ΥπΑΑΤ: Άνοιξε για όλους η πλατφόρμα του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028–2034

Πραγματοποιήθηκε, σήμερα Δευτέρα (21/9), η εναρκτήρια συνάντηση εργασίας στο πλαίσιο της νέας συνεργασίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με αντικείμενο την ενίσχυση του συστήματος πιστοποίησης και εποπτείας της βιολογικής παραγωγής και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση κινδύνων απάτης και καταστρατήγησης των κανόνων.

Η συνεργασία τεχνικής βοήθειας εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια μεταρρύθμισης και αναμόρφωσης του πλαισίου ελέγχου και πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων, την οποία έχει θέσει σε εφαρμογή το ΥΠΑΑΤ υπό τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, με βασικές προτεραιότητες την προστασία των καταναλωτών, τη στήριξη των έντιμων παραγωγών που τηρούν τους κανόνες και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ελληνικής βιολογικής παραγωγής.

Το νέο έργο θα αξιοποιήσει τη διεθνή εμπειρία και τεχνογνωσία του ΟΟΣΑ σε ζητήματα διαφάνειας και αξιοπιστίας των συστημάτων πιστοποίησης, αντιμετώπισης φαινομένων απάτης, εποπτείας βάσει ανάλυσης κινδύνου και ακεραιότητας των αλυσίδων εφοδιασμού.

Παράλληλα, θα αξιοποιηθούν εμπειρίες και καλές πρακτικές από άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΟΣΑ, σε συντονισμό και με τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI).

Στο επίκεντρο της συνεργασίας βρίσκονται η ενίσχυση της εποπτείας των φορέων πιστοποίησης, οι στοχευμένοι έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου, η αξιοποίηση δεδομένων για τον εντοπισμό περιπτώσεων μη συμμόρφωσης και απάτης και η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας.

Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια των παρεμβάσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το ΥΠΑΑΤ για την εξυγίανση και αναβάθμιση του συστήματος βιολογικής παραγωγής.

Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν, έγινε δειγματοληπτικός έλεγχος σε 737 παραγωγούς που είχαν υποβάλει αίτηση για ένταξη στις δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 1 στους 3 ελέγχους, ποσοστό 35%, είχε ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ 1 στους 5 παραγωγούς, ποσοστό 20,5%, αποχώρησε οικειοθελώς μετά την ανακοίνωση των ελέγχων. Συνολικά, το 55,5% είτε αποχώρησε είτε παρουσίασε ευρήματα μη συμμόρφωσης. Επιπλέον, οι έλεγχοι στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν σε μέτρα αναστολής και σε χρηματικά πρόστιμα. Συνολικά επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ αποφασίστηκε 6μηνη αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς πιστοποίησης.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Μάιο, μετά την ολοκλήρωση εκτεταμένων ελέγχων σε παραγωγούς και φορείς πιστοποίησης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, ανακοίνωσε την ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, το «πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής, την αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και τη δημιουργία νέου συστήματος ελέγχων για τη βιολογική παραγωγή, με αυστηρότερους κανόνες, ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας και αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων.

Στο ίδιο πλαίσιο συστάθηκε και ενεργοποιήθηκε ειδική Task Force για τη βιολογική παραγωγή, υπό τον συντονισμό του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρου Πρωτοψάλτη, ενώ ακολούθησε οργανωμένος διάλογος με τους Φορείς Ελέγχου και Πιστοποίησης, τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ.

Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε: «Γυρίζουμε σελίδα και στη βιολογική παραγωγή. Με τη συνεργασία με τον ΟΟΣΑ περνάμε από τη διαπίστωση των προβλημάτων στην οργανωμένη μεταρρύθμιση του συστήματος πιστοποίησης και ελέγχου. Χτίζουμε ένα πλαίσιο πιο αξιόπιστο, πιο διαφανές και πιο αποτελεσματικό, με ελέγχους βάσει κινδύνου, καλύτερη ιχνηλασιμότητα, αξιοποίηση δεδομένων και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία.

Στόχος μας είναι η πιστοποίηση του βιολογικού προϊόντος να αποτελεί πραγματική εγγύηση για τον καταναλωτή και ταυτόχρονα ασπίδα προστασίας για τον παραγωγό που δουλεύει σωστά και τηρεί τους κανόνες. Αξιοποιούμε τη διεθνή εμπειρία και την τεχνογνωσία του ΟΟΣΑ και συνεργαζόμαστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όλους τους αρμόδιους φορείς, ώστε να δημιουργήσουμε ένα σύστημα που θα ενισχύει στην πράξη την εμπιστοσύνη και την αξία της ελληνικής βιολογικής παραγωγής».

Ξεκινά από σήμερα Παρασκευή (18/9) η συζήτηση στη Βουλή για το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τίτλο: «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις».

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο 74 του σχεδίου νόμου αναφέρει ρυθμίσεις για την εκκαθάριση Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης ετών ενίσχυσης 2018 έως και 2022, που αναφέρει ότι τα δεδομένα των δασικών χαρτών δεν θα λαμβάνονται υπόψιν για την πληρωμή των ενισχύσεων.

Τα έτη 2018 έως 2022, οι δηλώσεις υποβλήθηκαν και οι ενισχύσεις καταβλήθηκαν υπό το καθεστώς που είχε διαμορφωθεί με την παρ. 10 του άρθρου 48 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92), περί αναστολής της αποδεικτικής ισχύος των δασικών χαρτών ενόψει της αναμόρφωσής τους, και με τις σχετικές πράξεις διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ. 

Η συνεκτίμηση εκ των υστέρων νεώτερων δεδομένων δασικών χαρτών, που προέκυψαν μετά από το οικείο έτος ενίσχυσης θα προσέκρουε στην αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και στην ασφάλεια δικαίου. Για τον λόγο αυτόν προβλέπεται ότι, κατά την εκκαθάριση των ετών ενίσχυσης 2018 έως 2022, τα δεδομένα των δασικών χαρτών δεν λαμβάνονται υπόψη, ούτε συνεκτιμώνται για τη διαπίστωση της συνδρομής των όρων και των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας, ανεξαρτήτως του χρόνου κύρωσης ή αναμόρφωσής τους. 

Οι όροι και οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας δεν μεταβάλλονται, η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τα δεδομένα που αξιοποιούνται κατά την εκκαθάριση των συγκεκριμένων ετών και ισχύει ανεπιφύλακτα.

Συνεπώς, μη δηλωθείσες ή μη καλλιεργούμενες εκτάσεις, καθώς και εκτάσεις που δεν πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας, δεν καθίστανται επιλέξιμες εκ μόνου του λόγου ότι δεν συνεκτιμώνται δεδομένα δασικών χαρτών.

Αναλυτικά, οι ρυθμίσεις έχουν ως εξής: 

Κατά την εκκαθάριση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (εφεξής Ε.Α.Ε.) των ετών ενίσχυσης 2018 έως 2022, από τον διαπιστευμένο οργανισμό πληρωμών, για τους σκοπούς της χορήγησης, της πληρωμής, της εκκαθάρισης, του ελέγχου ή της ανάκτησης ενισχύσεων στο πλαίσιο της κοινής αγροτικής πολιτικής, τα αγροτεμάχια πρέπει να πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις: 

α) είχαν δηλωθεί στην Ε.Α.Ε. του οικείου έτους ενίσχυσης στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου,

β) ήταν καλλιεργούμενα ή τελούσαν σε καθεστώς αγρανάπαυσης ή υπό άλλη επιλέξιμη κατά το ενωσιακό πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής γεωργική δραστηριότητα,

γ) πληρούσαν τους όρους και τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας του ενωσιακού και εθνικού πλαισίου που ίσχυε κατά το οικείο έτος ενίσχυσης για τη χορήγηση αυτής, όπως αποτυπώνονται στο πληροφοριακό σύστημα του Οργανισμού Πληρωμών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη για τη διαπίστωση της συνδρομής των όρων και των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας δεδομένα δασικών χαρτών, ανεξαρτήτως του χρόνου κύρωσης ή αναμόρφωσής τους, σύμφωνα και με την παρ. 10 του άρθρου 48 του ν. 4685/2020 (Α ́ 92) και τις σχετικές πράξεις της Διοίκησης του πρώην Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.

Η συγκεκριμένη απόφαση εφαρμόζεται αποκλειστικά για τους σκοπούς χορήγησης, πληρωμής, εκκαθάρισης, ελέγχου και ανάκτησης ενισχύσεων της κοινής αγροτικής πολιτικής. Δεν θίγει το ιδιοκτησιακό ή το δασικό καθεστώς των εκτάσεων, δεν συνιστά αναγνώριση ή τεκμήριο κυριότητας ή άλλου εμπράγματου ή ενοχικού δικαιώματος, δεν επηρεάζει τις διαδικασίες κύρωσης, διόρθωσης ή αναμόρφωσης των δασικών χαρτών και δεν επηρεάζει την αποδεικτική ισχύ των δασικών χαρτών έναντι κάθε άλλης διοικητικής ή δικαστικής αρχής.

Το νέο πολυνομοσχέδιο για τη «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις» κατέθεσε στη Βουλή το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ).

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), καθώς και σειρά παρεμβάσεων που αφορούν την αλιεία, τις υδατοκαλλιέργειες, την επαγγελματική εκπαίδευση στον κλάδο του κρέατος, την υγεία των ζώων και την ψηφιακή οργάνωση των δεδομένων του πρωτογενούς τομέα.

Μεταξύ των βασικών ρυθμίσεων προβλέπεται ότι η εγγραφή στο ΜΑΑΕ θα αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) στον οργανισμό πληρωμών.

Η εγγραφή στο μητρώο θα γίνεται κάθε χρόνο παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση, για τη ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων λειτουργίας του Μ.Α.Α.Ε. (διαλειτουργικότητά του με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημοσίου τομέα, αυθεντικοποίηση και τρόπος εισόδου των χρηστών σε αυτό, κ.λπ.).

Παράλληλα, τροποποιείται η διαδικασία λειτουργίας και ενημέρωσης του Μητρώου, ενώ προβλέπεται η ετήσια επικαιροποίηση των στοιχείων των αγροτών και των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Στόχος των αλλαγών είναι η πληρέστερη καταγραφή της αγροτικής δραστηριότητας και η δημιουργία ενός πιο σύγχρονου ψηφιακού συστήματος, το οποίο θα μπορεί να διασυνδέεται με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου. Μέσω αυτής της διαδικασίας αναμένεται να υποστηριχθεί και η δημιουργία ψηφιακής καρτέλας αγρότη.

Στον τομέα της αλιείας, το νομοσχέδιο προβλέπει παρεμβάσεις για την ενίσχυση των ελέγχων και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της αλιευτικής νομοθεσίας. Μεταξύ άλλων, επιχειρείται η αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με τον κατακερματισμό των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων, την ηλεκτρονική παρακολούθηση των ελέγχων και την επιβολή κυρώσεων για παραβάσεις.

Παράλληλα, προβλέπονται αλλαγές στον Αλιευτικό Κώδικα, με κατάργηση του αλιευτικού εργαλείου «γρίπος που σύρεται από σκάφος» ή «βιντζότρατα», σε εφαρμογή αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς και ρυθμίσεις για την καλύτερη εποπτεία των υδατοκαλλιεργειών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα θέματα υγείας των ζώων. Με το νέο πλαίσιο αυστηροποιούνται οι προβλεπόμενες κυρώσεις για παραβάσεις που σχετίζονται με την υποχρέωση δήλωσης νοσημάτων, τη συνεργασία με τις κτηνιατρικές αρχές και την εφαρμογή των μέτρων προστασίας από ζωονόσους και επιζωοτίες.

Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται επίσης ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό των Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος, μέσω της δημιουργίας ηλεκτρονικού μητρώου σχολών και της επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου για την εκπαίδευση των επαγγελματιών του κλάδου.

Ακόμη, αντιμετωπίζονται ζητήματα που αφορούν τον αγροτικό συνεργατισμό, την απαλλαγή των ομάδων παραγωγών από τον ΦΠΑ για την αγορά γεωργικών μηχανημάτων και εξοπλισμού, καθώς και τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας ιχνηλασιμότητας για το μέλι και τα λοιπά μελισσοκομικά προϊόντα.

Δείτε το σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στην Βουλή

Ο αφθώδης πυρετός συνεχίζει να πλήττει τις εκτροφές με αιγοπρόβατα, βοοειδή και χοίρους στην Λέσβο.

Κατά την περίοδο από τις 14 Αυγούστου μέχρι και τις 4 Σεπτεμβρίου 2026 δηλώθηκαν από το ΥπΑΑΤ 26 νέες εστίες αφθώδους πυρετού και 6.404 θανατώσεις ζώων.

Οι 26 νέες εστίες αφθώδους πυρετού επιβεβαιώθηκαν στις εξής κοινότητες-περιοχές της Λέσβου:

• 6 στην Μήθυμνα (Μόλυβος)
• 5 στην Αγια Παρασκευή
• 4 στην Πέτρα
• 4 στην Νάπη (χωριό στο Δήμο Δυτικής Λέσβου)
• 3 στη Στύψη (χωριό στον Δήμο Δυτικής Λέσβου)
• Από 1 στην Λέσβο, στον Μανταμάδο, στο Υψηλό Μέτωπο (τοποθεσία κοντά στο χωριό Στύψη) και στον Λεπέτυμνο (χωριό στη Βόρεια Λέσβο)

Αξίζει να αναφέρουμε ότι από 15 Μαρτίου - που είχαμε την εμφάνιση της νόσου - μέχρι και τις 4 Σεπτέμβρη του 2026 δηλώθηκαν από το ΥπΑΑΤ στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα Πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων) συνολικά 192 εστίες αφθώδους πυρετού και είχαμε 81.926 θανατώσεις ζώων (στη συντριπτική πλειοψηφία αιγοπροβάτων).

Το σίγουρο είναι ότι η διαδικασία ανάκτησης των αιγοπροβάτων, των βοοειδών και των χοίρων, βασικά των κοπαδιών αιγοπροβάτων που θανατώθηκαν λόγω του αφθώδους πυρετού, θα είναι χρονοβόρα και επιπλέον πολύ δαπανηρή για τους κτηνοτρόφους.

ΥΠΑΑΤ: Επικαιροποιείται το πλαίσιο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι προχώρησε στην επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου.

Συγκεκριμένα, με την υπ' αριθμ. 236005 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 5582/15.09.2026) τροποποιείται το σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση του αφθώδους πυρετού και πλέον οι σχετικές αποφάσεις θανάτωσης ζώων σε θετικές εκτροφές θα υπογράφονται από τις αρμόδιες τοπικές κτηνιατρικές αρχές, δηλαδή τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ), και όχι από τον εκάστοτε Περιφερειάρχη.

Με το νέο πλαίσιο, η αρμοδιότητα περνά στις υπηρεσίες που έχουν την επιστημονική ευθύνη, γνωρίζουν την επιδημιολογική εικόνα κάθε περιοχής και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εφαρμογής των μέτρων. Έτσι, περιορίζονται τα περιθώρια καθυστερήσεων και οι αποφάσεις μπορούν να εκδίδονται άμεσα, μόλις επιβεβαιώνεται ένα θετικό περιστατικό και ολοκληρώνονται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Η αναθεώρηση αποσαφηνίζει παράλληλα τους ρόλους όλων των εμπλεκόμενων αρχών. Οι αποφάσεις θανάτωσης αποτελούν πλέον ευθύνη της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας και δεν εξαρτώνται από την υπογραφή πολιτικού οργάνου της Περιφέρειας. Στόχος, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, είναι να διασφαλίσει ενιαία και ταχύτερη εφαρμογή των υγειονομικών μέτρων σε ολόκληρη τη χώρα.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Ανακοίνωση ΠΟΓΕΔΥ για αφθώδη πυρετό

«Εμείς έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», είπε σήμερα για πολλοστή φορά μιλώντας στη Βουλή ο υφυπουργός ΑΑΤ κ. Θανάσης Καββαδάς. Διαβεβαίωσε δε, ότι «μέχρι σήμερα έχει ιχνηλατηθεί πάνω από το 80% των εκτροφών της Λέσβου, ενώ, σύμφωνα με τις υπηρεσίες, απομένουν περίπου 300 εκτροφές. Στο νησί επιχειρούν πάνω από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι, με 23 ομάδες των δύο ατόμων να πραγματοποιούν δειγματοληψίες».

Πού βρέθηκαν όλοι αυτοί οι συνάδελφοι, όταν γνωρίζουμε ότι επιχειρούν 15 στρατιωτικοί κτηνίατροι, το πολύ 10 κτηνίατροι της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και 10 γεωπόνοι του ΕΛΓΟ; Πώς είναι δυνατόν να ιχνηλατήθηκε το 80% των εκτροφών, όταν ο υφυπουργός Αμυνας κ. Αθανάσιος Δαβάκης είπε στις 2 Σεπτεμβρίου στη Βουλή ότι οι 15 στρατιωτικοί κτηνίατροι ιχνηλάτησαν, από τις 15 Μαρτίου, 810 εκμεταλλεύσεις; Είναι δυνατόν οι το πολύ 20 συνάδελφοι κτηνίατροι και γεωπόνοι να ιχνηλάτησαν το ίδιο χρονικό διάστημα 2.305 εκμεταλλεύσεις;

Μπορεί ο κ. Υφυπουργός να θέλει να καλλιεργήσει αισιοδοξία στους ευρισκόμενους σε απόγνωση κτηνοτρόφους της Λέσβου, όμως οι αριθμοί δεν συμφωνούν μαζί του και η αισιοδοξία μετατρέπεται στο αντίθετό της. Ο αριθμός των εκτροφών που ιχνηλατήθηκαν είναι σημαντικά μικρότερος απ’ αυτόν που αναφέρει ο κ. Υφυπουργός. Κι αυτό δεν οφείλεται στην ολιγωρία των συναδέλφων αλλά στην αδιαφορία του υπουργείου.

Το υπουργείο όφειλε, αμέσως μετά την επιβεβαίωση των πρώτων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, να στείλει στο νησί τουλάχιστον 100 κτηνίατρους για την ιχνηλάτηση και για την ενημέρωση των κτηνοτρόφων. Δεν το έπραξε.

Το υπουργείο όφειλε, αμέσως μετά την επιβεβαίωση των πρώτων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, να δώσει γενναία χρηματοδότηση για μέτρα βιοασφάλειας, ώστε να εφαρμοστεί πραγματική βιοασφάλεια από ενημερωμένους κτηνοτρόφους που θα έχουν ως πρώτο μέλημά τους την εκρίζωση της νόσου και όχι τη διάσωση των κοπαδιών τους από τη θανάτωση.

Ετσι, μέσα σε λίγους μήνες η κατάσταση «ξέφυγε» εντελώς. Και η κατάληξη ήταν η ψήφιση της επαίσχυντης τροπολογίας με την οποία εφαρμόζεται τρόπον τινά στρατιωτικός νόμος, με την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Ο κ. Υφυπουργός επανέλαβε σήμερα ότι «το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το ΥΠΑΑΤ, το οποίο διατηρεί την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις». Τότε γιατί ανατέθηκε στον στρατό ο επιχειρησιακός συντονισμός, γεγονός πρωτοφανές που δεν έχει εμφανιστεί ούτε στην αντιμετώπιση άλλων επιζωοτιών, ούτε μετά από κρίσιμες καταστάσεις καταστροφής (πλημμύρες, σεισμοί);

Οσο κι αν προσπάθησε με αναπόδεικτες αναφορές του τύπου «σε μια τόσο απαιτητική επιζωοτία κρίθηκε αναγκαία η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της Πολιτείας», ο κ. Υφυπουργός κατέληξε να πει ότι «διαφωνίες, ολιγωρίες και καθυστερήσεις σε τοπικό επίπεδο κατέστησαν ακόμη πιο αναγκαία τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση».  Με άλλα λόγια, ο στρατός εγκαθίσταται επικεφαλής ως δύναμη καταστολής, για να αντιμετωπίσει τις τοπικές αντιδράσεις! Πενήντα δύο χρόνια μετά την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας, είναι η πρώτη φορά που κοινοβουλευτική κυβέρνηση αναθέτει στον στρατό καθήκοντα εσωτερικής καταστολής κοινωνικών αντιδράσεων. Με τη λογική αυτή, κάθε φορά που θα υπάρχουν κοινωνικές αντιδράσεις ή αντιδράσεις τοπικών και περιφερειακών οργάνων σε κυβερνητικές αποφάσεις, θα καλείται ο στρατός να επιβάλει τις κυβερνητικές αποφάσεις.

Πέρα από το γενικό ζήτημα λειτουργίας της δημοκρατίας που εγείρεται, η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση συνιστά πρόκληση για τους γεωτεχνικούς που αγωνίζονται στο πεδίο. Πρόκληση αμφισβήτησης του επιστημονικού τους έργου και πρόκληση αμφισβήτησης της θέσης τους ως δημόσιων υπαλλήλων που δεν μπορούν να παίρνουν εντολές από στρατιωτικούς.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, το ΥΠΑΑΤ και η κυβέρνηση προσπαθούν να μεταφέρουν στις πλάτες των γεωτεχνικών μια ευθύνη που είναι 100% κυβερνητική. Οι γεωτεχνικοί φωνάζαμε ότι πρέπει να γίνουν προσλήψεις και να υπάρξει ικανός αριθμός κτηνιάτρων για να ιχνηλατήσει τις εκτροφές, αλλά και να ενημερώσει τους κτηνοτρόφους και να εφαρμόσει, σε συνεργασία μαζί τους αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Αντ’ αυτού, το ΥΠΑΑΤ επέλεξε λύσεις «για το θεαθήναι», που είχαν ως αποτέλεσμα να βγει η επιζωοτία του αφθώδους πυρετού εκτός ελέγχου και να εξαπλωθεί σε όλο το νησί.

Τέλος, ως απάντηση στην ανακοίνωση του κ. Υφυπουργού ότι «έως την Παρασκευή αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων που αφορούν πάνω από 104 κτηνοτρόφους και περίπου 20.000 θανατωθέντα ζώα στη Λέσβο», έχουμε να πούμε ότι με ασπιρίνες δεν αντιμετωπίζονται βαριές μορφές καρκίνου.

Γιατί δεν ενημερώνει η κυβέρνηση τους κτηνοτρόφους τι προβλέπεται για την ανασύσταση των κοπαδιών, που είναι το μείζον προκειμένου οι άνθρωποι να παραμείνουν στην κτηνοτροφία;

Ο Κώδικας Υγείας Χερσαίων Ζώων του WOAH (άρθρο 8.8.3) προβλέπει ότι ανασύσταση ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου (αιγοπρόβατα, χοίροι και βοοειδή) μπορεί να γίνει σε ένα χρόνο μετά την επιβεβαίωση του τελευταίου κρούσματος. Αν προηγηθεί εμβολιασμός, η ανάκτηση του ζωικού κεφαλαίου γίνεται μετά από έξι χρόνια και τρεις μήνες. Πρόκειται για μια χρονοβόρα διαδικασία, είτε γίνει εμβολιασμός είτε όχι. Πώς θα ζήσουν αυτό το διάστημα (που σήμερα δεν μπορεί καν να προσδιοριστεί) οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα κοπάδια θανατώθηκαν; Με τι χρήματα θα μπορέσουν να ανασυστήσουν το ζωικό τους κεφάλαιο, όταν οι αποζημιώσεις είναι πενιχρότατες;

Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου αντιδρούν επειδή ξέρουν ότι τους οδηγούν στην καταστροφή. Το δε Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου υποχρεώθηκε από τη δυναμική αντίδραση των κτηνοτρόφων να υιοθετήσει τα άμεσα αιτήματά τους. Αυτό το αδιέξοδο, για το οποίο ευθύνεται 100% η κυβέρνηση, δεν μπορεί να λυθεί με τον στρατό. Αυτό το αδιέξοδο μπορεί να λυθεί με στροφή 180 μοιρών στην ασκούμενη πολιτική, ώστε η αντιμετώπιση μιας επιζωοτίας να μην μετατρέπεται σε καταστροφή των κτηνοτρόφων.

Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η μέση τιμή της γεωργικής παραγωγής στην ΕΕ μειώθηκε, κατά 5,8%, σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2025. Πρόκειται για το τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο κατά το οποίο καταγράφηκε μείωση τιμής. Αυτό αναφέρουν τα στοιχεία για τους δείκτες γεωργικών τιμών, που δημοσίευσε, στις 10 Σεπτεμβρίου, η Eurostat.

Για το ίδιο χρονικό διάστημα η μέση τιμή των γεωργικών εισροών (αγαθά και υπηρεσίες που καταναλώνονται στη γεωργία και δεν σχετίζονται με επενδύσεις, όπως η ενέργεια, τα λιπάσματα ή οι ζωοτροφές) αυξήθηκε κατά 4,7% κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Αυτό ακολούθησε μια περίοδο σχετικής σταθερότητας των τιμών καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και έως το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Εξέλιξη στους δείκτες τιμών γεωργικών εισροών και εκροών στην ΕΕ

Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καταγράφηκαν μειώσεις σε ετήσια βάση στη μέση τιμή της γεωργικής παραγωγής σε 20 χώρες της ΕΕ. Οι μεγαλύτεροι ρυθμοί μείωσης σημειώθηκαν στη Δανία (-17,2%), την Ιρλανδία (-16,2%), τη Λετονία και την Εσθονία (αμφότερες -14,5%), καθώς και στο Λουξεμβούργο και τη Λιθουανία (αμφότερες -14,2%). Από την άλλη οι μεγαλύτεροι ρυθμοί αύξησης καταγράφηκαν στην Κροατία και τη Μάλτα (+3,9% σε καθεμία) και στην Κύπρο (+3,5%).

Αντίθετα, η μέση τιμή των εισροών που δεν σχετίζονται με επενδύσεις αυξήθηκε σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Οι υψηλότεροι ρυθμοί αύξησης καταγράφηκαν στη Λιθουανία (+16,4%), τη Ρουμανία (+11,7%) και τη Λετονία (+9,7%). Οι χαμηλότεροι ρυθμοί αύξησης σημειώθηκαν στην Ουγγαρία και την Πορτογαλία (+1,2% σε καθεμία) και στη Μάλτα (+1,5%).

Μεταβολή των τριμηνιαίων δεικτών γεωργικών τιμών

Μεταξύ των βασικών προϊόντων της γεωργικής παραγωγής, καταγράφηκαν σημαντικές μειώσεις στη μέση τιμή του γάλακτος στην ΕΕ (-16,6% μεταξύ του δεύτερου τριμήνου του 2025 και του δεύτερου τριμήνου του 2026), καθώς και των δημητριακών (-5,6%).

Όσον αφορά τα βασικά αγαθά και υπηρεσίες που καταναλώνονται στη γεωργία, η μέση τιμή της ενέργειας και των λιπαντικών στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 22,0%, ενώ η τιμή των λιπασμάτων και των βελτιωτικών εδάφους αυξήθηκε κατά 13,4%.

Πολλά - εάν αν όχι όλα - από τα θέματα που απασχολούν τον ελληνικό αγροτικό κόσμο συνδέονται άμεσα με την Ευρώπη, τόνισε ο υπουργός, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την άφιξή του στο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας, στο Δουβλίνο.

Και πρόσθεσε: Η ολοένα και πιο δυσβάσταχτη πίεση από το κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές, τα μεγάλα προβλήματα που συνδέονται με την ξηρασία και την έλλειψη νερού παντού σε όλη την Ευρώπη και φυσικά το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.  

Για όλα αυτά τα θέματα συζητάμε σήμερα εδώ, στο άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, σε μια κοινή συντονισμένη προσπάθεια να βρούμε λύσεις κοινές, σε κοινά προβλήματα.

Ιδιαίτερα σήμερα θα δώσουμε προτεραιότητα σε μια σειρά από θέματα που είναι και της επικαιρότητας στην Ελλάδα. Πρώτα απ όλα - το είπε ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση το περασμένο Σαββατοκύριακο - αυτή την ιδέα για τη συνολική ανάταξη της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Χρειάζεται να δώσουμε μια θετική προοπτική για τους Έλληνες κτηνοτρόφους. Να κερδίσουμε τη μάχη ενάντια στις επιζωοτίες, να γυρίσουμε σελίδα με την ανασύσταση των κοπαδιών, με αυτοπεποίθηση για το μέλλον.

Το δεύτερο θέμα που θα συζητήσουμε είναι οι φιλόδοξες προσπάθειες για μεγάλα αρδευτικά που τόσο πολύ χρειάζεται η χώρα μας και η Ευρώπη.

Υπάρχουν ιδέες, υπάρχουν πόροι, υπάρχουν προσδοκίες και νομίζω αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή να συζητήσουμε και να σχεδιάσουμε μια νέα πολιτική για την άρδευση στη χώρα μας.

Είμαστε στη φάση που κορυφώνεται η διαπραγμάτευση για τα εργαλεία και τα μέσα της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), που πρέπει να οδηγήσουν και σε έναν εκσυγχρονισμό, έναν εκμοντερνισμό της ελληνικής γεωργίας, στις δομές της, στη διάρθρωση της, στην ψηφιοποίηση της. Μια αλλαγή συνολική. Όλα αυτά λοιπόν συζητάμε εδώ. Όλα αυτά σχεδιάζουμε και πιστεύω ότι με την Ευρώπη πάντα δίπλα μας, όχι απέναντι, θα τα καταφέρουμε.

Επιχείρηση αναστροφής του δυσμενούς κλίματος μετά τη ΔΕΘ επιχειρεί η κυβέρνηση, βάζοντας στο τραπέζι ως «κύριο μενού» το αφορολόγητο όριο των 20.000 ευρώ, τις τραπεζικές ενέσεις ρευστότητας ως «επιδόρπιο» και «τούρτα» το νέο σύστημα εισαγωγής δηλώσεων ΟΣΔΕ.

Όμως, ενώ ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τις εκλογές, πέρα από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις απανωτές γκάφες με το ΟΣΔΕ, οι αλαζονικές συμπεριφορές και η έλλειψη ουσιαστικής βοήθειας έχουν φέρει τους παραγωγούς στα όριά τους. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη ΔΕΘ και στο νέο σύστημα καταβολής των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, οι οποίες πλέον καταβάλλονται μέσω της ΑΑΔΕ, ενώ το ΥΠΑΑΤ ετοιμάζει πανηγυρική εκδήλωση για τα ΠΟΠ/ΠΓΕ.

Στην ομιλία του στο Βελλίδειο ο πρωθυπουργός υποστήριξε πως αγρότης με εισόδημα 20.000 ευρώ, που με την υφιστάμενη κλίμακα θα πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ, με το νέο αφορολόγητο δεν θα οφείλει φόρο εισοδήματος. Για εισόδημα 30.000 ευρώ, ο φόρος από 5.083 ευρώ περιορίζεται στα 2.183 ευρώ, με ετήσιο όφελος 2.900 ευρώ. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, το μέτρο αφορά αρχικά σχεδόν 50.000 παραγωγούς. Το συγκεκριμένο μέτρο, σύμφωνα με πληροφορίες, αφορά στην πράξη λίγο περισσότερους από 47.000 παραγωγούς, όταν οι συνολικοί παραγωγοί στην Ελλάδα υπολογίζονται σε περίπου 630.000 με 640.000. Αφορά δηλαδή μόνο 1 στους 4/5 Έλληνες ενεργούς παραγωγούς και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες κι όχι αυτούς, που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη και αφήνει εκτός τους ετεροεπαγγελματίες.

Παρά τις προσπάθειες εξομάλυνσης τα  μέτρα, που ανακοινώθηκαν, είναι σαφές πως κινούνται προς λανθασμένη κατεύθυνση. Τα τραπεζικά δάνεια απευθύνονται σε όσους έχουν μία σχετική οικονομική άνεση, ενώ άλλοι που καίγονται για ρευστότητα δεν έχουν τις προϋποθέσεις ν’  αποκτήσουν. Επιπλέον, καμία ρύθμιση δεν απαντά στον υπερδανεισμό του χώρου, ούτε στην αγωνία όσων περιμένουν να πληρωθούν ή να τελειώσουν με τα περιοριστικά μέτρα, για να μπορέσουν να συνεχίσουν να παράγουν.

Α) ΑΠΟΓΝΩΣΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΩΝ:

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στους κτηνοτρόφους που έχουν πληγεί από τις ζωονόσους, με ιδιαίτερα προβλήματα φέτος από την ευλογιά και, στη Λέσβο, από τον αφθώδη πυρετό. Υποστήριξε ότι η πολιτεία στάθηκε στο πλευρό τους με αποζημιώσεις και κάλυψη χαμένου εισοδήματος, αναγνωρίζοντας ότι δεν επαρκούν. Δεσμεύτηκε για ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάταξης και μόνιμη προστασία από τις ζωονόσους, καθώς και για διεκδίκηση πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων ώστε να ανασυσταθούν τα χαμένα κοπάδια.
Οι κτηνοτρόφοι, όμως, λένε ότι έχουν μείνει στο περίμενε. Σε Λέσβο, Σέρρες, Αιτωλοακαρνανία, Βοιωτία, Λάρισα κ.ά. υπάρχουν άνθρωποι χωρίς εισόδημα, χωρίς κοπάδια λόγω περιοριστικών μέτρων και με χρέη για ζωοτροφές. Άνθρωποι που μέχρι χθες κάλυπταν τις υποχρεώσεις τους αναζητούν σήμερα δανεικά για τα στοιχειώδη, ενώ οι μονάδες τους παραμένουν ουσιαστικά σε καραντίνα. Τα ποσά για ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου κρίνονται ελάχιστα μπροστά στις ανάγκες και η αλλαγή δουλειάς δεν είναι εύκολη. Η Λέσβος βρίσκεται σε αναβρασμό, όπως φάνηκε και στη Βουλή με την έντονη παρέμβαση της βουλευτίνας του ΚΚΕ Μαρίας Κομνηνάκα. Κριτική άσκησε και ο βουλευτής Παναγιώτης Δουδωνής του ΠΑΣΟΚ, που εικάζεται πως θα είναι υποψήφιος ενώ το νησί επισκέφθηκε και ο τομεάρχης Αγροτικού, Θωμάς Μόσχος από την πλευρά της ΕΛΑΣ.

Β) ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΣΕ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟΥΣ:

Η κρίση έχει παρενέργειες και στα καταστήματα ζωοτροφών. Γεωτεχνικοί που έχουν υποβάλει δηλώσεις, μελέτες κ.ά. στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν έχουν πληρωθεί από προγράμματα, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος για λουκέτα και αδυναμία πληρωμών στον ιδιωτικό τομέα αλλά και απολύσεις υπαλλήλων. Οι γεωτεχνικοί ετοιμάζονται για κινητοποιήσεις την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026.

Γ) ΑΛΑΛΟΥΜ ΜΕ ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ:

Άνθρωποι με όλα τα στοιχεία βρέθηκαν ξαφνικά να χρωστούν αντί να πάρουν επιδοτήσεις, στη λογική του «πονάει πόδι, κόβει και κεφάλι». Μαζί με τους επιτήδειους στα βιολογικά βρέθηκαν κι άλλοι χωρίς εισόδημα και, με τα προβλήματα στις πιστοποιήσεις. Πολλοί δεν ξέρουν τι να δηλώσουν φέτος μετά την τραγική λογική του ΥΠΑΑΤ, να κάψει μαζί με τα ξερά και τα χλωρά.

Δ) ΑΙΣΘΗΜΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ:

Η καταδίκη Δημήτρη Μελά συζητήθηκε, όμως οι ποινές 1-2 χρόνων με αναστολή και τα ελάχιστα πρόστιμα για άλλους δεν ικανοποίησαν το κοινό περί δικαίου αίσθημα. Υπάρχει θυμός για τα χρήματα που «φαγώθηκαν» από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και για το πολιτικό σύστημα που, κατά τους παραγωγούς, είτε σφύριζε αδιάφορα είτε υπάρχει η καχυποψία για συμμετοχή σε αδικήματα, η οποία δεν δόθηκε η νομική δυνατότητα από τη Βουλή να φανερωθούν.

Ε) ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΜΜΕ:

Η εικόνα της Σεμερτζίδου και του συντρόφου της, του Φραπέ και του Χασάπη μπορεί να έχει λειανθεί, δεν έχει όμως φύγει από τα μάτια των παραγωγών. Οι καθυστερήσεις πληρωμών είναι υπαρκτές, το σοκ ισχυρό και ο χώρος δεν έχει εξυγιανθεί απολύτως. Η κυβέρνηση επιχειρεί νέα εικόνα με την ΑΑΔΕ και το νέο σύστημα δηλώσεων, όμως, σκοντάφτει στην προχειρότητά του, που κατακεραύνωσαν γεωτεχνικοί Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και υπάλληλοι ΚΥΔ. Χαρακτηριστικό το περιστατικό στη Θεσσαλονίκη, όπου Σερραίος κτηνοτρόφος απαίτησε ν’ ακουστεί το πρόβλημά του και κάποιοι θέλησαν να τον διώξουν επειδή χάλασε την εικόνα του πάνελ, όπου ήταν και η πολιτική ηγεσία.

ΣΤ) ΚΛΙΜΑ ΚΑΧΥΠΟΨΙΑΣ:

Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για φυγή προς τα μπρος, η καχυποψία ενισχύεται από την πραγματικότητα. Οι παραγωγοί δεν ξεχνούν ότι όταν μπήκαν επιδοτήσεις το 2025 επί διακυβέρνησης ΝΔ, έκαναν φτερά από χρωστούμενα στον ΕΛΓΑ.

Ζ) ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ:

Το πρόβλημα του ΕΦΚΑ παραμένει. Παραγωγοί δεν μπορούν να πάρουν σύνταξη λόγω οφειλών, ενώ άλλοι εξακολουθούν σε πολύ μεγάλη ηλικία να δουλεύουν, καθώς η πενιχρή σύνταξη ΟΓΑ-ΕΦΚΑ δεν επαρκεί για να τα βγάλουν πέρα. Κι αυτό είναι το βαθύτερο πρόβλημα: η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί και δεν αποκαθίσταται μόνο με εξαγγελίες, οι οποίες δεν έχουν και σαφή χρονικό ορίζοντα αποκατάστασης και απευθύνονται σε κόσμο, που έχει πραγματική ανάγκη.  

«Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα, στη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034, να κινητοποιήσει πόρους άνω των 20 δισ. ευρώ για τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές. Αυτός είναι ένας αριθμός που πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι Έλληνες παραγωγοί. Το ζήτημα είναι όμως, το ποσό αυτό να αξιοποιηθεί σωστά και όχι απλώς να απορροφηθεί, προς όφελος τρίτων χωρών ενδεχομένως και μη ευρωπαϊκών. Και όχι προς όφελος της τοπικής οικονομίας και της περιφερειακής ανάπτυξης στη χώρα μας». Τις επισημάνσεις αυτές έκανε ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας χθες στη Θεσσαλονίκη, στην τέταρτη συνεδρίαση του εθνικού διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028 – 2034.

«Για να μπορείς να ζητάς περισσότερα από την Ευρώπη, πρέπει να έχεις τακτοποιήσει προηγουμένως τα του οίκου σου. Εμείς έχουμε επιλέξει τον δρόμο της αξιοπιστίας και της στήριξης του πραγματικού παραγωγού. Και σε αυτόν θα παραμείνουμε. Γι’ αυτό προχωρήσαμε στη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και στη δημιουργία ενός νέου συστήματος πληρωμών, με περισσότερους διασταυρωτικούς ελέγχους και μεγαλύτερη διαφάνεια», τόνισε ο Κωστής Χατζηδάκης και πρόσθεσε: «Ακούω, το τελευταίο διάστημα ότι υπάρχουν στην αντιπολίτευση σκέψεις για έναν νέο «διαχωρισμό» του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ. Το όραμα των προοδευτικών δυνάμεων στην Ελλάδα είναι η επαναφορά του παλιού ΟΠΕΚΕΠΕ! Γι’ αυτό και θέλω να είμαι απολύτως σαφής: η Ελλάδα δεν πρόκειται να γυρίσει πίσω. Δεν πρόκειται να επαναφέρουμε ένα μοντέλο που δημιούργησε προβλήματα, επέφερε πρόστιμα και εξέθεσε τη χώρα διεθνώς».

Πρόσθεσε ακόμη ότι: «Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ δεν πρέπει να κάνει σωστά και γρήγορα την πολύ δύσκολη δουλειά που τους έχει, ιδιαίτερα σε αυτή την πρώτη μεταβατική περίοδο. Είμαι βέβαιος ότι η ΑΑΔΕ και ο διοικητής της καταλαβαίνουν το μήνυμα. Υπάρχει το νέο σύστημα myAgro που δημιουργήθηκε μετά από διαβούλευση, του οποίου οι νηπιακές ασθένειες αντιμετωπίζονται κάθε μέρα. Πιστεύω ότι στις αμέσως επόμενες μέρες θα ληφθούν όλες οι αποφάσεις οι οποίες χρειάζονται για να έχουμε επιτάχυνση της υποβολής των δηλώσεων και επομένως και των πληρωμών. Όσο νωρίτερα αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα αυτά τόσο το καλύτερο για τους αγρότες μας».

Αναφερόμενος στη διαπραγμάτευση για τη νέα ΚΑΠ, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε: «Οι βασικές εισοδηματικές ενισχύσεις παραμένουν προστατευμένες. Παράλληλα δημιουργείται ένα ενιαίο ισχυρότερο ευρωπαϊκό δίκτυ ασφαλείας για τις κρίσεις. Και ανοίγονται πρόσθετες δυνατότητες για επενδύσεις, αγροτικές υποδομές, μεταποίηση, γνώση και καινοτομία. Πηγαίνουμε στις Βρυξέλλες για να διεκδικήσουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τη χώρα».

Πρόσθεσε όμως με έμφαση ότι δεν αρκεί να εξασφαλίσουμε τα χρήματα της νέας ΚΑΠ, αλλά πρέπει να συμφωνήσουμε τι θα τα κάνουμε. «Μπορεί ορισμένοι να κάνουν επίδειξη καταναλωτισμού και να αγοράσουν 4x4, που δεν χρειάζονται. Ή μπορούμε, όπως γίνεται ήδη σε σημαντικό βαθμό, να αξιοποιήσουμε τους πόρους παραγωγικά. Είδαμε σήμερα σύγχρονους και καινοτόμους γεωργούς και κτηνοτρόφους. Αυτοί δείχνουν το δρόμο στην Πολιτεία αλλά και στους υπόλοιπους αγρότες. Θέλουμε ένα πρωτογενή τομέα πιο παραγωγικό. Δηλαδή κάθε στρέμμα, κάθε ώρα εργασίας, κάθε κυβικό μέτρο νερού και κάθε ευρώ επένδυσης να παράγει μεγαλύτερη αξία», ανέφερε.

Σε αυτό το πλαίσιο έθεσε έξι προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής.

Πρώτη προτεραιότητα: Μεγαλύτερες και πιο βιώσιμες αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

«Ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος είναι ένα από τα διαχρονικά προβλήματα της ελληνικής γεωργίας. Η επανεκκίνηση τον αναδασμών είναι κομβικής σημασίας και πρέπει να συνδυαστεί με ομάδες παραγωγών, σύγχρονους συνεταιρισμούς, κοινές επενδύσεις, κοινή χρήση μηχανημάτων και καλύτερη πρόσβαση στις αγορές. Το μέγεθος που δεν έχουμε στη γη μπορούμε να το αποκτήσουμε μέσα από τη συνεργασία», ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης.

Δεύτερη προτεραιότητα: Η ανανέωση των γενεών στον αγροτικό τομέα.

«Σήμερα υποβάλουν δηλώσεις ΟΣΔΕ 600.000 αγρότες. Περισσότεροι από 200.000 αγρότες ηλικίας 65 ετών και άνω θα πρέπει να αναπληρωθούν τα επόμενα χρόνια. Αν δεν δημιουργήσουμε σήμερα την επόμενη γενιά παραγωγών, αύριο καμία πολιτική επιδοτήσεων δεν θα μπορεί να καλύψει το κενό. Γι’ αυτό θα αξιοποιήσουμε το νέο «πακέτο εκκίνησης» της ΚΑΠ για νέους και νεοεισερχόμενους παραγωγούς και θα υλοποιήσουμε ειδική εθνική στρατηγική για την ανανέωση των γενεών».

Τρίτη προτεραιότητα: Η αγροτική εκπαίδευση.

«Σήμερα το 94,4% των διαχειριστών αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα βασίζεται μόνο στην πρακτική εμπειρία. Που θα πάμε με αυτό το μοντέλο; Η εμπειρία είναι πολύτιμη. Δεν αρκεί όμως πια από μόνη της. Η γνώση, η κατάρτιση, η σύνδεση της παραγωγής με μεταγυμνασιακή και μεταλυκειακή αγροτική εκπαίδευση και με ένα μοντέλο που θα περιλαμβάνει περισσότερες σχολές σαν την Αμερικανική γεωργική σχολή, είναι οφθαλμοφανές πως πρέπει να υιοθετηθεί».

Τέταρτη προτεραιότητα: Η μείωση του κόστους παραγωγής.

«Γνωρίζουμε την πίεση που έχει δεχθεί ο παραγωγός τα τελευταία χρόνια. Γι’ αυτό και επιχειρούμε να απαλύνουμε όσο περισσότερο γίνεται τις συνέπειες. Μόνο για την αντιμετώπιση της επιβάρυνσης από τα λιπάσματα, η Ελλάδα εξασφάλισε από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Αποθεματικό 21 εκατ. ευρώ και προσθέσαμε 40 εκατ. από εθνικούς πόρους.

Παράλληλα αξιοποιούμε τα επενδυτικά εργαλεία της ΚΑΠ για να μειώσουμε το κόστος σε μόνιμη βάση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρωτοβουλία της Κυβέρνησης σχετικά με τα θερμοκήπια και το Νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, το οποίο ανακοινώθηκε στην προηγούμενη ΔΕΘ. Πριν από λίγες μέρες εκδόθηκε η πρώτη πρόσκληση προς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς για τη συμμετοχή στο Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα».

Πέμπτη προτεραιότητα: Η αποδοτικότερη αξιοποίηση του αρδευτικού νερού.

«Σήμερα το 80-85% των συνολικών υδάτινων πόρων στη χώρα, σε περίοδο κλιματικής αλλαγής, ξηρασίας και ερημοποίησης σε κάποιες περιοχές πάει στην άρδευση χωρίς κανόνες. Με κατακερματισμό και δίχως σύστημα. Είναι επείγον να υιοθετηθεί μια εθνική, ολιστική, σφαιρική στρατηγική για τα ύδατα που να αντιμετωπίζει τον κατακερματισμό και κατ’ επέκταση το πρόβλημα του κόστους του αρδευτικού νερού. Αν υπάρχει σοβαρή διαχείριση και εθνικό σχέδιο θα πέσει και το κόστος της άρδευσης για τους Έλληνες αγρότες».

Έκτη προτεραιότητα: Η ανάταξη και ο εκσυγχρονισμός της κτηνοτροφίας.

«Οι επιζωοτίες προκάλεσαν μια πολύ μεγάλη κρίση. Καταβάλαμε τις υψηλότερες αποζημιώσεις στην ΕΕ για θανατωθέντα ζώα. Συνολικά διαθέσαμε πάνω από 220 εκατ. ευρώ για την κάλυψη του αυξημένου κόστους των ζωοτροφών και την αναπλήρωση της απώλειας εισοδήματος. Ήμασταν, είμαστε και θα είμαστε στο πλευρό του Έλληνα κτηνοτρόφου. Όσο η κρίση συνεχίζεται, η κυβέρνηση δεν θα αφήσει κανέναν κτηνοτρόφο μόνο του.

Με την ίδια ειλικρίνεια θέλω να πω ότι ο βασικός στόχος δεν μπορεί να είναι οι αποζημιώσεις για τα θανατωθέντα ζώα και για την απώλεια εισοδήματος. Ούτε καν για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Ο βασικός μας στόχος θα πρέπει να είναι να ξεριζώσουμε τις ζωονόσους. Και εδώ χρειάζεται σοβαρότητα, σύστημα, τήρηση των κανόνων της βιοασφάλειας απ’ όλους. Επομένως, ειδικά για τη Μυτιλήνη, θέλω να συγχαρώ τον Υπουργό που πήρε την απόφαση να κινητοποιηθούν οι στρατιωτικοί κτηνίατροι προκειμένου να περάσει το μήνυμα ότι η κυβέρνηση έχει την αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσει το θέμα. Πρέπει να μπει μια τάξη, να σταματήσει ο φτηνός συνδικαλισμός, να ξεπεράσουμε τις αντιλήψεις ότι υπάρχουν μαγικές συνταγές και να προχωρήσουμε με την υπευθυνότητα που χρειάζεται».

«Το στοίχημα», κατέληξε ο Κωστής Χατζηδάκης, «είναι να έχουμε περισσότερους νέους ανθρώπους στην γεωργία. Καλύτερα εκπαιδευμένους παραγωγούς, ισχυρότερους συνεταιρισμούς και ομάδες παραγωγών, περισσότερες επενδύσεις, περισσότερη μεταποίηση και περισσότερες εξαγωγές.

Ανακτούμε την αξιοπιστία της χώρας κάθε μέρα στις Βρυξέλλες. Τους πόρους μπορούμε να τους εξασφαλίσουμε. Το ζήτημα είναι όλοι μαζί, κυβέρνηση, περιφέρειες, αγροτικές οργανώσεις, οι απλοί γεωργοί και κτηνοτρόφοι να κάνουμε μια εθνική συμμαχία για να αξιοποιηθούν αυτοί οι πόροι. Σε κάθε περίπτωση, όπως θα γίνει σαφές και από το ίδιο τον Πρωθυπουργό, η ανάταξη του αγροτικού τομέα θα είναι μια από τις 4-5 βασικές προτεραιότητες της ατζέντας για την Ελλάδα του 2030».

Αφορολόγητο για τους κατ' επάγγελμα αγρότες με εισόδημα έως τα 20.000 ευρώ, ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).

Και πρόσθεσε: «Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ένας αγρότης που δήλωνε 20.000 ευρώ αντί για 1183 ευρώ που θα πλήρωνε τώρα, δεν θα οφείλει τίποτα

Ένας αγρότης με εισόδημα 30.000 ευρώ μιλάμε για αγρότες επιτυχημένους, με μεγάλη δραστηριότητα, θα πλήρωνε με την υφιστάμενη κλίμακα φόρο 5.083 ευρώ. Στο εξής αυτός ο αγρότης θα πληρώνει λιγότερο από τα μισά 2183 ευρώ.

Για την ακρίβεια. Θα έχει δηλαδή όφελος 2.900 ευρώ το χρόνο. Είναι μια σημαντική ανακούφιση και αφορά σε πρώτη φάση σχεδόν 50.000 παραγωγούς».

Όσον αφορά τους κτηνοτρόφους δεσμεύτηκε πως η ανασύσταση των κοπαδιών των κτηνοτρόφων που επλήγησαν από την ευλογιά και των αφθώδη πυρετό, θα ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν. «Θέλω να πω όμως και κάτι για τους κτηνοτρόφους μας, οι οποίοι πολύ χτυπήθηκαν φέτος και από την ευλογιά και δυστυχώς στο νησί της Λέσβου και από τον αφθώδους πυρετού. Την πρώτη στιγμή. Ξέρετε ότι η πολιτεία στάθηκε κοντά τους; Με αποζημιώσεις. Και με κάλυψη του χαμένου εισοδήματος. Όμως αυτό το ξέρω ότι δεν αρκεί. Πολύ σύντομα λοιπόν και αυτό αποτελεί προσωπικό μου στοίχημα και κεντρική προτεραιότητα θα έχουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάταξης, πλήρους ανάταξης της κτηνοτροφίας μας, που θα θωρακίζουν τους κτηνοτρόφους μας μόνιμα από τις νόσους», τόνισε.

Στην συνέντευξη τύπου που έδωσε ο Πρωθυπουργός στην Θεσσαλονίκη, αναφέρθηκε στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Συγκεκριμένα, απαντώντας σε συνέντευξη δημοσιογράφου τόνισε τα εξής: Να μιλήσουμε για το περιβόητο θέμα των αγροτικών επιδοτήσεων, του ΟΠΕΚΕΠΕ. Βεβαίως έκανα λάθος που δεν τόλμησα πιο νωρίς να κάνω τη μεγάλη αλλαγή της μετάπτωσης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Και χάσαμε αρκετά χρόνια προσπαθώντας να εξορθολογίσουμε έναν οργανισμό ο οποίος τελικά απεδείχθη ότι δεν μπορούσε να εξορθολογιστεί με αυτόν τον τρόπο.

Και πρόσθεσε: H ανασυγκρότηση της αγροτικής παραγωγής, της κτηνοτροφίας, η στήριξη της αλιείας, αποτελεί κεντρική προτεραιότητα για την επόμενη τετραετία, σε περίπτωση που μας εμπιστευτούν οι πολίτες, και ένα προσωπικό δικό μου στοίχημα.

Γιατί σίγουρα, όπως είπα και πριν, έχουμε μείνει πίσω. Αργήσαμε να εξυγιάνουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και στο ζήτημα αυτό πρέπει να τρέξουμε με μεγαλύτερες ταχύτητες.

Ναι, δεν κάναμε την αναμόρφωση του κανονισμού του ΕΛΓΑ. «Κίτρινη κάρτα» σε αυτό. Είναι μεγάλο στοίχημα, γιατί πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι πρέπει και να μπορούμε να ασφαλιζόμαστε για τις πραγματικές καταστροφές τις οποίες μπορεί να υποστούμε κι αν κάποιος είναι σε μία περιοχή όπου μπορεί να είναι πιο επιρρεπής, μπορεί να πρέπει να πληρώνει και λίγο περισσότερο. Δύσκολες αποφάσεις, πλην, όμως, απαραίτητες.

Πρέπει να στραφούμε στους πραγματικούς παραγωγούς και η μείωση της φορολογίας, ο μηδενισμός της φορολογίας που εξήγγειλα χθες, ακριβώς σε αυτούς απευθύνεται. Διότι οι παραγωγοί που έχουν εισόδημα 20.000, 30.000, 40.000, 50.000 ευρώ, είναι οι πραγματικοί παραγωγοί. Αυτοί θα ανακουφιστούν.

Πιστεύω πάρα πολύ στα προγράμματα των νέων αγροτών, τα οποία δεν είναι μόνο αντικείμενο χρηματοδότησης, αλλά και επιμόρφωσης. Αλλά θέλουμε οι νέοι αγρότες να μένουν στο χωράφι, όχι απλά να παίρνουν τα χρήματα και στη συνέχεια να πηγαίνουν να κάνουν κάτι διαφορετικό.

Έχουμε έναν πολύ ανταγωνιστικό πρωτογενή τομέα. Εξάγουμε σχεδόν 10 δισ. ευρώ αγροτικά προϊόντα. Εχουμε εμβληματικά προϊόντα. Η φέτα, τα ροδάκινά μας τα επιτραπέζια, τα λαχανοκομικά, το λάδι μας, οι εξαγωγές ψαριών, τσιπούρας, λαβρακιού. Μπορούμε να πετύχουμε τόσα περισσότερα αν βελτιώσουμε την παραγωγικότητά μας.

Τις προάλλες ήμουν στη Δυτική Μακεδονία και είναι πολύ εντυπωσιακό το γεγονός ότι σε ένα παλιό εγκαταλελειμμένο λιγνιτωρυχείο αναπτύσσεται μια πολύ μεγάλη επένδυση θερμοκηπιακής παραγωγής ντομάτας, η οποία θα δημιουργήσει 450 θέσεις εργασίας. Είμαστε ελλειμματικοί στη ντομάτα σήμερα στη χώρα. Εισάγουμε ντομάτες. Γιατί να μην μπορούμε να τις παράγουμε οι ίδιοι;

Άρα, χρειαζόμαστε μεγαλύτερες εκτάσεις, μεγαλύτερες παραγωγές, περισσότερη παραγωγικότητα, περισσότερη τεχνογνωσία.

Και για την κτηνοτροφία, την προστασία του ζωικού μας κεφαλαίου. Ξέρετε, δεν είναι μόνο ζήτημα… Εγω καταλαβαίνω τον κτηνοτρόφο που πρέπει να σφάξει το κοπάδι του. Είναι ανθρώπινο. Ο κτηνοτρόφος δένεται με τα ζώα του. Δεν είναι μόνο η απώλεια του εισοδήματος, είναι τραύμα αυτό, μεγάλο.

Αλλά, δυστυχώς, ειδικά για τον αφθώδη, δεν υπάρχει καμιά άλλη λύση, καμία, διότι ο αφθώδης είναι καταστροφή για την κτηνοτροφία και δυστυχώς οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί είναι τόσο αυστηροί. Πρέπει να βοηθήσουμε τους ανθρώπους αυτούς να ξαναφτιάξουν τα κοπάδια τους και θα βάλουμε πόρους στο τραπέζι.

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική την οποία διαπραγματευόμαστε τώρα, ευτυχώς με έναν Υπουργό ο οποίος έχει πολύ μεγάλη εμπειρία στα ευρωπαϊκά ζητήματα, θα μας δώσει τη δυνατότητα να μπορέσουμε να εστιάσουμε ακριβώς στο πώς θα στηρίξουμε αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Και βέβαια, να ξαναπώ ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορούσε να γίνει αν δεν είχαμε λύσει το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Εσείς είστε από αγροτική περιοχή, ξέρετε ότι οι αγρότες ήταν σχετικά ικανοποιημένοι από την πληρωμή η οποία έγινε, την τελευταία. Και αποδείξαμε ότι οι έντιμοι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, που είναι η μεγάλη πλειονότητα, τελικά θα ωφεληθεί από ένα σύστημα το οποίο θα είναι πραγματικά διαφανές.

Η καινούργια δήλωση ΟΣΔΕ, το myAGRO, το οποίο έχει ήδη ανοίξει, είναι πολύ πιο απλή. Θα πληρωθείς πιο νωρίς, αν συμπληρώσεις τη δήλωση πιο νωρίς.

Γίνονται, λοιπόν, σημαντικά πράγματα, αλλά νομίζω ότι το 2030 θα κριθούμε τελικά για το αν όλα αυτά τα φιλόδοξα σχέδια μπορούμε να τα υλοποιήσουμε. Αλλά μπορούμε.

Εχω βαθιά πίστη στις δυνατότητες του πρωτογενούς μας τομέα και νομίζω ότι πια υπάρχει και η στοιχειώδης αυτογνωσία, να ξέρουμε ότι δεν μπορούμε να είμαστε μόνο ένα κράτος ή ένα Υπουργείο επιδοτήσεων και αποζημιώσεων. Αυτό ήταν το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, μην κοροϊδευόμαστε, επιδοτήσεις και αποζημιώσεις. Σημαντικές και οι δύο, αλλά χρειαζόμαστε κάτι παραπάνω.

Τα 12 μέτρα που ανακοίνωσε

Τα 12 βασικά μέτρα του πακέτου της ΔΕΘ, υπό τον τίτλο «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας», που παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, είναι τα εξής:

1) Στο πρώτο πεδίο των ανακοινώσεων βρίσκεται η φορολογία. Το τέλος επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις καταργείται σταδιακά, με την αρχή να γίνεται το 2027 από την περιφέρεια και την εφαρμογή στην Αττική να ακολουθεί το 2029.

2) Αλλαγές έρχονται και στα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών. Για τους συνεπείς επαγγελματίες προβλέπεται απαλλαγή από προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία, ώστε το νέο πλαίσιο να ξεχωρίζει όσους τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

3) Για τα νομικά πρόσωπα ανακοινώθηκε σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5% κάθε χρόνο, με στόχο να φτάσει στο 50% από το φορολογικό έτος 2028.

4) Στο σκέλος των εισοδηματικών ενισχύσεων, οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών θα λαμβάνουν αυξημένη ετήσια ενίσχυση, η οποία διαμορφώνεται στα 400 ευρώ.

5) Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες προβλέπεται μηδενισμός του φόρου εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ,

6) Αντίστοιχη απαλλαγή, έως το ίδιο εισοδηματικό όριο, ανακοινώθηκε και για τους τρίτεκνους.

7) Στην αγορά εργασίας, ο κατώτατος μισθός μπαίνει σε τροχιά νέας αύξησης, με στόχο να φτάσει σταδιακά τα 1.000 ευρώ μέσα στους επόμενους 15 μήνες.

8) Για τους δημοσίους υπαλλήλους προβλέπεται επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, το οποίο θα καταβληθεί από τον Δεκέμβριο του 2027.

9) Στο στεγαστικό, ανακοινώθηκε νέο πρόγραμμα «Σπίτι Μου 3», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, με στόχο να διευρυνθεί η πρόσβαση στην κατοικία.

10) Ξεχωριστή θέση στο πακέτο έχει ο νέος επενδυτικός λογαριασμός για κάθε νεογέννητο. Το κράτος θα διπλασιάζει κάθε χρόνο το ποσό που καταθέτουν οι γονείς, ώστε στα 18 χρόνια του παιδιού να έχει σχηματιστεί ένας κουμπαράς που μπορεί να ξεπερνά τις 60.000 ευρώ.

11) Στην ενέργεια, προβλέπεται σταδιακή μείωση της χονδρικής τιμής του ρεύματος κατά 30% έως το 2029.

12) Το πακέτο συμπληρώνεται από την τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, ώστε οι παροχές να προσαρμόζονται στις μεταβολές του κόστους ζωής.

Νέο θεσμικό πλαίσιο για τη στεγαστική αρωγή μετά από φυσικές καταστροφές ψηφίστηκε στη Βουλή κι αφορά φυσικά και στους αγρότες, που βιώνουν πυρκαγιές, σεισμούς, πλημμύρες, κατολισθήσεις.

Μετά από μια μεγάλη καταστροφή, σύμφωνα με τον νέο κλιματικό νόμο, δεν εξετάζεται μόνο αν ένα σπίτι καταστράφηκε ολότελα. Προηγείται αυτοψία από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να διαπιστωθεί η κατάσταση του κτιρίου και να χαρακτηριστεί κατάλληλο, προσωρινά ακατάλληλο ή επικίνδυνο για χρήση. Από τον χαρακτηρισμό αυτό εξαρτάται και η δυνατότητα πρόσβασης στη στεγαστική αρωγή.

ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΚΙΝΗΤΑ

Η ενίσχυση δεν αφορά, όμως, οποιοδήποτε ακίνητο. Δικαιούχοι είναι, μεταξύ άλλων, οι ιδιοκτήτες, που έχουν πλήρη ή υψηλή κυριότητα, ενώ προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για κληρονόμους, όσους το έχουν αποκτήσει από χρησικτησία, έχουν συγκυριότητα και δικαιώματα επιφανείας. Παράλληλα, υπάρχουν σημαντικές εξαιρέσεις. Δεν χορηγείται στεγαστική αρωγή για εγκαταλελειμμένα ή ερειπωμένα κτίρια και πρόχειρες κατασκευές, για κατοικίες μεγάλης αξίας, καθώς και για συγκεκριμένες κτιριακές εγκαταστάσεις επιχειρήσεων, που υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών.

ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ ΤΟ ΓΕΩΤΕΜΑΧΙΟ

Βασικό ζήτημα του νέου νόμου είναι και το γεωτεμάχιο. Όταν ένα κτίριο δεν μπορεί να επισκευαστεί ή έχει κριθεί επικίνδυνα ετοιμόρροπο και πρέπει να κατεδαφιστεί, ο δικαιούχος μπορεί, υπό  προϋποθέσεις, να χρησιμοποιήσει τη στεγαστική αρωγή για την ανέγερση νέου κτιρίου είτε στο ίδιο γεωτεμάχιο είτε σε άλλο γεωτεμάχιο ιδιοκτησίας του. Εναλλακτικά μπορεί να αγοράσει έτοιμο ακίνητο για αυτοστέγαση ή ν’ αποπερατώσει ημιτελές ακίνητο. Το συγκεκριμένο θέμα δεν είναι ασήμαντο, διότι υπάρχουν κάτοικοι που με το δίκιό τους φοβούνται να ξαναχτίσουν στο ίδιο σημείο, όταν το σπίτι τους καταστράφηκε διότι λ.χ. έγινε σεισμός και άνοιξε η γης στα δυο ή βρέθηκε στο έλεος της πλημμύρας.

Το ύψος της στεγαστικής αρωγής δεν είναι απεριόριστο. Σε ό, τι αφορά στις ανεξάρτητες ιδιοκτησίες το ανώτατο όριο υπολογίζεται σε επιφάνεια 150 τετραγωνικών μέτρων, ενώ για νόμιμα λειτουργούσες βιομηχανικές, βιοτεχνικές, ξενοδοχειακές μονάδες και αποθήκες το όριο αυξάνεται στα 500 τετραγωνικά μέτρα. Η αρωγή είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο ή άλλους φορείς.

ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΓΑΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ

Για την αγροτική γη, τα γεωτεμάχια και τους βοσκοτόπους, δεν προβλέπεται αυτοτελές ποσό αποζημίωσης ανά στρέμμα ούτε συγκεκριμένη αποζημίωση για απώλεια καλλιεργειών ή ζωικού κεφαλαίου. Το πλαίσιο του νέου νόμου, που εξετάζεται εδώ είναι πρωτίστως η στεγαστική αρωγή και η αποκατάσταση κτιρίων αλλά υπάρχει και πρόβλεψη για κρατικές ενισχύσεις.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις ασφαλισμένες επιχειρήσεις. Αν ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις επιχείρησης διαθέτουν ενεργή ασφαλιστική σύμβαση κατά την ημέρα της φυσικής καταστροφής, η κρατική στεγαστική αρωγή αφορά στο ποσό της ζημιάς που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική εταιρεία.

Για να προχωρήσει, όμως, η διαδικασία απαιτείται βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας, η οποία θα προσδιορίζει το ποσό της ασφαλιστικής αποζημίωσης. Θεωρητικά τουλάχιστον, κράτος και ιδιωτική ασφάλιση λειτουργούν συμπληρωματικά και δεν προβλέπεται διπλή κάλυψη για την ίδια ζημιά. Ωστόσο, το θέμα της ασφαλιστικής κάλυψης, ειδικά σε χωριά, έρχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά. Σε αυτό το πλαίσιο υπήρξαν βουλευτές της αντιπολίτευσης, που τόνισαν, πως ο νέος νόμος ήρθε μόνο και μόνο για να ανοίξει η αγορά για τις ασφαλιστικές εταιρείες.

Η 1^η ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΑΡΩΓΗ

Κατά τους κυβερνώντες βουλευτές σημαντικό στοιχείο του νέου νόμου είναι η πρώτη στεγαστική αρωγή, που χορηγείται υπό όρους σε περιπτώσεις μεγάλης και εκτεταμένης καταστροφής. Πρόκειται για έκτακτη οικονομική ενίσχυση που λειτουργεί ως προκαταβολή έναντι της στεγαστικής αρωγής. Για κατοικίες που καταστρέφονται από σεισμό, πυρκαγιά ή άλλη φυσική καταστροφή, η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει είτε σε επισκευή είτε σε πλήρη ανακατασκευή.  Προβλέπεται να διενεργείται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος «e-Άδειες» και η αίτηση υποβάλλεται από μηχανικό ή τεχνική εταιρεία, νομίμως εξουσιοδοτημένο από τον ενδιαφερόμενο.

ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ

Για την ανακατασκευή προβλέπονται τρεις βασικές δόσεις:
• 50% με την έκδοση της οικοδομικής άδειας και την ολοκλήρωση της κατεδάφισης,
• 30% μετά την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού και της εξωτερικής τοιχοποιίας,
• 20% μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων και την πιστοποίηση πως το κτίριο είναι πλέον κατάλληλο.

 Για επισκευές με συγκεκριμένες βλάβες προβλέπεται επίσης καταβολή σε δόσεις, ενώ για την αυτοστέγαση η αρωγή μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, μέχρι το εγκεκριμένο ποσό και χωρίς να υπερβαίνει το τίμημα αγοράς του νέου ακινήτου.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον και κρίσιμο σημείο είναι οι προβλέψεις για τους κατολισθαίνοντες ή επαπειλούμενους οικισμούς, καθώς πολλοί εξ αυτών, βρίσκονται κυρίως σε βουνοπλαγιές της ηπειρωτικής Ελλάδας αλλά και των νησιών. Όταν ένα κτίριο βρίσκεται σε περιοχή που έχει πληγεί από κατολίσθηση ή θεωρείται ότι απειλείται από κατολισθητικό φαινόμενο και έχει χαρακτηριστεί προσωρινά ακατάλληλο, ο ιδιοκτήτης μπορεί να λάβει στεγαστική αρωγή ακόμη και πριν ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες μελέτες και τα έργα αποκατάστασης της κατολίσθησης. Μπορεί έτσι να προχωρήσει σε ανέγερση νέου κτιρίου ή αυτοστέγαση σε άλλη περιοχή, εκτός της πληγείσας και επαπειλούμενης ζώνης.

Εφόσον κατεδαφιστεί το πληγέν κτίριο, η στεγαστική αρωγή μπορεί να ανέλθει στο 100% της αρωγής που προβλέπεται για ανακατασκευή. Αν το κτίριο δεν κατεδαφιστεί, η αρωγή για την ανέγερση νέου κτιρίου εκτός της επικίνδυνης περιοχής περιορίζεται στο 50%. Σε κάθε περίπτωση, δεν προβλέπεται στη συνέχεια πρόσθετη στεγαστική αρωγή για την επισκευή του παλιού κτιρίου, ενώ το ιδιοκτησιακό καθεστώς του νέου ακινήτου πρέπει να παραμένει ίδιο με εκείνο του πληγέντος. Σε κάθε περίπτωση το νέο νομοθέτημα θα κριθεί στην πράξη, αφού επανειλημμένα διαμαρτύρονται παραγωγοί ότι ενώ τα σπίτια τους ήταν κόκκινα τα έβγαλαν κατοικήσιμα, σε περιπτώσεις σεισμών, ότι υπήρξαν καθυστερήσεις στην απόδοση χρημάτων, η οποία ήταν πολύ κάτω από τις τιμές της αγοράς κ.ο.κ. και ουκ ολίγοι, όπως στις περιπτώσεις Daniel, Ιανού κ.ά. αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν και τα σπίτια και τα χωράφιά τους αφού για καιρό ήταν πλημμυρισμένα.

Έτσι, ειδικά στις πυρόπληκτες, σεισμόπληκτες και κατολισθαίνουσες περιοχές, το βασικό μήνυμα του πλαισίου είναι ότι η αποζημίωση συνδέεται με την πραγματική ζημιά, τον χαρακτηρισμό του ακινήτου, τη νομιμότητα του κτιρίου, την ιδιοκτησιακή κατάσταση και, όπου υπάρχει ασφάλιση, το ποσό που καταβάλλει η ασφαλιστική εταιρεία. Για τις αγροτικές εκτάσεις και τους βοσκοτόπους, αντίθετα, το συγκεκριμένο κείμενο δεν δίνει αριθμητικά ποσά αποζημίωσης και επομένως απαιτείται διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο για να υπολογιστεί η αποζημίωση της αγροτικής παραγωγής ή της γης.

Νέες αναταράξεις στο κομμάτι της αγροτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης προξενεί η καταδίκη μίας Τσέχας Ευρωβουλευτού, η οποία καλείται να δώσει σχεδόν έναν μισθό Ευρωβουλής, αφού καταδικάστηκε τελεσίδικα για διασπάθιση αγροτικών επιδοτήσεων και της επιβλήθηκε τριετής ποινή φυλάκισης, χρηματικό πρόστιμο και πενταετής αναστολή εκτέλεσης της ποινής.

Η υπόθεση δεν είναι τωρινή αλλά το σκάνδαλο αγγίζει και τον Τσέχο πρωθυπουργό, Αντρέι Μπάμπις (ο οποίος γεννήθηκε στη Σλοβακία από τσέχικη οικογένεια) και δείχνει γι΄ άλλη μία φορά πως το θεσμικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την απόδοση επιδοτήσεων είναι διάτρητο και το εκμεταλλεύονται επιτήδειοι από το τελευταίο σκαλί της εξουσίας μέχρι τα χαμηλά κλιμάκια.

Έτσι, υψηλόβαθμα πολιτικά πρόσωπα φαίνεται να μη διστάζουν να βάλουν το χέρι στο μέλι ή να κάνουν τα στραβά μάτια σε «κολλητούς».

Σε πρακτικό επίπεδο ωστόσο, πρόκειται για σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα κοινοτικά χρήματα, που έχει φανεί, πως έχουν φαγωθεί στην Ελλάδα, βάση των εκτιμήσεων, που γίνονται, μόνο από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. 
Σύμφωνα με πληροφορίες του Agrotypos.gr, από διαφορετικές πηγές, ελέγχονται τουλάχιστον δυο στελέχη από τη Βόρεια Ελλάδα για πράξεις ή παραλείψεις τους.

ΕΝΟΧΗ ΓΙΑ ΑΠΑΤΗ ΓΙΑ 2 ΕΚ. ΕΥΡΩ

Στην περίπτωση της Τσεχίας, η ευρωβουλευτής Γιάνα Ναγκιόβα κρίθηκε ένοχη για απάτη κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των επιδοτήσεων με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Πράγας. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Πράγας επιβεβαίωσε την απόφαση τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026.
Στην υπόθεση, η οποία αφορά 2 εκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια της ΕΕ, εμπλέκονται η Ναγκιόβα και ο όμιλος Agrofert, ο οποίος ιδρύθηκε και ελέγχεται εδώ και καιρό από τον δισεκατομμυριούχο, Τσέχο πρωθυπουργό Αντρέι Μπάμπις. Η Ναγκιόβα ανήκει στην ομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήρε την ασυλία της ως ευρωβουλεύτριας τον Απρίλιο του 2025 κατόπιν αιτήματος της τσεχικής δικαστικής εξουσίας. 
Βεβαίως, τον περασμένο Μάρτιο 2026, η τσεχική Βουλή ψήφισε υπέρ της προστασίας του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις από ποινική δίωξη στη δεκαετή υπόθεση απάτης με επιδοτήσεις της ΕΕ, εμποδίζοντας την επανάληψη της δίκης τουλάχιστον μέχρι το 2029, όπου διαρκεί η θητεία του και αναζωπυρώνοντας μια έντονη συζήτηση σχετικά με την πολιτική λογοδοσία στη χώρα.

ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΕ Η ΝΑΓΚΙΟΒΑ – ΟΧΙ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Πράγας απέρριψε τώρα την έφεση της 56χρονης Ναγκιόβα. Η πολιτικός καταδικάστηκε για απάτη επιδοτήσεων και βλάβη των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς έχει τελεσιδικήσει η απόφαση είναι σύμφωνα με το agrarheute, νομικά δεσμευτική. Η ευρωβουλευτής καταδικάστηκε σε τρία χρόνια ποινή φυλάκισης και πρόστιμο περίπου 20.700 ευρώ. Η ποινή φυλάκισης έχει περίοδο πενταετούς αναστολής. 
Η υπόθεση της «Φωλιάς του Πελαργού» ωστόσο καταλήγει σε αναγκαστική πολιτική πτώση για τη Ναγκόβα, που ενεπλάκη στο σκάνδαλο με το ομώνυμο αγρόκτημα - κέντρο αναψυχής και συνεδριακό κέντρο, Čapí Hnízdo. Σύμφωνα με τη δικογραφία, το αγρόκτημα αποσχίστηκε σκόπιμα από τον όμιλο Agrofert του Μπάμπις, προκειμένου να ληφθούν επιδοτήσεις από την ΕΕ για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις το 2008. 
Σύμφωνα με το δικαστήριο, η πραγματική ιδιοκτησιακή δομή κρύφτηκε πίσω από τις ανώνυμες μετοχές της εταιρείας ενώ ο όμιλος Agrofert αργότερα απέκτησε ξανά το κέντρο αναψυχής.

Η ΝΑΓΚΙΟΒΑ ΑΡΝΕΙΤΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ

Η υπόθεση κινήθηκε από τις τσεχικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) . Η Ναγκιόβα έχει επανειλημμένα αρνηθεί πως εμπλέκεται στο σκάνδαλο ενώ οι υποστηρικτές του Μπάμπις ισχυρίζονται, πως πρόκειται για πολιτική δίωξη.
Οι νομικές διαδικασίες αρχικά στόχευαν και τον Μπάμπις. Ωστόσο, οι διαδικασίες αυτές διαχωρίστηκαν κι έχουν ανασταλεί για όλη τη διάρκεια της θητείας του ως πρωθυπουργού της Τσεχίας. Η, δε, αγροτική εταιρεία, που έχει κι εξαγωγικό προσανατολισμό διατάχθηκε να επιστρέψει πίσω 200 ​​εκατομμύρια ευρώ. 
Η εταιρεία Agrofert, που ιδρύθηκε το 1993 από τον δεξιό λαϊκιστή πολιτικό και 72χρονο σήμερα δισεκατομμυριούχο, σύμφωνα με δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου, είναι η μεγαλύτερη εταιρεία στον τσεχικό και σλοβακικό κλάδο γεωργίας και τροφίμων και ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός αζωτούχων λιπασμάτων στην Ευρώπη. 
Στη Γερμανία, ο όμιλος περιλαμβάνει την SKW Stickstoffwerke Piesteritz και τους κατασκευαστές αρτοποιίας Lieken και Golden Toast. Το 2025, ο όμιλος πέτυχε ενοποιημένα κέρδη μετά από φόρους ύψους 91 εκατομμυρίων ευρώ επί πωλήσεων ύψους 8,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. 

Την απόφαση του για την ενίσχυση de minimis της παραγωγής μηδικής έτους 2025, καθώς και την ενίσχυση από ΚΟΕ των παραγωγών λούπινου (65 ευρώ το στρέμμα) και λεβάντας (100 ευρώ το στρέμμα) για το έτος 2024, ανακοίνωσε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, στο Κιλκίς.

Ειδικότερα για την μηδική ανακοίνωσε ότι θα καταβληθούν 10 ευρώ το στρέμμα για την ξηρική και 20 ευρώ το στρέμμα για την ποτιστική.

Σε συνάντησή του με αντιπροσωπεία 20 αγροτών και κτηνοτρόφων από Κιλκίς και Παιονίας, την Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου, ο Μαργαρίτης Σχοινάς, ανέφερε ακόμη ότι μέχρι το τέλος του έτους θα πιστωθούν στους αγρότες επιπλέον 1 δισ. ευρώ πέραν των 1,1 δισ. ευρώ που έχουν πληρωθεί έως σήμερα, ζήτησε πίστωση χρόνου για να ξεπεραστούν οι παιδικές ασθένειες στη νέα πλατφόρμα MyAgro και ξεκαθάρισε πως είναι αποφασισμένος να φέρει εις πέρας τη δύσκολη αυτή μεταρρύθμιση που γίνεται στο σύστημα πληρωμών εν κινήσει.

Στη Θεσσαλονίκη ο Μαργαρίτης Σχοινάς – Στο επίκεντρο η νέα ΚΑΠ και το μέλλον του πρωτογενούς τομέα

Στη Θεσσαλονίκη μεταφέρεται τις επόμενες ημέρες η συζήτηση για το μέλλον του ελληνικού πρωτογενούς τομέα, με αιχμή την 4η συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, με τη συμμετοχή του ΥπΑΑΤ, Μαργαρίτη Σχοινά. Ο υπουργός θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη από την Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου, με ένα πρόγραμμα επαφών και εκδηλώσεων που επικεντρώνεται στις προκλήσεις της επόμενης ημέρας για τον πρωτογενή τομέα, τη νέα ΚΑΠ, τη χρηματοδότηση των αγροτικών επενδύσεων και την ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής παραγωγής.

Κεντρικός σταθμός του προγράμματος είναι η 4η συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ, την Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου, στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Η συνεδρίαση θα ξεκινήσει στις 15:00 με την εναρκτήρια παρέμβαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, ο οποίος στις 18:40 θα παρουσιάσει τα βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν από τη συζήτηση. Η συνεδρίαση πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη περίοδο για τη διαμόρφωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027 και αποτελεί μέρος της διαδικασίας που έχει ανοίξει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προκειμένου οι ελληνικές θέσεις να διαμορφωθούν μέσα από διάλογο με τους ανθρώπους της παραγωγής και τους φορείς του αγροτικού κόσμου. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι προτεραιότητες της χώρας για την επόμενη προγραμματική περίοδο, η ανάγκη διασφάλισης των αναγκαίων πόρων για τον πρωτογενή τομέα, αλλά και οι αλλαγές που απαιτούνται ώστε η νέα ΚΑΠ να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής γεωργίας και κτηνοτροφίας.

Το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο Περίπτερο 15 του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο θα εγκαινιάσει, στις 10.30 π.μ. ο κ. Σχοινάς, ενώ θα ακολουθήσει εκδήλωση με τίτλο: «Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας – Χρηματοδοτώντας το μέλλον της Ελληνικής Γεωργίας». Στο επίκεντρο θα βρεθεί το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για την αγροτική επιχειρηματικότητα και οι δυνατότητες που δημιουργεί για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα.

Πλέον αναλαμβάνει δράση το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και θα έχει τον επιχειρησιακό συντονισμό όλων των δημόσιων υπηρεσιών και φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της νόσου στην Λέσβο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥπΑΑΤ, μέχρι σήμερα έχουν θανατωθεί περίπου 85.000 ζώα, σχεδόν το ένα πέμπτο του ζωικού κεφαλαίου του νησιού.

Με τροπολογία, που κατατέθηκε στην Βουλή, η ηγεσία του ΥπΑΑΤ δίνει τον υπηρεσιακό και επιχειρησιακό έλεγχο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στη χώρα μας στον στρατό, ομολογώντας έτσι και εμμέσως την πλήρη αποτυχία της να φέρει εις πέρας την αποστολή της με πολιτικά μέσα και τρόπο. Με αυτή την απόφαση στην ουσία αναθέτει στον στρατό τη «βρώμικη δουλειά» των μαζικών θανατώσεων ζώων και των πειθαρχικών διώξεων των ανυπότακτων κτηνοτρόφων.

Μέρες δόξας για τον ελληνικό στρατό, αφού οι φαντάροι και οι αξιωματικοί απόφοιτοι της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, αντί να φυλάνε τα σύνορα με την Τουρκία, αποφάσισε η κυβέρνηση ότι θα πρέπει να συντονίζουν τις θανατώσεις ζώων, τις ταφές και τις ζώνες αποκλεισμού στο ακριτικό νησί, δηλαδή να επιβάλλει ένα πρωτόκολλο που οι κάτοικοι θεωρούν καταστροφικό για την οικονομία και να στραφεί κατά των κτηνοτρόφων, που είναι σε μεγάλο βαθμό μεγάλης ηλικίας και με σοβαρά οικονομικά προβλήματα.

Όλα ξεκίνησαν, στις 27 Αυγούστου, όταν αποφασίστηκε, με τη στήριξη του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Κώστα Μουτζούρη, να σταματήσουν στη Λέσβο οι θανατώσεις και η ιχνηλάτηση, όπως ορίζει το πρωτόκολλο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, μέχρι να επισκεφτεί το νησί ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αιφνιδιάστηκε από την πρωτοφανή απόφαση μια Περιφέρεια να δηλώνει ανυπακοή σε πρωτόκολλο αντιμετώπισης.

Την Δευτέρα, 31 Αυγούστου, η Γενική Διευθύντρια Κτηνιατρικής του υπουργείου, Κατερίνα Μαρίνου, απέστειλε έγγραφο στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στο οποίο τόνιζε πως το Περιφερειακό Συμβούλιο δεν έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει για την τήρηση ή μη των μέτρων που προβλέπει η ελληνική και η ενωσιακή νομοθεσία. Ανέφερε επίσης πως οι κτηνιατρικές υπηρεσίες οφείλουν να συνεχίσουν την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, ελέγχου και εκρίζωσης του αφθώδους και οποιαδήποτε παρέκκλιση εκθέτει τη χώρα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και με διακοπή κοινοτικών ενισχύσεων.

Επίσης η ηγεσία του ΥπΑΑΤ φοβήθηκε μήπως η ανυπακοή της Λέσβου πυροδοτήσει «εξεγέρσεις» και σε άλλα μέρη της χώρας, τα οποία αντιμετωπίζουν την ευλογιά των αιγοπροβάτων εδώ και δυόμιση χρόνια με παρόμοιο αυστηρό πρωτόκολλο.

Βλέπετε οι υπουργοί Τσιάρας και Σχοινάς, κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην ηγεσία του ΥπΑΑΤ, δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν ούτε την ευλογιά ούτε τον αφθώδη πυρετό στην χώρα μας. Τώρα η κυβέρνηση φοβάται ότι αν η Λέσβος σπάσει το πρωτόκολλο θα ακολουθήσουν και άλλες περιοχές με την ευλογιά αιγοπροβάτων. Για αυτό δεν αλλάζει μέθοδο. Αλλάζει διοικητή.

Κύκλοι του ΥπΑΑΤ υποστηρίζουν στον ΑγροΤύπο ότι για τον πιο αποτελεσματικό συντονισμό της εφαρμογής των μέτρων στο επιχειρησιακό πεδίο, εισήχθη στη Βουλή και ψηφίζεται διάταξη που δημιουργεί ένα νέο μοντέλο διαχείρισης στη Λέσβο, στο οποίο το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κρατά τη στρατηγική και επιστημονική ευθύνη, αλλά το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό στο πεδίο, συντονίζοντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και δημόσιες υπηρεσίες (κτηνιατρικές υπηρεσίες, λιμενικές και τελωνειακές αρχές, κλπ.), με επικεφαλής αξιωματικό.

Η ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ

Ένα νέο, ενισχυμένο μοντέλο επιχειρησιακού συντονισμού για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο τίθεται σε εφαρμογή, με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας να αναλαμβάνει τον συντονισμό των δυνάμεων στο πεδίο και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να διατηρεί τη στρατηγική και επιστημονική ευθύνη για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας.

Τη νέα επιχειρησιακή δομή παρουσίασε από το βήμα της Βουλής ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις του κράτους να λειτουργούν με ενιαίο συντονισμό, ταχύτητα και σαφείς αρμοδιότητες.

Με τη νέα διάταξη, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων, μεταξύ των οποίων οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές, με επικεφαλής αξιωματικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Η επιστημονική και κτηνιατρική διαχείριση της επιζωοτίας παραμένει στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές, ενώ δεν μεταβάλλονται ούτε τα υγειονομικά πρωτόκολλα ούτε η επιστημονική μεθοδολογία αντιμετώπισης της νόσου.

Στο 80% η ιχνηλάτηση – Ενισχύονται οι δυνάμεις

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υφυπουργός στην πορεία της ιχνηλάτησης, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης της νόσου. Όπως ανέφερε, η ιχνηλάτηση έχει ήδη προχωρήσει στο 80% του νησιού, ενώ έχουν εξεταστεί περισσότερες από 3.115 εκτροφές. Σήμερα επιχειρούν στο πεδίο 15 στρατιωτικοί και 14 κτηνίατροι και γεωπόνοι, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται σημαντικά.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα διαθέσει 25 κτηνιάτρους, ενώ στο πεδίο θα συνδράμουν περισσότερα από 20 στελέχη του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, 4 στελέχη του ΕΦΕΤ και 2 στελέχη των κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Παράλληλα, ο κ. Καββαδάς βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Περιφερειάρχη για τη δυνατότητα διάθεσης επιπλέον κτηνιάτρων της Περιφέρειας. Εφόσον υπάρξει και αυτή η συνδρομή, η συνολική δύναμη στο πεδίο θα ξεπεράσει τα 60 άτομα.

 «Εδώ υπάρχει μια πραγματική μάχη»

Ο Θανάσης Καββαδάς στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις που έχει η επιζωοτία για την κτηνοτροφία και τους ανθρώπους που βλέπουν το ζωικό τους κεφάλαιο να χάνεται. «Πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι εδώ υπάρχει μια πραγματική μάχη. Αυτή η νόσος έχει τεράστιες συνέπειες για την κτηνοτροφία μας», υπογράμμισε. Όπως επισήμανε, η αντιμετώπιση των επιζωοτιών δεν αποτελεί μια συνηθισμένη διοικητική διαδικασία, αλλά μια καθημερινή μάχη στο πεδίο για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Η βασική αλλαγή που επιφέρει η τροπολογία αφορά ακριβώς την επιχειρησιακή οργάνωση και την ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων, καθώς η υψηλή μεταδοτικότητα της νόσου δεν αφήνει περιθώρια για καθυστερήσεις, επικαλύψεις αρμοδιοτήτων ή διαφορετικές ταχύτητες μεταξύ των υπηρεσιών.

Η νέα επιχειρησιακή δομή καλύπτει κρίσιμες διαδικασίες, όπως τη μεταφορά ζώων, σφαγίων και ζωικών υποπροϊόντων, την επίβλεψη των θανατώσεων όπου αυτές απαιτούνται, την υγειονομική ταφή ή καύση, τη λειτουργία και φύλαξη των σχετικών χώρων, τις απολυμάνσεις οχημάτων και εγκαταστάσεων, καθώς και την εφαρμογή των ζωνών προστασίας και επιτήρησης.

Παράλληλα, προβλέπεται ο ορισμός σε κάθε πληττόμενη Περιφερειακή Ενότητα αξιωματικού των Ενόπλων Δυνάμεων ως επικεφαλής συντονιστή, ώστε να υπάρχει σαφές επιχειρησιακό κέντρο αναφοράς και να διασφαλίζονται η συνεργασία των υπηρεσιών και η άμεση εφαρμογή των αποφάσεων.

7,3 εκατ. ευρώ έχουν ήδη διατεθεί

Ο Υφυπουργός παρουσίασε αναλυτικά στη Βουλή και τα ποσά που έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα για τη στήριξη όσων έχουν πληγεί από την επιζωοτία, υπογραμμίζοντας ότι η νόσος εμφανίστηκε στις 15 Μαρτίου και οι πρώτες καταβολές για θανατωθέντα ζώα πραγματοποιήθηκαν ήδη στις 27 Απριλίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε:

• 726.038 ευρώ καταβλήθηκαν αρχικά για θανατωθέντα ζώα, στις 31 Αυγούστου καταβλήθηκαν επιπλέον 2.840.000 ευρώ για θανατωθέντα ζώα,
• 2.391.886 ευρώ έχουν δοθεί στα τυροκομεία,
• 1.341.767 ευρώ έχουν διατεθεί για την απώλεια εισοδήματος.

Συνολικά, όπως ανέφερε ο κ. Καββαδάς, έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα περίπου 7,3 εκατ. ευρώ.

Ζωοτροφές και κατεστραμμένο γάλα

Σε ό,τι αφορά τις εκκρεμότητες, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι απομένουν η ενίσχυση για τις ζωοτροφές και η αποζημίωση για το κατεστραμμένο γάλα. Για το κατεστραμμένο γάλα, τόνισε ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει να στηρίξει τους παραγωγούς και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ολοκλήρωσης της σχετικής ΚΥΑ.

«Αυτή τη στιγμή δεν γίνεται πουθενά σ’ όλο τον κόσμο αυτό το πράγμα, να πληρώνουν κατεστραμμένο γάλα. Το στηρίξαμε, φέραμε την τροπολογία εδώ, προσωπικά τη στήριξα και θα πληρώσουμε τους ανθρώπους αυτούς. Είμαστε στη διαδικασία αυτή τη στιγμή να ολοκληρωθεί η ΚΥΑ, όπως και με τις ζωοτροφές», ανέφερε.

Για τις ζωοτροφές, ο κ. Καββαδάς ενημέρωσε τη Βουλή ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία των στοιχείων που έχουν διαβιβαστεί από την ΑΑΔΕ, προκειμένου να προσδιοριστεί το συνολικό ύψος της απαιτούμενης ενίσχυσης όχι μόνο για τη Λέσβο αλλά για ολόκληρη τη χώρα. Όπως ανέφερε, το ποσό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ, χωρίς ακόμη να έχει οριστικοποιηθεί.

Για τον εμβολιασμό αποφασίζουν οι επιστήμονες

Ξεκάθαρη ήταν η τοποθέτηση του Υφυπουργού και για τη συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο εμβολιασμού. «Τον εμβολιασμό, αγαπητοί συνάδελφοι, τον αποφασίζουν οι επιστήμονες. Δεν τον αποφασίζω ούτε εγώ, ούτε εσείς, ούτε κανένας άλλος. Οι επιστήμονες είναι αυτοί που έχουν τον πρώτο λόγο. Μπορεί μια πολιτική ηγεσία να αναλάβει αυτό το ρίσκο, αν δεν έχει προτάσεις από την επιστημονική κοινότητα;», τόνισε.

Ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε με τον τρόπο αυτό ότι οι αποφάσεις για τη διαχείριση της επιζωοτίας λαμβάνονται με βάση τις εισηγήσεις της επιστημονικής κοινότητας και τα ισχύοντα κτηνιατρικά πρωτόκολλα.

Συνεργασία τεσσάρων Υπουργείων – 3 εκατ. ευρώ στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

Η τροπολογία αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας τεσσάρων Υπουργείων: Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εθνικής Άμυνας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στόχος είναι όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις του κράτους στις περιοχές που πλήττονται να λειτουργούν συντονισμένα, με ταχύτητα, σαφείς αρμοδιότητες και ενιαία επιχειρησιακή κατεύθυνση.

Στο πλαίσιο της συνολικής κινητοποίησης προβλέπεται επίσης η ενίσχυση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με 3 εκατ. ευρώ, αποκλειστικά για την κάλυψη δαπανών που συνδέονται με την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Οι πόροι προορίζονται για τις αυξημένες ανάγκες σε προσωπικό, εξοπλισμό, μεταφορές, απολυμάνσεις, υλικά, χώρους, φύλαξη και καθημερινή επιχειρησιακή παρουσία.

«Είμαστε εδώ, δεν κρυβόμαστε»

Απαντώντας στην κριτική που ασκείται για τη διαχείριση της κατάστασης, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η πολιτική ηγεσία βρίσκεται στη Βουλή για να ακούσει τις ερωτήσεις και τις τοποθετήσεις των βουλευτών και να δώσει απαντήσεις.

«Είμαστε εδώ για να απαντήσουμε, το Υπουργείο είναι εδώ. Θα ακούσει αυτά τα οποία θα μας πείτε, θα απαντήσουμε. Και δεν κρυβόμαστε. Δίνουμε λύσεις όπου χρειαστεί με συνεργασία», ανέφερε.

Ο Θανάσης Καββαδάς επισήμανε ότι η αντιμετώπιση μιας τόσο μεταδοτικής επιζωοτίας απαιτεί συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, των περιορισμών στις μετακινήσεις και των οδηγιών των κτηνιατρικών αρχών. Η ιχνηλάτηση, οι έλεγχοι, η βιοασφάλεια, η ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων και ο απόλυτος επιχειρησιακός συντονισμός αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης.

Στόχος της συνολικής κινητοποίησης είναι να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου, να προστατευθούν οι καθαρές περιοχές και οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, να επιτευχθεί ο μηδενισμός των κρουσμάτων και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιστροφή της κτηνοτροφίας στην κανονικότητα.

Η διαβούλευση για τη νέα ΚΑΠ μετά το 2027 βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με εκδηλώσεις ενημέρωσης και διαλόγου σε όλη τη χώρα, ανακοίνωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η νέα αρχιτεκτονική του ΠΔΠ για την περίοδο 2028–2034 επιδιώκει να συγκεντρώσει τα κονδύλια της Ε.Ε. που εκτελούνται από τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες στο πλαίσιο μιας συνεκτικής στρατηγικής, με επίκεντρο την πολιτική συνοχής και τη γεωργική πολιτική. Η στρατηγική αυτή προτείνεται να εφαρμοστεί μέσω ενιαίων Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΕΣ), με στόχο την απλοποίηση, τη συνεκτικότητα, την αποδοτικότητα των πόρων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς όφελος της εδαφικής συνοχής και των τοπικών κοινωνιών της Ένωσης.

Παράλληλα, αναφέρει ότι οι περισσότεροι από 100 θεσμικοί φορείς του αγροδιατροφικού τομέα που συμμετέχουν στην Εταιρική Σχέση ήδη καταθέτουν τις θέσεις και τις προτάσεις τους μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας στον κόμβο του ΕΣΠΑ «ΔΙΑΥΛΟΣ».

Η νέα ΚΑΠ καλείται να ανταποκριθεί σε μια σειρά νέων προκλήσεων που αφορούν:

• στις αυξημένες διατροφικές και παραγωγικές ανάγκες της Ε.Ε.,
• στις πολλαπλές και διαφορετικές εξωγενείς κρίσεις, όπως το ασταθές διεθνές οικονομικό περιβάλλον, οι γεωπολιτικές, ενεργειακές και επισιτιστικές κρίσεις και η κλιματική αλλαγή,
• στις απαιτήσεις για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της γεωργίας.

Η ΚΑΠ μετά το 2027 κατέχει κεντρική θέση στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ και τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης, τα οποία διαθέτουν πόρους ύψους 865 δισ. ευρώ. Η εισοδηματική στήριξη των γεωργών και των αλιέων παραμένει ισχυρή προτεραιότητα που οριοθετείται χρηματοδοτικά με πόρους της τάξης των 300 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών μέτρων, των επενδύσεων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, της στήριξης για γεωργούς νεαρής ηλικίας και των εργαλείων διαχείρισης κινδύνου.

Η νέα ΚΑΠ προτείνει μια πιο στοχευμένη προσέγγιση για τις στρεμματικές ενισχύσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις μοναδικές οικονομικές συνθήκες συγκεκριμένων γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εδαφών. Οι μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις μπορούν να λάβουν ειδική στήριξη μέσω στρεμματικών ενισχύσεων και κατ’ αποκοπή ποσών (μέγιστο ποσό 3.000 ευρώ ετησίως). 

Θεσπίζεται επίσης μεγαλύτερο ενιαίο δίχτυ ασφαλείας, ύψους 6,3 δισ. ευρώ για την 7ετή περίοδο, με σκοπό τη στήριξη των γεωργών σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς, με αποτέλεσμα τον διπλασιασμό ουσιαστικά του αποθεματικού κρίσεων που είναι διαθέσιμο στην τρέχουσα ΚΑΠ. Επιπλέον, το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας θα παράσχει πρόσθετη χρηματοδότηση για την έρευνα και την καινοτομία στον γεωργικό τομέα.

Όπως τονίζει το ΥπΑΑΤ, ο Εθνικός Διάλογος διευρύνεται πλέον και ανοίγει σε κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να συμβάλει με τις απόψεις και τις προτάσεις του στη διαμόρφωση της νέας ΚΑΠ 2028–2034.

Για τον σκοπό αυτό, δημιουργείται ειδική σελίδα δημόσιας διαβούλευσης στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω της οποίας οι ενδιαφερόμενοι μπορούν από σήμερα να ενημερώνονται και να προετοιμάζουν τις προτάσεις τους. 

Η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής προτάσεων θα ενεργοποιηθεί στις 20 Σεπτεμβρίου 2026.

Για την καλύτερη ενημέρωση και προετοιμασία των ενδιαφερομένων, αναρτάται σχετικό ενημερωτικό κείμενο, το οποίο περιλαμβάνει βασικά ερωτήματα προβληματισμού και χρήσιμους συνδέσμους πληροφόρησης.

Ενημερωθείτε εδώ  

Προσπάθειες αναστροφής του κλίματος με μέτρα οριζόντια, που απευθύνονται σε όλους, ή μέτρα στοχευμένα προωθεί η ΝΔ, προκειμένου να πείσει τις τοπικές κοινωνίες πως είναι στο πλευρό του αγρότη.

Σ΄ αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και τα χρηματοδοτικά εργαλεία. Βεβαίως η εκλογική ζημιά, που έχει υποστεί σε ορισμένες αγροτικές περιοχές της χώρας θεωρείται μη αναστρέψιμη ενώ η καθυστέρηση στις δηλώσεις ΟΣΔΕ ήδη έχει φτάσει τους παραγωγούς στα όριά τους. Κι αυτό δεν αφορά μόνο στη Λέσβο, η οποία είναι η αιχμή του δόρατος με το πρόβλημα με τον αφθώδη πυρετό, καθώς εκεί οι απώλειες ψήφων θεωρούνται δεδομένες προς πάσα κατεύθυνση.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΑΣΦΥΞΙΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Η κυβέρνηση εξαγγέλλει μέτρα προς όλη τη γκάμα των αγροτών, μόνο που κατά κανόνα, όσα ανακοίνωσε είτε με τα θερμοκήπια είτε με τις πιστώσεις αφορούν σε μεσαίους και μεγαλοεπιχειρηματίες της αγροτιάς κι όχι σ΄ αυτούς που βρίσκονται σε κατάσταση ασφυξίας. Έτσι, ήδη νέοι παραγωγοί – ανεξαρτήτως μεγέθους των μονάδων ή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων -θεωρούν τους εαυτούς πιο ευάλωτους, αφού το κλίμα είναι αρνητικό κι εκείνοι είναι εγκλωβισμένοι είτε σε προγράμματα Νέων Γεωργών, στα οποία υπάρχει το ζήτημα της 5ετίας είτε σε επενδυτικά προγράμματα, που έχουν συγκεκριμένους όρους και κανόνες.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΕΠΙΖΩΟΤΙΩΝ

Στην τωρινή φάση το ζήτημα των πιστώσεων είναι σημαντικό, ανακουφίζει αλλά δεν λύνει τα συσσωρευμένα προβλήματα. Έχουν μεσολαβήσει επιζωοτίες, φωτιές, καύσωνες, χαλάζια, αναταραχή στις πληρωμές με αποτέλεσμα ακόμη κι αυτός που θα ήθελε να φτιάξει κοπάδι, να διστάζει, είτε γιατί δεν υπάρχει  ρευστό στην αγορά είτε γιατί φοβάται. Και η κυβέρνηση αντί να ζητήσει από την Ευρώπη μαζί με άλλες βαλκανικές χώρες να σταματήσει ο παραλογισμός της εξόντωσης ενός ολόκληρου κοπαδιού και ν΄ απομονώνονται τα άρρωστα ζώα ακολουθεί την ίδια λογική έχοντας καταρρακώσει ολόκληρες οικογένειες, που παλεύουν να επιβιώσουν.

Το άλλο ζήτημα, το οποίο είναι μείζον αλλά δεν έχει φανεί ακόμη παντού, είναι πως σε περιοχές μεγάλης συρρίκνωσης της κτηνοτροφίας, η γαλακτοβιομηχανία απαιτεί από τους κτηνοτρόφους να φέρουν εκείνοι το γάλα σε συγκεκριμένα σημεία. Έτσι, παραγωγοί, που είναι εκτός συνεταιρισμού, πρέπει να κάνουν πολλά χιλιόμετρα για να παραδώσουν προϊόν, με ό, τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος καυσίμων.

Ο ΦΟΒΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

Ο φόβος των παραγωγών είναι πως η πατρογονική γη αλλάζει χέρια και ουδείς ενδιαφέρεται για το γεγονός πως αντί να λυθεί το πρόβλημα των κόκκινων δανείων η κυβέρνηση επιχειρεί να χρυσώσει το χάπι με νέα δάνεια, που ούτως ή άλλως δεν είναι σίγουρο πως θα παρθούν, καθώς ήδη σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν οφειλές. Έτσι ουσιαστικά τα δάνεια, που αναμένονται προς χορήγηση σε πολλές περιπτώσεις αποδεικνύονται δώρο – άδωρο, γιατί δεν απευθύνονται σ΄ αυτούς, που τα έχουν περισσότερη ανάγκη. Κι αυτό φάνηκε κι από προηγούμενες εξαγγελίες, όπου η βούληση των παραγωγών για δάνεια σκόνταψε όταν ήρθαν σε επικοινωνία με την τράπεζα, διότι τα υπερχρεωμένα αγροτικά νοικοκυριά δεν είχαν εγγυήσεις και πιστοληπτική ικανότητα.

Η κυβέρνηση παραμένει στρυμωγμένη, λόγω και των κρυφών δημοσκοπήσεων κι αφήνει τις εκλογές για τις καλένδες, μέχρι τουλάχιστον να εμφανιστεί το κόμμα Σαμαρά, επιχειρώντας να μικρύνει η εκλογική ψαλίδα με τα μέτρα που ακολουθεί το υπουργείο Ανάπτυξης σε πάνω από 1.600 κωδικούς για τον ΦΠΑ.

Η σύγκριση ωστόσο πριν και μετά, σε σχέση με τις ανατιμήσεις, δεν δημιουργεί ευφορία, αφού δεν είναι λίγα τα βασικά αγαθά για το καλάθι των νοικοκυριών, που οι ανατιμήσεις ξεπερνούν το 100%, οπότε το 10% είναι παρηγοριά στον καταναλωτή κι όχι ουσιαστική βοήθεια.

ΔΙΛΗΜΜΑ ΑΓΡΟΤΗΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ

Έτσι, η κυβέρνηση στο προβληματικό δίλημμα «αγρότης ή καταναλωτής» απαντά καταναλωτής, αφού ως ένα βαθμό θεωρεί πως τους παραγωγούς τους έχει χάσει. Ελπίζει και «κάνει μαλάξεις» στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους και σε αγροτοσυνδικαλιστές, που δεν μετακομίζουν εύκολα αλλά ποντάρει στους μεσαίους και μεγάλους επιχειρηματίες του αγροτικού χώρου, που έχουν ρευστό για επενδύσεις. Όμως, οι μικροί και μεσαίοι παραγωγοί αποτελούν άνω του 85% του αγροτικού χώρου. Επομένως, το κλίμα αβεβαιότητας είναι τέτοιο πια στον αγροτικό χώρο και τόση η απογοήτευση, ακόμη και στους γεωτεχνικούς, που δεν έχουν πληρωθεί ακόμη από προγράμματα, που η υπομονή όλων δοκιμάζεται.

Τα γεγονότα αυτά δεν αφήνουν ανεπηρέαστο ούτε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που δοκιμάζεται. Η στρατηγική που ακολουθεί το υπουργείο σε επίπεδο εικόνας είναι να φανεί ότι έχει γίνει έργο, με κάρτες, αγροτικά συστήματα, κ.ά. αφετέρου να επιχειρήσει κι εξόδους στην επαρχία.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΜΕ ΚΡΗΤΙΚΟΥΣ

Μία τέτοια συνάντηση της ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ λογαριάζεται το επόμενο διάστημα στην Κρήτη, προκειμένου να καμφθούν οι αντιδράσεις.

Το Ρέθυμνο, που ήταν παραδοσιακά η περιοχή, που η ΝΔ είχε τα μεγαλύτερα ποσοστά, ειδικά στα ορεινά, γυρνά επιδεικτικά την πλάτη στην κυβέρνηση μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ενώ ακόμη και παραγωγοί από την επαρχία Αγίου Βασιλείου, που είχαν ελαιώνες είναι απογοητευμένοι.

Οι Ρεθυμνιώτες παραγωγοί γάλακτος - κρέατος είναι σε αναβρασμό ενώ αγρότες που είχαν στραφεί στη ΝΔ και στο Ηράκλειο στρέφονται προς άλλες εκλογικές λύσεις. Το γεγονός ότι μέσα στο κατακαλόκαιρο οι παραγωγοί της Κρήτης επέλεξαν να διαμαρτυρηθούν δεν είναι τυχαίο. Καθώς τα μηνύματα που έρχονται στην Πειραιώς είναι ανησυχητικά, η προσπάθεια για τις μικρότερες δυνατές απώλειες στη μεγαλόνησο είναι δεδομένη. Μόνο, που αυτή η εκλογική μάχη φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολη.

Παράταση, έως τη Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου 2026, ζήτησε και πήρε η Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής, μετά τη συνεδρίαση της 1ης Σεπτεμβρίου 2026.

Η παράταση εγκρίθηκε ομόφωνα μετά από εισήγηση του προέδρου, Γιάννη Οικονόμου, ώστε να κατατεθούν και να συζητηθούν τα πορίσματα στην Ολομέλεια. Την ίδια στιγμή στην Επιτροπή τέθηκε από την πλευρά της Πλεύσης Ελευθερίας να δοθεί μέριμνα για τους κτηνοτρόφους και ειδικά για τους παραγωγούς της Λέσβου, που είναι σε απόγνωση.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε πως τα κόμματα έχουν διαφορετική προσέγγιση ως προς την αγροτική πολιτική αλλά πως συμφωνούν ότι οι εθνικοί στόχοι, για βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα, την επισιτιστική ασφάλεια, τη βελτίωση της κοινωνικής συνοχής και της ανάπτυξης του τομέα παραμένει ίδια.

Συμφωνήθηκε ομόφωνα το χρονοδιάγραμμα, που έδωσε ο πρόεδρος και τονίστηκε κι από τους εκπροσώπους της αντιπολίτευσης, πως λειτούργησε καλά η Αγροτική Διακομματική Επιτροπή, χωρίς ιδιαίτερες εντάσεις και δόθηκε δυνατότητα για να κατατεθούν οι διαφορετικές απόψεις από παραγωγούς, επιχειρήσεις και συνεταιριστές.

Ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ και μέλος της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής, Μάξιμος Χαρακόπουλος, τόνισε πως τα κοινοβουλευτικά κόμματα, που υποστηρίζουν τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας, μπορούν να έχουν μία σχετικά κοινή προσέγγιση, η οποία θα οδηγήσει σ’ έναν οδικό χάρτη, που πρέπει ν΄ ακολουθηθεί κι από τις επόμενες κυβερνήσεις.

Από την πλευρά του ΚΚΕ, η Διαμάντω Μανωλάκου τόνισε πως χρειάζεται εύλογος χρόνος για τη μελέτη της έκθεσης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο, όπως είπε σταχυολογεί προτάσεις αλλά λειτουργεί και ως καθρέφτης της κυβερνητικής πολιτικής θεωρώντας δεδομένη την καπιταλιστική αγορά.

Τόσο η Ελληνική Λύση, όσο και η ΝΙΚΗ, δια των εκπροσώπων τους, Κωνσταντίνου Μπούμπα και Σπύρου Τσιρώνη ζήτησαν να υπάρξει μόνιμη επιτροπή για τον αγροτικό τομέα στη Βουλή, που θα έχει και εισηγητικό και νομοπαρασκευαστικό χαρακτήρα.

Η Γεωργία Κεφαλά από την πλευρά της Πλεύσης Ελευθερίας ζήτησε να υπάρξει επίσπευση της κυβέρνησης ως προς τα προβλήματα των αγροτών και κυρίως των κτηνοτρόφων, που έχουν βρεθεί σε δεινή θέση. Ιδιαίτερη αναφορά η κ. Κεφαλά έκανε στα θέματα, που θέτει το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο σε ό,τι αφορά στους ελεγκτικούς μηχανισμούς και στο πρόβλημα των ελληνοποιήσεων.

Σημείωσε πως δεν αρκούν πλέον οι απλές αναφορές αλλά χρειάζεται να ληφθούν μέτρα, διότι όλοι το ξέρουν ότι γίνονται ελληνοποιήσεις, το καταγγέλλουν οι παραγωγοί, το γράφει το πόρισμα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά το αποτέλεσμα εξακολουθεί να παραμένει το ίδιο. Η ίδια έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στο θέμα της αντιμετώπισης της ψαλίδας από το χωράφι στο ράφι κι αναφέρθηκε στο παράδειγμα της πατάτας. Εξήγησε πως ενώ το πρόβλημα είναι γνωστό σε όλους κι επισημαίνεται κι από το πόρισμα, χρειάζονται λύσεις κι όχι ευχολόγια και ζήτησε άμεσα μέτρα για τους κτηνοτρόφους κατεξοχήν της Λέσβου, που έχουν υποστεί τέτοια ταλαιπωρία.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοινώνει ότι συνεχίζεται και για τον μήνα Σεπτέμβριο η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στο δίκτυο, ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο (8 λεπτά + ΦΠΑ), με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 30 εκατ. ευρώ.

Όπως υποστηρίζει συνολικά, από τον Απρίλιο, οπότε και ξεκίνησε η επιδότηση, το δημοσιονομικό κόστος για τη συγκράτηση των αυξήσεων στην τιμή του πετρελαίου κίνησης ανέρχεται σε 211 εκατ. ευρώ.

Και προσθέτει ότι καθώς οι διεθνείς τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση συνεχίζει τη στοχευμένη παρέμβαση για έναν ακόμη μήνα, περιορίζοντας την επιβάρυνση για πολίτες και επιχειρήσεις και, κυρίως, τις έμμεσες επιπτώσεις του αυξημένου κόστους στην εφοδιαστική αλυσίδα και στις τιμές.

Έντονες αντιδράσεις προξενεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η εμμονή της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλας Φον ντερ Λάιεν, να τοποθετήσει τα κονδύλια για τον αγροτικό τομέα σε έναν κοινό κουμπαρά της Κοινότητας.

Πολλοί την κατηγορούν πως ο μόνος στόχος είναι να μπερδέψει τελικά τους παραγωγούς, που θα μπουν σ΄ έναν μεγάλο φαινομενικά κουμπαρά αλλά θα έχει λιγότερα κονδύλια για εκείνους. Σ’ αυτό το πλαίσιο φαίνεται να στυλώνει τα πόδια ο Λουξεμβουργιανός επίτροπος Γεωργίας, Χάνσεν, ο οποίος ανήκει σε συγγενικό πολιτικό χώρο με τη Φον Ντερ Λάϊεν, είναι κατά πολύ νεότερός της κι έχει περάσει από κομβικές θέσεις κι από το εθνικό κοινοβούλιο του Λουξεμβούργου κι από την Ευρωβουλή.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βεβαίως, που είναι ισχυρή κυρία της ΕΕ λόγω και της γερμανικής της καταγωγής, έχει δώσει έμφαση στα κονδύλια για την πολεμική βιομηχανία, αφήνοντας τους Ευρωπαίους αγρότες ξεκρέμαστους. Αφενός διότι κατευθύνει κονδύλια προς Ουκρανία, αφετέρου γιατί προώθησε τη Mercosur κι επιμένει τα κονδύλια για τη Γεωργία να χωθούν κάτω από μία γενικότερη ομπρέλα.

Το γεγονός αυτό σκοντάφτει βέβαια στα μέλη της Επιτροπής Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που δεν στηρίζουν τις επιλογές της να καταργήσει τον γεωργικό προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα μέλη της επιτροπής το κατέστησαν σαφές ήδη από τη συνεδρίασή τους τον περασμένο Απρίλιο, πως τα σχέδια της Επιτροπής για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) παραμένουν αμφιλεγόμενα, παρότι όλα τρέχουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Ένας κουμπαράς για τρία διαφορετικά πεδία

Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το επερχόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) θα μπορούσε να χωριστεί σε τρία κύρια διαφορετικά μέρη με βασική εστίαση τις επενδύσεις και την προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.  Το πλαίσιο των αλλαγών έχει συζητηθεί και στην Ελλάδα στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής αλλά δεν δημιουργεί αισιοδοξία. Ήδη οι αντιδράσεις, λόγω της επιδότησης βάσει ζωικών μονάδων σε βοσκοτόπους είναι σοβαρές από Έλληνες παραγωγούς γάλακτος.

Επιπλέον, η κατάσταση στον χώρο της εγχώριας κτηνοτροφίας είναι σε τέτοια χάλια, λόγω των αλλεπάλληλων θανατώσεων ζώων και του παρενεργειών του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, που και η ελληνική γαλακτοβιομηχανία ζητεί εξομάλυνση κι οργανωμένο σχέδιο για την επαναφορά της κανονικότητας. Και βέβαια αντί να καλυτερέψει χειροτερεύει με χαρακτηριστική την τωρινή εικόνα του κτηνοτρόφου της Λέσβου, που αποχαιρέτισε «τις κοπέλες του», που πήγαιναν για θανάτωση.

Η Επιτροπή Προϋπολογισμού αντιτίθεται στους εθνικούς προϋπολογισμούς

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου, οι ειδικοί σε θέματα δημοσιονομικής πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απορρίπτουν έντονα το μοντέλο του «ενός εθνικού σχεδίου ανά κράτος - μέλος». Φοβούνται μεγαλύτερες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, κινδύνους απάτης και επισημαίνουν τον κίνδυνο παράνομου πλουτισμού πολιτικών προσώπων.  

Συνεπώς, η επιτροπή απαιτεί μια δομή του ΠΔΠ «που να εγγυάται τη διαφάνεια και την κοινοβουλευτική λογοδοσία». Γενικά, το σώμα επιμένει ότι ο ρόλος του Κοινοβουλίου στη λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας πρέπει να διαφυλαχθεί ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια χωρίς να επανεθνικοποιηθεί η καινούργια ΚΑΠ. Έτσι, η Φον Ντερ Λάιεν έχει αντιδράσεις ακόμη και στη χώρα της, που ταλαιπωρείται μετά από πτωχεύσεις γαλακτοκομικών εταιρειών.

Διαμαρτυρία αγροτών στις Βρυξέλλες

Παρά την αισιοδοξία που εκφράζεται από την ελληνική κυβέρνηση για τα κονδύλια η ΕΕ, σύμφωνα με δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου, σχεδιάζεται η αισθητή μείωση των αγροτικών κονδυλίων για τον γεωργικό προϋπολογισμό το 2028, γεγονός που αναμένεται να μειώσει ακόμη περισσότερο και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών οδηγώντας σ΄ έναν φαύλο κύκλο.

Σε κοινοτική έκθεση μάλιστα για τον χώρο της Γεωργίας τονίζεται πως απαιτείται γενικά ένας σημαντικά πιο φιλόδοξος προϋπολογισμός της ΕΕ. Επισημαίνεται ακόμη, πως το τρέχον ανώτατο όριο δαπανών του 1% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) των 27 κρατών μελών δεν αρκεί για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου αριθμού κρίσεων και προκλήσεων, σύμφωνα με την Επιτροπή Προϋπολογισμού.

Κατά τους ίδιους κύκλους, το ισχύον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) δέχεται πιέσεις λόγω του υψηλού πληθωρισμού, ο οποίος έχει μειώσει την πραγματική αξία του προϋπολογισμού της ΕΕ. Ο μελλοντικός προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει επομένως να είναι, όπως λένε, προσαρμοσμένος στην περίπτωση πληθωριστικών διαταραχών. Μάλιστα, η Ένωση Αγροτών της Βαυαρίας ζητά εδώ και καιρό προσαρμογές στον πληθωρισμό για τα γεωργικά ταμεία.

Η γεωργία είναι ευάλωτη σε πληθωριστικά σοκ

Κατά τους εισηγητές, ο γεωργικός τομέας είναι ιδιαίτερα ευάλωτος σε πληθωριστικά σοκ, πολύ περισσότερο που η Γεωργία έχει περάσει παρατεταμένες κρίσεις, λόγω ζωονόσων, φυσικών καταστροφών, covid-19 και κρίσεων στην Ουκρανία και στο Ιράν.  Αναφερόμενοι στους τρέχοντες στόχους της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) της ΕΕ οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν πως πρέπει η ΚΑΠ να γίνει πιο σύγχρονη και λιγότερο πολυσύνθετη αίροντας τα εμπόδια που θέτει η γραφειοκρατία με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνολογικής προόδου, τη διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου για τους αγρότες, την εγγύηση της επισιτιστικής ασφάλειας και την παραγωγή τροφίμων υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτών, καθώς και την προώθηση των γενεακών μεταβάσεων και της βιωσιμότητας των αγροτικών περιοχών.

Προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται ο τωρινός Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν, ο οποίος έχει περιγράψει το γεωργικό του όραμα.

Ο Χάνσεν από το Λουξεμβούργο είναι γεννημένος τη δεκαετία του ΄80 αλλά έμπειρος στην πολιτική. Έχει εκλεγεί με το χριστιανοκοινωνικό Λαϊκό Κόμμα. Έχει θητεύσει σε διάφορες θέσεις και γνωρίζει τα κοινοτικά πρόσωπα και πράγματα.

Αύριο Τρίτη, 1η Σεπτεμβρίου, μάλιστα αναμένεται να πραγματοποιήσει τηλεδιάσκεψη με εκπροσώπους του αγροδιατροφικού τομέα σχετικά με τον αντίκτυπο των ξηρασιών και των καυσώνων του φετινού καλοκαιριού.

«Εξετασιοκεντρικό» χαρακτηρίζει ούτε λίγο ούτε πολύ η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) το νέο νομοσχέδιο, που σχεδιάζεται για τις αλλαγές κι αναβαθμίσεις στελεχών στο Δημόσιο. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αλλαγές για την αναμόρφωση του συστήματος επιλογής προϊσταμένων και βαθμολογίου των δημοσίων υπαλλήλων. Η ΠΟΓΕΔΥ επισημαίνει πως πράγματι χρειάζονται αλλαγές και βελτιώσεις στη δημόσια διοίκηση, ώστε η αξιοκρατία να αποτελέσει πραγματική βάση. Επισημαίνει, ωστόσο, πως η διαδικασία επιλογής προϊσταμένων δεν μπορεί να  μετατραπεί σε μια αγχωτική, εξετασιοκεντρική διαδικασία, που συμβαίνει γραπτώς άπαξ αλλά καθορίζει το μέλλον των υπηρεσιών με προϊσταμένους που έχουν μεν τα τυπικά αλλά όχι απαραίτητα τα ουσιαστικά προσόντα για να ηγηθούν.
 
Οι γεωτεχνικοί του Δημοσίου, σύμφωνα με πληροφορίες του Agrotypos.gr αναγνωρίζουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος επιλογής προϊσταμένων, καθώς και την αρχή της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη δημόσια διοίκηση. Στις παρατηρήσεις τους εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να επιτευχθούν οι συγκεκριμένοι στόχοι και την ίδια στιγμή να λειτουργήσουν αποτελεσματικά και οι υπηρεσίες θέτοντας το δίλημμα τυπικά ή ουσιαστικά προσόντα; 

ΥΠΕΡΜΕΤΡΗ ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΕΠ

Οι γεωτεχνικοί του Δημοσίου υποστηρίζουν πως το πλέον προβληματικό στοιχείο του προτεινόμενου συστήματος είναι η υπέρμετρη βαρύτητα που αποδίδεται στη γραπτή εξέταση του ΑΣΕΠ απομακρύνοντας μία σειρά από άλλα κριτήρια, που σήμερα καθορίζουν την επιλογή στελεχών σε υπηρεσίες.  

Η ΠΟΓΕΔΥ εκφράζει τον έντονο προβληματισμό της, όταν μια μεμονωμένη εξεταστική διαδικασία αποκτά καθοριστικό βάρος στη συνολική βαθμολογία. Σημειώνει πως ελλοχεύει ο κίνδυνος η επιλογή των προϊσταμένων να απομακρύνεται από την πραγματική διοικητική επάρκεια, την επαγγελματική εμπειρία, τη γνώση του αντικειμένου, το ομαδικό πνεύμα και την αποδεδειγμένη ικανότητα άσκησης καθηκόντων ευθύνης.

Η Ομοσπονδία θέτει το ζήτημα, επιπλέον, της δημιουργίας μιας νέας «παραπαιδείας προϊσταμένων» και υποψήφιων στελεχών δυο ταχυτήτων. Όπως αναφέρει, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η δημόσια διαβούλευση και πριν ψηφιστεί το σχέδιο νόμου, έχει ήδη αναπτυχθεί εμπορική δραστηριότητα με φροντιστήρια, σεμινάρια, εκπαιδευτικά προγράμματα και πακέτα προετοιμασίας υποψηφίων.
 
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ΠΟΓΕΔΥ, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την ισότιμη συμμετοχή των δημοσίων υπαλλήλων και εγκυμονεί τον κίνδυνο εμπορευματοποίησης της διαδικασίας επιλογής.

ΔΙΑΦΩΝΕΙ ΜΕ ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 

Κεντρική θέση της ΠΟΓΕΔΥ είναι ότι η αξιοκρατία δεν μπορεί να ταυτίζεται με την εξετασιοκρατία. Η άσκηση διοικητικών καθηκόντων υποστηρίζει πως απαιτεί ικανότητα λήψης αποφάσεων, διοικητική κρίση, διαχείριση κρίσεων, ηγεσία ομάδων, αποτελεσματική επικοινωνία, γνώση του θεσμικού πλαισίου και, κυρίως, γνώση του αντικειμένου της υπηρεσίας. Δεξιότητες οι οποίες, όπως υποστηρίζει, δεν είναι δυνατόν να αποτυπωθούν επαρκώς μέσα από μια γραπτή εξέταση, όσο καλά σχεδιασμένη κι αν είναι.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στην πραγματική υπηρεσιακή εμπειρία. Η ΠΟΓΕΔΥ επισημαίνει ότι στη δημόσια διοίκηση υπηρετούν στελέχη με πολυετή εμπειρία, προηγούμενη άσκηση καθηκόντων ευθύνης, επιστημονικό έργο, συμμετοχή σε σύνθετα έργα και προγράμματα και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι η εμπειρία αυτή δεν θα πρέπει να υποβαθμίζεται έναντι μιας στιγμιαίας εξεταστικής επίδοσης, που μπορούν να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα από τα αναμενόμενα στη λειτουργία μίας υπηρεσίας.

ΓΝΩΣΗ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ

Το ζήτημα αποκτά, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, ακόμη μεγαλύτερη σημασία στις γεωτεχνικές υπηρεσίες του Δημοσίου, όπου η διοικητική αποτελεσματικότητα συνδέεται άμεσα με την εξειδικευμένη επιστημονική γνώση και την πολυετή εμπειρία στο πεδίο. Η ΠΟΓΕΔΥ αναφέρεται ειδικότερα σε τομείς όπως η φυτοπροστασία, η κτηνιατρική, η ασφάλεια τροφίμων, η αλιεία, η αγροτική ανάπτυξη, η δασοπονία, η διαχείριση δασών και δασικού περιβάλλοντος και η διαχείριση φυσικών πόρων, που χρειάζονται ειδικούς χειρισμούς και γνώση στο πεδίο κι όχι μόνο στο γραφείο.

Για τον λόγο αυτό ζητά η επιστημονική και επαγγελματική εξειδίκευση ν’ αποτυπώνεται επαρκώς στα περιγράμματα των θέσεων και να αναγνωρίζονται με σαφήνεια οι διαφορετικές εκπαιδευτικές κατηγορίες. Ειδικά στις γεωτεχνικές υπηρεσίες, υποστηρίζει ότι οι θέσεις ευθύνης όλων των διοικητικών επιπέδων θα πρέπει να καταλαμβάνονται από γεωτεχνικούς επιστήμονες, καθώς η άσκηση των σχετικών αρμοδιοτήτων προϋποθέτει εξειδικευμένη επιστημονική γνώση και επαγγελματική επάρκεια.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΑΕΙ – ΤΕΙ

Σε άλλο σημείο, η ΠΟΓΕΔΥ εκφράζει προβληματισμό για την εξομοίωση, ως προς τις δυνατότητες υπηρεσιακής και διοικητικής εξέλιξης, των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ. Προτείνει, ειδικότερα, τη θέσπιση συντελεστή στάθμισης της εκπαιδευτικής κατηγορίας στην τελική βαθμολογία, με συντελεστή 1,00 για την κατηγορία ΠΕ και 0,80 για την κατηγορία ΤΕ, ιδίως στις γεωτεχνικές υπηρεσίες.

Σε ό,τι αφορά στη γραπτή εξέταση, η Ομοσπονδία θεωρεί πως είναι σημαντικό αλλά προτείνει να λειτουργεί κυρίως ως προκριματικό στάδιο πιστοποίησης επάρκειας και όχι ως ο κυρίαρχος παράγοντας της τελικής επιλογής. Ζητά η βαρύτητά της να μειωθεί σημαντικά, ώστε να μην υπερβαίνει το 20%-25% της συνολικής βαθμολογίας, ενώ παράλληλα να ενισχυθεί η βαρύτητα της υπηρεσιακής εμπειρίας, της άσκησης καθηκόντων ευθύνης και των αξιολογήσεων.

ΑΛΛΑΓΕ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ 

Προκειμένου ν΄ αρθούν διατάξεις, που θεωρεί αναχρονιστικές, αντιπροτείνει τη χρήση σύγχρονων μεθόδων αξιολόγησης των ηγετικών και διοικητικών δεξιοτήτων, όπως assessment centers, μελέτες περίπτωσης, δομημένες συνεντεύξεις και προσομοιώσεις διοικητικών καταστάσεων. Εξηγεί πως η διαδικασία πρέπει να εξετάζει όχι μόνο το τι γνωρίζει ένας υποψήφιος, αλλά και το κατά πόσο μπορεί να αξιοποιήσει τις γνώσεις και την εμπειρία του στην πράξη.

Η ΠΟΓΕΔΥ αναφέρεται και στον τρόπο τοποθέτησης στις θέσεις ευθύνης. Η Ομοσπονδία προτείνει κάθε υποψήφιος να δηλώνει συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης που επιθυμεί να καταλάβει, κατά σειρά προτίμησης, ενώ η τοποθέτηση από το αρμόδιο όργανο διοίκησης να είναι δεσμευτική με βάση την τελική κατάταξη και τη σειρά προτίμησης του υποψηφίου. Παράλληλα, ζητά να διαγραφεί κάθε δυνατότητα υποκειμενικής επιλογής μεταξύ των επικρατέστερων υποψηφίων χωρίς δέσμευση από τη σειρά κατάταξης.

Οι γεωτεχνικοί του Δημοσίου υπογραμμίζουν πως εφόσον έρχεται το νέο νομοσχέδιο, ο προϊστάμενος μιας δημόσιας υπηρεσίας, δεν πρέπει να αναδεικνύεται απλώς ως ο καλύτερος εξεταζόμενος, αλλά ως ο καταλληλότερος διοικητικός και επιστημονικός ηγέτης, με πραγματικές γνώσεις, εμπειρία, επιστημονική επάρκεια και αποδεδειγμένη ικανότητα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού.

Οι καθυστερήσεις και τα προβλήματα στο νέο σύστημα δηλώσεων ΟΣΔΕ εντείνουν την ανησυχία των παραγωγών, με τον φόβο για καθυστερημένες ή λανθασμένες πληρωμές να γίνεται ολοένα και πιο έντονος. Η δυσφορία δεν περιορίζεται στους αγρότες, αλλά αγγίζει γεωτεχνικούς και αγροτοσυνδικαλιστές ενώ ιδιαίτερη ένταση καταγράφεται στη Βόρεια Ελλάδα και την Κρήτη.  

Χαρακτηριστική είναι η φράση, που μας είπε Βορειοελλαδίτης κτηνοτρόφος: «Μας ζήτησαν ένα κάρο χαρτιά να καταθέσουμε για τις επιδοτήσεις. Όμως, φοβάμαι πως δεν θα μας πληρώσουν στην ώρα μας – οι διαδικασίες για το ΟΣΔΕ δεν ξεκίνησαν τον καιρό που έπρεπε - και δεν θα μας πληρώσουν και σωστά».
 
Αυτός ο φόβος και η επιφύλαξη, που μας εξέφρασε Βορειοελλαδίτης παραγωγός μιλώντας για το νέο σύστημα, εκφράζεται από πολλές πλευρές αγροτών και συχνά σε όχι τόσο ήπιο τόνο.  

ΚΛΙΜΑ ΔΥΣΑΡΕΣΚΕΙΑΣ ΣΤΗ ΝΔ

Πλέον, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο και στο εσωτερικό της ΝΔ ενώ το κλίμα δυσαρέσκειας είναι γενικευμένο ακόμη και μέσα στο υπουργείο εξαιτίας εξωθεσμικών παρεμβάσεων. Δεν είναι λίγοι οι αγροτοσυνδικαλιστές, που θεωρούν ότι η κυβέρνηση πέρα από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει χάσει τη μπάλα και με το νέο σύστημα ΟΣΔΕ οι αγρότες αναμένεται να οδηγηθούν σε νέες περιπέτειες.

Έτσι, η Νέα Δημοκρατία που είχε πολιτικό οχυρό τη Βόρεια Ελλάδα, καθώς ήταν και η γενέτειρα των Καραμανλήδων, επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη, έχει μειώσει τη δυναμική της. 

Η κρίση δεν αφορά μόνο στους αγρότες αλλά αγγίζει εν μέρει και τους γεωτεχνικούς. Ο γαλάζιος Νίκος Κακαβάς, πρόεδρος των γεωτεχνικών του Δημοσίου επανεξελέγη, όμως δεν έχει την ίδια προσέγγιση με την κυβέρνηση. Ο ίδιος επανειλημμένα έχει χτυπήσει καμπανάκια για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, για τα νομοσχέδια, τις πληρωμές για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων των ζώων συντροφιάς στο υπουργείο Εσωτερικών, για το θέμα της ΑΑΔΕ, άλλοτε πιο ήπια κι άλλοτε ιδιαίτερα έντονα. Τελευταία διαφωνία της ΠΟΓΕΔΥ είναι το θέμα των προερχόμενων από πολιτικά γραφεία υπουργών, που κάνουν κουμάντο στους υπαλλήλους, ακόμη κι όταν είναι διευθυντές.

Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΛΙΤΟΥ  

Σ’ αυτό το πλαίσιο αίσθηση έκανε η δημόσια τοποθέτηση του γαλάζιου αγροτοσυνδικαλιστή από τις Σέρρες, Στέργιου Λίτου. Ο ίδιος επέδειξε σε τηλεοπτικό κανάλι την κομματική του ταυτότητα της ΝΔ τονίζοντας ότι διαφωνεί πολιτικά με τον Αλέξη Τσίπρα αλλά οι πληρωμές γίνονταν στην ώρα τους και δεν υπήρχαν σκάνδαλα. «Επί Τσίπρα, μπορεί να διαφωνούσα με τη πολιτική του αλλά πληρωνόμασταν στην ώρα μας και δεν είχαμε σκάνδαλα. Αυτή είναι η αλήθεια, έστω και αν δεν αρέσει». Πρόσθεσε πως ο ίδιος πληρώνει την κάρτα μέλους της ΝΔ, αλλά ο ίδιος δεν πληρώνεται στην ώρα του. 

Το γενικευμένο κλίμα δυσαρέσκειας μας μετέφερε κι άλλος, μέχρι πρότινος αγροτοσυνδικαλιστής της ΝΔ από άλλη περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας. «Δεν ξέρουν τι τους γίνεται στο υπουργείο αλλά το έχουν τερματίσει απ΄ όταν ανέλαβε η ΑΑΔΕ. Πείτε μου τι φταίω αν ο άλλος έχει θέματα με το χωράφι του; Αφού τα νοικιάζω και πληρώνω το νοίκι μέσω τράπεζας. Τι έγγραφα και συμβόλαια και της Παναγιάς τα μάτια, μου ζητούν; Επειδή τα αγροτεμάχια που νοικιάζω είναι πολλά αλλά πολύ μικρά σε έκταση θα βρεθώ να πληρώνω περισσότερα στον λογιστή απ΄ όσο στα χωράφια. Πάνε καλά οι άνθρωποι;».

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ 

Ένα άλλο ζήτημα που έχει προκύψει όμως είναι και με τα κληρονομικά. Κι έτσι κάποιοι που ζορίζονται να κάνουν αποδοχές κληρονομιάς ή έχουν θέματα με αδέρφια, συγγενείς κ.ά. βρίσκονται σε δεινή θέση με τα χαρτιά, που τους ζητεί η ΑΑΔΕ, πέρα από τα προβλήματα με τα κληρονομητήρια, καθώς υπήρχαν χωράφια που «είχαν δοθεί με το στόμα». 

Η εσωτερική κρίση, που έχει διαμορφωθεί στη ΝΔ δεν είναι τυχαία κι έχει και ιδεολογικά αλλά και προσωπικά χαρακτηριστικά. Αφενός ορίζεται στο πλαίσιο των φιλελεύθερων μητσοτακικών – κεντρογενών καραμανλικών, αφετέρου σε συμπεριφορές, που έχουν αντιμετωπίσει οι παραγωγοί αυτά τα χρόνια. 

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΙ ΑΠΟ ΑΓΡΟΤΟΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ

Ο πράσινος αγροτοσυνδικαλιστής Κώστας Αλεξανδρής από τον Έβρο έκανε χθες ανάρτηση τονίζοντας αυτό το κλίμα δυσαρέσκειας: «Ο πρωτογενής τομέας της χώρας μας οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια σε αδιέξοδο. Και αυτό δεν είναι απλώς μια απαισιόδοξη εκτίμηση. Είναι η πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι άνθρωποι της παραγωγής». 

Ο ίδιος εξήγησε πως «οι  άνθρωποι της παραγωγής έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στο πολιτικό και διοικητικό σύστημα. Και πώς να μην τη χάσουν; Όταν βλέπουν και ακούν τέλος Αυγούστου για τον νέο τρόπο δηλώσεων ΟΣΔΕ, χωρίς να μπορεί κανένας μέχρι σήμερα να κάνει δήλωση! Όταν βλέπουν και ακούν συνεχώς να προκύπτουν καταγγελίες, έρευνες, ασυνέπεια και σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο λήψης και εφαρμογής των αποφάσεων».

Στη μακροσκελή ανάρτησή του καταφέρθηκε εναντίον της μεταφοράς αρμοδιοτήτων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ τονίζοντας πως «δεν μπορείς να ζητάς από τον αγρότη να είναι ταυτόχρονα παραγωγός, λογιστής, μηχανικός, νομικός και ειδικός στα πληροφοριακά συστήματα. Γιατί στο τέλος της ημέρας πρέπει να θυμόμαστε κάτι πολύ απλό: Πίσω από κάθε ΑΦΜ υπάρχει ένας άνθρωπος. Πίσω από κάθε αίτηση υπάρχει μια οικογένεια. Πίσω από κάθε αριθμό παραγωγής υπάρχει μια πραγματική εκμετάλλευση!».

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΥΔ

Με την άποψη Αλεξανδρή συντάσσονται κι άλλοι συνδικαλιστές και όχι μόνο από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ. Τα προβλήματα με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026 έχουν δημιουργήσει εντάσεις και στον κόσμο της Κρήτης. 

Τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων του νησιού δηλώνουν ότι βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρά τεχνικά και θεσμικά προβλήματα, τα οποία δεν τους επιτρέπουν να ολοκληρώσουν ομαλά τη διαδικασία. Οι παραγωγοί φοβούνται τι θα δουν στους λογαριασμούς τους. 

Κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν πως το σύστημα έστω και την τελευταία στιγμή θα δουλέψει ή τέλος πάντων θα υπάρξουν βελτιώσεις στις αρρυθμίες. Όμως, από την πλευρά των Κρητικών γεωτεχνικών δημιουργείται ήδη επιτροπή που θα εκπροσωπήσει τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων της Κρήτης ώστε να μη βρεθούν την τελευταία στιγμή προ εκπλήξεων. Μάλιστα, η κριτική που γίνεται είναι πως πέρα από το γεγονός ότι γεωτεχνικοί παραμένουν απλήρωτοι από προγράμματα, είναι πως υπάρχει ζήτημα με ελλιπείς εφαρμογές του νέου ΟΣΔΕ και πως υπάρχει συγκλονιστική προχειρότητα στο σύστημα που φτιάχτηκε. 

Οι πρόσφατες δυναμικές κινητοποιήσεις των Ολλανδών κτηνοτρόφων, που κράτησαν σχεδόν όλο το φετινό καλοκαίρι, έφεραν ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη εξεύρεσης αποτελεσματικών πολιτικών για τον αγροτικό και τον κτηνοτροφικό τομέα της Ε.Ε. Αφορμή για τις σημαντικές κινητοποιήσεις στάθηκε η ανάκληση των αδειών λειτουργίας 5 πτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων αλλά και τα προβλήματα, που έχουν προκύψει γενικότερα στην κτηνοτροφία με αφορμή τα περιβαλλοντικά μέτρα και την ΚΑΠ. Μπορεί όμως να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα και τον ελληνικό αγροτικό τομέα;

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ολλανδία, εδώ και πολλά χρόνια, όπως μας εξηγεί ο Δρ. Γιώργος Βαλεργάκης, καθηγητής Κτηνιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και επιστημονικός σύμβουλος της Ένωσης Φυλής Χολστάιν Ελλάδος,  είναι η αποκαλούμενη νιτρορύπανση. 

Σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ε.Ε., το όριο της ποσότητας αζώτου προερχόμενο από την κοπριά των εκτρεφόμενων ζώων που μπορεί να εναποτεθεί στους αγρούς είναι 170kg/ha. Σε κάποιες περιπτώσεις, όταν αυτή έχει υποστεί επεξεργασία, μπορεί να αυξηθεί κατά 80kg/ha. Είναι προφανές ότι όσο μικρότερη είναι η έκταση μιας χώρας και όσο μεγαλύτερο το μέγεθος της κτηνοτροφίας της, τόσο μεγαλύτερα θα είναι τα προβλήματά της.

Η Ολλανδία, όπως λέει, ταιριάζει απόλυτα σ’ αυτήν την περιγραφή. Η έκτασή της (ξηρά) είναι περίπου 33.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ο πληθυσμός της πάνω από 18 εκ. κάτοικοι. Συγκριτικά, η Μακεδονία έχει έκταση περίπου 34.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 2.600.000 κατοίκους. Το μέγεθος της Ολλανδικής κτηνοτροφίας όμως, σε αυτήν την περιορισμένη έκταση γης (που είναι όλη πεδινή, βέβαια) είναι τεράστιο.

Ο Δρ. Βαλεργάκης εξηγεί πως οι γαλακτοπαραγωγές αγελάδες στην Ολλανδία είναι περίπου 1.600.000 (συνολικά 4.000.000 βοοειδή) και ο πληθυσμός των χοίρων ξεπερνά τα 11.000.000. Ο όγκος των αποβλήτων είναι φυσικά ανάλογος. Αυτό δημιουργεί οριακές καταστάσεις σε πολλές περιοχές, πολύ συχνά και πολύ παραπάνω από οριακές. Η γειτνίαση, όμως, με περιοχές χαρακτηρισμένες NATURA 2000, περιπλέκει ακόμα περισσότερο τα πράγματα.

Οι Ολλανδοί κτηνοτρόφοι, όπως εξηγεί, έχουν αναπτυγμένη περιβαλλοντική και οικολογική συνείδηση. Διαμαρτύρονται επειδή οι κανονισμοί (ή/και ο τρόπος εφαρμογής τους) αλλάζουν συνεχώς και δεν μπορούν να προγραμματίσουν αποτελεσματικά τη δραστηριότητά τους. Οι επενδύσεις στην κτηνοτροφία (εγκαταστάσεις, μηχανολογικός εξοπλισμός, γενετικό υλικό) έχουν ορίζοντα τουλάχιστον 20ετίας και απαιτούν σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον. Κι αυτό συμβαίνει, διότι πρόκειται για επιχειρήσεις εντάσεως κεφαλαίου. Χρειάζονται δηλαδή σημαντικά κεφάλαια εκκίνησης και λειτουργίας για ζωικό κεφάλαιο και τεχνολογικό εξοπλισμό.

ΠΡΟΣΚΑΙΡΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

Η κατάσταση στην Ολλανδία ξέφυγε από κάθε έλεγχο, μολονότι αποτελεί μία από τις 5 χώρες, που πρωταγωνιστούν στον τομέα του αγελαδινού γάλακτος. Όπως εξηγεί ο κ. Βαλεργάκης όμως οι αγροτικές πολιτικές, που ασκούνται συχνά υποκύπτουν σε πρόσκαιρες λύσεις προκειμένου να ικανοποιήσουν το αγροτικό κοινό χωρίς να έχουν αναπτυξιακό ορίζοντα. 

«Η λογική του «χορτάτου σκύλου και της ολόκληρης πίτας» δεν έχει διάρκεια, ποτέ δεν είχε... Αν κατά παράβαση των κοινοτικών κανονισμών αδειοδοτούνται μονάδες για να αποφευχθούν πρόσκαιρα δυσάρεστες καταστάσεις, αυτές θα αναδυθούν πάντοτε κάποια ακόμα πιο ακατάλληλη στιγμή. Αυτό συνέβη στην Ολλανδία, μετά το 2015», τονίζει.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα σε όλη την Ε.Ε. όπως λέει,  είναι ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ κτηνοτρόφων και πολιτικού προσωπικού, φαίνεται ότι έχει διαρραγεί. Η άκριτη (καθαρά ψηφοθηρική) υιοθέτηση από πολλούς πολιτικούς σχηματισμούς της ατζέντας ακτιβιστικών οργανώσεων και η προβολή από αυτούς (και τα ΜΜΕ) παντελώς ψευδών και αντιεπιστημονικών απόψεων γύρω από την παραγωγή τροφίμων ζωικής προέλευσης, εντείνει την καχυποψία και δυσκολεύει την εξεύρεση λύσεων κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά αποδεκτών. 

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Ο καθηγητής Κτηνιατρικής σημειώνει πως αυτό είναι το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας. Η φράση που ακούμε συχνά από τους Έλληνες κτηνοτρόφους – «δεν μας θέλουν» – ακούγεται, έστω λίγο πιο διστακτικά, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Έχουν όλα αυτά επιπτώσεις στον ελληνικό κτηνοτροφικό τομέα; “Ακούς χτύπους στα Χανιά, άκου τσοι και δω σιμά”, τονίζει ο ίδιος που έλκει την καταγωγή του από την Κρήτη. Όπως λέει, ο κτηνοτροφικός τομέας στην Ελλάδα δεν είναι τόσο αναπτυγμένος ώστε να δημιουργεί τέτοιου είδους προβλήματα στο περιβάλλον κι αυτό φάνηκε κι από σχετικά πρόσφατη (2023) μελέτη του Εργαστηρίου Ζωικής Παραγωγής και Προστασίας του Περιβάλλοντος του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ για την Π.Ε. Θεσσαλονίκης στην κοιλάδα της Μυγδονίας. Συνεπώς, υπήρξαν μεμονωμένα προβλήματα μόνο σε συγκεκριμένα σημεία, που ήταν εντοπισμένα. 

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΑΠ

Υποστηρίζει όμως, πως με τις εξαγγελλόμενες «εθνικές πολιτικές» (σε όλη την Ευρώπη) και κοινοτικές πολιτικές στα θέματα περιβάλλοντος (εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κ.λπ.), δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Επομένως, όσοι σχεδιάζουν τη νέα ΚΑΠ δεδομένου ότι η Ελλάδα έχει σημαντικά διατροφικά ελλείμματα οφείλει ν΄ ανασχεδιάσει την κτηνοτροφική πολιτική της σε άλλη βάση. 
 
Όπως σημειώνει, πρέπει ο ευρύτερος κτηνοτροφικός κόσμος που περιλαμβάνει εκτός από τους κτηνοτρόφους, τους μάχιμους γεωτεχνικούς, τις βιομηχανίες τροφίμων, τις αντίστοιχες βιομηχανίες υποστήριξης (π.χ. ζωοτροφές και εξοπλισμός), τον αγροτικό τύπο και τους ακαδημαϊκούς δασκάλους, να οργανωθεί και να αναλάβει, την πρωτοβουλία, γενικά. 

«Δεν πρέπει να ακολουθούμε, πρέπει να οδηγούμε. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορέσουμε να προστατέψουμε και την εκάστοτε πολιτική ηγεσία από τα λάθη, που προέρχονται από ελλιπή ενημέρωση και εκλογικές λογικές. Η κτηνοτροφία είναι μια οικονομική δραστηριότητα εθνικής ανάγκης και σημασίας. Μπορεί και πρέπει ν’ αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης», τονίζει. 

Αναρτήθηκε για δημόσια διαβούλευση πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο υλοποιεί τη δέσμευση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για την ψηφιακή «κάρτα του αγρότη», διασυνδέει το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) με την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης myagro (ΟΣΔΕ), αναμορφώνει και εκσυγχρονίζει το θεσμικό πλαίσιο της αλιείας, ενισχύοντας την πλήρη ψηφιοποίησή της.

Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις», περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για τον πρωτογενή τομέα, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, τους αποτελεσματικότερους ελέγχους, την προστασία της παραγωγής και την αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων και εκκρεμοτήτων.

Νέο πλαίσιο ελέγχου της αλιείας – αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας
Θεσπίζεται Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας, το οποίο καλύπτει και τη θαλάσσια δραστηριότητα, αλλά και την εμπορία μεε στόχο την αποτελεσματικότερη διενέργεια των ελέγχων, και διασυνδέεται ψηφιακά, σε πραγματικό χρόνο (real-time) με τiς υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρατών-μελών και περιφερειακών οργανώσεων

Κεντρικό ρόλο αποκτά το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), το οποίο ενισχύεται με νέα υποσυστήματα. Το ΟΣΠΑ θα συγκεντρώνει σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό περιβάλλον στοιχεία για το αλιευτικό μητρώο, τις άδειες αλίευσης, την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα των αλιευτικών προϊόντων, τα αλιευτικά σκάφη, τις αλιευτικές παραβάσεις, τους επιθεωρητές αλιείας, τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση.

Το νομοσχέδιο θεσπίζει παράλληλα νέα διοικητικά μέτρα συμμόρφωσης για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.

Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα άμεσης παύσης της αλιευτικής δραστηριότητας, αλλαγής πορείας σκάφους ή μεταφορικού μέσου για έλεγχο, αναστολής αλιευτικής άδειας, επιβολής εγγύησης και δέσμευσης παράνομων αλιευτικών εργαλείων, εξοπλισμού, σκαφών και προϊόντων. Προβλέπονται επίσης κυρώσεις για Έλληνες πολίτες που συμμετέχουν ή υποστηρίζουν δραστηριότητες παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.

Παράλληλα, αναμορφώνεται το σύστημα προστίμων και κυρώσεων, με κατηγοριοποίηση των παραβάσεων σε σοβαρές, κοινές και ήσσονος σημασίας. Τα χρηματικά πρόστιμα αυξάνονται, ενώ για τις σοβαρές παραβάσεις προβλέπεται επιπλέον αφαίρεση μορίων, σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό πλαίσιο.

Επίσης, ενισχύεται ο ρόλος των Περιφερειών στον ελεγκτικό μηχανισμό, με σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού.

Ψηφιακή καρτέλα αγρότη και διασύνδεση ΜΑΑΕ – Myagro (ΟΣΔΕ)

Κεντρική παρέμβαση του νομοσχεδίου αποτελεί η αναμόρφωση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ). Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ καθίσταται προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, με τη διαδικασία να πραγματοποιείται κάθε χρόνο ψηφιακά, μέσω κωδικών Taxisnet. Η σχετική βεβαίωση θα αναρτάται στη θυρίδα του χρήστη στο gov.gr.

Παράλληλα, για τους επαγγελματίες αγρότες και τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, η ιδιότητα θα αποδίδεται αυτοματοποιημένα, μέσω άντλησης στοιχείων από διασυνδεδεμένα πληροφοριακά συστήματα, ενώ προβλέπεται δυνατότητα υποβολής ένστασης για όποιον διαφωνεί με την ιδιότητα που του αποδόθηκε.

Για κάθε εγγεγραμμένο στο ΜΑΑΕ δημιουργείται ψηφιακή καρτέλα αγρότη, στην οποία θα συγκεντρώνεται το σύνολο των αγροτικών δραστηριοτήτων του, καθώς και τα αλφαριθμητικά και γεωχωρικά δεδομένα των εκμεταλλεύσεών του. Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται ένα ενιαίο ψηφιακό αποτύπωμα της αγροτικής δραστηριότητας, με αξιοποίηση των διαθέσιμων διασυνδεδεμένων δεδομένων.

Αυστηρότερες κυρώσεις για τις ζωονόσους

Παράλληλα με τις ρυθμίσεις για τον αγρότη, το νομοσχέδιο αυστηροποιεί σημαντικά το πλαίσιο κυρώσεων για την παραβίαση των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης μεταδοτικών ασθενειών των ζώων.

Προβλέπονται αυστηρότερες τόσο ποινικές όσο και διοικητικές κυρώσεις. Για παραβίαση μέτρων από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ζώα προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ. Εφόσον η ασθένεια μεταδοθεί σε ζώα, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 5.000 ευρώ, ενώ τα διοικητικά πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως τις 80.000 ευρώ.

Παράλληλα, διευρύνονται οι κατηγορίες προσωπικού που μπορούν να μετακινούνται στις περιοχές που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, προκειμένου να διενεργούν ελέγχους και δειγματοληψίες, να πραγματοποιούν καταμετρήσεις ζωικού κεφαλαίου και να επιβλέπουν θανατώσεις.

Ιχνηλασιμότητα του μελιού

Το νομοσχέδιο θεσμοθετεί το πλαίσιο για την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα του μελιού και των μελισσοκομικών προϊόντων μέσω της πλατφόρμας «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων – e-honey».

Μέσω της πλατφόρμας θα παρακολουθείται η αλυσίδα παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης του μελιού και άλλων μελισσοκομικών προϊόντων. Το e-honey θα διασυνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου, ενώ η ΑΑΔΕ θα παρέχει, μέσω διαλειτουργικότητας, τα αναγκαία δεδομένα ηλεκτρονικών τιμολογίων και ψηφιακών παραστατικών.

Ενίσχυση και καλύτερη οργάνωση των υδατοκαλλιεργειών

Το σχέδιο νόμου επικαιροποιεί και συμπληρώνει το θεσμικό πλαίσιο των υδατοκαλλιεργειών, με στόχο την αποδοτικότερη και βιώσιμη οργάνωση του κλάδου.

Μεταξύ άλλων, προβλέπονται ρυθμίσεις για την εκμίσθωση ιχθυοτρόφων υδάτων, τη μετατόπιση μονάδων προς περιοχές υδρανάπαυσης και την καλύτερη οργάνωση των σχέσεων μεταξύ των φορέων ΠΟΑΥ και των μελών τους.

Ενίσχυση της εκπροσώπησης των αλιέων και απαγόρευση της βιντζότρατας

Με το νομοσχέδιο αναμορφώνεται η οργάνωση των συλλόγων αλιευτικής παραγωγής. Προβλέπεται δυνατότητα ίδρυσης ενός συλλόγου ανά δήμο και ανά κατηγορία αλιευτικών εργαλείων, ενώ οι σύλλογοι της ίδιας Περιφέρειας μπορούν να συγκροτούν Ομοσπονδία. Σε πανελλαδικό επίπεδο προβλέπεται δυνατότητα σύστασης Συνομοσπονδίας ανά κατηγορία αλιευτικών εργαλείων, με τη συμμετοχή τουλάχιστον επτά αντίστοιχων Ομοσπονδιών.

Παράλληλα, θεσπίζονται περιορισμοί στην εκφόρτωση μικρών πελαγικών ειδών και ρυθμίζεται το ζήτημα της ερασιτεχνικής αλιείας με ψαροντούφεκο στον Θερμαϊκό και στους κόλπους Θεσσαλονίκης.

Επίσης, απαγορεύει τη χρήση της τράτας ή του γρίπου που σύρεται από σκάφος, δηλαδή της βιντζότρατας, σε συμμόρφωση με το ισχύον ενωσιακό πλαίσιο

Μεταφορά των πληροφοριακών συστημάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ

Το νομοσχέδιο συμπληρώνει το θεσμικό πλαίσιο για την ολοκλήρωση της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.

Η ΑΑΔΕ, ως Οργανισμός Πληρωμών, καθίσταται κύριος και φορέας λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αναλαμβάνοντας τη λειτουργία, τη φιλοξενία, την τεχνική υποστήριξη, τη συντήρηση και την ανάπτυξή του.

Στην ΑΑΔΕ περιέρχονται τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, τα φυσικά και ηλεκτρονικά αρχεία, τα λογισμικά, τα πληροφοριακά συστήματα, οι βάσεις δεδομένων, οι εφαρμογές και ο πηγαίος κώδικας του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Παράλληλα, οι υφιστάμενες συμβάσεις συνεχίζονται στο όνομα της ΑΑΔΕ, ενώ οι εκκρεμείς διαδικασίες αναζήτησης παράνομων ή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών συνεχίζονται χωρίς να απαιτείται η επανάληψη των νόμιμων διαδικαστικών ενεργειών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Νέο πλαίσιο για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος

Τέλος, το νομοσχέδιο αναμορφώνει το πλαίσιο αναγνώρισης, λειτουργίας και ελέγχου των δημόσιων και ιδιωτικών Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος.

Δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος, στο οποίο θα καταχωρίζονται οι σχολές, οι σπουδαστές και οι απόφοιτοι, ενώ προβλέπεται και ηλεκτρονική τράπεζα θεμάτων για τις εξετάσεις.

Με τις παρεμβάσεις που προβλέπονται στο νομοσχέδιο, διαμορφώνεται ένα πιο σύγχρονο, ψηφιακό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τον πρωτογενή τομέα, με σαφέστερους κανόνες, ισχυρότερους ελέγχους, καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων που απασχολούν τους ανθρώπους της αγροτικής παραγωγής, της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών.

Δείτε το πολυνομοσχέδιο του ΥΠΑΑΤ

Προσπάθεια αναστροφής του δυσμενούς κλίματος στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης καταβάλλει εκ νέου η κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο να έχει καταφέρει ν’ αλλάξει το αρνητικό κλίμα στον αγροτικό κόσμο, που αγωνιά για την επόμενη μέρα. 

Το γεγονός αυτό φάνηκε και με την ταλαιπωρία που τράβηξαν κυβερνητικοί βουλευτές στα Γρεβενά, που τους είπαν να αποχωρήσουν από μαζικό πανηγύρι, που γίνεται κάθε χρόνο, εξαιτίας της παρουσίας κτηνοτρόφου που έχασε το κοπάδι του. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί αν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θα είναι στο ψηφοδέλτιο διεκδικώντας έδρα από την Α’ ή τη Β΄ Θεσσαλονίκης, τη Χαλκιδική ή αν τελικά θα είναι στο Επικρατείας, που είναι και το επικρατέστερο σενάριο. 

Η κυβέρνηση ελπίζει πως θα εξομαλυνθεί η κατάσταση, μετά τις πληρωμές από την ΑΑΔΕ και σήμερα πραγματοποιείται υπουργικό συμβούλιο, για τον προγραμματισμό των επόμενων κινήσεών της. Παρόλα αυτά και στις συζητήσεις, που έχουν γίνει κατά κόρον με αγρότες το κλίμα είναι τεταμένο ή εκφράζονται έντονες επιφυλάξεις για την αγροτική πολιτική που εφαρμόζεται και για τις προτάσεις προς την Κοινότητα. 

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ

Αν και στα βασικά ζητήματα δεν περιλαμβάνεται ευθέως κάποιο αγροτικό πακέτο – πλην των μέτρων που έχουν ήδη ανακοινωθεί για το επόμενο διάστημα - ωστόσο προβληματισμός υπάρχει μετά την επιστροφή και των βουλευτών από τα χωριά. Οι κυβερνητικοί βουλευτές είχαν ν΄ αντιμετωπίσουν τη γκρίνια από τον αγροτικό κόσμο αλλά ακόμη κι από τον κόσμο των επιχειρήσεων, που θεωρείται, επίσης, προνομιακό της πεδίο. 

Το γεγονός της μείωσης της επιρροής της κυβέρνησης στον αγροτικό χώρο αποτυπώνεται και στο γενικότερο κλίμα, που μέχρι στιγμής δεν δείχνει αυτοδυναμία.  Κάποιοι κάνουν λόγο για «βουβές εκλογές», που έρχονται. Υπάρχει κινητικότητα  τόσο προς τη λαϊκή δεξιά πτέρυγα όσο και προς την κεντροαριστερά και την αριστερά. 

Έτσι, την αγροτική ψήφο δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας φαίνεται να συσπειρώνει περισσότερο ο Κυριάκος Βελόπουλος. Στην αναμονή είναι κι άλλοι δυσαρεστημένοι Νεοδημοκράτες για το κόμμα Σαμαρά ενώ η επιρροή της Μαρίας Καρυστιανού συρρικνώνεται διαρκώς. Με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις ο Αντώνης Σαμαράς κατορθώνει και περνά με άνεση τον πήχη του 3% και μπαίνει στη Βουλή. 

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑΣ 

Ρόλο θα παίξουν και τοπικά ζητήματα αλλά και οι μετακινήσεις προσώπων κι από τον πολιτικό κι από τον συνδικαλιστικό χώρο. Μέρος της αγροτικής ψήφου συσπειρώνει ο Αλέξης Τσίπρας με επικεφαλής τον Θωμά Μόσχο ως τομεάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης, ο οποίος πρωτοστάτησε στο ξήλωμα των κυκλωμάτων στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Έτοιμος για το επόμενο βήμα από τον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ στην ΕΛΑΣ είναι ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Βασίλης Κόκκαλης, αφού ως γνωστόν διατηρεί καλές σχέσεις με τον πρώην πρωθυπουργό.

Πλήγμα για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου αποτελεί η έξοδος Σωκράτη Αλειφτήρα, Λαρισαίου συνδικαλιστή, ο οποίος ήταν στο ψηφοδέλτιό της.

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ;

Αίνιγμα παραμένει η κατάσταση στην Κρήτη, όπου υπάρχει πολυδιάσπαση της αγροτικής ψήφου και στον χώρο της Νέας Δημοκρατίας αλλά και στον χώρο της Αριστεράς. Παρόλα αυτά πρωτοκλασάτα στελέχη, που έχουν ασχοληθεί με το θέμα των επιχειρήσεων, όπως ο Χάρης Μαμουλάκης στηρίζουν το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα. 

Η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει χρόνο στον εαυτό της, καθώς τα ποσοστά της με  τις μέχρι σήμερα δημοσκοπήσεις αγγίζουν το 22% έως 29,5%, που απέχει πολύ από τον πήχη της αυτοδυναμίας. 

1) Δεν έχει αποκαταστήσει την αξιοπιστία της και οι αγρότες δεν έχουν πειστεί πως το νέο σύστημα εισδοχής δηλώσεων θα δουλέψει σωστά. Διατυπώνονται έντονες επιφυλάξεις και γκρίνια ενώ ήδη σχεδιάζεται μεγάλη κινητοποίηση έξω από τη ΔΕΘ.

2) Καλείται να δώσει λύσεις για την Κτηνοτροφία, που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα και υπάρχει το ζήτημα της ανασύστασης κεφαλαίου. Μέχρι στιγμής σε περιοχές που είχαμε πολλά κρούσματα ευλογιάς αλλά και στην περίπτωση της Λέσβου, που είχε εκδηλωθεί αφθώδης πυρετός η ατμόσφαιρα είναι ηλεκτρισμένη. 

3)Χρειάζεται να δώσει άμεσες λύσεις στους πληγέντες από τις φωτιές. Έντονη ήταν η αντίδραση του ανεξάρτητου βουλευτή Αχαΐας, Ανδρέα Παναγιωτόπουλου γιατί 3 εβδομάδες δεν έχει απαντήσει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για το θέμα των πυρκαγιών στην περιοχή του. Μετά τις φωτιές, που ξέσπασαν ελαιώνες κάηκαν και στο Ρέθυμνο και το Λασίθι ενώ ζημιές εξετάζονται και σ΄ άλλες περιοχές, όπως η Χαλκιδική, κ.ά. 

4) Δεν έχει κατορθώσει να κλείσει τα μέτωπα με τους συνδικαλιστές, που τονίζουν πως ορισμένα στελέχη από πολιτικά γραφεία ενώ δεν έχουν θεσμικό ρόλο στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κάνουν κουμάντο, βάζοντας στην άκρη κρίσιμες ειδικότητες αλλά ακόμη και διευθυντές.