Ο αφθώδης πυρετός συνεχίζει να πλήττει τις εκτροφές με αιγοπρόβατα, βοοειδή και χοίρους στην Λέσβο.
Κατά την περίοδο από τις 14 Αυγούστου μέχρι και τις 4 Σεπτεμβρίου 2026 δηλώθηκαν από το ΥπΑΑΤ 26 νέες εστίες αφθώδους πυρετού και 6.404 θανατώσεις ζώων.
Οι 26 νέες εστίες αφθώδους πυρετού επιβεβαιώθηκαν στις εξής κοινότητες-περιοχές της Λέσβου:
- 6 στην Μήθυμνα (Μόλυβος)
- 5 στην Αγια Παρασκευή
- 4 στην Πέτρα
- 4 στην Νάπη (χωριό στο Δήμο Δυτικής Λέσβου)
- 3 στη Στύψη (χωριό στον Δήμο Δυτικής Λέσβου)
- Από 1 στην Λέσβο, στον Μανταμάδο, στο Υψηλό Μέτωπο (τοποθεσία κοντά στο χωριό Στύψη) και στον Λεπέτυμνο (χωριό στη Βόρεια Λέσβο)
Αξίζει να αναφέρουμε ότι από 15 Μαρτίου - που είχαμε την εμφάνιση της νόσου - μέχρι και τις 4 Σεπτέμβρη του 2026 δηλώθηκαν από το ΥπΑΑΤ στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα Πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων) συνολικά 192 εστίες αφθώδους πυρετού και είχαμε 81.926 θανατώσεις ζώων (στη συντριπτική πλειοψηφία αιγοπροβάτων).
Το σίγουρο είναι ότι η διαδικασία ανάκτησης των αιγοπροβάτων, των βοοειδών και των χοίρων, βασικά των κοπαδιών αιγοπροβάτων που θανατώθηκαν λόγω του αφθώδους πυρετού, θα είναι χρονοβόρα και επιπλέον πολύ δαπανηρή για τους κτηνοτρόφους.
ΥΠΑΑΤ: Επικαιροποιείται το πλαίσιο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι προχώρησε στην επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου.
Συγκεκριμένα, με την υπ' αριθμ. 236005 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 5582/15.09.2026) τροποποιείται το σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση του αφθώδους πυρετού και πλέον οι σχετικές αποφάσεις θανάτωσης ζώων σε θετικές εκτροφές θα υπογράφονται από τις αρμόδιες τοπικές κτηνιατρικές αρχές, δηλαδή τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ), και όχι από τον εκάστοτε Περιφερειάρχη.
Με το νέο πλαίσιο, η αρμοδιότητα περνά στις υπηρεσίες που έχουν την επιστημονική ευθύνη, γνωρίζουν την επιδημιολογική εικόνα κάθε περιοχής και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εφαρμογής των μέτρων. Έτσι, περιορίζονται τα περιθώρια καθυστερήσεων και οι αποφάσεις μπορούν να εκδίδονται άμεσα, μόλις επιβεβαιώνεται ένα θετικό περιστατικό και ολοκληρώνονται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η αναθεώρηση αποσαφηνίζει παράλληλα τους ρόλους όλων των εμπλεκόμενων αρχών. Οι αποφάσεις θανάτωσης αποτελούν πλέον ευθύνη της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας και δεν εξαρτώνται από την υπογραφή πολιτικού οργάνου της Περιφέρειας. Στόχος, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, είναι να διασφαλίσει ενιαία και ταχύτερη εφαρμογή των υγειονομικών μέτρων σε ολόκληρη τη χώρα.
Ανακοίνωση ΠΟΓΕΔΥ για αφθώδη πυρετό
«Εμείς έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», είπε σήμερα για πολλοστή φορά μιλώντας στη Βουλή ο υφυπουργός ΑΑΤ κ. Θανάσης Καββαδάς. Διαβεβαίωσε δε, ότι «μέχρι σήμερα έχει ιχνηλατηθεί πάνω από το 80% των εκτροφών της Λέσβου, ενώ, σύμφωνα με τις υπηρεσίες, απομένουν περίπου 300 εκτροφές. Στο νησί επιχειρούν πάνω από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι, με 23 ομάδες των δύο ατόμων να πραγματοποιούν δειγματοληψίες».
Πού βρέθηκαν όλοι αυτοί οι συνάδελφοι, όταν γνωρίζουμε ότι επιχειρούν 15 στρατιωτικοί κτηνίατροι, το πολύ 10 κτηνίατροι της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και 10 γεωπόνοι του ΕΛΓΟ; Πώς είναι δυνατόν να ιχνηλατήθηκε το 80% των εκτροφών, όταν ο υφυπουργός Αμυνας κ. Αθανάσιος Δαβάκης είπε στις 2 Σεπτεμβρίου στη Βουλή ότι οι 15 στρατιωτικοί κτηνίατροι ιχνηλάτησαν, από τις 15 Μαρτίου, 810 εκμεταλλεύσεις; Είναι δυνατόν οι το πολύ 20 συνάδελφοι κτηνίατροι και γεωπόνοι να ιχνηλάτησαν το ίδιο χρονικό διάστημα 2.305 εκμεταλλεύσεις;
Μπορεί ο κ. Υφυπουργός να θέλει να καλλιεργήσει αισιοδοξία στους ευρισκόμενους σε απόγνωση κτηνοτρόφους της Λέσβου, όμως οι αριθμοί δεν συμφωνούν μαζί του και η αισιοδοξία μετατρέπεται στο αντίθετό της. Ο αριθμός των εκτροφών που ιχνηλατήθηκαν είναι σημαντικά μικρότερος απ’ αυτόν που αναφέρει ο κ. Υφυπουργός. Κι αυτό δεν οφείλεται στην ολιγωρία των συναδέλφων αλλά στην αδιαφορία του υπουργείου.
Το υπουργείο όφειλε, αμέσως μετά την επιβεβαίωση των πρώτων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, να στείλει στο νησί τουλάχιστον 100 κτηνίατρους για την ιχνηλάτηση και για την ενημέρωση των κτηνοτρόφων. Δεν το έπραξε.
Το υπουργείο όφειλε, αμέσως μετά την επιβεβαίωση των πρώτων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, να δώσει γενναία χρηματοδότηση για μέτρα βιοασφάλειας, ώστε να εφαρμοστεί πραγματική βιοασφάλεια από ενημερωμένους κτηνοτρόφους που θα έχουν ως πρώτο μέλημά τους την εκρίζωση της νόσου και όχι τη διάσωση των κοπαδιών τους από τη θανάτωση.
Ετσι, μέσα σε λίγους μήνες η κατάσταση «ξέφυγε» εντελώς. Και η κατάληξη ήταν η ψήφιση της επαίσχυντης τροπολογίας με την οποία εφαρμόζεται τρόπον τινά στρατιωτικός νόμος, με την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Ο κ. Υφυπουργός επανέλαβε σήμερα ότι «το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το ΥΠΑΑΤ, το οποίο διατηρεί την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις». Τότε γιατί ανατέθηκε στον στρατό ο επιχειρησιακός συντονισμός, γεγονός πρωτοφανές που δεν έχει εμφανιστεί ούτε στην αντιμετώπιση άλλων επιζωοτιών, ούτε μετά από κρίσιμες καταστάσεις καταστροφής (πλημμύρες, σεισμοί);
Οσο κι αν προσπάθησε με αναπόδεικτες αναφορές του τύπου «σε μια τόσο απαιτητική επιζωοτία κρίθηκε αναγκαία η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της Πολιτείας», ο κ. Υφυπουργός κατέληξε να πει ότι «διαφωνίες, ολιγωρίες και καθυστερήσεις σε τοπικό επίπεδο κατέστησαν ακόμη πιο αναγκαία τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση». Με άλλα λόγια, ο στρατός εγκαθίσταται επικεφαλής ως δύναμη καταστολής, για να αντιμετωπίσει τις τοπικές αντιδράσεις! Πενήντα δύο χρόνια μετά την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας, είναι η πρώτη φορά που κοινοβουλευτική κυβέρνηση αναθέτει στον στρατό καθήκοντα εσωτερικής καταστολής κοινωνικών αντιδράσεων. Με τη λογική αυτή, κάθε φορά που θα υπάρχουν κοινωνικές αντιδράσεις ή αντιδράσεις τοπικών και περιφερειακών οργάνων σε κυβερνητικές αποφάσεις, θα καλείται ο στρατός να επιβάλει τις κυβερνητικές αποφάσεις.
Πέρα από το γενικό ζήτημα λειτουργίας της δημοκρατίας που εγείρεται, η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση συνιστά πρόκληση για τους γεωτεχνικούς που αγωνίζονται στο πεδίο. Πρόκληση αμφισβήτησης του επιστημονικού τους έργου και πρόκληση αμφισβήτησης της θέσης τους ως δημόσιων υπαλλήλων που δεν μπορούν να παίρνουν εντολές από στρατιωτικούς.
Μ’ αυτόν τον τρόπο, το ΥΠΑΑΤ και η κυβέρνηση προσπαθούν να μεταφέρουν στις πλάτες των γεωτεχνικών μια ευθύνη που είναι 100% κυβερνητική. Οι γεωτεχνικοί φωνάζαμε ότι πρέπει να γίνουν προσλήψεις και να υπάρξει ικανός αριθμός κτηνιάτρων για να ιχνηλατήσει τις εκτροφές, αλλά και να ενημερώσει τους κτηνοτρόφους και να εφαρμόσει, σε συνεργασία μαζί τους αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Αντ’ αυτού, το ΥΠΑΑΤ επέλεξε λύσεις «για το θεαθήναι», που είχαν ως αποτέλεσμα να βγει η επιζωοτία του αφθώδους πυρετού εκτός ελέγχου και να εξαπλωθεί σε όλο το νησί.
Τέλος, ως απάντηση στην ανακοίνωση του κ. Υφυπουργού ότι «έως την Παρασκευή αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων που αφορούν πάνω από 104 κτηνοτρόφους και περίπου 20.000 θανατωθέντα ζώα στη Λέσβο», έχουμε να πούμε ότι με ασπιρίνες δεν αντιμετωπίζονται βαριές μορφές καρκίνου.
Γιατί δεν ενημερώνει η κυβέρνηση τους κτηνοτρόφους τι προβλέπεται για την ανασύσταση των κοπαδιών, που είναι το μείζον προκειμένου οι άνθρωποι να παραμείνουν στην κτηνοτροφία;
Ο Κώδικας Υγείας Χερσαίων Ζώων του WOAH (άρθρο 8.8.3) προβλέπει ότι ανασύσταση ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου (αιγοπρόβατα, χοίροι και βοοειδή) μπορεί να γίνει σε ένα χρόνο μετά την επιβεβαίωση του τελευταίου κρούσματος. Αν προηγηθεί εμβολιασμός, η ανάκτηση του ζωικού κεφαλαίου γίνεται μετά από έξι χρόνια και τρεις μήνες. Πρόκειται για μια χρονοβόρα διαδικασία, είτε γίνει εμβολιασμός είτε όχι. Πώς θα ζήσουν αυτό το διάστημα (που σήμερα δεν μπορεί καν να προσδιοριστεί) οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα κοπάδια θανατώθηκαν; Με τι χρήματα θα μπορέσουν να ανασυστήσουν το ζωικό τους κεφάλαιο, όταν οι αποζημιώσεις είναι πενιχρότατες;
Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου αντιδρούν επειδή ξέρουν ότι τους οδηγούν στην καταστροφή. Το δε Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου υποχρεώθηκε από τη δυναμική αντίδραση των κτηνοτρόφων να υιοθετήσει τα άμεσα αιτήματά τους. Αυτό το αδιέξοδο, για το οποίο ευθύνεται 100% η κυβέρνηση, δεν μπορεί να λυθεί με τον στρατό. Αυτό το αδιέξοδο μπορεί να λυθεί με στροφή 180 μοιρών στην ασκούμενη πολιτική, ώστε η αντιμετώπιση μιας επιζωοτίας να μην μετατρέπεται σε καταστροφή των κτηνοτρόφων.
