Τι αποκαλύπτει έκθεση του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA), που εκδόθηκε στις 27 Ιουλίου για την παραγωγή σιτηρών στην Τουρκία.
Παραγωγή σιταριού
Οι εκτιμήσεις για την παραγωγή σιταριού δείχνουν μείωση στους 16,5 εκατ. τόνους, την περίοδο εμπορίας 2021 - 2022, αντί της αρχικής πρόβλεψης για παραγωγή της τάξης των 17,6 εκατ. τόνων τον Απρίλιο. Η αλλαγή (μείωση) οφείλεται στις απροσδόκητα ξηρές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου και οι οποίες προκάλεσαν απώλειες στις αποδόσεις, αλλά και στην ποιότητα, ειδικά στις περιοχές της νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ανατολίας. Η αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής στη βορειοδυτική Τουρκία δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τις απώλειες σε άλλες περιοχές. Την εμπορική περίοδο 2021 - 2022 οι εκτάσεις που θα σπαρούν με σιτάρι προβλέπεται να μειωθούν σε 70 εκατ. στρέμματα, 1.000.000 στρέμματα κάτω δηλαδή σε σχέση με το 2020 - 2021. Οι αγρότες διαμαρτύρονται για χαμηλές τιμές του προϊόντος και την αύξηση του κόστους παραγωγής. Καλλιέργειες φρούτων και κηπευτικών, υπαίθριων αλλά και σε θερμοκήπια, αυξάνουν κάθε χρόνο στην Τουρκία, εις βάρος των εκτάσεων που σπέρνονται με σιτάρι. Η σπορά χειμερινού σιταριού, η οποία ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2020, ήταν σχεδόν κατά 1 εκατ. στρέμματα χαμηλότερη από το προηγούμενο έτος, λόγω κυρίως της προτίμησης που έδειξαν οι αγρότες στην καλλιέργεια κριθαριού σε ξηρικά χωράφια.
Πρόβλημα με τα νερά
Η μέση βροχόπτωση στην Τουρκία μεταξύ 1ης Οκτωβρίου 2020 και 30ής Ιουνίου 2021 ήταν 396,2 mm. Αυτή η ποσότητα βροχοπτώσεων είναι 24% χαμηλότερη από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο και 23% λιγότερη από πέρυσι. Επιπλέον, ο Μάιος φέτος ήταν ο πιο ζεστός, των τελευταίων 50 ετών. Οι βροχοπτώσεις το Μάιο ήταν 22 χιλιοστά, 56% λιγότερες από το κανονικό επίπεδο. Οι δεξαμενές νερού έχουν χαμηλή επάρκεια λόγω του συνδυασμού μειωμένων βροχοπτώσεων το χειμώνα και αυξημένης ζήτησης την άνοιξη. Περισσότερα από τα μισά χωράφια δεν αρδεύονται και οι αποδόσεις συνδέονται άμεσα με τις βροχοπτώσεις. Η Κεντρική Ανατολία και η Νοτιοανατολική Τουρκία επλήγησαν περισσότερο από τον ξηρό καιρό του Μαΐου. Οι απώλειες απόδοσης έφτασαν το 70 % σε ορισμένους τομείς σε αυτές τις περιοχές. Η συγκομιδή σίτου ολοκληρώθηκε στις περιοχές της Μεσογείου, του Αιγαίου και της Νοτιοανατολικής Ανατολίας από την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου. Σχεδόν το ήμισυ της ετήσιας συγκομιδής ολοκληρώνεται στην Τουρκία. Αν και οι αποδόσεις και η ποιότητα ποικίλλουν ανά περιοχή κι ανά χωράφι λόγω των διαφορών άρδευσης και βροχοπτώσεων, υπάρχουν προβλήματα ποιότητας σε ολόκληρη την Τουρκία. Υπάρχει επίσης έλλειψη άχυρου σίτου και πίτουρου σιταριού, παράλληλα με την χαμηλότερη παραγωγή. Σε αντίθεση με τη γενική κατάσταση, οι προσδοκίες των καλλιεργειών για την περιοχή της βορειοδυτικής Τουρκίας είναι πολύ ευνοϊκές. Η ξηρασία επηρέασε ιδιαίτερα τις κύριες περιοχές παραγωγής σκληρού σίτου στην Κεντρική Ανατολία και τη Νοτιοανατολική Ανατολία.
Η τιμή του σκληρού σίτου αυξήθηκε, φθάνοντας τα 32 δολάρια ο τόνος τον Ιούλιο του 2021, καταγράφοντας αύξηση 50% σε σύγκριση με πέρυσι. Από τα συνολικά 16,5 εκα. τόνους σίτου που αναμένεται να παραχθούν στην Τουρκία την περίοδο 2021 - 2022, 2 εκατ. τόνοι αφορούν σκληρό σιτάρι.
Κριθάρι
Η πρόβλεψη παραγωγής κριθαριού για την εμπορική περίοδο 2021 - 2022 μειώνεται σε 4,5 εκατ. τόνους, αντί της αρχικής πρόβλεψη για 7,7 εκατ. τόνους, λόγω των χαμηλών αποδόσεων στις περιοχές της νοτιοανατολικής και κεντρικής Ανατολία, που οφείλονται στην ανομβρία. Σημειωτέον ότι τα κριθάρια στην Τουρκία, είναι κατά βάση ξηρικά.
Κατανάλωση
Η εγχώρια πρόβλεψη για την κατανάλωση σιταριού στην Τουρκία είναι 22 εκατ. τόνοι για την περίοδο 2020-2021, με αύξηση 1,4 εκατ. τόνους, σε σύγκριση με την περίοδο 2020 - 2021. Οι ανταγωνιστικές τιμές του σιταριού έχουν προκαλέσει πίεση στους μύλους ζωοτροφών, ενώ η προσφορά κριθαριού είναι περιορισμένη. Ο τομέας των ζωοτροφών αγοράζει όλες τις κατηγορίες σιταριού σε ανταγωνιστικές τιμές. Η πλειοψηφία του σιταριού χρησιμοποιείται για ανθρώπινη κατανάλωση ως αλεύρι και ζυμαρικά (μερικά από τα οποία εξάγονται), ενώ το υπόλοιπο σιτάρι χρησιμοποιείται για ζωοτροφή. Οι σπόροι και η βιομηχανική κατανάλωση παραμένουν οι ίδιες. Όσον αφορά στο κριθάρι, η πρόβλεψη κατανάλωσης για την Τουρκία την περίοδο 2020 - 2021 προβλέπεται στα 7,5 εκατ. τόνους, λόγω της απότομης μείωσης της παραγωγής από πέρυσι. Αυτή η πρόβλεψη προϋποθέτει ότι θα εισαχθούν 2,75 εκα. τόνοι κριθαριού για χρήση στον τομέα των ζωοτροφών.
Καλαμπόκι
Την εμπορική περίοδο 2021 - 2022 η εγχώρια κατανάλωση καλαμποκιού στην Τουρκία προβλέπεται να ανέλθει σε 9,3 εκατ. τόνους, έως και 500.000 τόνους πάνω από πέρυσι, ως αποτέλεσμα της προοπτικής για αυξημένη ζήτηση από τον τομέα των ζωοτροφών και τη βιομηχανία αμύλου. Η Post αναθεώρησε την πρόβλεψη κατανάλωσης ζωοτροφών και υπολειπόμενου καλαμποκιού σε 8.000 τόνους, παράλληλα με τη ζήτηση του τομέα ζωοτροφών, η οποία ήταν χαμηλότερη από τις προηγούμενες προσδοκίες. Λόγω των αυξημένων φυτεύσεων βάμβακος, που αντικαθιστά το καλαμπόκι στη νοτιοανατολική Περιφέρεια, οι προσδοκίες για τη συγκομιδή καλαμποκιού όψιμης καλλιέργειας είναι επίσης χαμηλότερες, όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση.
Εμπόριο
Για την εμπορική περίοδο 2021 - 2022, η πρόβλεψη εισαγωγής σίτου της Τουρκίας είναι 11,25 εκατ. τόνους, σε επίπεδα ρεκόρ δηλαδή, λόγω της ζήτησης από την εγχώρια αγορά, της σταθερής ζήτησης από τους παρασκευαστές προϊόντων σίτου και της μικρότερης εσοδείας από από την προσδοκώμενη. Οι συνολικές εξαγωγές σιταριού από την Τουρκία για την περίοδο 2021 - 2022, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων σίτου, προβλέπονται σε 6 εκατ. τόνους, μειωμένες δηλαδή κατά 300.000 τόνους από την περίοδο 2020 - 2021, με την προοπτική ότι η πιο περιορισμένη εγχώρια παραγωγή θα επηρεάσει εν μέρει τις εξαγωγές ζυμαρικών κι άλλων προϊόντων σιταριού. Η εγχώρια βιομηχανία σίτου ανησυχεί για πιθανούς περιορισμούς στις εξαγωγές κατά τη διάρκεια του έτους. ως μέτρο για την καταπολέμηση του εγχώριου πληθωρισμού στα τρόφιμα, όπως παρατηρείται σε άλλες χώρες της περιοχής. Σημειώνεται πως η Τουρκία εισήγαγε περίπου 8,15 εκατ. τόνους σιτάρι την περίοδο 2020 - 2021. Κύριος προμηθευτής της ήταν η Ρωσία, με 6,3 εκα. τόνους σιταριού. Η Ουκρανία (740.000 τόνους) και ο Καναδάς (250.000 τόνους) ήταν οι άλλες κύριες πηγές.
Μετά από μια... ταραγμένη συγκομιδή, η πρόβλεψη εισαγωγής κριθής της Τουρκίας είναι 2,75 εκατ. τόνους για να καλύψει τη ζήτηση από τον τομέα των ζωοτροφών την περίοδο 2021 - 2022. Το εμπόριο καλαμποκιού, τώρα, είναι πιο αργό σε σχέση με πέρυσι λόγω της υψηλής εγχώριας παραγωγής την περίοδο 2020 - 2021. Οι εισαγωγές καλαμποκιού για τους πρώτους 9 μήνες του 2020 - 2021 (από Σεπτέμβριο έως Μάιο) ανήλθαν σε περίπου 1,7 εκατ. τόνους. Η Ρωσία ήταν ο κύριος προμηθευτής με 878.000 τόνους, η Ουκρανία με 493.000 τόνους και η Ρουμανία με περίπου 160.000 τόνους. Η τουρκική επιτροπή σιτηρών εισήγαγε περίπου 1 εκατ. τόνους καλαμπόκι με τέσσερις προσφορές που εκδόθηκαν το 2020 - 2021 για να καλυφθεί η εγχώρια ζήτηση και να σταθεροποιηθεί η εγχώρια τιμή καλαμποκιού. Η τουρκική πρόβλεψη για εισαγωγή καλαμποκιού είναι 2,8 εκατ. τόνους για να καλύψει τη ζήτηση από τον τομέα ζωοτροφών και αμύλου το 2021 - 2022.