Νέες ρυθμίσεις φέρνει το νομοσχέδιο για τα Επαγγελματικά Ταμεία, που φέρνει η κυβέρνηση. Η κατάθεση του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας για τα Επαγγελματικά Ταμεία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία περίπου 300 χιλιάδες συνταξιούχοι, ανάμεσά τους και πολλοί από τον αγροτικό χώρο, εξακολουθούν να εργάζονται προκειμένου να συμπληρώσουν το εισόδημά τους, καθώς οι πενιχρές – κατά κανόνα – αγροτικές συντάξεις δεν επαρκούν καν για την κάλυψη ούτε των βασικών αναγκών.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις νέες ρυθμίσεις ως ένα ακόμη εργαλείο ενίσχυσης του εισοδήματος των μελλοντικών συνταξιούχων, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης και συνδικαλιστικοί φορείς κάνουν λόγο για ακόμη ένα βήμα προς την ιδιωτικοποίηση της Κοινωνικής Ασφάλισης και τη σταδιακή υποχώρηση του δημόσιου χαρακτήρα της αλλά κυρίως την επικείμενη νέα περικοπή συντάξεων.
ΝΕΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η ενίσχυση του Β΄ Πυλώνα ασφάλισης μέσω της αναμόρφωσης του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Α.). Κατά την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, σκοπός του νομοσχεδίου είναι η βελτίωση της προστασίας των ασφαλισμένων, η δημιουργία ενιαίων κανόνων λειτουργίας για όλα τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα και η διευκόλυνση της κινητικότητας των εργαζομένων μεταξύ επιχειρήσεων. Το νέο νομοσχέδιο αφορά τα 27 ήδη υπάρχοντα επαγγελματικά ταμεία αλλά ουσιαστικά μπορούν να δημιουργηθούν και νέα στα οποία μπορούν να εμπλακούν και αγροτοκτηνοτροφικές ή επιχειρήσεις στον χώρο των ιχθύων, γεωτεχνικές κ.ά.
- Στο νομοσχέδιο προβλέπεται η δυνατότητα διάθεσης επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προϊόντων τόσο από τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όσο και από ασφαλιστικές επιχειρήσεις μέσω του νέου Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (Ο.Α.Π.Ε.Σ.).
- Προβλέπεται η δημιουργία των λεγόμενων «Ανοικτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης», τα οποία θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις χωρίς να απαιτείται κάθε φορά νέα διαδικασία έγκρισης.
- Ενισχύεται το πλαίσιο εποπτείας, προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες κανονιστικής συμμόρφωσης με προφανή στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια στην ενημέρωση των ασφαλισμένων και την υποχρέωση παροχής βασικών πληροφοριών πριν από την ένταξη σε πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης.
ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στη συμπλήρωση των μελλοντικών συντάξεων, η αντιπολίτευση αλλά και σωματεία εκφράζουν μεγάλες διαφωνίες και έντονες επιφυλάξεις.
Υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση επιχειρεί δια της πλαγίας οδού να διαλύσει τη δημόσια ασφάλιση παραδίδοντάς την στις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, που έχουν σκοπό μόνο το κέρδος κι όχι την κάλυψη των συνταξιοδοτικών ή άλλων αναγκών του ασφαλισμένου.
ΔΙΑΦΩΝΙΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ
Κύριο σημείο διαφωνίας είναι η μεγαλύτερη εμπλοκή της αγοράς, η οποία δημιουργεί έναν διαφορετικό τρόπο χρηματοδότησης των συντάξεων. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως το τελικό ύψος της σύνταξης από το επαγγελματικό ταμείο είναι σαν τον τζόγο, διότι εξαρτάται από τις αποδόσεις των επενδύσεων και όχι από μια εγγυημένη κρατική σύνταξη. Βουλευτές της αντιπολίτευσης τόνισαν πως πλέον οι εισφορές των ασφαλισμένων επενδύονται στις χρηματοπιστωτικές αγορές, γεγονός που μεταφέρει το επενδυτικό ρίσκο στους ίδιους τους εργαζόμενους.
Το μείζον πρόβλημα όμως είναι ότι στο παρελθόν, ακόμη και ιδιωτικοί κολοσσοί στη χώρα μας ως ασφαλιστικοί φορείς κατέρρευσαν, αφήνοντας στον άσσο, τους ασφαλισμένους. Επομένως βουλευτές της αντιπολίτευσης εξήγησαν πως με το νομοσχέδιο δεν προβλέπεται ούτε η μέθοδος ούτε η σαφής εγγύηση για το ύψος της μελλοντικής σύνταξης, αφήνοντας ουσιαστικά έρμαιο τους ασφαλισμένους – όχι μόνο σε σοβαρές εταιρείες – αλλά και σε κάθε λογής επιτήδειους, στο πλαίσιο μίας δήθεν αξιοποίησης ιδιωτικών αποθεματικών στην οικονομία.
ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε η εμπειρία των εργαζομένων στον κλάδο του Φαρμάκου. Η Ομοσπονδία Εργαζομένων υποστήριξε πως παρά τις υψηλές εισφορές που καταβάλλονται στο επαγγελματικό ταμείο του κλάδου, οι ασφαλισμένοι δεν γνωρίζουν ποιο θα είναι το τελικό ύψος της σύνταξής τους.
Όπως αναφέρθηκε, τα τελευταία χρόνια οι παροχές του συγκεκριμένου Ταμείου έχουν μειωθεί σημαντικά, ενώ τα αποθεματικά του αυξάνονται προκειμένου να αξιοποιούνται επενδυτικά. Τονίστηκε πως το επενδυτικό ρίσκο μεταφέρεται αποκλειστικά στους εργαζόμενους, οι οποίοι χρηματοδοτούν, μέσω των εισφορών τους, τις επενδυτικές δραστηριότητες των ασφαλιστικών ομίλων. Επιπλέον, όπως αναφέρθηκε, μετά τις αλλεπάλληλες περικοπές των συντάξεων τον καιρό των μνημονίων και δεδομένης της υπογεννητικότητας, οι Έλληνες εργαζόμενοι και συνταξιούχοι δεν τρέφουν καμία εμπιστοσύνη στο ελληνικό κράτος για την ουσιαστική προστασία των συντάξεων με κρατικές εγγυήσεις.
ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως υπεραμύνθηκε του νομοσχεδίου για τα επαγγελματικά ταμεία λέγοντας πως ο Πυλώνας Ι ασφάλισης είναι υποχρεωτικός (e-EFKA) ενώ ο Πυλώνας ΙΙ και ο Πυλώνας ΙΙΙ είναι προαιρετικοί. Σημείωσε πως ο Πυλώνας ΙΙ αφορά στην επαγγελματική ασφάλιση και περιλαμβάνει τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά συμβόλαια, τα οποία προσφέρουν πρόσθετες συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές. Σημείωσε πως ο Πυλώνας ΙΙΙ αφορά καθαρά στην ιδιωτική ασφάλιση και περιλαμβάνει τα ατομικά, τα προσωπικά ασφαλιστικά συμβόλαια.
Υποστήριξε πως ο Πυλώνας ΙΙ για την επαγγελματική ασφάλιση είναι συμπληρωματικός, καθώς σήμερα υπάρχουν 27 ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. «Έχουμε μέσω ατομικών λογαριασμών περίπου 10.500 ευρώ και έχουμε ένα ενεργητικό στα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης που είναι ένα ποσοστό μικρότερο των 1% του ΑΕΠ». Ανέφερε πως μετά το 2025 τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης έχουν περάσει στην εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος». Η ίδια υποστήριξε πως επειδή οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι μικρές συνήθως έως 10 ατόμων, το νομοσχέδιο επιτρέπει σε χιλιάδες επιχειρήσεις κυρίως μικρομεσαίες και ελεύθερους επαγγελματίες να συνεργαστούν για να μπορέσουν να έχουν ασφαλιστικά προγράμματα - ομπρέλες, που να τους καλύπτουν.