Καθώς πλησιάζει η περίοδος του Πάσχα, αυξάνεται παραδοσιακά η ζήτηση για αμνοερίφια και εντείνονται οι μετακινήσεις ζώων προς τα σφαγεία. Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε απόφαση με ειδικά μέτρα για τις μετακινήσεις και τις σφαγές αιγοπροβάτων, με στόχο την αποτροπή περαιτέρω διασποράς της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Παρότι η επιδημιολογική εικόνα δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης σε αρκετές περιοχές της χώρας, οι αρμόδιες αρχές τονίζουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού, καθώς η μείωση των εστιών αποδίδεται εν μέρει και στη μειωμένη κινητικότητα των ζώων κατά τη χειμερινή περίοδο. Η πρόσφατη εμφάνιση εστίας στην Ήπειρο, αλλά και η σταθερή παρουσία κρουσμάτων σε Περιφερειακές Ενότητες όπως η Αιτωλοακαρνανία, η Ηλεία και η Ροδόπη, διατηρούν την ανησυχία υψηλή.
Με δεδομένα αυτά, οι υπηρεσίες καλούν όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα παραγωγής –κτηνοτρόφους, μεταφορείς, σφαγεία και εμπόρους– να τηρήσουν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας που προβλέπονται για την εορταστική περίοδο.
Μετακινήσεις στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες
Καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων αιγοπροβάτων εντός των ζωνών προστασίας, επιτήρησης και της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης έως την έκδοση νέας εκτελεστικής απόφασης.
Εξαιρούνται οι μετακινήσεις προς σφαγή με την προϋπόθεση ότι έχει χορηγηθεί σχετική έγκριση από την αρμόδια περιφερειακή κτηνιατρική αρχή, κατόπιν δειγματοληψίας σιέλου με αρνητικά αποτελέσματα.
Σε όλες τις απαγορευμένες ζώνες απαγορεύονται για οποιοδήποτε λόγο οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων εκτός της εξωτερικής περιμέτρου της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης προς ελεύθερες περιοχές.
Από τις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες απαγορεύεται η μετακίνηση βοοειδών προς ελεύθερες περιοχές για πάχυνση ή αναπαραγωγή όταν προέρχονται από εκτροφές υγειονομικά συνδεδεμένες με εκτροφές αιγοπροβάτων.
Επιτρέπεται η μετακίνηση βοοειδών από ελεύθερες περιοχές προς περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες για σφαγή ή περαιτέρω διατήρηση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Απαγορεύεται αυστηρά η βόσκηση στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης καθώς και στις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες. Στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης η απαγόρευση βόσκησης ισχύει και για τις υγειονομικά συνδεδεμένες εκτροφές βοοειδών με αιγοπρόβατα.
Όλα τα οχήματα μεταφοράς γάλακτος, ζώντων ζώων, ζωοτροφών και σφαγίων διέρχονται υποχρεωτικά από απολυμαντικούς σταθμούς και λαμβάνουν βεβαίωση απολύμανσης. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να διαθέτουν φορητό εξοπλισμό απολύμανσης, κατάλληλο απολυμαντικό μέσο και τη σχετική τεκμηρίωση αγοράς.
Απαγορεύεται οποιαδήποτε ανασύσταση εκτροφών αιγοπροβάτων στις απαγορευμένες ζώνες.
Επιτρέπεται η είσοδος αιγοπροβάτων από κράτη μέλη στις απαγορευμένες ζώνες μόνο για άμεση σφαγή. Το ενδοενωσιακό εμπόριο ζώντων αιγοπροβάτων επιτρέπεται μόνο στις ελεύθερες από ευλογιά περιοχές.
Τα φορτηγά μεταφοράς ζώων που εισέρχονται από συνοριακά σημεία και διέρχονται από απαγορευμένες ζώνες υποχρεούνται σε απολύμανση πριν εξέλθουν προς ελεύθερες περιοχές.
Απαγορεύονται οι μετακινήσεις ζώων για συμμετοχή σε εκθέσεις, πανηγύρια, αγορές ζώων ή άλλες εκδηλώσεις. Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων από τις ελεύθερες περιοχές προς σφαγή που βρίσκεται εντός των απαγορευμένων ζωνών μόνον εάν έχει δοθεί άδεια από την αρμόδια αρχή και τα ζώα μετακινούνται απευθείας σε σφαγείο με σκοπό την άμεση σφαγή, έως τις ημερομηνίες που προβλέπονται για καθεμία απαγορευμένη ζώνη στο παράρτημα της ισχύουσας εκτελεστικής απόφασης.
Διαδικασία σφαγών κατά την περίοδο του Πάσχα
Οι σφαγές στις απαγορευμένες ζώνες πραγματοποιούνται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σε Περιφερειακές Ενότητες όπως Ροδόπη, Ηλεία, Αιτωλοακαρνανία, Φωκίδα, Εύβοια και Πρέβεζα λαμβάνονται δείγματα από τυχαία επιλεγμένα ζώα της ίδιας παρτίδας για έλεγχο PCR σιέλου εντός 48 ωρών πριν από τη μετακίνηση.
Στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες πραγματοποιούνται δειγματοληψίες επαρκείς για ανίχνευση επιπολασμού 10% με επίπεδο εμπιστοσύνης 95%, με δειγματοληψία έως 21 ημέρες πριν τη μετακίνηση και το αργότερο 48 ώρες πριν. Οι αναλύσεις αυτές κατανέμονται κατά ποσοστό στις Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας, Ιονίων Νήσων, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας, Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της εγκυκλίου.
Οι αναλύσεις κατανέμονται στα εργαστήρια: Κτηνιατρικό Εργαστήριο Λάρισας (Δυτική Ελλάδα, Ιόνια Νησιά, Θεσσαλία, Δυτική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα) και ΕΚΕΤΑ (Κεντρική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, Ήπειρος)
Για τα δύο εργαστήρια κρίνεται απαραίτητη η έγκαιρη τηλεφωνική επικοινωνία για τον καθορισμό της ημερομηνίας αποστολής των δειγμάτων, ώστε να υπάρχει ομαλή ροή άφιξης με βάση τις τρέχουσες δυνατότητες.
Μέτρα βιοασφάλειας για μεταφορά και σφαγή
Τηρούνται αυστηρά τα εξής:
Η μεταφορά ζώων προς το σφαγείο αφορά μία μόνο εκτροφή.
Τα οχήματα μεταφοράς έχουν καθαριστεί και απολυμανθεί με κατάλληλο απολυμαντικό, το οποίο τεκμηριώνεται από τον έλεγχο των παραστατικών αγοράς, ενώ υπάρχει και σχετική βεβαίωση ή υπεύθυνη δήλωση του μεταφορέα για κάθε απολύμανση.
Ο οδηγός διαθέτει βεβαίωση διέλευσης από σταθμό απολύμανσης.
Η είσοδος στην εκμετάλλευση γίνεται με βεβαίωση απολύμανσης από σταθμό απολύμανσης, καθώς και με ποδονάρια και στολή μιας χρήσης.
Η σφαγή γίνεται σε συγκεκριμένη ημέρα σφαγής, όπου σφάζονται μόνο αιγοπρόβατα ή και χοίροι. Τα αιγοπρόβατα από ζώνες προστασίας σφάζονται χωριστά στο τέλος της ημέρας.
Μετά την εκφόρτωση το όχημα καθαρίζεται και απολυμαίνεται στον χώρο του σφαγείου, με τα κατάλληλα απολυμαντικά, και χορηγείται βεβαίωση καθαριότητας – απολύμανσης.
Σε ό,τι αφορά στη διακίνηση γάλακτος, ισχύουν όσα περιγράφονται στην παρ. 8 της με αριθμ. 179633/03.07.2025 σχετικής εγκυκλίου.
Έλεγχοι και κυρώσεις
Προβλέπεται συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία για την εντατικοποίηση των ελέγχων σχετικά με:
παράνομη βόσκηση στις απαγορευμένες ζώνες
παράνομες μετακινήσεις ζώων
όλα τα διερχόμενα βυτιοφόρα μεταφοράς γάλακτος, τα φορτηγά μεταφοράς ζωοτροφών, τα φορτηγά μεταφοράς ζώων προς σφαγή, καθώς και τα οχήματα μεταφοράς σφαγίων και ζωικών υποπροϊόντων, ως προς την υποχρέωσή τους να διαθέτουν βεβαιώσεις απολύμανσης από το σφαγείο, υπεύθυνη δήλωση από τους μεταφορείς που καθαρίζουν και απολυμαίνουν το όχημά τους οι ίδιοι, βεβαιώσεις διέλευσης από απολυμαντικούς σταθμούς και τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας από τους οδηγούς, όπως ποδονάρια, στολή μιας χρήσης και φορητό εξοπλισμό απολύμανσης.
Κάθε παράβαση κοινοποιείται στις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής για επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με τον νόμο 4235/2014. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, μπορεί να διαβιβάζεται η υπόθεση και στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές με το ερώτημα ποινικών ευθυνών για τη διασπορά μεταδοτικού νοσήματος των ζώων.
Μετακινήσεις στις ελεύθερες περιοχές
Στις ελεύθερες περιοχές επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων για πάχυνση, αναπαραγωγή ή άμεση σφαγή με αδειοδοτημένα οχήματα μεταφοράς που διαθέτουν φορητό εξοπλισμό απολύμανσης.
Μετά την εκφόρτωση το όχημα καθαρίζεται και απολυμαίνεται στον χώρο του σφαγείου και χορηγείται σχετική βεβαίωση.
Ο οδηγός εισέρχεται στην εκμετάλλευση εφόσον προσκομίσει τη βεβαίωση καθαριότητας – απολύμανσης από το σφαγείο, τη βεβαίωση από τον σταθμό απολύμανσης και εφόσον φέρει ιματισμό και ποδονάρια μιας χρήσης.
Τα μέσα μεταφοράς ζώντων ζώων έχουν καθαριστεί και απολυμανθεί με το κατάλληλο απολυμαντικό, το οποίο τεκμηριώνεται από τον έλεγχο των παραστατικών αγοράς, ενώ υπάρχει και η σχετική βεβαίωση ή υπεύθυνη δήλωση του μεταφορέα για κάθε καθαρισμό και απολύμανση.
Διακίνηση εντοσθίων και ενδοενωσιακές μετακινήσεις
Οι κτηνιατρικές αρχές μπορούν, μετά από ανάλυση κινδύνου, να επιτρέψουν την κατανάλωση εντοσθίων αιγοπροβάτων που προέρχονται από περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες εντός της ελληνικής επικράτειας, με συστηματική εποπτεία της εφαρμογής των μέτρων βιοπροφύλαξης.
Αντίθετα, εντόσθια από ζώνες προστασίας και επιτήρησης δεν επιτρέπεται να διατίθενται στην κατανάλωση και απορρίπτονται ως ζωικά υποπροϊόντα.
Παράλληλα, σύμφωνα με αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απαγορεύονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία προς άλλα κράτη μέλη έως τις 30 Ιουνίου 2026.
Διαβάστε ολόκληρη την απόφαση εδώ.