Συζήτηση για την ΚΑΠ και την αλιεία στο Συμβούλιο των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028–2034, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θέτει σε λειτουργία ηλεκτρονική πλατφόρμα διαβούλευσης, ενισχύοντας τη συμμετοχή των φορέων του αγροτικού τομέα στον εθνικό διάλογο.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη συγκέντρωση προτάσεων και θέσεων που θα συμβάλουν στη διαμόρφωση των εθνικών προτεραιοτήτων και πολιτικών για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει την έναρξη της λειτουργίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας διαβούλευσης, για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028–2034 στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση (εδώ).

Η ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ τονίζει τα εξής:

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα φιλοξενείται στον κόμβο του ΕΣΠΑ ΔΙΑΥΛΟΣ, και αποτελεί βασικό εργαλείο διαβούλευσης στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, με τη συμμετοχή των μελών της Εταιρικής Σχέσης η οποία συστάθηκε, συγκροτήθηκε και λειτουργεί με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η λειτουργία της πλατφόρμας δίνει τη δυνατότητα στα μέλη της Εταιρικής Σχέσης, να υποβάλλουν τις προτάσεις τους, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων για τη νέα προγραμματική περίοδο. Παράλληλα περιλαμβάνει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο, τα κείμενα προς διαβούλευση καθώς και το υποστηρικτικό υλικό των συνεδριάσεων της Εταιρικής Σχέσης και του Εθνικού Διαλόγου.

Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων, για την ενίσχυση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών, την αξιοποίηση της γνώσης και της εμπειρογνωμοσύνης τους και τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών για τη νέα ΚΑΠ, συνεισφέροντας στην επιτυχή κατάρτιση του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΕΣ) της χώρας.

Η διαπραγμάτευση για τη νέα ΚΑΠ αποτελεί ιστορικό ορόσημο για τη χώρα, καθώς ο εθνικός διάλογος με τους φορείς του αγροτικού χώρου μπορεί να θέσει τις βάσεις για ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό παραγωγικό πρότυπο στην ελληνική γεωργία.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ευρείας συμμετοχής και της θεσμικής συνεργασίας, καλεί όλα τα μέλη της Εταιρικής Σχέσης να αναρτήσουν τις θέσεις τους για τα κείμενα διαβούλευσης, στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, συμβάλλοντας με τις προτάσεις και την εμπειρία τους στη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων για τη νέα ΚΑΠ.

H Ουκρανία θα μπορούσε να λάβει περίπου 10 έως 12 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, για αγροτικές ενισχύσεις μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Αυτό υποστηρίζει ο επιχειρηματικός σύνδεσμος UCAB, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα κορυφαίων εταιρειών του ουκρανικού αγροδιατροφικού τομέα.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στους ηγέτες της ΕΕ, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, που γίνεται στις Βρυξέλλες, ότι η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς η χώρα έχει πληρώσει το υψηλότερο τίμημα για αυτό.

Στο ίδιο κλίμα η Ομάδα Εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ για τη Διεύρυνση (COELA), η οποία περιλαμβάνει εμπειρογνώμονες από όλα τα 27 κράτη μέλη, ξεκίνησε την Τετάρτη, 17 Ιουνίου, να μελετά τα αποτελέσματα του ελέγχου για την είσοδο της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην ΕΕ. Είχε προηγηθεί, στις 15 Ιουνίου, στο Λουξεμβούργο, η επίσημη ανακοίνωση της ΕΕ για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με το Κίεβο.

Πληροφορίες των Ουκρανών αναφέρουν ότι στις Βρυξέλλες βρίσκονται αυτή την εποχή σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με την αναθεώρηση του μοντέλου κατανομής αγροτικών επιδοτήσεων της ΚΑΠ ενόψει της επόμενης διεύρυνσης της ΕΕ. Ορισμένες προτάσεις για την μεταρρύθμιση της επόμενης ΚΑΠ υποδηλώνουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζεται ήδη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ. Αυτό το σενάριο επιβεβαίωσαν στον ΑγροΤύπο εκπρόσωποι από την Κομισιόν.

Μία από τις ιδέες που συζητούνται είναι η εισαγωγή ανώτατου ορίου (πλαφόν) στις επιδοτήσεις ανά γεωργική εκμετάλλευση. Μάλιστα βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για ανώτατο όριο πληρωμών στα 100.000 ευρώ.

Εάν η βασική στήριξη είναι περίπου 20 ευρώ ανά στρέμμα, τότε μια εκμετάλλευση περίπου 5.000 στρεμμάτων θα έφτανε ουσιαστικά σε αυτό το όριο.

Ωστόσο η Γερμανία έχει διαφωνίες στην επιβολή ενός ανώτατου πλαφόν στις αγροτικές ενισχύσεις, επειδή μια τέτοια απόφαση θα είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθούν τα χρήματα στα μεγάλα αγροκτήματα που διαθέτει.

Από τις Βρυξέλλες, επισημαίνουν επίσης ότι οι πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων της ΕΕ κατευθύνονται στα αγροκτήματα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΚΑΠ.

Πάντως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ εξακολουθούν να διαπραγματεύονται τις παραμέτρους της νέας ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034. 

Μεγαλύτερη πρόσβαση των νέων αγορτών στη χρηματοδότηση, ζήτησε από τα κράτη μέλη της ΕΕ ο Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, μιλώντας σε εκδήλωση της DG AGRI και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Συγκεκριμένα τόνισε ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι ανάγκες των νέων αγροτών θα υποστηριχθούν επαρκώς στα επόμενα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης της νέας ΚΑΠ και στις Εθνικές Στρατηγικές για την ανανέωση των γενεών στη γεωργία.

Να θυμίσουμε βέβαια ότι το Υπουργείο ΑΑΤ έχει αφήσει εδώ και μήνες απλήρωτους του Έλληνες Νέους Αγρότες, οι οποίοι είχαν καταθέση αίτηση ένταξης στην πρόσφατη πρόσκληση του προγράμματος.

Ο Επίτροπος Γεωργίας ανέφερε ακόμη ότι «σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπάρχουν ήδη διαθέσιμοι σημαντικοί πόροι για την υποστήριξη επενδύσεων στη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές.

Σύμφωνα με τα τρέχοντα  στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ, τα χρηματοοικονομικά μέσα ανέρχονται σε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ.

Στο πλαίσιο των τελευταίων Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης, τα δάνεια και οι εγγυήσεις - με συνεισφορά 447 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΓΤΑΑ - απέφεραν επενδύσεις άνω των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το τέλος του 2024. 

Αυτό καταδεικνύει το  ισχυρό αποτέλεσμα μόχλευσης που μπορούν να δημιουργήσουν τα χρηματοοικονομικά μέσα. Και αυτό ακριβώς είναι το είδος της μόχλευσης που χρειαζόμαστε.  

Τα χρηματοοικονομικά μέσα μπορούν να κινητοποιήσουν  με επιτυχία πρόσθετες επενδύσεις  για τους αγρότες και τις αγροτικές επιχειρήσεις, μετριάζοντας παράλληλα την πίεση, τόσο στους ευρωπαϊκούς όσο και στους εθνικούς προϋπολογισμούς. 

Καθώς τα κράτη μέλη προετοιμάζουν τα μελλοντικά τους Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, η πρόκληση δεν είναι απλώς η διάθεση χρηματοδότησης.  Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι είναι προσβάσιμη η χρηματοδότηση στους νέους αγρότες, καλά στοχευμένη και προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες της γεωργίας.  

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσεγγίσουμε όσους αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα εμπόδια στις επενδύσεις, που είναι κυρίως οι νέοι αγρότες. Σημαίνει επίσης διεύρυνση του φάσματος των διαθέσιμων προϊόντων για την υποστήριξη προτεραιοτήτων, όπως η βιώσιμη γεωργία, η ψηφιοποίηση, η ενεργειακή απόδοση και η καινοτομία.

Τα χρηματοοικονομικά μέσα αποφέρουν αποτελέσματα μόνο όταν χρησιμοποιούνται με σωστή στρατηγική, είναι δομημένα αποτελεσματικά και αντικατοπτρίζουν στην εφαρμογή τους τις πραγματικότητες του γεωργικού κλάδου. Για αυτόν τον λόγο είναι τόσο σημαντικός ο διάλογος μεταξύ αγροτών, τραπεζιτών και διαχειριστικών αρχών.

Μαζί με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Πλατφόρμα Παροχής Συμβουλών (fi-compass) το επόμενο διάστημα θα παρουσιάσουμε μια δέσμη πρακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων για όλη την Ευρώπη. 

Τους επόμενους μήνες, θα ξεκινήσουμε επίσης μια πανευρωπαϊκή έρευνα, σχετικά με την πρόσβαση στην χρηματοδότηση, βοηθώντας τα κράτη μέλη να προετοιμάσουν τα μελλοντικά Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια για τη νέα ΚΑΠ.

Και στο πλαίσιο της μελλοντικής ΚΑΠ, προτείνουμε ένα ειδικό «Πακέτο Εκκίνησης» για χρηματοδότηση στους νέους αγρότες, το οποίο συμπληρώνεται από ευκαιρίες για περαιτέρω χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας».

Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, για την περίοδο 2028-2034, περιλαμβάνεται στα θέματα που θα συζητηθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Ιουνίου 2026.

Οι ηγεσίες της ΕΕ θα συνεχίσουν τις συζητήσεις τους για το επόμενο ΠΔΠ, ορμώμενοι από το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου 2026.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του ταμείου της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034 θα καθοριστεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Προτεραιότητα πάντως για τη χώρα μας παραμένει η προστασία των πόρων για τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), καθώς και η διασφάλιση ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας δεν θα καταλήξει σε μεγαλύτερες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τις περιφέρειες της ΕΕ.

Αξιοποιώντας το διαπραγματευτικό πλαίσιο που παρουσίασε η κυπριακή Προεδρία, στις 11 Ιουνίου 2026, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συζητήσουν τα βασικά στοιχεία του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης της επίτευξης προόδου όσον αφορά τους νέους ιδίους πόρους.

Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους.

Στην επιστολή πρόσκλησής του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τονίζει ότι η συζήτηση θα επικεντρωθεί στα βασικά στοιχεία που μπορούν να διευκολύνουν την επίτευξη συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της προόδου στο ζήτημα των νέων ιδίων πόρων της ΕΕ, οι οποίοι θεωρούνται κρίσιμοι για τη χρηματοδότηση των αυξημένων ευρωπαϊκών φιλοδοξιών.

Η Κυπριακή Προεδρία έχει ήδη παρουσιάσει το πρώτο διαπραγματευτικό πλαίσιο, προτείνοντας μείωση κατά 2% ή 32,8 δισ. ευρώ στο συνολικό ύψος των δαπανών σε σχέση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προβλέπει προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ για την επταετία.

Παρά τα πρώτα βήματα προόδου, οι θέσεις των κρατών-μελών εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά μεταξύ τους.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, η Κυπριακή Προεδρία έχει πλέον θέσει στο τραπέζι τα πρώτα συγκεκριμένα διαπραγματευτικά μεγέθη, γεγονός που επιτρέπει στους ηγέτες να περάσουν από τη συζήτηση της αρχιτεκτονικής του προϋπολογισμού στη δύσκολη διαπραγμάτευση των αριθμών. Η ΕΕ χρειάζεται το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο να βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία από την 1η Ιανουαρίου 2028, ενώ θα απαιτηθεί ολόκληρο το 2027 για την ολοκλήρωση της απαραίτητης νομοθεσίας και την προετοιμασία των εθνικών διοικήσεων. «Στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, το ενδεχόμενο η Ευρωπαϊκή Ένωση να βρεθεί το 2028 χωρίς εγκεκριμένο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό είναι απλώς αδιανόητο», σημείωσε ο αξιωματούχος.

Προτάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Από την πλευρά της η Επιτροπή πρότεινε τον εκσυγχρονισμό και τη διαφοροποίηση του συστήματος εσόδων του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στη μείωση του φόρτου για τα κράτη μέλη και στη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησης των στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ένωσης.

Προτείνει πέντε νέους ιδίους πόρους, με βάση:

• το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ), το οποίο θα αποφέρει έσοδα από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου
• τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ), ο οποίος θα αποφέρει έσοδα από τις ενσωματωμένες εκπομπές ορισμένων εισαγόμενων εμπορευμάτων στην ΕΕ
• τα μη συλλεγόμενα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, με την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή επί του βάρους των εν λόγω μη συλλεγόμενων αποβλήτων (όπως υπολογιστές, έξυπνα τηλέφωνα, ταμπλέτες, τηλεοράσεις, εκτυπωτές)
• έναν ειδικό φόρο κατανάλωσης καπνού, με βάση τον ελάχιστο συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζεται από κάθε κράτος μέλος στα προϊόντα καπνού
• έναν εταιρικό πόρο για την Ευρώπη (CORE), δηλαδή μια ετήσια κατ’ αποκοπή εισφορά από όλες τις εταιρείες, εκτός από τις ΜμΕ, που δραστηριοποιούνται και πραγματοποιούν πωλήσεις στην ΕΕ με καθαρό ετήσιο κύκλο εργασιών τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι νέοι πόροι, σε συνδυασμό με τις προσαρμογές των υφιστάμενων πόρων, θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 58,2 δισ. ευρώ ετησίως (σε τιμές 2025) μόλις τεθούν σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2028.

Ανακοινώθηκε η συνεργασία του AGEA (Agenzia per le Erogazioni in Agricoltura), που είναι ο επίσημος Οργανισμός Πληρωμών της Ιταλίας, με την Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ) της ΑΑΔΕ, για την πληρωμή των αγροτικών ενισχύσεων στην χώρα μας. 

«Θα πληρωθούν όλοι σε σύντομο χρονικό διάστημα και θα πληρωθούν όσοι το δικαιούνται», τόνισε, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας, Francesco Lollobrigida, αναφερόμενος στις πληρωμές ενισχύσεων των Ελλήνων αγροτών.

Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με δηλώσεις πρώην διοικητών του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Ιταλία, αξιοποιώντας συστήματα τεχνικών ελέγχου και παρακολούθησης γης, έχει φθάσει στο σημείο να πληρώνει την βασική ενίσχυση στον παραγωγό την ημέρα που υποβάλλει τη δήλωση ΟΣΔΕ.

Η σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ αναφέρει τα εξής:

Μήνυμα ευρωπαϊκής εμπιστοσύνης στις αλλαγές που υλοποιεί η Ελλάδα στον πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα στο σύστημα αγροτικών πληρωμών εξέπεμψε η κοινή συνέντευξη Τύπου του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά με τον Ιταλό Υπουργό Γεωργίας, Francesco Lollobrigida, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα συνοδευόμενος από τη διοίκηση του AGEA, ενός από τους πλέον αναγνωρισμένους οργανισμούς πληρωμών της Ευρώπης.

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς υπογράμμισε ότι η αναδιάρθρωση του συστήματος πληρωμών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί στον πρωτογενή τομέα, εξηγώντας στον Ιταλό υπουργό την πρόοδο που έχει ήδη συντελεστεί. «Για πρώτη φορά φέτος πληρώνουμε με το νέο σύστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η προσαρμογή της ΑΑΔΕ στις απαιτήσεις των αγροτικών ενισχύσεων είναι μια σύνθετη αλλά απολύτως αναγκαία διαδικασία.

Ο υπουργός έστειλε παράλληλα ξεκάθαρο μήνυμα προς τον αγροτικό κόσμο, διαβεβαιώνοντας ότι «κανένας Έλληνας γεωργός δεν θα χάσει όσα δικαιούται», ενώ σημείωσε ότι «οι μόνοι που έχουν λόγο να ανησυχούν είναι όσοι δεν δικαιούνται πληρωμές». Όπως τόνισε, η μετάβαση στο νέο μοντέλο έχει ως στόχο οι πληρωμές να πραγματοποιούνται «με αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και διαφάνεια», αποκαθιστώντας πλήρως την αξιοπιστία του συστήματος.

Ταυτόχρονα, ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στις αλλαγές που υλοποιεί η ελληνική κυβέρνηση στο σύστημα αγροτικών πληρωμών και ειδικότερα στη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στο νέο μοντέλο λειτουργίας έστειλε από την Αθήνα ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας, Francesco Lollobrigida

Ο Ιταλός υπουργός αποκάλυψε ότι ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στενή συνεργασία ανάμεσα στους δύο οργανισμούς πληρωμών, αναφέροντας πως η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει ανταλλαγή τεχνογνωσίας, πληροφοριών και καλών πρακτικών, με στόχο την επιτάχυνση της μετάβασης στο νέο σύστημα.

Με ιδιαίτερη έμφαση ο κ. Lollobrigida εξέφρασε την πεποίθηση ότι η μεταρρύθμιση θα αποδώσει αποτελέσματα, δηλώνοντας ότι η διαδικασία που έχει δρομολογήσει η ελληνική κυβέρνηση «θα κατακτήσει τους στόχους που έχει θέσει για να πληρωθούν όλοι σε σύντομο χρονικό διάστημα και να πληρωθούν όσοι δικαιούνται να πληρωθούν».

Ο ίδιος υπογράμμισε, επίσης, ότι η Ιταλία βρίσκεται στο πλευρό της Ελλάδας σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα, η Ιταλία και το Υπουργείο μας είναι στη διάθεση της Ελλάδος», ενώ πρόσθεσε πως «βρισκόμαστε πραγματικά στο πλάι της ελληνικής κυβέρνησης, προκειμένου η Ελλάδα να ξεπεράσει τη δύσκολη και απαιτητική αυτή περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα πληρωμών».

Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν επίσης στην ανάγκη διατήρησης ισχυρής χρηματοδότησης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2028, εκφράζοντας προβληματισμό για ενδεχόμενες περικοπές πόρων, ενώ συζήτησαν τις προοπτικές δημιουργίας μεγαλύτερης υπεραξίας στον πρωτογενή τομέα μέσω επενδύσεων, καινοτομίας και καλύτερης οργάνωσης της παραγωγής.

Κοινό μέτωπο Ελλάδας και Ιταλίας για μέλλον της ΚΑΠ, αγροτικές πληρωμές και παραγωγή υπεραξίας

Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της συνάντησης των δύο αντιπροσωπειών Ελλάδας και Ιταλίας, υπό τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά και τον Ιταλό ομόλογό του, Francesco Lollobrigida, επιβεβαιώθηκε η κοινή βούληση των δύο χωρών να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν το μέλλον του ευρωπαϊκού πρωτογενούς τομέα.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η μετάβαση της χώρας στο νέο σύστημα διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων μέσω της ΑΑΔΕ, οι προοπτικές της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η προστασία και ανάδειξη της ποιότητας των ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών προϊόντων, καθώς και ζητήματα αλιευτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πορεία της μεταρρύθμισης του συστήματος αγροτικών πληρωμών, με την ελληνική πλευρά να παρουσιάζει τα βήματα που υλοποιούνται για τη μετάβαση στο νέο μοντέλο διαχείρισης των ενισχύσεων μέσω της ΑΑΔΕ. Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς ανέδειξε τον σύνθετο χαρακτήρα της μεταρρύθμισης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια διαδικασία που εξελίσσεται «εν κινήσει», καθώς η χώρα οφείλει ταυτόχρονα να διασφαλίζει την ομαλή καταβολή των ενισχύσεων προς τους παραγωγούς και να οικοδομεί ένα νέο, πιο αξιόπιστο και αποτελεσματικό σύστημα πληρωμών.

Η εμπειρία της Ιταλίας στον τομέα των αγροτικών πληρωμών αποτέλεσε βασικό σημείο αναφοράς της συζήτησης. Ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας Francesco Lollobrigida υπογράμμισε τη σημασία της τεχνικής προετοιμασίας και της θεσμικής συνέχειας κατά τη διάρκεια τέτοιων μεταβάσεων, σημειώνοντας ότι η Ιταλία έχει περάσει από αντίστοιχες διαδικασίες εκσυγχρονισμού. Όπως ανέφερε, η ελληνική προσπάθεια συνιστά ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εγχείρημα, το οποίο μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια, τεχνολογική αναβάθμιση και σταθερότητα στις πληρωμές των αγροτών. Στο ίδιο πλαίσιο, η ιταλική αντιπροσωπεία εξέφρασε την πρόθεσή της να υποστηρίξει ενεργά την ελληνική πλευρά κατά τη μεταβατική περίοδο, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη συνεργασία των αρμόδιων οργανισμών πληρωμών των δύο χωρών.

Οι δύο αντιπροσωπείες αντάλλαξαν επίσης απόψεις για τις εξελίξεις γύρω από τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης ισχυρής χρηματοδότησης για τον πρωτογενή τομέα σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών προκλήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη η επόμενη ΚΑΠ να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη, να μειώσει το διοικητικό βάρος για τους παραγωγούς και να ενισχύσει πολιτικές που προάγουν την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις, την καινοτομία και την παραγωγή προστιθέμενης αξίας.

Τόσο η ελληνική όσο και η ιταλική πλευρά συμφώνησαν ότι η ευρωπαϊκή γεωργία καλείται να ανταποκριθεί σε νέες απαιτήσεις χωρίς να αποδυναμωθεί η παραγωγική της βάση. Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκε η ανάγκη η νέα ΚΑΠ να δίνει μεγαλύτερο βάρος στα κίνητρα και λιγότερο στις γραφειοκρατικές διαδικασίες, να στηρίζει ουσιαστικά τους νέους αγρότες και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν πιο ανθεκτικό και εξωστρεφή αγροδιατροφικό τομέα. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της στενής συνεργασίας των μεσογειακών χωρών ενόψει των κρίσιμων ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το μέλλον της αγροτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη ζητήματα που αφορούν την προστασία των ποιοτικών αγροδιατροφικών προϊόντων της Μεσογείου, με έμφαση στους ελέγχους, την αυθεντικότητα των προϊόντων και την προάσπιση εμβληματικών παραγωγών όπως το ελαιόλαδο, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα φρούτα και τα λαχανικά.

Στη συνάντηση συμμετείχαν από ελληνικής πλευράς ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης και ο Πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον Πρωτογενή Τομέα, Γιάννης Οικονόμου. Την ιταλική αντιπροσωπεία πλαισίωσαν, μεταξύ άλλων, ο Πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα, Paolo Cuculi, ο διπλωματικός σύμβουλος, Cesare Morbelli, ο Εμπορικός Ακόλουθος, Mario Savona, καθώς και εκπρόσωποι ιταλικών επιχειρήσεων με παρουσία στην Ελλάδα.

Για άνοιγμα της πλατφόρμας του ΟΣΔΕ, στις 22 Ιουνίου, έκανε λόγο ο Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Γιάννης Ανδριανός, απαντώντας στην Βουλή σε σχετική ερώτηση του Βουλευτή Φθιώτιδας κ. Γιάννης Σαρακιώτη. 

Οι καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη» και στην έναρξη του ΟΣΔΕ, οι απλήρωτες επιδοτήσεις, η εξαίρεση των αγροτών της Φθιώτιδας από τις ενισχύσεις για τη μηδική, το εργαλείο ελέγχου του «monitoring» και οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι αποτέλεσαν τα κύρια ζητήματα, τα οποία έθεσε ο Βουλευτής Φθιώτιδας, Γιάννης Σαρακιώτης, προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω επίκαιρης ερώτησής του στη Βουλή.

Όπως επισήμανε αρχικά ο κ. Σαρακιώτης: «Η έναρξη της εαρινής καλλιεργητικής περιόδου έχει ξεκινήσει προ πολλού και δυστυχώς βρίσκει χιλιάδες παραγωγούς να αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα ρευστότητας, εξαιτίας, όχι μόνο των προβλημάτων και των κουτσουρεμένων επιδοτήσεων των περασμένων ετών, της μη καταβολής των επιδοτήσεων του περασμένου έτους που έπρεπε να είχαν καταβληθεί μέχρι τώρα, αλλά και εξαιτίας των υπέρογκων αυξήσεων στην ενέργεια, στα λιπάσματα και στα καύσιμα. Σαν να μην έφταναν όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στην ύπαιθρο, έχουν να αντιμετωπίσουν την πρωτοφανή καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη» και την πρωτοφανή στα χρονικά καθυστέρηση για την έναρξη της διαδικασίας υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ.

Παρά το γεγονός ότι η ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είχε δεσμευθεί για έναρξη της διαδικασίας μέχρι τα τέλη του Απριλίου, φτάσαμε στις 15 Ιουνίου και ακόμη κανείς στην ελληνική περιφέρεια δε γνωρίζει πότε θα ανοίξει το ΟΣΔΕ και πότε θα έχουμε την ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη». Δικαιολογίες από την Α.Α.Δ.Ε. και από το Υπουργείο έχουμε ακούσει πάρα πολλές, αλλά λύσεις άμεσες σε καμία περίπτωση δεν έχουμε δει».

Εν συνεχεία, ο Βουλευτής Φθιώτιδας τόνισε: «Η ουσία, κ. Υπουργέ, είναι ότι στις 27 χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι 26 όχι μόνο έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία υποβολής του ΟΣΔΕ, αλλά την έχουν ολοκληρώσει κιόλας. Στην “Ελλάδα 2.0” του κ. Μητσοτάκη δεν έχουμε καν ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία. Δε θα ξεχάσουμε και το γεγονός ότι μέχρι το 2020 η διαδικασία ξεκινούσε το Μάρτη, και μέχρι τα τέλη Μαΐου γνωρίζετε πολύ καλά ότι ολοκληρωνόταν. Άρα, οφείλετε να απαντήσετε στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα για ποιο λόγο παρατηρείται αυτή η πρωτοφανής καθυστέρηση και για την ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη» και για την έναρξη υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ. Και να μας πείτε την ακριβή ημερομηνία του πότε θα ξεκινήσουν. Εκτός αυτού, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι αγρότες σε πολλούς νομούς όπως στο Νομό Φθιώτιδας, είδαν στην Κοινή Υπουργική Απόφαση της 8ης  Ιουνίου -της προηγούμενης εβδομάδας- ότι εξαιρούνται από την καταβολή της ενίσχυσης de minimis για τη μηδική. Σε μια περιοχή, όπως η Φθιώτιδα, που είναι από τις κορυφαίες σε παραγωγή μηδικής, βλέπουμε μια εξαίρεση η οποία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί σε καμία περίπτωση και έχει προκαλέσει την εύλογη ανησυχία και αγανάκτηση των αγροτών».

Έναντι των πρακτικών ζητημάτων, τα οποία τέθηκαν από τον κ. Σαρακιώτη, η απάντηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης ήταν εκ νέου υποσχέσεις για το «άνοιγμα της πλατφόρμας στις 22 Ιουνίου», ενώ ο κ. Ανδριανός περιορίστηκε σε αναφορές περί «ανάγκης διαλειτουργικότητας των νέων συστημάτων» και «αυτοματοποίηση της ροής των δεδομένων», τη στιγμή που οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα αντιμετωπίζουν απτά προβλήματα επιβίωσης και η καθυστέρηση λειτουργίας της νέας πλατφόρμας πολλαπλασιάζει τα βάρη για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους και τους οδηγεί στο να εγκαταλείπουν τις εκμεταλλεύσεις τους. Μάλιστα, είναι χαρακτηριστικό ότι για την εξαίρεση της Φθιώτιδας από τις ενισχύσεις για το τριφύλλι, ο Υφυπουργός μετακύλησε τις ευθύνες στις «υπηρεσίες», οι οποίες «έκριναν ποιες Περιφερειακές Ενότητες έπρεπε να ενισχυθούν».

Κατά τη δευτερολογία του, ο Βουλευτής Φθιώτιδας υπογράμμισε: «Κάνετε τη μετάβαση στην ΑΑΔΕ. Το μείζον αυτό ζήτημα, δεν το είχατε προετοιμάσει; Δε το γνωρίζατε; Δε γνωρίζατε ότι θα έχουμε δηλώσεις ΟΣΔΕ; Δε γνωρίζατε ότι θα έπρεπε να ενεργοποιηθεί η Κάρτα Αγρότη; Ήταν κάτι που προέκυψε σήμερα;
Το να ανοίξει την πλατφόρμα του ΟΣΔΕ, και μια υπηρεσιακή κυβέρνηση θα τα έκανε.
Την ενεργοποίηση μιας Κάρτας, και μια υπηρεσιακή κυβέρνηση θα την έκανε. Έχουμε φτάσει, αντί να συζητούμε για το μέλλον του πρωτογενή τομέα και για τη θωράκισή του από την κλιματική κρίση, να συζητάμε για τα πλέον αυτονόητα και τα απολύτως απαραίτητα.
Τα οικολογικά σχήματα πότε θα πληρωθούν; Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις; Έχουμε διαβάσει δελτία Τύπου για τέλη Μάρτη, τέλη Απρίλη, τέλη Μάη και συνεχίζονται τα τέλη...

Χρήματα δεν βλέπουν οι αγρότες.  Επειδή είπατε κάποια στιγμή για τους ελέγχους, βεβαίως να γίνονται έλεγχοι. Κανένας δεν έχει πει κάτι διαφορετικό.
Γνωρίζετε, όμως ότι το monitoring, αντί για εργαλείο ελέγχου, έχει καταστεί αυτήν τη στιγμή ένας μηχανισμός τιμωρητικός που μειώνει τα κονδύλια του πρωτογενούς τομέα.
Ποιοι ελέγχουν, κ. Υπουργέ, τις φωτογραφίες; Γιατί, αν ισχύουν αυτά που ακούμε για κάποιους νεαρούς φοιτητές που έχουν αναλάβει να κάνουν αυτήν τη δουλειά, ελπίζω να το διαψεύσετε. Από εκεί και πέρα, θα επανεξεταστούν για το monitoring τα αιτήματα του 2025;»
Παράλληλα, ο κ. Σαρακιώτης έθεσε και τα θέμα του προγράμματος «Νέοι Αγρότες», των μετακινούμενων κτηνοτρόφων και των φημολογούμενων αυξήσεων στον Ε.Λ.Γ.Α. σημειώνοντας:
«Νέοι Αγρότες», πρόγραμμα από το 2024. Στη χώρα που πλήττεται από την υπογεννητικότητα, σε μια χώρα στην οποία η περιφέρεια ερημώνει, το πρώτιστο καθήκον μιας κυβέρνησης είναι να στηρίξει προγράμματα νέων αγροτών. Εδώ περιμένουν από το 2024 να καταβληθούν τα χρήματα, τα οποία δικαιούνται. Είναι δυνατόν αντί για στρατηγική προτεραιότητα να έχει μπει και αυτό στις καλένδες;
Μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι. Κύριε Υπουργέ, τα όσα συμβαίνουν αυτήν την περίοδο είναι τραγικά με τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους. Δε γνωρίζουν αν θα μετακινήσουν τα κοπάδια τους. Δε ξέρουν τι θα κάνουν τα κοπάδια σε περιοχές οι οποίες δεν είναι κατάλληλες το καλοκαίρι. Δεν τα μετακινούν το καλοκαίρι 4 μήνες, για να αλλάξουν παραστάσεις. Τα μετακινούν, επειδή προφανώς στην περιοχή που βρίσκονται τον χειμώνα, δεν αντέχουν τα ζώα το καλοκαίρι.
Τέλος, κάτι ακούγεται για νέες αυξήσεις στον ΕΛΓΑ. Πέρυσι σπάσανε όλα τα κοντέρ των αυξήσεων. Ευελπιστώ να διαψεύσετε τις φήμες».

Το μήνυμα ότι η Ελλάδα θα διασφαλίσει για τα επόμενα έξι χρόνια περισσότερα από 20 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα έστειλε από τη Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη διάρκεια πολιτικής εκδήλωσης της ΔΕΕΠ Νέας Δημοκρατίας Χαλκιδικής, παρουσία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη.

Ο κ. Σχοινάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δεν πρόκειται να παρακολουθήσει παθητικά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, αλλά θα διεκδικήσει πόρους, εργαλεία και μεγαλύτερη ευελιξία για τους Έλληνες παραγωγούς.

«Η χώρα μας θα έχει για τα επόμενα έξι χρόνια πάνω από 20 δισ. ευρώ για τους Έλληνες αγρότες», τόνισε χαρακτηριστικά, στέλνοντας μήνυμα αισιοδοξίας προς τον αγροτικό κόσμο για τη νέα προγραμματική περίοδο.

Αναφερόμενος στις προτεραιότητες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Υπουργός περιέγραψε τα «τρία μεγάλα εργοτάξια» της νέας περιόδου: την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμών, τη διαπραγμάτευση της νέας ΚΑΠ και την ενίσχυση των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μετάβαση του συστήματος πληρωμών στη νέα εποχή, σημειώνοντας ότι ενδεχομένως να υπάρξουν μεταβατικές δυσκολίες, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης θα αποτελέσουν εγγυητές της ομαλής μετάβασης.

«Δεν έχετε τίποτα να φοβάστε», ανέφερε απευθυνόμενος στους παραγωγούς, ζητώντας παράλληλα πίστωση χρόνου καθώς, όπως είπε, «οι αλλαγές γίνονται εν κινήσει».

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να διεκδικήσει στη νέα ευρωπαϊκή συζήτηση περισσότερη εθνική ευελιξία και λιγότερη γραφειοκρατία, επισημαίνοντας ότι οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής γεωργίας και των μεσογειακών καλλιεργειών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως οι παραγωγικές συνθήκες της Βόρειας Ευρώπης.

Παράλληλα, έθεσε ως κεντρικό στόχο τη μετάβαση από μια πολιτική που περιορίζεται στις ενισχύσεις και τις αποζημιώσεις σε μια πολιτική που δημιουργεί μεγαλύτερη υπεραξία για τον παραγωγό, αυξάνει το εισόδημά του και ενισχύει την παρουσία των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Υπουργός προειδοποίησε για τον κίνδυνο των εύκολων συνθημάτων και των ανέξοδων υποσχέσεων, σημειώνοντας ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει πως η πρόοδος δεν έρχεται με «μαγικά ραβδιά», αλλά με σοβαρότητα, σχέδιο και συνέπεια.

Αναφερόμενος στις επερχόμενες πολιτικές εξελίξεις, υπογράμμισε ότι η χώρα πρέπει να παραμείνει «στο δρόμο της προκοπής και της λογικής», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι πολίτες θα επιλέξουν ξανά τη σταθερότητα και τη σοβαρότητα απέναντι στον λαϊκισμό και τις εύκολες υποσχέσεις.

Η προστασία της περιουσίας, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η στήριξη των επενδύσεων, η ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και η ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης, είναι ορισμένα από τα ζητήματα που αγγίζουν άμεσα ή έμμεσα τον αγροτικό κόσμο και περιλαμβάνονται στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τη συνταγματική αναθεώρηση.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Η πρόταση του Προέδρου και των βουλευτών της Κ.Ο. της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος πραγματοποιείται σύμφωνα με τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής. Αρκετά από τα προτεινόμενα άρθρα προς αναθεώρηση, όπως η εξαετής θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, η επιστολική ψήφος, οι αλλαγές στην ποινική ευθύνη υπουργών, η επιλογή ανώτατων δικαστών ή η αναμόρφωση διαδικασιών της Δικαιοσύνης, δεν έχουν άμεση σύνδεση με την καθημερινότητα των αγροτών, επηρεάζουν όμως συνολικά τη λειτουργία των θεσμών και του κράτους.

ΔΙΑΤΑΞΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Μέσα στην πρόταση της ΝΔ περιλαμβάνεται φυσικά η αναθεώρηση του περίφημου άρθρου 16 για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, που αποτελεί μόνιμη πηγή αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση. Ήδη η Αμερικανική Γεωργική Σχολή έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει την ίδρυση ΑΕΙ κι έχει καταθέσει τα σχετικά έγγραφα.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ  

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους αγρότες παρουσιάζει η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 17, καθώς προβλέπεται η συνταγματική προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας αλλά συνολικά της περιουσίας. Η διάταξη αυτή διευρύνει το πεδίο προστασίας των περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών και αφορά άμεσα τους κατόχους αγροτικής γης, μονάδων, ζωικού κεφαλαίου αλλά και ατόμων που ασχολούνται με τη θάλασσα κι έχουν αντίστοιχο κεφάλαιο για αλιεία ιχθυοκαλλιέργεια, οστρακοκαλλιέργεια κ.ά. Αυτό έχει τη σημασία του γιατί με τον νόμο Κατσέλη η προστασία αφορούσε μόνο στην πρώτη κατοικία και όχι σε άλλα σημαντικά περιουσιακά στοιχεία.

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ  

Προτείνεται η δυνατότητα αποζημίωσης σε περιπτώσεις όπου περιορίζεται η χρήση μιας ιδιοκτησίας χωρίς να πραγματοποιείται απαλλοτρίωση. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους αγρότες. Αυτό συμβαίνει διότι κατά καιρούς έχουν τεθεί περιορισμοί σε καλλιέργειες, αγροτεμάχια ή εκτάσεις λόγω περιβαλλοντικών, χωροταξικών ή άλλων ρυθμίσεων, χωρίς να προβλέπεται πάντοτε αποζημίωση ενώ καθυστερεί τρομακτικά η απόδοση της γης (π.χ. γύρω από αεροδρόμια).

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΟΜΗΣΗΣ

Στο ίδιο άρθρο περιλαμβάνεται και η δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης και η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Αυτές οι διατάξεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο αξιοποίησης ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων στην ελληνική ύπαιθρο.

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 24, το οποίο αφορά στη συνταγματική κατοχύρωση της λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την προστασία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου.

Οι διατάξεις αυτές συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις ανάγκες των αγροτικών νοικοκυριών: η λειψυδρία, οι πλημμύρες, οι παρατεταμένοι καύσωνες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την αγροτική παραγωγή. Η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις αρδευόμενες καλλιέργειες ενώ η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων ή να δημιουργήσει περαιτέρω προβλήματα σε γεωργικές γαίες υψηλής παραγωγικότητας.

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΦΟΡΟΥΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Εξίσου σημαντικές για τις αγροτικές επιχειρήσεις θεωρούνται οι προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 78. Σύμφωνα με την πρόταση, φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό βάρος δεν θα μπορεί να επιβάλλεται με αναδρομική ισχύ. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην εθνική οικονομία. Η πρόβλεψη αυτή δημιουργεί μεγαλύτερη φορολογική ασφάλεια και προβλεψιμότητα για τον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Όμως, αυτή η διάταξη έρχεται σε πλήρη αναντιστοιχία με τις αλλαγές που προτείνονται για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Με την πρότασή της η ΝΔ ενώ ορθώς προτείνει να μην υπάρχει αναδρομική φορολόγηση αντιφάσκει στις ρυθμίσεις για τους πόρους για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δίνει έτσι «ελευθέρας» στους δήμους για φορολογικά βάρη και αλλαγές τιμολογιακών πολιτικών, όποτε θέλουν, χωρίς ταβάνι και δίχως να πέφτει ουσιαστικός λόγος στον πολίτη, στις εταιρείες ή τους συνεταιρισμούς, παρά μόνο μία θολή διαβούλευση.

ΒΙΩΣΙΜΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΙ ΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 79, σύμφωνα με την οποία ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία και οι φορείς, που χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ετήσιο απολογισμό. Η διάταξη αφορά και οργανισμούς ή φορείς που σχετίζονται με τον αγροτικό τομέα και διαχειρίζονται δημόσιους πόρους ή ευρωπαϊκές ενισχύσεις ή αποζημιώσεις.

ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΟΙ ΦΟΡΟΙ ΜΕΣΩ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 102 για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Προβλέπεται μεγαλύτερη φορολογική αποκέντρωση. Οι ΟΤΑ θα μπορούν να επιβάλλουν τοπικούς ή ειδικούς φόρους και τέλη ενώ οι προϋπολογισμοί τους θα καταρτίζονται ύστερα από δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους. Εφόσον περάσει η πρόταση αυτή αναμένεται να επηρεαστούν άμεσα οι αγροτικές περιοχές και οι δήμοι ν΄ αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση και υλοποίηση τοπικών έργων υποδομής, όπως αρδευτικά δίκτυα, αγροτική οδοποιία και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις αλλά και να πυροδοτήσουν νέες αυξήσεις τιμολογίων, που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν υπέρμετρα τον πληθυσμό της υπαίθρου.

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 86 ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον αγροτικό κόσμο παρουσιάζει και η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών. Η Νέα Δημοκρατία προτείνει τη διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών. Ζητεί την κατάργηση της υποχρεωτικής διαβίβασης στοιχείων στη Βουλή και της αρμοδιότητάς της να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση. Για τους αγρότες, η συγκεκριμένη διάταξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των εξελίξεων γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 86 σε συνδυασμό με διάταξη που ουσιαστικά άρει τη μονιμότητα (με τη διαδικασία της αξιολόγησης) και τη βελτίωση διατάξεων περί αυτονομίας των δικαστών, βελτιώνει θεωρητικά το πλαίσιο. Ωστόσο, δεν δίνει αξιόπιστη και σαφή πρόταση πως θα μπορούσε να εφαρμοστεί κάτι τέτοιο. Και είναι γνωστό ότι και στην περίπτωση των Τεμπών και στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ άνθρωποι που κατήγγειλαν προβλήματα ή ατασθαλίες βρέθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι απροστάτευτοι και να βιώνουν χρονοβόρες πειθαρχικές διαδικασίες και ταλαιπωρία.

Τα προτάγματα και οι κατευθύνσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034, που θα πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής, επισημάνθηκαν κατά τη συνεδρίαση της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής, ώστε ν΄ ανακάμψει ο αγροτικός χώρος, μετά τη δύσοσμη υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Καθώς το θεσμικό πλαίσιο αλλάζει, μεταβάλλεται ο τρόπος κατανομής των επιδοτήσεων. Ο διπλός αγροτικός κουμπαράς, με τον Πυλώνα Ι (που είχε τις αγροτικές επιδοτήσεις), παραμένει έως το 2027, ενώ ο Πυλώνας ΙΙ (επενδύσεις, αγροτοπεριβαλλοντικά κ.ά.) πάει μέχρι το 2029, ώσπου και οι δύο κουμπαράδες ενοποιούνται με τη νέα ΚΑΠ.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΓΟΡΑΣ

Με τη νέα ΚΑΠ, μετά το 2028, εξήγησε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνης Φιλιππής, θα υπάρξει το EU Facility (γεωργικό αποθεματικό) συνολικού προϋπολογισμού 72 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έναν κουμπαρά περίπου 63 δισ. ευρώ, στον οποίο προστίθενται ουσιαστικά άλλα 6,3 δισ. ευρώ που αφορούν το safety net. Επιπλέον, δρομολογείται άλλος ένας κουμπαράς περίπου 8,7 δισ. ευρώ ως εργαλείο της Ε.Ε., ώστε να αντιμετωπιστούν κρίσεις της αγοράς (γεωπολιτικές κ.ά.) που προκαλούν αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ

Με τη νέα ΚΑΠ προβλέπονται χρήματα για γεωργικές συμβουλές και τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής. Επισημάνθηκε πως στο Ταμείο Ανάκαμψης υπήρξε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης καλλιεργειών, το οποίο, δυστυχώς, κατά τον γ.γ. Αντώνη Φιλιππή, δεν είχε αντίστοιχη ανταπόκριση. Μπόρεσαν να προχωρήσουν μόνο 28 επενδυτικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 18 εκατ. ευρώ.

ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ

Σημεία σύγκλισης των κομμάτων ήταν τα εξής: η απόλυτη ανάγκη ανανέωσης του αγροτικού πληθυσμού και συγκράτησης του ήδη υπάρχοντος, η στήριξη της κτηνοτροφίας, η έμφαση στην προσαρμοσμένη έρευνα και στην αγροτική εκπαίδευση, η δημιουργία έργων υποδομής, η στήριξη ανά κλάδο και προϊόν, καθώς και η προώθηση πόρων στην καινοτομία και στις πολιτικές για την παραμονή στην ύπαιθρο.

Κατά τη νέα προγραμματική περίοδο επισημάνθηκε πως ο κουμπαράς για την ΚΑΠ μειώνεται δραστικά σε 14,5 δισ. ευρώ αλλά δύναται υπό όρους να ξεχειλώσει και να φτάσει τα 20 δισ. ευρώ. Όμως, ο κλοιός σφίγγει και τα χρήματα εξαρτώνται από την εθνική συμμετοχή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι οικολογικές – περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της νέας ΚΑΠ. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η χώρα μας δεν τα πήγε καλά, λόγω και της πολυπλοκότητας του ελληνικού στρατηγικού σχεδίου 2021-27. Το θέμα των οικολογικών σχημάτων έχει ταλαιπωρήσει μέχρι σήμερα αφάνταστα τους παραγωγούς, γεγονός που έχει επισημανθεί κατά καιρούς και στις επιτροπές της Βουλής.

ΝΕΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ

Οι βουλευτές ζήτησαν ανασχεδιασμό του προγράμματος νέων γεωργών, διότι, ενώ πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό πρόγραμμα, υψηλό ποσοστό των νέων παραγωγών που μπαίνει στα προγράμματα δεν καταφέρνει τελικά να μείνει μόνιμα στο επάγγελμα. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Μπούμπας, βουλευτής Σερρών της Ελληνικής Λύσης, ένας νέος παραγωγός έρχεται και 59 αναχωρούν προς συνταξιοδότηση!

ΤΟΠΙΚΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ

Βουλευτές από διαφορετικά κόμματα (Μαρία Αντωνίου, ΝΔ), (Πάρις Κουκουλόπουλος, αντιπρόεδρος ΠΑΣΟΚ), (Μανώλης Χνάρης, τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης ΠΑΣΟΚ) ζήτησαν στοχευμένες παρεμβάσεις ανά κλάδο (π.χ. δεντροκαλλιέργεια), ανά προϊόν (π.χ. γούνα) και ανά γεωγραφική περιοχή (νησιά - απομονωμένες ηπειρωτικές περιοχές).

ΓΕΝΕΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ

Ζητήθηκε να συνεχιστεί το πρόγραμμα στήριξης των γενετικών πόρων και γενικότερα των αυτόχθονων φυλών.

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΙΧΜΗΣ

Βουλευτές ζήτησαν επίσης τη στήριξη εμβληματικών προϊόντων μίας περιοχής ή γενικότερα ελληνικών προϊόντων μείζονος σημασίας, όπως είναι λ.χ. το ελαιόλαδο ή η φέτα.

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Ζητήθηκε προτεραιότητα στον κτηνοτροφικό τομέα, όπου η χώρα μας είναι ελλειμματική. Ο κ. Χνάρης επισήμανε ότι χρειάζεται να υπάρξει εξορθολογισμός ως προς την εξισωτική αποζημίωση με κατεύθυνση προς τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. «Παλιότερα εξισωτική αποζημίωση έπαιρναν οι κατ’ επάγγελμα κτηνοτρόφοι 70.000 και τώρα παίρνουν 250.000», ανέφερε χαρακτηριστικά.

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Μέριμνα ζητήθηκε και για τη βιολογική γεωργία και την βιολογική κτηνοτροφία. Επίσης, απλοποίηση των διαδικασιών, ώστε να μη ξανασυμβούν τα προβλήματα, που προέκυψαν.\

ΧΑΜΕΝΟΙ ΠΟΡΟΙ

Έως το 2027 η χώρα μας προοιωνιζόταν πως θα λάβει περίπου 19,5 δισ. ευρώ. Βουλευτές της αντιπολίτευσης, κυρίως από την πλευρά της ανανεωτικής και της κομμουνιστικής Αριστεράς (Διαμάντω Μανωλάκου, ΚΚΕ), υπολογίζουν πως χάθηκαν αυτή την επταετία περίπου 1 δισ. ευρώ και δεν έφτασαν ποτέ στους αγρότες. Επισημάνθηκε η ανάγκη να ξεκαθαριστεί το τοπίο και στον οργανισμό του ΟΠΕΚΕΠΕ, που μεταφέρθηκε στην ΑΑΔΕ και τα χρήματα να δοθούν στους πραγματικούς παραγωγούς.

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ

Ο πρόεδρος της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής, Γιάννης Οικονόμου, ζήτησε να υπάρξουν λύσεις στο θέμα της χρηματοδότησης, διότι πολλοί αγρότες και οργανώσεις διαμαρτύρονται πως δεν έχουν πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα.

ΥΠΟΔΟΜΕΣ - ΝΕΡΟ

Κατά την Αργυρώ Ζέρβα, γενική γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, προβλέπονται στη νέα ΚΑΠ προγράμματα για την ύπαιθρο. Οι κύριες δράσεις είναι LEADER, μεταποίηση, δημόσιες υποδομές και AKIS. Υπάρχει, δηλαδή, ο κουμπαράς του 10% για τις αγροτικές περιοχές. Το ανώτατο ποσό που τίθεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέρχεται στα 280 ευρώ ανά εκτάριο. Σε επίπεδο υποδομών αντιμετωπίζεται πλέον το νερό ως ενιαίος πόρος, διότι κατά το παρελθόν έργα ύδρευσης εντάσσονταν στο ΕΣΠΑ ενώ έργα άρδευσης στο ΠΑΑ. Οι βουλευτές ζήτησαν να δοθούν λύσεις σε ό, τι αφορά στις υποδομές του νερού, που σε πολλές περιπτώσεις δημιουργεί τεράστια προβλήματα στους παραγωγούς να καλλιεργήσουν και επιβαρύνει δραματικά και το κόστος παραγωγής.

Τα συν και τα πλην του πλαισίου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 μαζί με τις προτάσεις, που έχουν κατατεθεί μέχρι στιγμής, αναλύθηκαν από τους αρμόδιους γενικοί γραμματείς του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και  Τροφίμων, Αργυρώ Ζέρβα και Αντώνη Φιλιππή, στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Η τελική πρόταση δεν έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τονίστηκαν τα εξής:

ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ: Με τη νέα ΚΑΠ 2028-34 η βασική ενίσχυση, η αναδιανεμητική και η ενίσχυση για τους νέους παραγωγούς εντάσσονται στον ίδιο κουμπαρά. Αυτές οι επιδοτήσεις θα μειωθούν, πλην των ενισχύσεων για νέους παραγωγούς.

ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ: Η εισοδηματική ενίσχυση θα είναι μικρότερη αλλά θα υπάρξει ιδιαίτερη μέριμνα για τους νέους παραγωγούς, τις γυναίκες και τις μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ: Προβλέπεται να ενισχυθούν δημοσιονομικά και να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σ΄ αυτές με τη νέα ΚΑΠ μετά το 2028.

ΝΕΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ: Σήμερα το πρόγραμμα Νέων Γεωργών μπορεί να φτάσει ως τα 42.500 ανά δικαιούχο, πέρα από τις άμεσες ενισχύσεις. Στη νέα ΚΑΠ η συμπληρωματική στήριξη των νέων γεωργών ενσωματώνεται μαζί με τη βασική αρχή και την αναδιανεμητική ενίσχυση στο νέο σύστημα περιορισμένης και περισσότερο στοχευμένης εισοδηματικής στήριξης. Όμως, οι γεωργοί νεαρής ηλικίας θα τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης, από άποψη κονδυλίων.

ΕΜΠΟΔΙΑ ΕΙΣΟΔΟΥ: Απαιτείται όμως, προσοχή, διότι η πρόταση της επιτροπής προβλέπει την υποχρεωτική εκπόνηση ειδικής μελέτης για τα εμπόδια εισόδου και παραμονής των νέων παραγωγών στον πρωτογενή τομέα ώστε οι παρεμβάσεις των κρατών - μελών να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και ν’ αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τα ζητήματα πρόσβασης στη γη, χρηματοδότηση, τη γνώση και τη διαδοχή των εκμεταλλεύσεων. Οι νέοι θα έχουν προτεραιότητα και στα επενδυτικά μέτρα.

ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΣΤΗΡΙΞΗ: Στις προτάσεις της Ελλάδας προτείνεται στοχευμένη στήριξη στην κτηνοτροφία και τις ζωοτροφές, για λόγους ανθεκτικότητας και επισιτιστικής ασφάλειας.

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ: Προτεραιότητα δίνει στα επενδυτικά μέτρα, όπως είναι τα σχέδια βελτίωσης και οι δράσεις συμβουλευτικής. Προβλέπονται και στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά δεν ξεκαθαρίστηκε ποια θα είναι.

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ – ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ: Το κομμάτι των φιλοπεριβαλλοντικών ενισχύσεων για βιολογικά, γεωργία ακριβείας, οικολογικά σχήματα τοποθετείται πλέον σε έναν κουμπαρά αντί για πυλώνα Ι και πυλώνα ΙΙ. Χρηματοδοτούνται δράσεις για τη βιοποικιλότητα, τη διατήρηση και ανάπτυξη γενετικών πόρων, την ευζωία των ζώων, τη μείωση των ροών και την προστασία ιδιαίτερων αγροτικών οικοσυστημάτων. Στη νέα ΚΑΠ προβλέπεται συγχώνευση των παρεμβάσεων σ’ ένα ενιαίο πλαίσιο, επιδιώκοντας μεγαλύτερη απλούστευση και ευκολότερη εφαρμογή.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: Σήμερα η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στηρίζει την ανταγωνιστικότητα του αγροδιατροφικού τομέα μέσω ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων. Σχετίζονται με μέτρα, που συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής. Σ΄ αυτά υπάγονται τα σχέδια Βελτίωσης, η μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, τα τομεακά προγράμματα και τα έργα υποδομών στις αγροτικές περιοχές. Πλέον αλλάζει ο τρόπος χρηματοδότησης. Οι επενδύσεις που αφορούν άμεσα τους αγρότες παραμένουν εντός του προϋπολογισμού της ΚΑΠ. Όμως οι δημόσιες υποδομές και ορισμένα αναπτυξιακά προγράμματα θα χρηματοδοτούνται μέσω του ενιαίου ταμείου κάθε κράτους-μέλους. Πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα, που δεν ευνοεί τους ανθρώπους της υπαίθρου για κράτη, όπως η Ελλάδα.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ – ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ – ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ: Στην παλαιά ΚΑΠ υπήρχαν μέτρα για συλλογικές δράσεις, κατάρτιση, συμβουλευτική υποστήριξη και διασύνδεση της έρευνας με την παραγωγή. Τα μέτρα αυτά τηρούνται και στη νέα ΚΑΠ. Όμως, οι παρεμβάσεις αυτές δεν μπαίνουν στον κουμπαρά – οριοθετημένο προϋπολογισμό για τη νέα ΚΑΠ. Μπαίνουν σ΄ ένα ενιαίο ταμείο εθνικών σχεδίων περιφερειακής και εταιρικής σχέσης. Έτσι, τα χρήματα αυτά θα εξαρτηθούν κι από την ετοιμότητα του ελληνικού κράτους.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: Τα μέτρα αυτά αφορούν κυρίως στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, στη βελτίωση του δημογραφικού, στην τόνωση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην ύπαιθρο και στην ανάπτυξη θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διατηρεί τις σχετικές παρεμβάσεις εντός κανονισμού. Προβλέπει όμως χρηματοδότηση εκτός του οριοθετημένου προϋπολογισμού αλλά μέσω του ενιαίου ταμείου των εθνικών σχεδίων περιφερειακής και εταιρικής σχέσης.

ΚΟΝΔΥΛΙΑ: Ο κοινοτικός προϋπολογισμός δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη. Για την Κοινή Αγροτική Πολιτική σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ελάχιστο, δεσμευμένο χρηματοδοτικό ποσό, ύψους περίπου 300 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, που προβλέπονται για το Unity Safety Net.

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ: Υποχρεωτικά, το 10% των πόρων των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων (ΕΠΕΣ) εταιρικής σχέσης, θα πρέπει να κατευθύνονται προς αγροτικές περιοχές. Επίσης, προβλέπεται να δοθούν πιο γρήγορα πόροι, που είχαν αρχικά προβλεφθεί για την ενδιάμεση αναθεώρηση των ΕΠΕΣ, το 2031. Τα κονδύλια υπολογίζεται πως θα «τρέξουν» προς τους αγρότες και τις αγροτικές περιοχές, ήδη από την έναρξη της νέας προγραμματικής περιόδου, αντί για πολύχρονες αναμονές. 

«Το ακατάσχετο όριο αυξάνεται στα 1.600 ευρώ από τα 1.250 ευρώ που είναι σήμερα», όπως ανακοίνωσε, από την Βουλή, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ, Στράτου Σιμόπουλου.

Και πρόσθεσε: «Το 2015 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ όρισε το ακατάσχετο στα 1.250 ευρώ. Αυτή ήταν η Ελλάδα της δημοσιονομικής ασφυξίας. Είμαι σε θέση, λοιπόν, να ανακοινώσω ότι το ακατάσχετο όριο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ.

Η αύξηση αυτή του 28%, είναι μεγαλύτερη από τον σωρευτικό πληθωρισμό της τελευταίας περιόδου που είναι 20,8%. Είναι μια πράξη Δικαιοσύνης. Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης προς την κοινωνία.

Να προσθέσω ότι η πρωτοβουλία αυτή δεν είναι αποσπασματική. Εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική για το ιδιωτικό χρέος, η οποία βασίζεται σε μια πάρα πολύ απλή αρχή: Να δίνουμε στους πολίτες πραγματικές δυνατότητες επανεκκίνησης.

Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι ήδη ορατά.

Σήμερα η Ελλάδα εμφανίζει ιδιωτικό χρέος ίσο με το 94,5% του ΑΕΠ, είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ανέρχεται στο 121,4%.

Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών, που το 2016 είχε φθάσει στο 48,5%, βρίσκεται πλέον στο 3,3%, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών.

Και μόνο μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν ρυθμίσεις ύψους 6,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Να πω επίσης ότι με το νομοσχέδιο που βρίσκεται αυτές τις ημέρες σε δημόσια διαβούλευση, προχωρούμε σε μια ακόμη πολύ ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι δεσμευμένοι τραπεζικοί λογαριασμοί.

Για πρώτη φορά δίνουμε τη δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού σε όσους καταβάλλουν το 25% της βασικής οφειλής τους και ρυθμίσουν το υπόλοιπο ποσό. Επιβραβεύουμε, δηλαδή, τη συνέπεια. Γιατί η συνέπεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τιμωρητική λογική.

Και να προσθέσω σε αυτό ότι κάνουμε και μία σειρά από άλλες πολιτικές: Μειώνουμε το κατώφλι ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ στον εξωδικαστικό μηχανισμό και περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες και επιχειρήσεις, έτσι, αποκτούν πρόσβαση σε ένα εργαλείο που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν.

Δίνουμε επίσης τη δυνατότητα νέας ρύθμισης παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών σε έως και 72 δόσεις. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Προχωρά ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, από όταν λειτουργήσει το Φθινόπωρο, ο οποίος απευθύνεται ακριβώς στους ευάλωτους οφειλέτες που κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους.

Να πω συνολικά ότι αυτά γενικά όλα μαζί σωρευτικά είναι το πραγματικό νόημα της δεύτερης ευκαιρίας.

Από το 2019 μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει αλλάξει, όσο αλλάζει η χώρα, αλλάζουν και οι δυνατότητές της και η οικονομική πρόοδος δεν έχει κανένα νόημα αν δεν μετατρέπεται σε κοινωνική πρόοδο. Αυτό ακριβώς είμαστε εδώ να κάνουμε. Είναι μια πράξη δικαιοσύνης και μία πράξη που αντανακλά την πολιτική μιας κυβέρνησης που αποφασίζει με το βλέμμα στους πολίτες».

Τρεις βασικές προτεραιότητες βάζει στο τραπέζι ο νέος υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρμόδιος για την Κτηνοτροφία, Αθανάσιος Καββαδάς: την αντιμετώπιση των επιζωοτιών, τη βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και την αποκατάσταση της σχέσης εμπιστοσύνης του κράτους με τον παραγωγό.

Υπηρέτησε ως τεχνικός στην Πολεμική Αεροπορία και πήρε τίτλους σπουδών μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς στη Φιλοσοφία και στη Διοίκηση-Μάνατζμεντ από το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών κι αφυπηρέτησε ως αξιωματικός. Προερχόμενος από την Αυτοδιοίκηση είναι εκλεγμένος 4 φορές στη μονοεδρική περιφέρεια της Λευκάδας από το 2015. 
Γεννημένος το 1962 από τις 21 Απριλίου 2026 ορκίστηκε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Θεωρεί πως είναι μία δύσκολη συγκυρία για τον Έλληνα παραγωγό εξαιτίας και των προβλημάτων που προέκυψαν από τις επιζωοτίες, τα προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Σημειώνει πως δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις αλλά σταθερά βήματα για τη βελτίωση του εισοδήματος του παραγωγού. Θεωρεί πως αυτό μπορεί να συμβεί μέσα από στοχευμένη διάθεση κονδυλίων, την έρευνα, την ανάδειξη ελληνικών προϊόντων και παραπροϊόντων και μέσα από την κυκλική οικονομία αλλά και την είσοδο νέων παραγωγών στο επάγγελμα.

Ολόκληρη η συνέντευξή του έχει ως εξής:

Αναλάβατε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στον τομέα της Κτηνοτροφίας σε μία δύσκολη συγκυρία. Έχοντας δει τις πρώτες αδυναμίες από κοντά, ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες ως υφυπουργός;

«Ανέλαβα πράγματι σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία, με τον κτηνοτροφικό κόσμο να δοκιμάζεται από τις επιζωοτίες, το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες διαπίστωσα ότι οι άνθρωποι της παραγωγής δεν ζητούν μεγάλα λόγια. Ζητούν παρουσία, γρήγορες λύσεις κι ένα κράτος που να λειτουργεί δίπλα τους και όχι μακριά από τα προβλήματά τους.

Η πρώτη και πιο άμεση προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση των επιζωοτιών με αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, με επιτήρηση αλλά και με οικονομική στήριξη των πληγέντων. Η δεύτερη μεγάλη προτεραιότητα είναι η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας, ώστε να διατηρηθεί η παραγωγή και να μείνουν οι άνθρωποι στον τόπο τους. Χρειάζεται να αξιοποιήσουμε παραγωγικά κάθε διαθέσιμο εργαλείο στήριξης, εθνικό και ευρωπαϊκό, με πρώτη και κύρια την νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική – και αυτό αφορά και την μεταποίηση και όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Και η τρίτη προτεραιότητα, είναι να αποκαταστήσουμε τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον παραγωγό και στο κράτος.

Είναι βασική προϋπόθεση, για να μπορέσει ο πρωτογενής τομέας να προχωρήσει μπροστά, το να έχουμε διαφάνεια, καθαρούς κανόνες και αξιοπιστία στους ελέγχους και στις ενισχύσεις. Προσωπικά, πιστεύω πολύ στην παρουσία στο πεδίο και στον ανοιχτό διάλογο με τους ίδιους τους παραγωγούς – και αυτό έχω προσπαθήσει να κάνω από την πρώτη στιγμή, να τους ακούσω από κοντά, να συζητήσουμε και να βρούμε μαζί απαντήσεις στα προβλήματα».

Ποια είναι η κατάσταση, που επικρατεί αυτή τη στιγμή με τον αφθώδη πυρετό και την ευλογιά και τι μέτρα θα λάβει από εδώ και μπρος το ΥΠΑΑΤ ώστε να μην έχουμε το ίδιο πρόβλημα μαζικής εξάπλωσης επιζωοτιών;

«Και στις δύο ζωονόσους υπάρχει σαφώς καλύτερη εικόνα και μεγαλύτερος επιχειρησιακός έλεγχος. Τις τελευταίες ημέρες έχουμε ελάχιστα κρούσματα ευλογιάς και αφθώδους πυρετού. Η κατάσταση παραμένει απαιτητική, όμως χάρη στην συνεχιζόμενη επιτήρηση, τα αυστηρά πρωτόκολλα, την επιχειρησιακή εγρήγορση όλων των κτηνιατρικών υπηρεσιών σε Υπουργείο, Περιφέρεια και Δήμους αλλά και με την πολύτιμη συνεργασία των ίδιων των παραγωγών, η εικόνα βελτιώνεται.

Παράλληλα, στηρίζουμε τους κτηνοτρόφους αλλά και τους συναφείς κλάδους. Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι ενισχύσεις ξεπερνούν τα 213 εκατ. ευρώ και αφορούν αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα, αναπλήρωση εισοδήματος και πρόγραμμα ενίσχυσης αγοράς ζωοτροφών.  Μόνο στη Λέσβο, έχουν καταβληθεί περίπου 726.000 ευρώ σε αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα, ενώ έχουν δεσμευθεί 8 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων του νησιού.

Έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες για να πληρωθούν η απώλεια εισοδήματος, η ενίσχυση για ζωοτροφές και για το γάλα που δεν χρησιμοποιήθηκε, ενώ θα γίνουν και επιπλέον πληρωμές για θανατωθέντα ζώα. Παράλληλα, ξεκίνησε η διακίνηση ώριμων τυριών, με πάνω από 500 τόνους να έχουν ήδη φύγει από το νησί ενώ με διάταξη προβλέφθηκε η απαλλαγή από φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Επομένως, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού, ούτε μαγικές λύσεις. Συνεχίζουμε με αυστηρή επιτήρηση και εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας με πρόληψη και άμεση αντιμετώπιση κάθε πιθανού κρούσματος – και βέβαια με σταθερή και συνεπή στήριξη των παραγωγών».

Ο τομέας της Κτηνοτροφίας στην Ελλάδα διαρκώς φθίνει και με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ η κατάσταση χειροτέρεψε. Η Ευρωπαία εισαγγελέας κ. Λάουρα Κοβέσι μας ψέγει για μία σειρά από ζητήματα. Σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προχωρήσει το ΥΠΑΑΤ προκειμένου να βελτιωθεί το κλίμα καχυποψίας, που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στην κυβέρνηση και την Ευρωπαία εισαγγελέα;

«Κοιτάξτε να δείτε, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ανέδειξε διαχρονικές παθογένειες – και αυτό δεν το λέμε για να κρυφτούμε πίσω από το πρόβλημα, αλλά γιατί αναγνωρίζουμε το βάθος και την έκτασή του. Μόνο έτσι μπορούμε να διορθώσουμε τις αδυναμίες που τραυμάτισαν την αξιοπιστία ενός, κατά τα άλλα πολύτιμου, μηχανισμού ενισχύσεων. Η κυβέρνηση έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας και για την σωστή κατανομή των ενισχύσεων σε αυτούς που τις δικαιούνται. Οι αρμοδιότητες του ΟΠΕΚΕΠΕ μεταφέρθηκαν στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, μια κομβική μεταρρύθμιση που αποτελεί το πρώτο βήμα για την πλήρη αναμόρφωση του συστήματος ενώ τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν αυστηρούς διασταυρωτικούς ελέγχους, αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, νέα ψηφιακά εργαλεία, ηλεκτρονική ταυτοποίηση ζωικού κεφαλαίου. Και, βέβαια, υπάρχει σταθερή  συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις αρμόδιες αρχές ώστε κάθε ευρώ ευρωπαϊκής ενίσχυσης να αξιοποιείται με πλήρη διαφάνεια».

Ένα από τα ζητήματα που έχουν τεθεί και στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής είναι το θέμα της αξιοποίησης υποπροϊόντων και παραπροϊόντων (π.χ. μαλλί, δέρματα κ.ά.). Τι σκοπεύετε να κάνετε, αντί να φεύγουν για το εξωτερικό σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές ή να μένουν αδιάθετα;

«Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι η Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής συστάθηκε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης Μητσοτάκη με στόχο ν’ αναδειχθούν οι σύγχρονες προτεραιότητες, να κατατεθούν και να αξιοποιηθούν προτάσεις για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Είμαστε στο πρώτο στάδιο αυτής της προσπάθειας. Θα πρέπει να μελετηθούν όλες οι μέθοδοι αξιοποίησης των υποπροϊόντων της κτηνοτροφίας ή των παραπροϊόντων μιας αγροτικής εκμετάλλευσης. Άλλωστε, η χάραξη μιας συνολικής στρατηγικής για την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας είναι μια πρόκληση που δεν απασχολεί μόνο την Ελλάδα, αλλά και πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Προϋποθέτει νέο θεσμικό πλαίσιο και  χρηματοδοτικά προγράμματα για την αξιοποίηση υποπροϊόντων ή παραπροϊόντων του πρωτογενούς τομέα που σήμερα αποδίδουν ελάχιστα ή και καθόλου έσοδα.

Στην Ελλάδα, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ελληνικών προϊόντων και η ανάπτυξη μεταποιητικών υποδομών είναι οι δύο βασικοί άξονες στους οποίους θα πρέπει να κινηθούμε. Στην περίπτωση του μαλλιού, τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται ερευνητικές πρωτοβουλίες που εξετάζουν νέες χρήσεις του, όπως η αξιοποίησή του για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικών και οργανικών λιπασμάτων, μια κατεύθυνση που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.

Στα δέρματα των παραγωγικών ζώων οι δυσκολίες συνδέονται με τη συρρίκνωση της εγχώριας μεταποιητικής δραστηριότητας, αλλά και με τις επιπτώσεις που έχουν προκαλέσει οι επιζωοτίες στις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, καταβάλλονται προσπάθειες για την ενίσχυση των διαύλων διάθεσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διατήρηση της εμπορικής αξίας των προϊόντων αυτών. Επομένως, η αξιοποίηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των προϊόντων μας και η σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με την έρευνα, την καινοτομία και τη μεταποίηση είναι προϋπόθεση ώστε αυτά τα προϊόντα να γίνουν πηγή εισοδήματος για τον κτηνοτρόφο».

Το μεταφορικό και το ενεργειακό κόστος έχει ανέβει και τα τρόφιμα είναι εξαιρετικά ακριβά για τον καταναλωτή. Ποια μέτρα σχεδιάζει η κυβέρνηση αυτή τη στιγμή ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση στην αγορά;

«Η αύξηση του μεταφορικού και ενεργειακού κόστους δεν είναι ελληνικό πρόβλημα, είναι παγκόσμιο και πιέζει τους παραγωγούς φτάνοντας μέχρι τους καταναλωτές. Γι’ αυτό η κυβέρνηση εξαντλεί όλα τα δημοσιονομικά περιθώρια στην εφαρμογή μέτρων, ξεκινώντας από την πηγή - τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος. Μεταξύ άλλων:
• Προχωρά η πλήρης επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο.
• Διαμορφώθηκε ειδικό πλαίσιο για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα.
• Υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις για λιπάσματα και ζωοτροφές.
• Συνεχίζονται οι άμεσες ενισχύσεις άνω των 3 δισ. ευρώ ετησίως μέσω της ΚΑΠ.
• Προβλέφθηκε και αναδιανομή περίπου 160 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της κτηνοτροφίας και βασικών καλλιεργειών. Ωστόσο, επειδή σε όλα αυτά χρειάζεται μία ευρωπαϊκή απάντηση, η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών, που ασκούν πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση διεκδικώντας κοινή πολιτική διαχείριση της αύξησης του μεταφορικού και ενεργειακού κόστους και άμεσα αλλά και για να δημιουργήσουμε ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για την επόμενη μέρα, ώστε ο παραγωγός να μπορεί να σχεδιάζει και να συνεχίζει να παράγει με μεγαλύτερη ασφάλεια».

Τι νέα κίνητρα σκοπεύετε να θεσπίσετε εν όψη και της νέας ΚΑΠ ώστε ν΄ αντιμετωπίσετε το ζήτημα της γήρανσης του κτηνοτροφικού πληθυσμού και της κοινωνικής συνοχής της υπαίθρου;

«Στόχος μας είναι, αφενός να στηρίξουμε τις μικρομεσαίες αγροτικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και, αφετέρου, να προσελκύσουμε τους νέους στην ελληνική ύπαιθρο -  να τους προσφέρουμε δηλαδή προϋποθέσεις για επαρκή εισοδήματα και πραγματική προοπτική. Ως προς το πρώτο, πέρα από όσα προανέφερα, είχαμε μέτρα μείωσης φόρων, εισφορών και ενεργειακού κόστους, για πρώτη φορά εφαρμόστηκε ρύθμιση για τα «κόκκινα» αγροτικά δάνεια για 21.000 αγρότες και 700 συνεταιρισμούς.

Ως προς το δεύτερο, είχαμε τα δύο τελευταία προγράμματα Νέων Αγροτών, έως 39 ετών, που αθροιστικά φθάνουν στο ύψος του 1 δισ. ευρώ, με επιδότηση έως 40.000 ευρώ για κάθε ωφελούμενο, καθώς και προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Μέσα από τη νέα ΚΑΠ, η Ελλάδα διεκδικεί περισσότερους πόρους, τόσο στις ειδικές δράσεις για τους νέους αγρότες, ώστε οι νέοι άνθρωποι να αισθανθούν ότι μπορούν να χτίσουν το μέλλον τους στον πρωτογενή τομέα, όσο και συνολικά για άμεσες και έμμεσες ενισχύσεις στον γεωργικό τομέα, ώστε η ελληνική ύπαιθρος και ο αγροτικός κόσμος να έχουν ανάπτυξη με ανθεκτικότητα, διάρκεια και ευμάρεια».  

Η κυβέρνηση μελετά την καθολική εφαρμογή του εργόσημου σε όλους τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Αυτό τονίστηκε στην συνάντηση που είχε η ΕΘΕΑΣ με την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κα. Νίκη Κεραμέως. 

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης (28 Μαΐου) και η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα που σχετίζονται με την απασχόληση εργατικού δυναμικού σε περίοδο αυξημένων αναγκών για τη συλλογή, πρώτη επεξεργασία, καθώς και μεταποίηση σειράς ευπαθών φρούτων.

Από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας συμμετείχαν: η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κα. Νίκη Κεραμέως, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης και ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Νίκος Μηλαπίδης. Από την ΕΘΕΑΣ συμμετείχαν: ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, κ. Παύλος Σατολιάς, το μέλος του Δ.Σ. ΕΘΕΑΣ και Πρόεδρος της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών Ημαθίας, κ. Χρήστος Γιαννακάκης και οι πρόεδροι των Συνεταιρισμών «ΝΕΟΣ  ΑΛΙΑΚΜΩΝ», κ. Βασίλης Γαλάνης, «ΑΣΕΠΟΠ ΝΑΟΥΣΑΣ», κ. Σταύρος Κοτζιάμπασης, ο Οικονομολόγος του «Α.Σ. ΝΑΟΥΣΑΣ», κ. Βαγγέλης Κυριαζόπουλος, καθώς και ο Γενικός Διευθυντής της ΕΘΕΑΣ, κ. Μόσχος Κορασίδης.

Από πλευράς των παριστάμενων οργανώσεων, τέθηκαν τέσσερα βασικά θέματα και δόθηκαν οι ακόλουθες απαντήσεις.

1. Η εφαρμογή ειδικών ρυθμίσεων απασχόλησης κατά την περίοδο συγκομιδής, αντίστοιχων με εκείνες που ισχύουν σε κλάδους με έντονη εποχικότητα, όπως ο ξενοδοχειακός κλάδος.
Διευκρινίστηκε ότι εντός των προβλέψεων εφαρμογής του νόμου, μπορεί να γίνει, είτε με συλλογική σύμβαση εργασίας, είτε με εφαρμογή τοπικού συμφώνου εργασίας. Επίσης για όσους φορείς απασχόλησης ζητούν εξαίρεση από τις 150 ώρες υπερωρίας, αυτό μπορεί να γίνει με αίτημα στο Υπουργείο Εργασίας.

2. Η απολογιστική εφαρμογή του συστήματος αναγγελίας και καταγραφής της απασχόλησης των εργαζομένων με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, προκειμένου να καταγράφονται οι μεταβολές που προκύπτουν στην απασχόληση, χωρίς τον κίνδυνο παραβάσεων και επιβολής προστίμων.
Απαντήθηκε ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα μπορεί να επιλεγεί από τους φορείς απασχόλησης εξαρχής, με δήλωσή τους.

3. Το ζήτημα της καθολικής εφαρμογής του εργόσημου σε όλους τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, σύμφωνα με τον ΚΑΔ, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις και παραβάσεις, ειδικά στις μικτές εκμεταλλεύσεις ζωικής και φυτικής παραγωγής.
Απαντήθηκε ότι το ζήτημα έχει ήδη τεθεί υπό συζήτηση με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ενώ θα υπάρξει νέα ρύθμιση για το εργόσημο, κατόπιν διαβούλευσης με την ΕΘΕΑΣ.

4. Τα οργανωτικά και γραφειοκρατικά θέματα που υπάρχουν σχετικά με τις μετακλήσεις εργατών γης, σε μία τόσο σημαντική για τον αγροτικό τομέα περίοδο, καθώς και οι αναγκαίες βελτιώσεις για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διαδικασιών.
Απαντήθηκε ότι θα υπάρχει συνεχής επαφή με το Υπουργείο Εργασίας, με στόχο την επίλυση ζητημάτων που προκύπτουν.

Κλείνοντας, τέθηκε και συζητήθηκε το ζήτημα των ευθυνών παλαιών διοικήσεων των Αγροτικών Συνεταιρισμών, το οποίο δεν έχει επιλυθεί μέχρι σήμερα και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις οργανώσεις.

Το βασικό πλάνο για τη νησιωτικότητα παρουσίασε σε γενικές γραμμές ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας μιλώντας στην αρμόδια υποεπιτροπή Νησιωτικών Περιοχών της Βουλής.

Όπως επισημάνθηκε τα ελληνικά νησιά, αναλόγως και το μέγεθός τους βιώνουν «τριπλή» δημογραφική πίεση: γήρανση, μείωση πληθυσμού, brain drain, η οποία δημιουργεί συνθήκες ερήμωσης και μειώνει τις βασικές υπηρεσίες, ειδικά όταν είναι μικρά και απομονωμένα. Στην Ελλάδα, όπως ειπώθηκε, υπάρχουν πάνω από 100 κατοικημένα νησιά. Τα μικρότερα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε ακραία φαινόμενα: άνοδος στάθμης θάλασσας, διάβρωση, πλημμύρες, υφαλμύρωση, γεγονός που απαιτεί ολοκληρωμένες στρατηγικές προσαρμογής και ενίσχυσης ανθεκτικότητας.  

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης υπό την προεδρία του βουλευτή Δωδεκανήσου της ΝΔ, Μάνου Κόνσολα επισημάνθηκαν τα βασικά προβλήματα, που αντιμετωπίζουν οι νησιώτες σε ό, τι αφορά στο κόστος παραγωγής, μεταφοράς κι ενέργειας. Επιπλέον, επισημάνθηκε το ζήτημα της διπλής ή πολλαπλής νησιωτικότητας, όταν πρόκειται για πολύ μικρά νησιά, που χρειάζεται κάποιος να μεταβεί σε μεγαλύτερο νησί για να επιλύσει διοικητικά, υγειονομικά, νομικά ή άλλα προβλήματα.

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΗΣΙΑ

Ο υφυπουργός Ναυτιλίας, Σ. Γκίκας και ο γ.γ. του υπουργείου Αιγαίου, Μανόλης Κουτουλάκης ανέλυσαν τις βασικές κυβερνητικές προτεραιότητες, που θα παρουσιαστούν στις 26 Ιουνίου 2026 στη συνάντηση στην Πάφο της Κύπρου.  Δόθηκε έμφαση στη ρήτρα νησιωτικότητας διότι αυτό αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό όλων των νησιωτικών κοινωνιών. Οι κάτοικοι στα νησιά πληρώνουν περισσότερο, μπορούν ν΄ αποκλειστούν ανά πάσα στιγμή λόγω καιρού, βιώνουν ανισότητες στην υγεία. Οι, δε, παραγωγοί αναγκάζονται να πληρώνουν πολύ περισσότερα χρήματα για την απόκτηση πρώτων υλών ή την παραγωγή αγαθών.

Στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, τόνισαν οι ομιλητές, είναι η αναγνώριση της νησιωτικότητας ως πραγματικό κόστος, καθώς θέτει από μόνη της περιορισμούς αλλά δίνει και δυνατότητες στον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών. Επισημάνθηκε η ανάγκη αυτονομίας των νησιών, ειδικά σε ό, τι αφορά στον ενεργειακό τομέα και η κατάδειξη των γεωγραφικών και δημογραφικών μειονεκτημάτων, καθώς υπάρχουν νησιά, που ερημώνουν. Επιπλέον, έγινε αναφορά στο ζήτημα του νερού και της ευαλωτότητας των νησιών από τις απότομες κλιματικές μεταβολές. Επισημάνθηκε πως τα νησιά θα είναι ψηλά στην ιεράρχηση των πόρων στο επόμενο χρηματοδοτικό πρόγραμμα ενώ εξετάζεται και η ενίσχυση της διοικητικής αυτονομίας τους.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

«Να στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας στα νησιά, ζήτησε η βουλευτής Λέσβου (ΚΚΕ), Μαρία Κομνηνάκα, τονίζοντας πως δεν ασχολούνται όλα τα νησιά με τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού. «Είναι και μια περίοδος που η Λέσβος δοκιμάζεται και με τα ζητήματα της κτηνοτροφίας», είπε. «Μιλάμε για τοπικές οικονομίες που βασίζονται κυρίως στον πρωτογενή τομέα. Γι’ αυτό θεωρούμε ότι αν πραγματικά υπάρχει προτεραιότητα από τη μεριά της κυβέρνησης για το δικαίωμα, το «right to stay» και την παραμονή και τη μη δημογραφική ερήμωση των νησιών θέλω και με αυτή την ευκαιρία να χτυπήσουμε συναγερμό για την ανάγκη να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα η κατάσταση στην κτηνοτροφία της Λέσβου και να στηριχθούν οι κτηνοτρόφοι, για να μπορέσουν να ανασυστήσουν τα κοπάδια τους, να παρθούν μέτρα, για να μην ρημάξει πραγματικά όλη η τοπική κοινωνία του νησιού».

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΝΗΣΙΑ

Από την πλευρά του ο Μιχάλης Αγγελόπουλος, πρώην δήμαρχος Σάμου και νυν πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΚΕΔΕ στάθηκε ιδιαίτερα στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νησιά, δίνοντας έμφαση στις ελλείψεις σε υγεία, μεταφορές και στήριξη της τοπικής οικονομίας. Τόνισε ότι τα νησιά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για την ηπειρωτική Ελλάδα, καθώς η απομόνωση και το αυξημένο κόστος ζωής δημιουργούν καθημερινές δυσκολίες για κατοίκους και επαγγελματίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα αγροτικά ιατρεία, επισημαίνοντας ότι πολλά νησιά δυσκολεύονται να προσελκύσουν γιατρούς λόγω του υψηλού κόστους στέγασης και των δύσκολων συνθηκών διαβίωσης. Πρότεινε τ’ αγροτικά ιατρεία να ενταχθούν σε ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε να αναβαθμιστούν οι υποδομές τους και να δημιουργηθούν χώροι φιλοξενίας για γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό στις απομακρυσμένες περιοχές.

Παράλληλα, μίλησε για την ανάγκη στήριξης των αγροτικών προϊόντων των νησιών μέσα από ειδικά φορολογικά και αναπτυξιακά μέτρα. Έφερε ως παράδειγμα την Κορσική, όπου εφαρμόζονται χαμηλοί συντελεστές ΦΠΑ για τα τοπικά προϊόντα και τις υπηρεσίες, ώστε να ενισχύεται η τοπική παραγωγή και να παραμένει βιώσιμη η οικονομία του νησιού. Όπως είπε, αντίστοιχες πολιτικές θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στα ελληνικά νησιά, ιδιαίτερα σε περιοχές, όπως η Ρόδος, η Κρήτη και τα νησιά του Βορείου Αιγαίου. 

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθόρισε, την Τετάρτη, 27 Μαΐου, τη θέση του σχετικά με ένα μέρος της λεγόμενης νομοθετικής δέσμης «omnibus X» στο πλαίσιο της ατζέντας απλούστευσης της ΕΕ.

Η εντολή του Συμβουλίου για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αφορά, ειδικότερα, τους κανόνες για τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων με drones, τα αρχεία που σχετίζονται με τα ζώα εκτροφής και τη χρήση πλαστικών στη βιομηχανία τροφίμων.

Αυτή η δέσμη μέτρων στοχεύει στην απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών σε ολόκληρη τη νομοθεσία της ΕΕ, από τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα έως τις ζωοτροφές, τους επίσημους ελέγχους και την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων.

Θα στοχεύει στη μείωση του περιττού διοικητικού κόστους και των επιβαρύνσεων, διατηρώντας παράλληλα τα πολύ υψηλά πρότυπα της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών , καθώς και για την προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων και την προστασία του περιβάλλοντος.

«Σήμερα παρουσιάζουμε τη δεύτερη πρόταση στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, ανοίγοντας το δρόμο για απλούστερους και οικονομικά αποδοτικότερους κανόνες σχετικά με τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων, την τήρηση αρχείων και τη χρήση πλαστικών στη βιομηχανία τροφίμων. Αυτό επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Προεδρίας μας να προωθήσει γρήγορα και αποτελεσματικά το πρόγραμμα απλούστευσης της ΕΕ», δήλωσε η κα Μαριλένα Ραούνα, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τροπολογίες που εισήγαγε το Συμβούλιο

Η Προεδρία αντιμετώπισε το πακέτο απλούστευσης «omnibus X» με ύψιστη προτεραιότητα. Μετά την ταχεία έγκριση της εντολής του Συμβουλίου σχετικά με την προτεινόμενη ρύθμιση για την παράταση των περιόδων προστασίας δεδομένων όσον αφορά τα βιοκτόνα στις 4 Μαρτίου και την επίσημη έγκριση της πράξης στις 11 Μαΐου, η Προεδρία συνέχισε τις εργασίες της επί των υπόλοιπων δύο προτάσεων. Όσον αφορά την παρούσα πρόταση, τα κράτη μέλη συμμερίστηκαν σε μεγάλο βαθμό την αίσθηση του επείγοντος και, υπό αυτή την προοπτική, διατήρησαν τον κύριο στόχο της πρότασης της Επιτροπής, εισάγοντας τροποποιήσεις που θα επιτάχυναν ακόμη περισσότερο την εφαρμογή των εν λόγω οδηγιών.

Οδηγία για την χρήση φυτοφαρμάκων

Η ισχύουσα οδηγία για την Ορθολογική Χρήση των Γεωργικών Φαρμάκων (ΟΥΧΦ) απαγορεύει την εναέρια εφαρμογή φυτοφαρμάκων, ενώ παράλληλα επιτρέπει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να χορηγούν μεμονωμένες παρεκκλίσεις από την ανωτέρω απαγόρευση, με κόστος σημαντικό διοικητικό φόρτο για τους επαγγελματίες χρήστες και για τις αρμόδιες αρχές.

Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις της ΟΥΧΦ στοχεύουν στη διευκόλυνση της χρήσης drones για στοχευμένη εφαρμογή φυτοφαρμάκων, η οποία ενδέχεται να παρουσιάζει ισοδύναμο ή και χαμηλότερο κίνδυνο από τις χερσαίες εφαρμογές φυτοφαρμάκων.
Η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί την υφιστάμενη παρέκκλιση από την απαγόρευση των αεροψεκασμών σε ειδικές περιπτώσεις και την πρόσθετη παρέκκλιση, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, για ορισμένους τύπους drones, ακόμη.

Το κείμενο της εντολής περιλαμβάνει περαιτέρω:

• νέα διατύπωση που διευκρινίζει ότι η εντολή της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) θα καλύπτει τόσο την αξιολόγηση κινδύνου των φυτοπροστατευτικών προϊόντων (ΦΠΠ) που μπορούν να ψεκαστούν από drones όσο και για τους τύπους drones, τις συνθήκες χρήσης τους και τους σχετικούς κινδύνους τους
• περίοδο 30 μηνών για την έκδοση της κατ' εξουσιοδότηση πράξης που προσδιορίζει τους τύπους drones, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ψεκασμό φυτοπροστατευτικών προϊόντων
• μετά την έγκριση ενός σχεδίου εφαρμογής, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να καταργήσουν την απαίτηση για ξεχωριστή έγκριση μεμονωμένων εφαρμογών ΦΠΠ , ενώ μέχρι στιγμής η εν λόγω έγκριση ήταν υποχρεωτική.
• μεταβατικά μέτρα που δίνουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη χρήση drones μέχρι την έκδοση της προαναφερθείσας κατ' εξουσιοδότηση πράξης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι ισχύοντες όροι για τον αεροψεκασμό και ότι η Επιτροπή και η EFSA ειδοποιηθούν εντός 30 ημερών από την έγκριση της χρήσης drones από τα κράτη μέλη, μαζί με την εκτίμηση κινδύνου βάσει της οποίας χορηγήθηκε η έγκριση.

Οδηγία σχετικά με την προστασία των ζώων

Η παρούσα οδηγία απαιτεί από τους κτηνοτρόφους να τηρούν αρχεία για τις φαρμακευτικές αγωγές που χορηγούνται στα ζώα και για τον αριθμό των θανάτων. Ωστόσο, παρόμοια τήρηση αρχείων απαιτείται από τον κανονισμό για τα κτηνιατρικά φάρμακα και από τον κανονισμό για την υγεία των ζώων («Νόμος για την υγεία των ζώων»), αντίστοιχα. Η τροποποίηση του Συμβουλίου εξαλείφει αυτήν την επικάλυψη.

Οδηγίες σχετικά με τους βασικούς κανόνες για πλαστικές συσκευασίες

Δύο οδηγίες του 1982 και του 1985 καλύπτουν θέματα που σχετίζονται με πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. Ωστόσο, τα ίδια θέματα καλύπτονται από κανονισμό της ΕΕ του 2011. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο προτείνει την κατάργηση αυτών των δύο οδηγιών για τη βελτίωση της ασφάλειας δικαίου και της σαφήνειας.

Επόμενα βήματα

Η Προεδρία θα συνεχίσει τις εργασίες επί της τελευταίας εναπομένουσας πρότασης της δέσμης μέτρων, με στόχο την ταχεία επίτευξη συμφωνίας επί μιας συνολικής εντολής του Συμβουλίου για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ολόκληρη τη δέσμη απλούστευσης του «omnibus X».

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Γιάννης Ανδριανός συνοδευόμενος από τον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνη Φιλιππή, συμμετείχε στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που πραγματοποιήθηκε, στις 16/5/2026, στις Βρυξέλλες.

Στο πλαίσιο των εργασιών του Συμβουλίου, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η εμπορική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον αγροδιατροφικό τομέα πρέπει να παραμείνει ανοικτή και εξωστρεφής, αλλά ταυτόχρονα δίκαιη, ισορροπημένη και στρατηγικά ανθεκτική.

Τόνισε την ανάγκη οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ να διασφαλίζουν πραγματική αμοιβαιότητα, ώστε οι Ευρωπαίοι παραγωγοί, οι οποίοι λειτουργούν με υψηλά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, περιβάλλοντος, καλής μεταχείρισης των ζώων και εργασιακών κανόνων, να μην αντιμετωπίζουν αθέμιτο ανταγωνισμό από προϊόντα χαμηλότερων προδιαγραφών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη αποτελεσματικής προστασίας των ευρωπαϊκών ποιοτικών προϊόντων και των Γεωγραφικών Ενδείξεων, επισημαίνοντας ότι για χώρες όπως η Ελλάδα προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, οι επιτραπέζιες ελιές και τα κρασιά ΠΟΠ αποτελούν όχι μόνο σημαντικό οικονομικό πόρο, αλλά και αναπόσπαστο μέρος της αγροτικής και πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας μας.

Στη συζήτηση για τη διαθεσιμότητα και την οικονομική προσιτότητα των λιπασμάτων, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η πρόσβαση των γεωργών σε βασικές εισροές με προσιτό κόστος αποτελεί προϋπόθεση για την επισιτιστική ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην κατεύθυνση αυτή, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί σε τρία επίπεδα: άμεση στήριξη των παραγωγών, ρεαλιστική μετάβαση σε πιο βιώσιμες λύσεις, χωρίς νέα βάρη για τους αγρότες, και ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής ικανότητας στα λιπάσματα.

Ο κ. Ανδριανός σημείωσε ακόμη ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να μεταφράζεται σε απώλεια ανταγωνιστικότητας για την ευρωπαϊκή γεωργία και τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ανταγωνιστικότητας και της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού στον τομέα των λιπασμάτων.

Στο πλαίσιο της συζήτησης για τις αυξανόμενες πιέσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή γεωργία, η Ελλάδα στήριξε την ανάγκη ενίσχυσης της υποχρεωτικής επισήμανσης της χώρας προέλευσης των τροφίμων σε επίπεδο ΕΕ και την επέκτασή της σε περισσότερες κατηγορίες προϊόντων. Όπως επεσήμανε ο κ. Ανδριανός, η σαφής ενημέρωση των καταναλωτών αποτελεί ζήτημα διαφάνειας και εμπιστοσύνης, ενώ παράλληλα προστατεύει τους παραγωγούς από αθέμιτες πρακτικές και παραπλανητικά φαινόμενα.

Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις επιπτώσεις της ξηρασίας και της λειψυδρίας στη γεωργική παραγωγή, τονίζοντας ότι η διαχείριση των υδατικών πόρων πρέπει να αποτελέσει βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής διαχείρισης αγροτικών κινδύνων.

Η Ελλάδα ζήτησε ισχυρότερη ευρωπαϊκή στήριξη για έργα ταμίευσης υδάτων, εκσυγχρονισμό αρδευτικών δικτύων, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και επενδύσεις πρόληψης, με καλύτερη σύνδεση των εργαλείων της ΚΑΠ με έργα αποθήκευσης και ορθολογικής διαχείρισης νερού.

Ακόμη, σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, υπογράμμισε την πάγια θέση της Ελλάδας στην εφαρμογή του κανόνα αποδέσμευσης υπέρ της μετάβασης σε κανόνα Ν+3 για την περίοδο 2023–2027, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική υλοποίηση των παρεμβάσεων και να αποφευχθεί απώλεια ευρωπαϊκών πόρων. Ο «κανόνας Ν+3» είναι ένας δημοσιονομικός μηχανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ορίζει το χρονικό περιθώριο απορρόφησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Σύμφωνα με αυτόν, τα χρήματα που εγκρίνονται για ένα συγκεκριμένο έτος (Έτος Ν) πρέπει να δαπανηθούν και να δηλωθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός των επόμενων τριών ετών (Ν+3).

Μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου, ο κ. Ανδριανός δήλωσε: «Η σημερινή συζήτηση ανέδειξε με σαφήνεια ότι ο ευρωπαϊκός αγροτικός κόσμος χρειάζεται περισσότερη στήριξη, περισσότερη ευελιξία και περισσότερη πρακτική ευρωπαϊκή δράση. Η Ελλάδα υποστηρίζει μια ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική που προστατεύει αποτελεσματικότερα τους παραγωγούς, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας, διασφαλίζει δίκαιους όρους στο εμπόριο έναντι αθέμιτων ανταγωνισμών και δίνει ρεαλιστικές απαντήσεις στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, όπως το κόστος παραγωγής, τα λιπάσματα, την κλιματική κρίση, την ορθολογική διαχείριση του νερού και την προστασία των ποιοτικών μας προϊόντων. Είναι σαφές ότι η πράσινη μετάβαση, η επισιτιστική ασφάλεια και η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης πρέπει να προχωρούν μαζί με τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας των παραγωγών μας. Αυτή είναι η σταθερή θέση της  Ελλάδας που εκφράσαμε και σήμερα στο Συμβούλιο». 

Ολοκληρώθηκαν στην Αράχωβα του Ν. Βοιωτίας οι εργασίες της 7ης συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ (ΣΣ ΚΑΠ) 2023–2027, υπό την προεδρία της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώς Ζέρβα.

Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των Περιφερειών, των Υπουργείων, υπηρεσιών και λοιπών φορέων που εμπλέκονται στην υλοποίηση του προγράμματος, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε διαδικτυακά ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς.

Παρέστησαν, επίσης, ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδος Φάνης Σπανός, ο Αντιπεριφερειάρχης της ΠΕ Βοιωτίας, Γεώργιος Ντασιώτης, ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, Κτηνοτροφίας και Αλιείας Κωνσταντίνος Αποστολόπουλος, ο Δήμαρχος Διστόμου – Αράχωβας – Αντίκυρας Ιωάννης Σταθάς, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της ΚύπρουΑνδρέας Γρηγορίου.

Προτεραιότητες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

Ο Υπουργός, Μαργαρίτης Σχοινάς, στον χαιρετισμό του, υπογράμμισε τη μεγάλη σημασία της συνεργασίας όλων των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων για την αποτελεσματική υλοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων που στηρίζουν τον πρωτογενή τομέα και αναπτύσσουν τις αγροτικές περιοχές της χώρας.
Ο ΥπΑΑΤ αναφέρθηκε στις τρεις άμεσες προτεραιότητες του χαρτοφυλακίου του:

• Διαπραγμάτευση της νέας ΚΑΠ και αξιοποίηση πόρων: Διασφάλιση και ενεργοποίηση όλων των διαθέσιμων ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων για τη συνολική αναδιάταξη του πρωτογενούς τομέα.
• Ολοκλήρωση της μετάβασης του Οργανισμού Πληρωμών στην ΑΑΔΕ: Ομαλοποίηση και εξυγίανση των πληρωμών, σε συνεργασία με την Κυβέρνηση και την ΑΑΔΕ.
• Αντιμετώπιση επιζωοτιών: Παροχή επαρκών και ικανοποιητικών λύσεων για την κτηνοτροφία.

Ο κ. Σχοινάς υπογράμμισε τη στόχευση να ακουστεί δυνατά η φωνή της Ελλάδας στις Βρυξέλλες, όπου λαμβάνονται οι κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην κρίσιμη περίοδο που διανύουμε, με πρωτοβουλίες για την πλήρη αξιοποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ και τη διαπραγμάτευση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου για την περίοδο 2028-2034.

Απολογισμός και προοπτικές του Στρατηγικού Σχεδίου

Η Πρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης, Αργυρώ Ζέρβα, στην εισήγησή της, αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση του ΠΑΑ τονίζοντας ότι ολοκληρώθηκεμε επιτυχία υπερκαλύπτοντας τη δημόσια δαπάνη του σε ποσοστό 102% με  συνολικές πληρωμές άνω των 7,9 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Όσον αφορά στο ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027, τόνισε τη σημαντική προσπάθεια για ενεργοποίηση της πλειοψηφίας των παρεμβάσεων, ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ, και την ανάγκη επίσπευσης των πληρωμών για την επίτευξη των ετήσιων στόχων απορρόφησης.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στην έγκριση της 3ης τροποποίησης του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 και τόνισε ότι αυτή είχε ως στόχο τημεταφορά νομικών δεσμεύσεων από το ΠΑΑ στο ΣΣ ΚΑΠ, ώστε να διασφαλίσουμε την ομαλή συνέχιση και χρηματοδότηση των ημιτελών έργων. Τέλος, αναφέρθηκε στον εθνικό δημόσιο διάλογο που ξεκίνησε στο πλαίσιο της ΚΑΠ για την προγραμματική περίοδο 2028-2034.

Παρεμβάσεις και τεχνολογική υποστήριξη

Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Filip Busz, αναφέρθηκε στη στενή συνεργασία με τη Διαχειριστική Αρχή και επεσήμανε την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων απορρόφησης και τη διασφάλιση του κανόνα ν+2, ενώ υπογράμμισε τη σημασία των πληροφοριακών συστημάτων για έγκαιρες πληρωμές και της τεκμηριωμένης σύνδεσης των ενισχύσεων με την αγροτική δραστηριότητα.

Τέλος, τα μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης ενημερώθηκαν μέσω αναλυτικών παρουσιάσεων για:

• την πορεία υλοποίησης και την 3η τροποποίηση του ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027,
• τα κριτήρια επιλογής για τις δράσεις που αφορούν στην προστασία της άγριας ζωής μεγάλων θηλαστικών (Αρκούδα & Τσακάλι), στην πρόληψη ζημιών σε δάση εξαιτίας δασικών πυρκαγιών, φυσικών καταστροφών και διατήρησης δασικών γενετικών πόρων και στις επενδύσεις για την πρόληψη ζημιών φυτικού κεφαλαίου στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
• την πιλοτική εφαρμογή υποστήριξης αξιολόγησης αιτήσεων στήριξης του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 με ανάπτυξη αυτοματισμού (Automation as a Service).

ΠΟΓΕΔΥ: Σε οριακό σημείο η ρευστότητα στον πρωτογενή τομέα

Σκληρή κριτική στο ΥπΑΑΤ έκανε η ΠΟΓΕΔΥ. Όπως τονίζει η 7η Επιτροπή Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, η οποία έλαβε χώρα στην Αράχωβα, επιβεβαίωσε με τον πλέον ηχηρό τρόπο όσα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (Π.Ο.Γ.Ε.Δ.Υ.) φωνάζει και προειδοποιεί επί σειρά ετών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας (DG AGRI) δείχνει ξεκάθαρα ότι εμπιστεύεται τις θέσεις και τις τεκμηριωμένες επισημάνσεις των Γεωτεχνικών, απαιτώντας διαφάνεια, αξιοπιστία και έλεγχο σε όλα τα επίπεδα κατανομής των ενισχύσεων.

Η ΠΟΓΕΔΥ, από την πρώτη στιγμή, είχε αναδείξει το τεράστιο σκάνδαλο με την κατανομή των βοσκοτόπων και την αδιαφανή διαδικασία επιδοτήσεων σε “ζώα-φαντάσματα” και εικονικούς κτηνοτρόφους. Κατά τη σύσκεψη της Επιτροπής παρακολούθησης, Σύμφωνα με το ρεπορτάζ στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων τηλεοπτικού καναλιού, καταγγέλθηκε από τον πρόεδρο της ΠΟΓΕΔΥ για ακόμα μια φορά η συνέχιση πληρωμών το 2024 και το 2025 σε μη παραγωγούς που συνδέονται με φαινόμενα απάτης.

Η προειδοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή του Action Plan 2 αποτελεί τον καθρέφτη της διαχειριστικής ανεπάρκειας που έχουμε καταγγείλει. Το Action Plan 2 δεν είναι τίποτα άλλο από την πλήρη υιοθέτηση των προτάσεων των γεωτεχνικών: αξιοπιστία, διασταύρωση και εκσυγχρονισμός, ώστε να αποφευχθούν δυσβάσταχτα πρόστιμα και διακοπή κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.

Την ώρα όμως που η Ευρώπη επιβεβαιώνει την ανάγκη για διαφάνεια, η κατάσταση στο εσωτερικό έχει φτάσει σε οριακό σημείο. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, η μη έγκαιρη ενεργοποίηση του ΟΣΔΕ, η απουσία σαφούς ενημέρωσης για το νέο πλαίσιο λειτουργίας και η εκτίναξη του κόστους παραγωγής δημιουργούν συνθήκες ασφυξίας.

Οι εκκρεμότητες πληρωμών ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ δεν αποτελούν απλά ένα λογιστικό μέγεθος. Είναι το κεφάλαιο κίνησης που λείπει από την πραγματική αγορά. Στη σύσκεψη τονίστηκε από τον Διευθυντή Προγράμματος για την Ελληνική ΚΑΠ η ιδιαίτερα χαμηλή απορροφητικότητα της Ελλάδας στα κονδύλια των προγραμμάτων της ΚΑΠ, σε σχέση με άλλες χώρες.

Το ΟΣΔΕ, δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία καταχώρισης στοιχείων, αλλά το κρίσιμο εργαλείο εφαρμογής της ΚΑΠ, ενεργοποίησης δικαιωμάτων, πληρωμών και ελέγχων. Η καθυστέρηση στην έναρξή του επηρεάζει άμεσα τη ρευστότητα των παραγωγών, την Κάρτα Αγρότη και τελικά την ίδια την παραγωγική διαδικασία.

Το νέο σύστημα, δεν πρέπει να οδηγήσει σε απαξίωση της επιστημονικής υποστήριξης, ούτε σε αποκλεισμό παραγωγών που δεν μπορούν να ανταποκριθούν μόνοι τους στις ψηφιακές διαδικασίες.

Σε ένα τοπίο όπου ο επόμενος προγραμματικός κύκλος ήδη συζητείται στις Βρυξέλλες, η Ελλάδα δεν έχει το περιθώριο να λειτουργεί με δύο ταχύτητες: αυτή της θεσμικής συμμόρφωσης που απαιτεί η DG AGRI και αυτή της εγχώριας επενδυτικής αναστολής.

Καλούμε την πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ και όλους τους εμπλεκόμενους να ακούσουν επιτέλους τους Γεωτεχνικούς και να δώσουν άμεσα λύσεις.

Το θέμα της επόμενης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2028 - 2034 συζητήθηκε στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, που έγινε την Τρίτη (26/5), στο Μέγαρο Μαξίμου.

Κατά την εισαγωγική του εισήγηση ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τόνισε ότι έχω ζητήσει από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης να μας κάνει μια παρουσίαση, μεταφέροντάς μας και την ευρωπαϊκή του εμπειρία για το πώς προδιαγράφονται διαπραγματεύσεις οι οποίες θα είναι εκ των πραγμάτων σύνθετες.

Για ένα πράγμα νομίζω ότι είμαστε απολύτως βέβαιοι -νομίζω ότι εδώ εκφράζω και τις απόψεις της πλειοψηφίας των ευρωπαϊκών χωρών- ότι δεν πρόκειται να δεχθούμε περικοπή των πόρων, ούτε όσον αφορά την Κοινή Αγροτική Πολιτική ούτε όσον αφορά τις πολιτικές Συνοχής και ούτε, προφανώς, κάποια ανακατανομή που θα εντείνει τις ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών.

Θέλουμε απλοποίηση των κανόνων χρηματοδότησης, θέλουμε ευελιξία με βάση τις εθνικές ιδιαιτερότητες. Νομίζω ότι και τα θέματα αυτά αναδεικνύουν από τώρα την τεράστια σημασία της ελληνικής προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία θυμίζω ότι ξεκινά τον Ιούλιο του 2027 και, κατά πάσα πιθανότητα, κανονιστικά θα κληθεί να αντιμετωπίσει πάρα πολλές από τις εκκρεμότητες οι οποίες θα αφορούν την οριστικοποίηση του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού».

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), μέσω του Τμήματος «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον», δημοσίευσε έκθεση αξιολόγησης για την πορεία εφαρμογής της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) 2023-2027.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποτελεί συμβουλευτικό όργανο της ΕΕ που γνωμοδοτεί προς τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Όπως τονίζει η αξιολόγηση επικεντρώθηκε στους στόχους που αφορούν το δίκαιο γεωργικό εισόδημα, τη βελτίωση της θέσης των γεωργών στην αξιακή αλυσίδα, την ανανέωση των γενεών, την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και την ενίσχυση της γνώσης και της καινοτομίας μέσω της κατάρτισης.

Η έκθεση καταλήγει ότι η ΚΓΠ εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο στήριξης των γεωργικών εισοδημάτων, ιδιαίτερα απέναντι στην αστάθεια της αγοράς, τους κλιματικούς κινδύνους και τις γεωπολιτικές κρίσεις.

Οι άμεσες ενισχύσεις λειτουργούν ως αναγκαίο «δίχτυ ασφαλείας», ειδικά για μικρές εκμεταλλεύσεις και ευάλωτους τομείς όπως η κτηνοτροφία και η γαλακτοκομία. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαρθρωτικές ανισότητες, καθώς οι στρεμματικές ενισχύσεις ευνοούν κυρίως τις μεγαλύτερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, ενώ οι μικρότερες και οι περιφερειακές μονάδες λαμβάνουν περιορισμένη στήριξη.

Παράλληλα, η θέση των γεωργών στην αλυσίδα τροφίμων εμφανίζει μόνο περιορισμένη βελτίωση. Οι παραγωγοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ανισορροπίες απέναντι στους μεγάλους εμπόρους λιανικής και τους μεταποιητές, παρά τα θετικά αποτελέσματα ορισμένων τομεακών προγραμμάτων. Η έκθεση αναδεικνύει επίσης σοβαρές κοινωνικές πιέσεις, όπως η αστάθεια των τιμών, η γραφειοκρατία της ΚΓΠ, οι πολλές ώρες εργασίας και η επιβάρυνση της ψυχικής υγείας των γεωργών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της ανανέωσης των γενεών, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμη αδυναμία της ΚΓΠ. Η δυσκολία πρόσβασης στη γη, οι περιορισμοί στη χρηματοδότηση και τα ασταθή εισοδήματα λειτουργούν αποτρεπτικά για τους νέους γεωργούς. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου των γυναικών στη γεωργία, καθώς η συμβολή τους παραμένει συχνά υποεκπροσωπούμενη και ανεπαρκώς αναγνωρισμένη.

Η έκθεση αναφέρεται επίσης στην κοινωνική αιρεσιμότητα, η οποία εισήχθη πρόσφατα στην ΚΓΠ με στόχο τη σύνδεση των ενισχύσεων με την τήρηση βασικών εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Παρότι αξιολογείται ως θετική πρωτοβουλία, ο αντίκτυπός της παραμένει μέχρι στιγμής περιορισμένος, λόγω ανεπαρκούς εφαρμογής, αυξημένης γραφειοκρατίας και ελλιπούς κάλυψης ευάλωτων ομάδων εργαζομένων, όπως οι εποχικοί και οι διακινούμενοι εργαζόμενοι. Παράλληλα, κοινωνικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούν ενίσχυση του μηχανισμού και καλύτερο συντονισμό με τις εθνικές επιθεωρήσεις εργασίας.

Στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης, το πρόγραμμα LEADER αξιολογείται θετικά ως προς τη στήριξη της τοπικής οικονομίας και της κοινωνικής συμμετοχής, όμως ο αντίκτυπός του στην απασχόληση και στη μείωση της φτώχειας παραμένει περιορισμένος. Αντίστοιχα, τα εργαλεία κατάρτισης και καινοτομίας (AKIS) θεωρούνται σημαντικά, αλλά η αποτελεσματικότητά τους μειώνεται λόγω διοικητικών δυσκολιών και περιορισμένης πρόσβασης των μικρών εκμεταλλεύσεων.

Συνολικά, η έκθεση της ΕΟΚΕ καταδεικνύει ότι το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος των οικονομικών ενισχύσεων, αλλά και από την ικανότητα της ΚΓΠ να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων της υπαίθρου. Η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, η προσέλκυση νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα και η στήριξη των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις για την επόμενη περίοδο.

Στην αμαρτωλή κατάσταση με τις μαϊμού - βιοκαλλιέργειες, που έφτασαν να είναι 200.000 στρέμματα στη Θεσσαλία, στο σκάνδαλο της άνευ όρων παράδοσης παραγωγικής γης στον χώρο φωτοβολταϊκών πάνελ και στο θέμα των γηγενών ποικιλιών, αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος των Βιοκαλλιεργητών Θεσσαλίας κι αρμόδιος για τις γηγενείς ποικιλίες, Γιώργος Αντωνόπουλος, μιλώντας στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Κατήγγειλε πως επί δεκαετίες δημιουργήθηκε ένα τεράστιο σύστημα εικονικών βιοκαλλιεργειών, το οποίο, όπως είπε, λειτούργησε εις βάρος τόσο των πραγματικών παραγωγών όσο και των καταναλωτών. Το γεγονός, όπως εξήγησε, είχε σημαντικές παρενέργειες, διότι χάθηκε η εμπιστοσύνη προς τον θεσμό της βιολογικής γεωργίας. Σημείωσε πως αυτό το θολό τοπίο ξεκίνησε λίγα χρόνια μετά την εφαρμογή των πρώτων ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όταν μετά τους πραγματικούς βιοκαλλιεργητές, εντάχθηκαν στο καθεστώς ενισχύσεων και νέοι δικαιούχοι, που ενδιαφέρονταν μόνο για την επιδότηση.

Μόνο στον νομό Λάρισας, όπως ανέφερε, δηλώθηκαν περίπου 100.000 στρέμματα, ενώ συνολικά στη Θεσσαλία οι εκτάσεις ξεπέρασαν τις 200.000 στρέμματα, χωρίς σε πολλές περιπτώσεις να καλλιεργείται ούτε ένα στρέμμα πραγματικά. Κατά τον ίδιο, αυτή η πρακτική αυτή συνέβαλε στο γιγαντιαίο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟ ΔΙΛΟΦΟ

Μιλώντας για τα φωτοβολταϊκά πάνελ, όμως, το χαρακτήρισε το μεγαλύτερο σκάνδαλο όλων των εποχών. Τόνισε ότι εύφορες  εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας, ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, μετατρέπονται μαζικά σε πάρκα φωτοβολταϊκών, οδηγώντας ουσιαστικά στην εγκατάλειψη της γεωργικής παραγωγής.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε το χωριό Δίλοφο Φαρσάλων, το οποίο, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να αποτελεί πρότυπο οικολογικής και στρατηγικής γεωργικής ανάπτυξης. Στην περιοχή, σχεδόν το 50% των καλλιεργειών γίνεται με βιολογικές μεθόδους και με χρήση γηγενών ελληνικών ποικιλιών, οι οποίες κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Παρ’ όλα αυτά, όπως κατήγγειλε, εγκρίθηκαν εκτεταμένες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών πάνελ ακόμη και στη γη, υψηλής οικολογικής αξίας.

Ο ίδιος μίλησε για μια τεράστια αντίφαση: από τη μία πλευρά το κράτος να μιλά για ανάπτυξη της πρωτογενούς παραγωγής και από την άλλη να επιτρέπει την αλλοίωση μιας περιοχής, η οποία επί δεκαετίες στηρίζει τη βιολογική καλλιέργεια και την προστασία της ελληνικής αγροτικής κληρονομιάς. Υπογράμμισε μάλιστα ότι στο Δίλοφο έχει δημιουργηθεί ένα επισκέψιμο αγρόκτημα, το οποίο προσελκύει σχολεία, συλλόγους και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα, δίνοντας στα παιδιά και στους νέους επαφή με τη γη και τις παραδοσιακές καλλιέργειες.

«Τι θα δείξουμε αύριο στους επισκέπτες; Τα φωτοβολταϊκά;» διερωτήθηκε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι από τα 6.500 στρέμματα αγροτικής γης του χωριού, τα 3.500 κινδυνεύουν να καλυφθούν από πάνελ.

ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΓΗΓΕΝΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ

Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των Βιοκαλλιεργητών έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα σοβαρά προβλήματα, που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές γηγενείς ποικιλίες σιτηρών. Πρόκειται για ποικιλίες που, όπως εξήγησε, προέρχονται ακόμη και από την αρχαιότητα. Έχουν διασωθεί ύστερα από πολυετείς προσπάθειες καλλιεργητών και ερευνητών, όπως είναι το δίκοκκο σιτάρι, που είναι εντελώς διαφορετικό από άλλες ξένες ποικιλίες. Επισήμανε πως πολλές από αυτές έχουν ενταχθεί πλέον στον εθνικό και ευρωπαϊκό κατάλογο ως διατηρητέες ποικιλίες, όμως, στην πράξη παραμένουν χωρίς ουσιαστική στήριξη.

Ισχυρίστηκε πως οι συγκεκριμένες ποικιλίες δεν αναγνωρίζονται σωστά στις δηλώσεις ΟΣΔΕ και τόνισε πως επί χρόνια οι παραγωγοί αναγκάζονταν να δίνουν μάχες με τη γραφειοκρατία για να κατοχυρώσουν το δικαίωμα καταγραφής και επιδότησής τους.

Αναφέρθηκε, δε, στις προσπάθειες που έγιναν και στις οχλήσεις προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και βουλευτές όλων των κομμάτων αλλά τόνισε πως δεν δόθηκαν λύσεις. Εξήγησε πως οι καλλιεργητές γηγενών ποικιλιών δεν λαμβάνουν τις προβλεπόμενες, από την κοινοτική νομοθεσία ενισχύσεις ενώ είναι αυξημένο το κόστος παραγωγής για τη διατήρηση της γενετικής βιοποικιλότητας. Λόγω αυτής της κατάστασης, όπως είπε, πολλοί παραγωγοί εγκαταλείπουν σταδιακά την προσπάθεια.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΚΕΝΟ ΣΤΙΣ ΓΗΓΕΝΕΙΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ

Ο ίδιος πρότεινε να καλυφθεί το νομοθετικό κενό για τους διατηρητές σπόρων. Όπως τόνισε, ενώ υπάρχουν επίσημα εγκεκριμένοι διατηρητές και σποροπαραγωγοί που ελέγχονται αυστηρά σε όλα τα στάδια παραγωγής, το ισχύον πλαίσιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τους παραδοσιακούς σπόρους ως «μη πιστοποιημένους». Υποστήριξε πως η νομοθεσία ευνοεί κυρίως τις μεγάλες εταιρείες σπόρων και όχι εκείνους που διασώζουν τον φυτικό γενετικό πλούτο της χώρας.

Ο Γιώργος Αντωνόπουλος ζήτησε ακόμη να θεσμοθετηθεί ειδικός ισχυρισμός υγείας για τα προϊόντα που παράγονται από γηγενείς ποικιλίες, αντίστοιχος με αυτόν που ισχύει για το ελαιόλαδο. Όπως υποστήριξε, έρευνες ελληνικών πανεπιστημίων έχουν δείξει ότι οι ποικιλίες αυτές διαθέτουν εξαιρετικά υψηλή διατροφική αξία και αυξημένες συγκεντρώσεις αντιοξειδωτικών και πολυφαινολών.

Κάλεσε, δε, την πολιτεία να στηρίξει την ελληνική γεωργία, τις γηγενείς ποικιλίες και τη βιολογική καλλιέργεια. Τόνισε ότι χωρίς ουσιαστική προστασία της παραγωγικής γης, δίκαιες επιδοτήσεις και στήριξη των παραδοσιακών σπόρων, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει ένα ανεκτίμητο κομμάτι της αγροτικής και πολιτιστικής της ταυτότητας.

Σε σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση εξελίχθηκε στη Βουλή η τροπολογία με τίτλο: «Ανάκριση και εκδίκαση αξιόποινων πράξεων βουλευτών – Προσθήκη άρθρου 32Α στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας», η οποία προβλέπει διαδικασίες fast track για τη δικαστική αντιμετώπιση βουλευτών των οποίων έχει αποφασίσει η Βουλή άρση της ασυλίας τους.

Όπως υποστήριξαν κόμματα της αντιπολίτευσης, αντί ο στόχος να είναι η επιτάχυνση της απονομής Δικαιοσύνης συνολικά, θεσπίζονται «δύο μέτρα και δύο σταθμά» υπέρ των βουλευτών, σε σχέση με τους απλούς πολίτες. Μάλιστα, ειπώθηκε ευθέως πως η ρύθμιση αποσκοπεί στο να προλάβουν τις σχετικές προθεσμίες οι βουλευτές της ΝΔ που φέρονται να εμπλέκονται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να είναι εκ νέου υποψήφιοι χωρίς εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις.

Νυχτερινή τροπολογία με αριθμό 495/39 της 18ης Μαΐου 2026

Η τροπολογία κατατέθηκε αργά τη νύχτα της 18ης Μαΐου 2026 ως προσθήκη («ουρά») στο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για το Κληρονομικό Δίκαιο και, σύμφωνα με τις καταγγελίες των εισηγητών της αντιπολίτευσης, ήταν εκπρόθεσμη και θα έπρεπε να απορριφθεί. Παράλληλα, υποστηρίχθηκε ότι εγείρονται σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας. Βουλευτές της αντιπολίτευσης έκαναν λόγο για «εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης» και μίλησαν για το γεγονός ότι ανοίγει σημαντικά θέματα.

Χαρακτηριστικό του κλίματος που δημιουργήθηκε ήταν ότι ο Κυριάκος Βελόπουλος συμφώνησε σε κοινή γραμμή στο θέμα με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου. Αμφότεροι κατήγγειλαν την τροπολογία ως φωτογραφική, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της αντιπολίτευσης και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πολιτικής πίεσης κι εξόντωσης πολιτικών αντιπάλων.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης υποστήριξε πως, με τη συγκεκριμένη διαδικασία, η Βουλή κινδυνεύει να μετατραπεί σε «ατέρμονο Εκλογοδικείο», καθώς –όπως είπε– οι δικογραφίες για βουλευτές της αντιπολίτευσης θα κινούνται σε χρόνο μηδέν, χωρίς να υπάρχει ουσιαστικός πολιτικός χρόνος αντίδρασης. Παράλληλα, υποστήριξε ότι επιχειρείται να «βγουν λάδι» βουλευτές της ΝΔ που φέρονται να εμπλέκονται στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οι αντιδράσεις των κομμάτων

Ιδιαίτερα έντονες ήταν όλες οι αντιδράσεις των εισηγητών των κομμάτων της αντιπολίτευσης από: ΠΑΣΟΚ (Δ. Μάντζιος), ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ (Θ. Ξανθόπουλος), ΚΚΕ (Ν. Καραθανασόπουλος), ΝΕΑΡ (Δημ. Τζανακόπουλος), Ελ.Λύση (Κων. Χήτας), ΝΙΚΗ, (Γ. Ρούντας), Πλεύση Ελευθερίας (Τζ. Κεφαλά). Σύσσωμη η αντιπολίτευση τάχθηκε εναντίον της τροπολογίας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρό θέμα, το οποίο δεν θα έπρεπε να εισαχθεί αιφνιδιαστικά με τροπολογία, αλλά μέσω αυτοτελούς νομοσχεδίου και ουσιαστικής διαβούλευσης. Μάλιστα, ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ, Γιώργος Ρούντας, που είναι δικηγόρος, ανέφερε χαρακτηριστικά πως «με αυτή την τροπολογία θα ξεχάσουμε κι αυτά που μάθαμε στο Πανεπιστήμιο».

Η απάντηση Φλωρίδη

Από την πλευρά του, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, υπεραμύνθηκε της τροπολογίας, εξαπολύοντας παράλληλα επίθεση κατά της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Όπως είπε, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας αντιδρά επειδή - κατά τον ίδιο - εκκρεμούν εις βάρος της υποθέσεις που αφορούν έξι κακουργήματα. Υποστήριξε ακόμη ότι «δεν τη θέλουν πλέον συγγενείς θυμάτων», ενώ ανέφερε ότι δύο από τις υποθέσεις αφορούν βιντεοσκόπηση ατόμων. Ο υπουργός υπερασπίστηκε τη ρύθμιση, τονίζοντας ότι η διαδικασία θα διενεργείται από εφέτη ανακριτή και ότι δεν επηρεάζεται το έργο της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, η οποία - όπως είπε - διατηρεί πλήρως τις αρμοδιότητές της ως προανακριτική αρχή.

«Δύο ταχύτητες» στη Δικαιοσύνη

Βουλευτές της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ακόμη ότι η τροπολογία παραβιάζει την αρχή της ισότητας απέναντι στον νόμο. Όπως ανέφεραν, ενώ ένας απλός πολίτης μπορεί να χρειαστεί τέσσερα, πέντε ή ακόμη και δεκαπέντε χρόνια για να δικαιωθεί δικαστικά, οι βουλευτές θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν τις δικαστικές τους εκκρεμότητες σε ελάχιστο χρόνο, αποφεύγοντας τη γραφειοκρατία, την οικονομική επιβάρυνση και τις χρονοβόρες καθυστερήσεις που βιώνουν οι πολίτες.

Τι προβλέπει η τροπολογία

Η τροπολογία για την «Ανάκριση και εκδίκαση αξιόποινων πράξεων βουλευτών» προβλέπει μεταξύ άλλων:

• Για πλημμελήματα βουλευτών των οποίων έχει αρθεί η ασυλία, η υπόθεση εισάγεται άμεσα στο αρμόδιο Τριμελές Πλημμελειοδικείο και πρέπει να προσδιορίζεται εντός τριών μηνών.
• Σε περίπτωση αναβολής ή διακοπής, η νέα δικάσιμος δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από δεκαπέντε ημέρες ή δύο μήνες, αντίστοιχα.
• Για κακουργήματα, η ανάκριση διεξάγεται υποχρεωτικά από ειδικό εφέτη ανακριτή, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης.
• Η υπόθεση εισάγεται στο ακροατήριο εντός τριών μηνών από την παραπομπή.
• Τυχόν συμμέτοχοι παραπέμπονται και δικάζονται μαζί με τον βουλευτή, με βάση την ίδια διαδικασία.

Η διαθεσιμότητα και το κόστος των λιπασμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα βρεθούν στο επίκεντρο του επόμενου Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί, στις 26 Μαΐου 2026, στις Βρυξέλλες.

Οι υπουργοί των κρατών-μελών αναμένεται να ανταλλάξουν απόψεις για ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τον πρωτογενή τομέα, μετά και την παρουσίαση του σχεδίου δράσης για τα λιπάσματα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το αυξημένο κόστος παραγωγής εξακολουθεί να πιέζει τους Ευρωπαίους αγρότες, με τα λιπάσματα να αποτελούν βασικό συντελεστή για τη διατήρηση της παραγωγικότητας και της επισιτιστικής επάρκειας.

Στόχος της πρωτοβουλίας της Επιτροπής είναι να διασφαλιστεί ότι οι παραγωγοί θα έχουν πρόσβαση σε επαρκείς ποσότητες λιπασμάτων σε προσιτές τιμές, ενώ παράλληλα θα ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των αγροδιατροφικών συστημάτων απέναντι σε διεθνείς κρίσεις και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται επίσης η καθιερωμένη συζήτηση για τα γεωργικά ζητήματα που σχετίζονται με το διεθνές εμπόριο. 

Οι υπουργοί θα εξετάσουν τις τελευταίες εξελίξεις στις εμπορικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες, δίνοντας έμφαση στις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν στις ευρωπαϊκές αγορές και στην ανταγωνιστικότητα των παραγωγών.

Το εμπόριο αγροτικών προϊόντων αποτελεί διαχρονικά κρίσιμο ζήτημα για την ευρωπαϊκή γεωργία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ένωση επιδιώκει να συνδυάσει την προστασία των εισοδημάτων των αγροτών με την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της σε βασικά αγαθά.

Πέραν των δύο βασικών θεμάτων, το Συμβούλιο θα εξετάσει και σειρά άλλων ζητημάτων που αφορούν τόσο τον αγροτικό όσο και τον αλιευτικό τομέα. Οι αποφάσεις και οι πολιτικές κατευθύνσεις που θα προκύψουν από τη συνεδρίαση αναμένεται να επηρεάσουν ουσιαστικά τις μελλοντικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της γεωργικής παραγωγής, τη διατροφική ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής υπαίθρου.

Η διοίκηση του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Οργανισμού καθηγητή, Σπύρο Μάμαλη, και τον Β΄ Αντιπρόεδρο Παναγιώτη Χατζηνικολάου, μετά από εντολή του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, επισκέπτονται τη Λέσβο, με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό, στο πεδίο, της εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας.

Η επίσκεψη έγινε μετά από τις πρόσφατες καταγγελλίες για θανατώσεις προβάτων, αιγών και βοοειδών, που δεν ακολουθούν τα πρωτόκολλα ταφής.

Ειδικότερα, τo πρωί της Παρασκευής (15/5) πραγματοποιήθηκε συντονιστική συνάντηση, στην έδρα της Περιφέρειας, με επικεφαλής την αντιπεριφερειάρχη Αγροτικού κυρία Αντωνέλλη.

Στη συνάντηση μετείχαν ο αντιπεριφερειάρχης κ. Αρώνης, ο διευθυντής της ΔΑΟΚ, ο διευθυντής κτηνιατρικής του νησιού, ο Αστυνομικός διευθυντής Ταξίαρχος Παπάζογλου, ο διευθυντής δημόσιας Υγείας, ο επικεφαλής του κλιμακίου των στρατιωτικών κτηνιάτρων Αντισυνταγματάρχης Παρασκευόπουλος, ο εκπρόσωπος των εταιριών απολύμανσης, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, σύμβουλοι του Περιφερειάρχη καθώς και η επικεφαλής του εργαστηρίου γάλακτος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, συζητήθηκαν όλα τα προβλήματα που προκύπτουν για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, την τήρηση των πρωτοκόλλων που προβλέπονται από τη νομοθεσία, τα οποία μοναδικό σκοπό έχουν να προφυλάξουν την ελληνική κτηνοτροφία και τον κτηνοτρόφο. Οι φορείς που συμμετέχουν στην επιχείρηση αντιμετώπισης της επιζωοτίας παρουσίασαν την, έως σήμερα, κατάσταση. Όπως διαπιστώθηκε, έχει ενισχυθεί σημαντικά η δραστηριότητα επιτήρησης μετά την προσθήκη κλιμακίων κτηνιάτρων από τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα, το στρατό, ιδιωτών κτηνιάτρων, κτηνιάτρων από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Περιφέρεια.

Πλέον ολοκληρώνεται η ιχνηλάτηση σε συγκεκριμένα δημοτικά διαμερίσματα, ώστε με βάση το πρωτόκολλο βιοασφάλειας, να μπορούν να επιτραπούν λειτουργικές βελτιώσεις στις κτηνοτροφικές αυτές περιοχές.

Όλες οι επιχειρησιακές ομάδες έχουν στόχο, στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, να ολοκληρωθεί η ιχνηλάτηση σε ευρύτερες περιοχές, ενώ παράλληλα να υπάρξει ενίσχυση με επιπλέον κλιμάκια κτηνιάτρων.

Σήμερα στο νησί, επιχειρούν περισσότεροι από 30 κτηνίατροι, ενώ στο σύνολό τους ξεπερνούν τα 60 άτομα όσοι πλαισιώνουν την επιχείρηση αυτή.

Ο πρόεδρος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ αναφέρθηκε στα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης, ενώ ειδική μνεία έκανε στο ενδιαφέρον της για τη διασφάλιση της συνέχισης της κτηνοτροφίας στο νησί.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο σύνολο των προβλημάτων που χρήζουν άμεσης επίλυσης και αφορούν οριζόντια όλα τα Υπουργεία, αλλά και θέματα της επόμενης ημέρας μετά την εκρίζωση της επιζωοτίας. Ταυτόχρονα τονίστηκε η ανάγκη ενημέρωσης των παραγωγών, αλλά και της τοπικής κοινωνίας καθώς και των επισκεπτών, ώστε να κατανοηθεί η ανάγκη εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας.

Επίσης, ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ παρουσίασε το πληροφοριακό σύστημα το οποίο ήδη έχει τεθεί σε λειτουργία, το iGeovet. Πρόκειται για ένα μέσο καταγραφής όλων των δεδομένων της επιχειρησιακής λειτουργίας, με στόχο την αποτύπωση της πλήρους επιδημιολογικής εικόνας. Επί πλέον, παρουσιάστηκε η πρωτοβουλία του ΕΛΓΟ για την πραγματοποίηση σεμιναρίων βιοασφάλειας σε συνεργασία με τη ΔΥΠΑ.

Στη συνέχεια ο πρόεδρος ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ μαζί με τον αντιπρόεδρο επισκέφθηκαν το εργαστήριο Γάλακτος, το οποίο αποτελεί το επιχειρησιακό κέντρο των αιμοληψιών και συζήτησαν την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας.

Ακολούθησε συνάντηση με τον πρόεδρο του παραρτήματος του ΓΕΩΤΕΕ Βορείου Αιγαίου κ. Κατσαβέλη, όπου συζητήθηκε η συμβολή του ΓΕΩΤΕΕ στην προσπάθεια.

Ακόμα, προγραμματίστηκε συνάντηση με τον Γ.Γ. του υπουργείου Νησιωτικής Πολιτικής κ. Κουτουλάκη, με στόχο τη συνδρομή του υπουργείου στην προσπάθεια.

Τέλος, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με κτηνοτρόφους του νησιού και επιστήμονες ώστε να υπάρχει μια πλήρης αποτύπωση της κατάστασης.