (σκληρού και μαλακού) από τη Νότια Κορέα.

Συγκεκριμένα, στις 11 Μαρτίου, μια ομάδα νοτιοκορεάτικων εταιρειών αγόρασε 32.000 τόνους σιταριού για άλεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το σιτάρι αγοράστηκε από την United Grain Corporation, για παράδοση από τις 15 Ιουλίου έως τις 31 Ιουλίου σε τιμή FOB:

• Μαλακό σιτάρι (SWW) με περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 9,5-11%, σε τιμή 200,45 ευρώ ανά τόνο.
• Σκληρό σιτάρι (HRW) με περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 11,5%, σε τιμή από 235,31 ευρώ ανά τόνο.
• Σκληρό Ανοιξιάτικο Σιτάρι (DNS) με περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 14%, σε τιμή από 235,31 ευρώ ανά τόνο.

Η διαδικασία της σποράς αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες καλλιεργητικές πρακτικές για τις εαρινές καλλιέργειες και συνδέεται άμεσα με τις τελικές αποδόσεις της φυτείας. Στον αραβόσιτο, η επιτυχής εγκατάσταση της καλλιέργειας εξαρτάται από ένα σύνολο παραγόντων που δρουν ταυτόχρονα στο χωράφι. Η επαρκής υγρασία του εδάφους, η κατάλληλη θερμοκρασία, το σωστό βάθος και η πυκνότητα σποράς, καθώς και η επιλογή κατάλληλου υβριδίου και σπόρου με υψηλή βλαστικότητα αποτελούν στοιχεία που καθορίζουν την ομοιόμορφη εγκατάσταση της καλλιέργειας.

Όταν αυτοί οι παράγοντες συνδυαστούν σωστά, μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος αποτυχημένου φυτρώματος και αποφεύγεται η επανασπορά, μια διαδικασία που αυξάνει το κόστος παραγωγής και συχνά οδηγεί σε καλλιέργειες με προβληματική ανάπτυξη.

Η σημασία του συγχρονισμένου φυτρώματος

Στον αραβόσιτο, ζητούμενο για τον παραγωγό είναι η όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφη εμφάνιση των φυτών στον αγρό. Η επιλογή της κατάλληλης ημερομηνίας σποράς και του υβριδίου σχετίζεται άμεσα με τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν μετά τη σπορά.

Όταν οι σπόροι τοποθετούνται στο έδαφος υπό κατάλληλες συνθήκες, το σωστό βάθος και η σωστή πυκνότητα σποράς συμβάλλουν στην ομοιομορφία του φυτρώματος. Αντίθετα, όταν υπάρχει ανομοιομορφία στην υγρασία του εδάφους ή στο βάθος σποράς, παρατηρείται συχνά καθυστέρηση στο φύτρωμα ορισμένων φυτών. Τα φυτά αυτά προσπαθούν στη συνέχεια να «προλάβουν» την ανάπτυξη των υπολοίπων, γεγονός που οδηγεί συχνά σε λεπτοστέλεχα φυτά και σε μειωμένη παραγωγικότητα.

Θερμοκρασία και υγρασία εδάφους

Η θερμοκρασία του εδάφους παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία του φυτρώματος. Ο σπόρος του καλαμποκιού φυτρώνει πιο γρήγορα και πιο ομοιόμορφα όταν η θερμοκρασία του εδάφους σε βάθος 5-6 εκατοστών ξεπερνά τους 10°C.

Σε θερμοκρασία γύρω στους 12°C το φύτρωμα μπορεί να εμφανιστεί περίπου σε 20 ημέρες, ενώ όταν η θερμοκρασία φτάσει τους 15°C η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί σε περίπου 10 ημέρες.

Παράλληλα, ο σπόρος χρειάζεται να απορροφήσει ποσότητα νερού ίση περίπου με το 30% του αρχικού του βάρους. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητη η επαρκής εδαφική υγρασία, αλλά και η καλή επαφή του σπόρου με το έδαφος. Η επιλογή του χρόνου σποράς αποτελεί συνεπώς σημαντική απόφαση για τον παραγωγό. Σε αρκετές περιπτώσεις η πρώιμη σπορά μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα, όπως πρώιμη άνθηση, μειωμένες ανάγκες άρδευσης, αποφυγή ορισμένων γενεών εντομολογικών εχθρών και αποφυγή υψηλών θερμοκρασιών κατά την ανάπτυξη των φυτών.

Το σωστό βάθος σποράς

Το βάθος στο οποίο τοποθετείται ο σπόρος στο έδαφος αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την επιτυχία της σποράς. Η επιλογή του κατάλληλου βάθους εξαρτάται κυρίως από τον τύπο του εδάφους και από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν μετά τη σπορά. Σε γενικές γραμμές, το προτεινόμενο βάθος σποράς για το καλαμπόκι κυμαίνεται μεταξύ 3 και 5 εκατοστών. Σε βαριά εδάφη η σπορά γίνεται συνήθως πιο επιφανειακά, ενώ σε ελαφρά ή αμμώδη εδάφη μπορεί να γίνει ελαφρώς βαθύτερα.

Η ποσότητα βροχής που θα ακολουθήσει μετά τη σπορά μπορεί επίσης να επηρεάσει την επιλογή του βάθους, καθώς η δομή και η συμπεριφορά του εδάφους μεταβάλλονται ανάλογα με τον τύπο του.

Πυκνότητα σποράς και διάταξη φυτών

Η πυκνότητα των φυτών αποτελεί ακόμη έναν βασικό παράγοντα που επηρεάζει την τελική παραγωγή. Η επιλογή της κατάλληλης πυκνότητας εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του υβριδίου αλλά και από τον τρόπο διάταξης των φυτών στο χωράφι.

Για υβρίδια μεγάλου βιολογικού κύκλου, η πυκνότητα κυμαίνεται συνήθως στα 7.000 έως 7.500 φυτά ανά στρέμμα, ενώ για υβρίδια μικρότερου βιολογικού κύκλου μπορεί να φτάσει τα 8.000 έως 8.500 φυτά ανά στρέμμα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται σπορά σε δίδυμες γραμμές, όπου η πυκνότητα μπορεί να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, φτάνοντας έως και τα 10.000 φυτά ανά στρέμμα, χωρίς να δημιουργείται έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των φυτών. Η πρακτική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες αποδόσεις, όταν εφαρμόζεται σωστά.

Η σωστή εγκατάσταση της καλλιέργειας

Η επιτυχία στη σπορά του αραβόσιτου δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα αλλά από τη σωστή διαχείριση πολλών στοιχείων ταυτόχρονα. Η επαρκής υγρασία του εδάφους, η κατάλληλη θερμοκρασία, το σωστό βάθος και η σωστή πυκνότητα σποράς, σε συνδυασμό με την επιλογή ποιοτικού σπόρου και υβριδίου, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ομοιόμορφη εγκατάσταση της καλλιέργειας.

Όταν οι επιλογές αυτές γίνουν σωστά από την αρχή, ο παραγωγός μπορεί να αποφύγει προβλήματα στο φύτρωμα, να μειώσει τον κίνδυνο επανασποράς και να θέσει τις βάσεις για μια παραγωγική καλλιεργητική περίοδο.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2016, «Σπορά βαμβακιού και αραβοσίτου», Ν. Κατσένιος, σελ. 52–54.

Σήμα κινδύνου για το ευρωπαϊκό ρύζι κρούουν οι παραγωγοί και η εφοδιαστική αλυσίδα της Ευρώπης, καθώς όπως προειδοποιούν η καλλιέργεια έχει εισέλθει σε κρίση και η αγορά σε αβεβαιότητα.

Η αυξανόμενη πίεση που ασκείται στην ευρωπαϊκή ρυζοκαλλιέργεια, όπως αναφέρουν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί και η βιομηχανία, οφείλεται στην αύξηση του κόστους παραγωγής, στις αυστηρές κανονιστικές απαιτήσεις στην ΕΕ και στη σημαντική αύξηση των εισαγωγών στην ευρωπαϊκή αγορά.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές αγοράς του ακατέργαστου ρυζιού έχουν υποστεί σημαντική πίεση τους τελευταίους μήνες. Ως απάντηση, ορισμένοι παραγωγοί μετατοπίζουν την παραγωγή τους προς τις ποικιλίες Japonica. Ωστόσο, εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερπροσφορά και σε αυτό το τμήμα της αγοράς, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τη σταθερότητα των τιμών σε ολόκληρο τον τομέα.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ευρωπαϊκές αγροτοσυνδικαλιστικές οργανώσεις Copa-Cogeca, η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Βιομηχανιών Ρυζιού (FERM) και η Ιταλική Εθνική Αρχή Ρυζιού (ENTE NAZIONALE RISI) με κοινή τους δήλωση, ζητούν την επανεξέταση των υφιστάμενων μέσων πολιτικής, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα σταθεροποιηθεί η αγορά. Χωρίς άμεσες διορθωτικές ενέργειες, η παραγωγή ρυζιού δεν έχει μέλλον στην Ευρώπη.

Η κοινή ανακοίνωση Copa-Cogeca, FERM και ENTE NAZIONALE RISI αναφέρει τα εξής:

Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί ρυζιού και η ευρύτερη αλυσίδα εφοδιασμού εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την αυξανόμενη ανισορροπία που επηρεάζει τον τομέα. Η ευρωπαϊκή ρυζοκαλλιέργεια έχει εισέλθει σε φάση σοβαρής κρίσης. Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά υπογραμμίζουν την αυξανόμενη πίεση που ασκείται στην ευρωπαϊκή ρυζοκαλλιέργεια, λόγω της αύξησης του κόστους παραγωγής, των αυστηρών κανονιστικών απαιτήσεων και της σημαντικής αύξησης των εισαγωγών στην αγορά της ΕΕ.

Κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης εμπορικής εκστρατείας, οι εισαγωγές ρυζιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασαν περίπου τα 1,7 εκατομμύρια τόνους. Ένα σημαντικό μέρος αυτών των εισαγωγών εισέρχεται στην αγορά της ΕΕ με μειωμένους ή μηδενικούς δασμούς στο πλαίσιο των υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών.

Ταυτόχρονα, οι ευρωπαίοι παραγωγοί αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος εισροών και πρέπει να συμμορφώνονται με ορισμένα από τα πιο απαιτητικά περιβαλλοντικά και παραγωγικά πρότυπα στον κόσμο. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί αυξανόμενη αβεβαιότητα για τους παραγωγούς και τους μεταποιητές σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό τομέα του ρυζιού.

Οι τιμές αγοράς του ακατέργαστου ρυζιού έχουν υποστεί σημαντική πίεση τους τελευταίους μήνες. Ως απάντηση, ορισμένοι παραγωγοί μετατοπίζουν την παραγωγή τους προς τις ποικιλίες Japonica, ένα τμήμα που παραδοσιακά θεωρείται πιο σταθερό. Ωστόσο, εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερπροσφορά και σε αυτό το τμήμα της αγοράς, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τη σταθερότητα των τιμών σε ολόκληρο τον τομέα.

Η παραγωγή ρυζιού στην Ευρώπη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο για τον εφοδιασμό με τρόφιμα, αλλά και για τις αγροτικές οικονομίες, την απασχόληση και τη διαχείριση του περιβάλλοντος σε συγκεκριμένες περιοχές.

Η διατήρηση ενός βιώσιμου τομέα ρυζιού είναι επομένως απαραίτητη για την οικονομική και εδαφική ισορροπία σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο τομέας ζητά την επανεξέταση των υφιστάμενων πολιτικών μέσων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα παραμείνουν αποτελεσματικά για τη διαφύλαξη της σταθερότητας της αγοράς.

Συγκεκριμένα, οι ενδιαφερόμενοι επισημαίνουν την ανάγκη επανεκτίμησης της λειτουργίας του αυτόματου μηχανισμού διασφάλισης που συνδέεται με το καθεστώς GSP/EBA, με όρια ενεργοποίησης που αντανακλούν καλύτερα τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και επιτρέπουν την έγκαιρη ανάληψη δράσης όταν οι απότομες αυξήσεις των εισαγωγών διαταράσσουν την αγορά.

Επιπλέον, ο τομέας τονίζει τη σημασία της αναθεώρησης των δασμών του κοινού δασμολογίου, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.

Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι οι δασμολογικές δομές παραμένουν ευθυγραμμισμένες με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη μέτρα που διασφαλίζουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής μεταποιητικής βιομηχανίας και προστατεύουν την προστιθέμενη αξία που δημιουργείται στην αλυσίδα τροφίμων της ΕΕ.

Σε γενικές γραμμές, ο τομέας του ρυζιού υπογραμμίζει την ανάγκη για ισχυρότερη στήριξη της ευρωπαϊκής παραγωγής στην εσωτερική αγορά, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων προσπαθειών προώθησης και επαρκών χρηματοδοτικών πόρων.

Δεδομένης της οικονομικής, περιβαλλοντικής και εδαφικής σημασίας του, το ρύζι πρέπει να αναγνωριστεί ως ευαίσθητο προϊόν στο πλαίσιο των γεωργικών και εμπορικών πολιτικών της ΕΕ.

Τέλος, ο τομέας τονίζει τη σημασία της ενίσχυσης της αρχής της αμοιβαιότητας στο διεθνές εμπόριο.

Οι εισαγωγές στην αγορά της ΕΕ πρέπει να συμμορφώνονται με πρότυπα ισοδύναμα με αυτά που απαιτούνται από τους ευρωπαίους παραγωγούς, ιδίως όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια των τροφίμων και τις συνθήκες εργασίας. Η ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων και η εξασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής αυτών των προτύπων θα συμβάλουν σε έναν πιο δίκαιο ανταγωνισμό.

Η Ευρώπη πρέπει να κάνει μια σαφή επιλογή:

• να προστατεύσει την επισιτιστική της κυριαρχία και
• να υποστηρίξει στρατηγικούς γεωργικούς τομείς όπως το ρύζι, ή να διακινδυνεύσει να αυξήσει την εξάρτησή της από τις διεθνείς αγορές.

Δεν υπάρχει χρόνος: είτε θα δράσουμε τώρα, είτε η ιστορία του ευρωπαϊκού ρυζιού θα εξαφανιστεί από την ύπαιθρο μας.

Δήλωση Προέδρου Συνδέσμου Ορυζόμυλων Ελλάδος (ΣΟΕ) κα Κωστηνάκη Γεωργία

«Η παραγωγή ρυζιού αποτελεί στρατηγικό αγροδιατροφικό τομέα για πολλές περιοχές της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, όπου χιλιάδες αγροτικές οικογένειες και επιχειρήσεις εξαρτώνται από τη βιωσιμότητά του. Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί και μεταποιητές λειτουργούν υπό ιδιαίτερα αυστηρά ποιοτικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα, τα οποία αυξάνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής.

Την ίδια στιγμή, μεγάλες ποσότητες ρυζιού εισάγονται στην ευρωπαϊκή αγορά από τρίτες χώρες με πολύ χαμηλότερο κόστος παραγωγής, χωρίς να υπόκεινται στις ίδιες υποχρεώσεις και χωρίς δασμούς. Αυτό δημιουργεί έναν ξεκάθαρα άνισο ανταγωνισμό και απειλεί τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας του ρυζιού.

Δεν είναι τυχαίο ότι το παρόν δελτίο τύπου ετοιμάστηκε και συνυπογράφεται από το σύνολο της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας του ρυζιού - παραγωγούς και μεταποιητές - από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παράγουν ρύζι. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης και την κοινή ανησυχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράλληλα, ετοιμάζεται ένα κοινό μανιφέστο που θα συνυπογραφεί από όλους τους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής αλυσίδας ρυζιού και θα αποσταλεί στους ευρωβουλευτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αναδειχθεί η ανάγκη άμεσης πολιτικής δράσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι απαραίτητη  η επανεξέταση του μηχανισμού αυτόματης προστασίας (automatic safeguard) για το ρύζι που συμφωνήθηκε τον περασμένο Ιανουάριο. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός αποδεικνύεται στην πράξη ανεπαρκής και χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα για την προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής».

Με μεγάλη συμμετοχή παραγωγών και εκπροσώπων του κλάδου πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 5 Μαρτίου στο Porto Palace Hotel στη Θεσσαλονίκη η ημερίδα της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελληνικού Ρυζιού (ΕΔΟΡΕΛ) με θέμα:

«Καλλιεργούμε αξία στο ελληνικό ρύζι».

Την κυβέρνηση στην ημερίδα εκπροσώπησε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Ιωάννης Ανδριανός, ενώ την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης κ. Θεόδωρος Καράογλου και ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης κ. Κώστας Γιούτικας, ο οποίος, ως ομιλητής της ημερίδας και με βαθιά γνώση των ζητημάτων της ορυζοκαλλιέργειας, ανέδειξε τις προκλήσεις αλλά και τις προοπτικές του κλάδου.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά ρυζιού, η εφαρμογή του μηχανισμού safeguard, η αύξηση της ευρωπαϊκής παραγωγής, καθώς και οι σημαντικές προκλήσεις που δημιουργεί το αυξημένο κόστος παραγωγής για τους Έλληνες παραγωγούς.

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας αναδείχθηκε η ανάγκη για νέα στρατηγική στην ελληνική ορυζοκαλλιέργεια, με έμφαση στη μείωση του κόστους παραγωγής και στην καλλιέργεια ποικιλιών με μεγαλύτερη εμπορική αξία στις διεθνείς αγορές.

Η ημερίδα ανέδειξε επίσης τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ παραγωγών, μεταποίησης και επιχειρήσεων του αγροτικού τομέα για τη διαμόρφωση ενός ανταγωνιστικού και βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης της ελληνικής ορυζοκαλλιέργειας.

Κλείνοντας τις εργασίες της ημερίδας, υπογραμμίστηκε ότι το μέλλον του ελληνικού ρυζιού περνά μέσα από τη δημιουργία μεγαλύτερης αξίας για τον παραγωγό.

«Λιγότερο κόστος, περισσότερη αξία. Αυτός είναι ο δρόμος για το μέλλον του ελληνικού ρυζιού».

Η ΕΔΟΡΕΛ ευχαριστεί θερμά όλους τους συμμετέχοντες, τους επίσημους προσκεκλημένους και τις εταιρείες που στήριξαν την εκδήλωση ως χορηγοί, συμβάλλοντας στην επιτυχή πραγματοποίηση της ημερίδας.

Δήλωση προέδρου κος Ιωάννης Αρναουτέλης:

Η σημερινή ημερίδα ανέδειξε με ξεκάθαρο τρόπο ότι η ελληνική ορυζοκαλλιέργεια βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης ευρωπαϊκής παραγωγής, έντονου διεθνούς ανταγωνισμού και υψηλού κόστους παραγωγής, ο κλάδος καλείται να προσαρμοστεί και να χαράξει μια νέα στρατηγική.

Η μείωση του κόστους παραγωγής και η στροφή σε ποικιλίες με υψηλότερο εμπορικό ενδιαφέρον στις διεθνείς αγορές αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να παραμείνει η καλλιέργεια βιώσιμη και ανταγωνιστική.

Η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελληνικού Ρυζιού θα συνεχίσει να εργάζεται για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ παραγωγών, μεταποίησης και επιχειρήσεων του αγροτικού τομέα, ώστε να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια ισχυρή και εξαγωγικά προσανατολισμένη ελληνική ορυζοκαλλιέργεια.

Την Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2026, ο Οργανισμός Σιτηρών της Τυνησίας (ODC) αγόρασε 100.000 τόνους μαλακού σιταριού και 50.000 τόνους σκληρού σιταριού στα πλαίσια διεθνούς διαγωνισμού.

Σύμφωνα με κύκλους της διεθνούς αγοράς, το μαλακό σιτάρι αγοράστηκε από τις ακόλουθες εταιρείες:
Buildcom: 25.000 τόνοι στα 235,78 ευρώ
Cereal Crops: 25.000 τόνοι στα 238,38 ευρώ
Cofco: 25.000 τόνοι στα 236,06 ευρώ
Finagrit: 25.000 τόνοι στα 238,28 ευρώ

Το σκληρό σιτάρι αγοράστηκε από την Casillo: 25.000 τόνοι στα 290,28 ευρώ και 25.000 τόνοι στα 290,44 ευρώ.

Το μαλακό σιτάρι θα παραδοθεί από 1 Απριλίου έως 20 Μαΐου, και το σκληρό σιτάρι από 1 έως 30 Απριλίου.

Προβλέψεις καλλιέργειας σιτηρών το 2026

Οι προβλέψεις του FAO κάνουν λόγο για μια παγκόσμια παραγωγή σιταριού που αναμένεται να μειωθεί, κατά σχεδόν 3%, στους 810 εκατομμύρια τόνους για το 2026, αν και θα παραμείνει πάνω από τον μέσο όρο 5ετίας. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει ότι οι μειωμένες τιμές του σιταριού συνέβαλαν σε μια εκτιμώμενη μείωση των εκτάσεων σποράς χειμερινού σιταριού. Παρόλο που τα ανατολικά και βόρεια τμήματα της Ευρώπης είχαν προβλήματα με περιόδους ψύχους, στις άλλες περιοχές ο ήπιος και γενικά ευνοϊκός καιρός του χειμώνα, ο οποίος προβλέπεται να συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, είναι πιθανό να διατηρήσει τις αποδόσεις στις καλλιέργειες πάνω από τον μέσο όρο. Παρ' όλα αυτά, η συνολική παραγωγή σιταριού προβλέπεται να κυμανθεί σε μέτρια επίπεδα το 2026, παραμένονταςβ όμως κοντά στον μέσο όρο πενταετίας.

Προβλέψεις για Καναδά

Στο μεταξύ η Έκθεση της Στατιστικής Υπηρεσίας του Καναδά, που δημοσιεύθηκε την περασμένη Πέμπτη (5/3), αναφέρει ότι η συνολική αναμενόμενη έκταση σίτου για το 2025/2026 κυμαίνεται στα 26,737 εκατομμύρια στρέμματα, μειωμένη, κατά 1,1%, σε σχέση με τα τα 27,031 εκατομμύρια που φυτεύτηκαν το 2025, αν και εξακολουθεί να είναι πολύ πάνω από τον πενταετή μέσο όρο. Η συνολική έκταση που φυτεύτηκε με σκληρό σιτάρι ανήλθε σε 6,377 εκατομμύρια στρέμματα. Η έκταση με εαρινό σιτάρι θεωρείται σταθερή, μειωμένη μόλις κατά 0,1% στα 18,781 εκατομμύρια στρέμματα, ενώ η έκταση με χειμερινό σιτάρι είναι 6,7% χαμηλότερη σε σχέση με το προηγούμενο έτος στα 1,578 εκατομμύρια στρέμματα.

Το σιτάρι παραμένει μια ελκυστική επιλογή για τους Καναδούς λόγω της σταθερής ζήτησης για εξαγωγές και του χαμηλότερου κινδύνου σε σύγκριση με τις καλλιέργειας υψηλότερων εισροών.

Όπως τονίζει η έκθεση, καθώς πλησιάζει η περίοδος για τη νέα σπορά, που θα γίνει από τον Απρίλιο έως και τον Μάιο, οι τελικές αποφάσεις για τις εκτάσεις θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές παραγωγού, το κόστος των λιπασμάτων και τις καιρικές συνθήκες στις αρχές της άνοιξης σε ολόκληρο τον Δυτικό Καναδά.

Οι αγρότες στην επαρχία Σασκάτσουαν προβλέπουν μια νέα φύτευση 13,885 εκατομμυρίων στρεμμάτων σιταριού, μειωμένες κατά 1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι παραγωγοί αναμένουν ότι η έκταση με ανοιξιάτικο σιτάρι θα μειωθεί κατά 0,6% στα 8,718 εκατομμύρια στρέμματα, ενώ η έκταση με σκληρό σιτάρι θα παραμείνει σταθερή στα 5,117 εκατομμύρια.

Στην Αλμπέρτα, οι αγρότες αναμένουν ότι η συνολική έκταση με σιτάρι θα αυξηθεί, κατά 0,3%, στα 8,078 εκατομμύρια στρέμματα λόγω της υψηλότερης έκτασης με ανοιξιάτικο σιτάρι (+3,6% στα 6,757 εκατομμύρια στρέμματα). Επίσης, αναμένουν μια μείωση στην έκταση με σκληρό σιτάρι (-11,8% στα 1,171 εκατομμύρια στρέμματα).

Οι αγρότες της Μανιτόμπα προβλέπουν ότι θα φυτέψουν 3,1,137 εκατομμύρια στρέμματα σιταριού το 2026, μειωμένα κατά 5,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Στο Οντάριο, η έκταση χειμερινού σιταριού για το 2026 εκτιμάται σε 1,12 εκατομμύρια στρέμματα, ελαφρώς μειωμένη από 1,183 εκατομμύρια ένα χρόνο νωρίτερα. Τα στρέμματα εαρινού σιταριού στην επαρχία αναμένεται να μειωθούν σε μόλις 43.000 από τα 62.800 που ήταν για το 2025.