Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η κτηνιατρική υπηρεσία της Λέσβου, μετά από υπόνοια παρουσίας Αφθώδους Πυρετού σε κτηνοτροφική εκμετάλλευση στο νησί.
Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο η Αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, Αναστασίας Αντωνέλλη, «το ύποπτο κρούσμα είναι σε κτηνοτροφική εκμετάλλευση στην περιοχή Πελόπης, στη Δημοτική Ενότητα Μανταμάδου του Δήμου Δυτικής Λέσβου. Ευτυχώς το ύποπτο κρούσμα βρίσκεται σε απομονωμένη ορεινή περιοχή. Η κτηνιατρική πήρε δείγματα από τα ζώα την Κυριακή και ήδη βρίσκονται στο εργαστήριο και αναμένουμε τις απαντήσεις. Ήδη πάντως ενεργοποιήθηκαν άμεσα μέτρα περιορισμού, με στόχο να αποτραπεί η πιθανή εξάπλωση της ιδιαίτερα μεταδοτικής ζωονόσου στο υπόλοιπο νησί αλλά και στην υπόλοιπη χώρα».
Συγκεκριμένατα τα μέτρα που ανακοινώθηκαν αφορούν:
- Απαγορεύεται η έξοδος από τον Νομό Λέσβου ζώντων ζώων, καθώς και κρέατος ή πτωμάτων ζώων.
- Απαγορεύεται η μεταφορά προϊόντων με βάση το κρέας, καθώς και σπέρματος, ωαρίων ή εμβρύων ζώων ευαίσθητων ειδών.
- Δεν επιτρέπεται η μεταφορά ζωοτροφών, προβιών, δερμάτων, τριχών ή άλλων υλικών που θα μπορούσαν να μεταδώσουν τον ιό.
- Απαγορεύεται επίσης η έξοδος γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων από το νησί, εκτός αν δοθεί ειδική άδεια από τις κτηνιατρικές αρχές για ελεγχόμενη μεταφορά προς επεξεργασία που καταστρέφει τον ιό.
Η εφαρμογή των μέτρων ανατίθεται στις Κτηνιατρικές Αρχές, με τη συνδρομή της Αστυνομίας, του Λιμενικού, των Δήμων και άλλων αρμόδιων υπηρεσιών.
Παράλληλα, τονίζεται ότι όσοι παραβιάσουν τα μέτρα ή αρνηθούν να συμμορφωθούν με τις οδηγίες των αρχών διώκονται ποινικά σύμφωνα με το άρθρο 285 του Ποινικού Κώδικα, που αφορά τη διασπορά μεταδοτικών ασθενειών.
Τι είναι ο αφθώδης πυρετός
Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, ο αφθώδης πυρετός (Foot-and-Mouth Disease, FMD) είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίροι, καθώς και ορισμένα άγρια είδη).
Χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση, μέσω της άμεσης επαφής, της έμμεσης επαφής με μολυσμένα αντικείμενα οχήματα, υποδήματα, εξοπλισμό ή μέσω ανθρώπινης δραστηριότητας. Μεταδίδεται και αερογενώς γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων. Άγρια ζώα και τρωκτικά δύνανται να μεταφέρουν τον ιό από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις σε υγιείς.
Μία επιζωοτία αφθώδους πυρετού οδηγεί σε σημαντικές απώλειες της παραγωγής στις προσβεβλημένες εκμεταλλεύσεις, καθώς και σε πρόσθετες απώλειες λόγω της εφαρμογής των μέτρων εκρίζωσης.
Παράλληλα, έχει σοβαρές επιπτώσεις στο εμπόριο, εξαιτίας των περιορισμών στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων τους για την πρόληψη και τον έλεγχο της νόσου.
Όταν εμφανίζεται εστία αφθώδους πυρετού (FMD), σε ένα κράτος μέλος τότε χάνει το διεθνές καθεστώς «Ελεύθερο από Αφθώδη Πυρετό», όπως το αναγνωρίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (WOAH).
Αυτό έχει ως συνέπεια την προσωρινή αναστολή των εξαγωγών ζώων ευαίσθητων στη νόσο και προϊόντων τους προς χώρες εκτός ΕΕ και οι αρμόδιες αρχές του πληττόμενου κράτους δεν μπορούν πλέον να εκδίδουν πιστοποιητικά εξαγωγής για ζώα και ορισμένα προϊόντα που απαιτούν το καθεστώς «ελεύθερο από FMD». Τα μολυσμένα ζώα απεκκρίνουν τον ιό μέσω του σάλιου, των ρινικών εκκρίσεων, του γάλακτος, των ούρων, των κοπράνων.
Ο ιός επιβιώνει για ημέρες έως εβδομάδες στο νωπό γάλα, ειδικά όταν το pH παραμένει >6,5. Σε θερμοκρασία ψύξης (4°C) ο ιός μπορεί να παραμείνει μολυσματικός για 10–14 ημέρες ή και περισσότερο, ανάλογα με το μολυσματικό φορτίο. Στο νωπό γάλα, αδρανοποιείται με παστερίωση υψηλής θερμοκρασίας (HTST 72°C για 15 sec) στα φρέσκα τυριά επιβιώνει (π.χ. μαλακά τυριά) για εβδομάδες, λόγω υψηλού pH ενώ στα τυριά ωρίμανσης με pH <6,0 αδρανοποιείται ταχύτερα.
Δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο θεωρείται ως ένα από τα πιο επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων παγκοσμίως.
Τα μολυσμένα ζώα ενδέχεται να παραμείνουν φορείς και να αποτελέσουν δυνητική εστία περαιτέρω διασποράς του ιού.
Τα τυπικά κλινικά σημεία περιλαμβάνουν φυσαλίδες και διαβρώσεις στη στοματική κοιλότητα, στη στεφάνη της οπλής, στη μεσοδακτύλια χώρα και στον μαστό, καθώς και σοβαρή χωλότητα.