Πλέον αναλαμβάνει δράση το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και θα έχει τον επιχειρησιακό συντονισμό όλων των δημόσιων υπηρεσιών και φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της νόσου.
Με τροπολογία, που κατατέθηκε στην Βουλή, η ηγεσία του ΥπΑΑΤ δίνει τον υπηρεσιακό και επιχειρησιακό έλεγχο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στη χώρα μας στον στρατό, ομολογώντας έτσι και εμμέσως την πλήρη αποτυχία της να φέρει εις πέρας την αποστολή της με πολιτικά μέσα και τρόπο. Με αυτή την απόφαση στην ουσία αναθέτει στον στρατό τη «βρώμικη δουλειά» των μαζικών θανατώσεων ζώων και των πειθαρχικών διώξεων των ανυπότακτων κτηνοτρόφων.
Μέρες δόξας για τον ελληνικό στρατό, αφού οι φαντάροι και οι αξιωματικοί απόφοιτοι της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, αντί να φυλάνε τα σύνορα με την Τουρκία, αποφάσισε η κυβέρνηση ότι θα πρέπει να συντονίζουν τις θανατώσεις ζώων, τις ταφές και τις ζώνες αποκλεισμού στο ακριτικό νησί, δηλαδή να επιβάλλει ένα πρωτόκολλο που οι κάτοικοι θεωρούν καταστροφικό για την οικονομία και να στραφεί κατά των κτηνοτρόφων, που είναι σε μεγάλο βαθμό μεγάλης ηλικίας και με σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Όλα ξεκίνησαν, στις 27 Αυγούστου, όταν αποφασίστηκε, με τη στήριξη του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Κώστα Μουτζούρη, να σταματήσουν στη Λέσβο οι θανατώσεις και η ιχνηλάτηση, όπως ορίζει το πρωτόκολλο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, μέχρι να επισκεφτεί το νησί ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς.
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αιφνιδιάστηκε από την πρωτοφανή απόφαση μια Περιφέρεια να δηλώνει ανυπακοή σε πρωτόκολλο αντιμετώπισης.
Την Δευτέρα, 31 Αυγούστου, η Γενική Διευθύντρια Κτηνιατρικής του υπουργείου, Κατερίνα Μαρίνου, απέστειλε έγγραφο στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στο οποίο τόνιζε πως το Περιφερειακό Συμβούλιο δεν έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει για την τήρηση ή μη των μέτρων που προβλέπει η ελληνική και η ενωσιακή νομοθεσία. Ανέφερε επίσης πως οι κτηνιατρικές υπηρεσίες οφείλουν να συνεχίσουν την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, ελέγχου και εκρίζωσης του αφθώδους και οποιαδήποτε παρέκκλιση εκθέτει τη χώρα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και με διακοπή κοινοτικών ενισχύσεων.
Επίσης η ηγεσία του ΥπΑΑΤ φοβήθηκε μήπως η ανυπακοή της Λέσβου πυροδοτήσει «εξεγέρσεις» και σε άλλα μέρη της χώρας, τα οποία αντιμετωπίζουν την ευλογιά των αιγοπροβάτων εδώ και δυόμιση χρόνια με παρόμοιο αυστηρό πρωτόκολλο.
Βλέπετε οι υπουργοί Τσιάρας και Σχοινάς, κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην ηγεσία του ΥπΑΑΤ, δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν ούτε την ευλογιά ούτε τον αφθώδη πυρετό στην χώρα μας. Τώρα η κυβέρνηση φοβάται ότι αν η Λέσβος σπάσει το πρωτόκολλο θα ακολουθήσουν και άλλες περιοχές με την ευλογιά αιγοπροβάτων. Για αυτό δεν αλλάζει μέθοδο. Αλλάζει διοικητή.
Κύκλοι του ΥπΑΑΤ υποστηρίζουν στον ΑγροΤύπο ότι για τον πιο αποτελεσματικό συντονισμό της εφαρμογής των μέτρων στο επιχειρησιακό πεδίο, εισήχθη στη Βουλή και ψηφίζεται διάταξη που δημιουργεί ένα νέο μοντέλο διαχείρισης στη Λέσβο, στο οποίο το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κρατά τη στρατηγική και επιστημονική ευθύνη, αλλά το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό στο πεδίο, συντονίζοντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και δημόσιες υπηρεσίες (κτηνιατρικές υπηρεσίες, λιμενικές και τελωνειακές αρχές, κλπ.), με επικεφαλής αξιωματικό.
Η ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ
Ένα νέο, ενισχυμένο μοντέλο επιχειρησιακού συντονισμού για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο τίθεται σε εφαρμογή, με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας να αναλαμβάνει τον συντονισμό των δυνάμεων στο πεδίο και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να διατηρεί τη στρατηγική και επιστημονική ευθύνη για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας.
Τη νέα επιχειρησιακή δομή παρουσίασε από το βήμα της Βουλής ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις του κράτους να λειτουργούν με ενιαίο συντονισμό, ταχύτητα και σαφείς αρμοδιότητες.
Με τη νέα διάταξη, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων, μεταξύ των οποίων οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές, με επικεφαλής αξιωματικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Η επιστημονική και κτηνιατρική διαχείριση της επιζωοτίας παραμένει στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές, ενώ δεν μεταβάλλονται ούτε τα υγειονομικά πρωτόκολλα ούτε η επιστημονική μεθοδολογία αντιμετώπισης της νόσου.
Στο 80% η ιχνηλάτηση – Ενισχύονται οι δυνάμεις
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υφυπουργός στην πορεία της ιχνηλάτησης, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης της νόσου. Όπως ανέφερε, η ιχνηλάτηση έχει ήδη προχωρήσει στο 80% του νησιού, ενώ έχουν εξεταστεί περισσότερες από 3.115 εκτροφές. Σήμερα επιχειρούν στο πεδίο 15 στρατιωτικοί και 14 κτηνίατροι και γεωπόνοι, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται σημαντικά.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα διαθέσει 25 κτηνιάτρους, ενώ στο πεδίο θα συνδράμουν περισσότερα από 20 στελέχη του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, 4 στελέχη του ΕΦΕΤ και 2 στελέχη των κτηνιατρικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, ο κ. Καββαδάς βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Περιφερειάρχη για τη δυνατότητα διάθεσης επιπλέον κτηνιάτρων της Περιφέρειας. Εφόσον υπάρξει και αυτή η συνδρομή, η συνολική δύναμη στο πεδίο θα ξεπεράσει τα 60 άτομα.
«Εδώ υπάρχει μια πραγματική μάχη»
Ο Θανάσης Καββαδάς στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις που έχει η επιζωοτία για την κτηνοτροφία και τους ανθρώπους που βλέπουν το ζωικό τους κεφάλαιο να χάνεται. «Πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι εδώ υπάρχει μια πραγματική μάχη. Αυτή η νόσος έχει τεράστιες συνέπειες για την κτηνοτροφία μας», υπογράμμισε. Όπως επισήμανε, η αντιμετώπιση των επιζωοτιών δεν αποτελεί μια συνηθισμένη διοικητική διαδικασία, αλλά μια καθημερινή μάχη στο πεδίο για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.
Η βασική αλλαγή που επιφέρει η τροπολογία αφορά ακριβώς την επιχειρησιακή οργάνωση και την ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων, καθώς η υψηλή μεταδοτικότητα της νόσου δεν αφήνει περιθώρια για καθυστερήσεις, επικαλύψεις αρμοδιοτήτων ή διαφορετικές ταχύτητες μεταξύ των υπηρεσιών.
Η νέα επιχειρησιακή δομή καλύπτει κρίσιμες διαδικασίες, όπως τη μεταφορά ζώων, σφαγίων και ζωικών υποπροϊόντων, την επίβλεψη των θανατώσεων όπου αυτές απαιτούνται, την υγειονομική ταφή ή καύση, τη λειτουργία και φύλαξη των σχετικών χώρων, τις απολυμάνσεις οχημάτων και εγκαταστάσεων, καθώς και την εφαρμογή των ζωνών προστασίας και επιτήρησης.
Παράλληλα, προβλέπεται ο ορισμός σε κάθε πληττόμενη Περιφερειακή Ενότητα αξιωματικού των Ενόπλων Δυνάμεων ως επικεφαλής συντονιστή, ώστε να υπάρχει σαφές επιχειρησιακό κέντρο αναφοράς και να διασφαλίζονται η συνεργασία των υπηρεσιών και η άμεση εφαρμογή των αποφάσεων.
7,3 εκατ. ευρώ έχουν ήδη διατεθεί
Ο Υφυπουργός παρουσίασε αναλυτικά στη Βουλή και τα ποσά που έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα για τη στήριξη όσων έχουν πληγεί από την επιζωοτία, υπογραμμίζοντας ότι η νόσος εμφανίστηκε στις 15 Μαρτίου και οι πρώτες καταβολές για θανατωθέντα ζώα πραγματοποιήθηκαν ήδη στις 27 Απριλίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε:
- 726.038 ευρώ καταβλήθηκαν αρχικά για θανατωθέντα ζώα, στις 31 Αυγούστου καταβλήθηκαν επιπλέον 2.840.000 ευρώ για θανατωθέντα ζώα,
- 2.391.886 ευρώ έχουν δοθεί στα τυροκομεία,
- 1.341.767 ευρώ έχουν διατεθεί για την απώλεια εισοδήματος.
Συνολικά, όπως ανέφερε ο κ. Καββαδάς, έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα περίπου 7,3 εκατ. ευρώ.
Ζωοτροφές και κατεστραμμένο γάλα
Σε ό,τι αφορά τις εκκρεμότητες, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι απομένουν η ενίσχυση για τις ζωοτροφές και η αποζημίωση για το κατεστραμμένο γάλα. Για το κατεστραμμένο γάλα, τόνισε ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει να στηρίξει τους παραγωγούς και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ολοκλήρωσης της σχετικής ΚΥΑ.
«Αυτή τη στιγμή δεν γίνεται πουθενά σ’ όλο τον κόσμο αυτό το πράγμα, να πληρώνουν κατεστραμμένο γάλα. Το στηρίξαμε, φέραμε την τροπολογία εδώ, προσωπικά τη στήριξα και θα πληρώσουμε τους ανθρώπους αυτούς. Είμαστε στη διαδικασία αυτή τη στιγμή να ολοκληρωθεί η ΚΥΑ, όπως και με τις ζωοτροφές», ανέφερε.
Για τις ζωοτροφές, ο κ. Καββαδάς ενημέρωσε τη Βουλή ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία των στοιχείων που έχουν διαβιβαστεί από την ΑΑΔΕ, προκειμένου να προσδιοριστεί το συνολικό ύψος της απαιτούμενης ενίσχυσης όχι μόνο για τη Λέσβο αλλά για ολόκληρη τη χώρα. Όπως ανέφερε, το ποσό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ, χωρίς ακόμη να έχει οριστικοποιηθεί.
Για τον εμβολιασμό αποφασίζουν οι επιστήμονες
Ξεκάθαρη ήταν η τοποθέτηση του Υφυπουργού και για τη συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο εμβολιασμού. «Τον εμβολιασμό, αγαπητοί συνάδελφοι, τον αποφασίζουν οι επιστήμονες. Δεν τον αποφασίζω ούτε εγώ, ούτε εσείς, ούτε κανένας άλλος. Οι επιστήμονες είναι αυτοί που έχουν τον πρώτο λόγο. Μπορεί μια πολιτική ηγεσία να αναλάβει αυτό το ρίσκο, αν δεν έχει προτάσεις από την επιστημονική κοινότητα;», τόνισε.
Ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε με τον τρόπο αυτό ότι οι αποφάσεις για τη διαχείριση της επιζωοτίας λαμβάνονται με βάση τις εισηγήσεις της επιστημονικής κοινότητας και τα ισχύοντα κτηνιατρικά πρωτόκολλα.
Συνεργασία τεσσάρων Υπουργείων – 3 εκατ. ευρώ στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
Η τροπολογία αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας τεσσάρων Υπουργείων: Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εθνικής Άμυνας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στόχος είναι όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις του κράτους στις περιοχές που πλήττονται να λειτουργούν συντονισμένα, με ταχύτητα, σαφείς αρμοδιότητες και ενιαία επιχειρησιακή κατεύθυνση.
Στο πλαίσιο της συνολικής κινητοποίησης προβλέπεται επίσης η ενίσχυση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με 3 εκατ. ευρώ, αποκλειστικά για την κάλυψη δαπανών που συνδέονται με την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Οι πόροι προορίζονται για τις αυξημένες ανάγκες σε προσωπικό, εξοπλισμό, μεταφορές, απολυμάνσεις, υλικά, χώρους, φύλαξη και καθημερινή επιχειρησιακή παρουσία.
«Είμαστε εδώ, δεν κρυβόμαστε»
Απαντώντας στην κριτική που ασκείται για τη διαχείριση της κατάστασης, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η πολιτική ηγεσία βρίσκεται στη Βουλή για να ακούσει τις ερωτήσεις και τις τοποθετήσεις των βουλευτών και να δώσει απαντήσεις.
«Είμαστε εδώ για να απαντήσουμε, το Υπουργείο είναι εδώ. Θα ακούσει αυτά τα οποία θα μας πείτε, θα απαντήσουμε. Και δεν κρυβόμαστε. Δίνουμε λύσεις όπου χρειαστεί με συνεργασία», ανέφερε.
Ο Θανάσης Καββαδάς επισήμανε ότι η αντιμετώπιση μιας τόσο μεταδοτικής επιζωοτίας απαιτεί συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, των περιορισμών στις μετακινήσεις και των οδηγιών των κτηνιατρικών αρχών. Η ιχνηλάτηση, οι έλεγχοι, η βιοασφάλεια, η ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων και ο απόλυτος επιχειρησιακός συντονισμός αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης.
Στόχος της συνολικής κινητοποίησης είναι να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου, να προστατευθούν οι καθαρές περιοχές και οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, να επιτευχθεί ο μηδενισμός των κρουσμάτων και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιστροφή της κτηνοτροφίας στην κανονικότητα.



