Η σημασία της βιοασφάλειας στις προβατοτροφικές μονάδες

Η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Μαγνησίας συναντήθηκε, την Τετάρτη (1/7), στο ΥπΑΑΤ, με τους υφυπουργούς, Καββαδά και Ανδριανό, παρουσία των αγροτών, κτηνοτρόφων και αλιέων της περιοχής. 

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Μαγνησίας κ. Θοδωρής Γεωργαδάκης, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι στην συνάντηση αναφερθήκαμε στα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα (φυτικής και ζωικής παραγωγής) του νομού. Όμως δεν πήραμε καμία απάντηση στα αιτήματά μας.

Μας ανέφερε ο κ. Ανδριανός ότι ετοιμάζονται να πληρώσουν αποζημιώσεις για τις ζημιές που είχαμε στο προανθικό στάδιο των καλλιεργειών, από τους ανοιξιάτικους παγετούς του 2025. Όμως οι καλλιέργειες της Μαγνησίας δεν θα είναι επιλέξιμες για το πρόγραμμα και οι παραγωγοί δεν θα αποζημιωθούν.

Ακόμη ζητήσαμε μια οικονομική στήριξη για το κριθάρι που έχει πολύ χαμηλή τιμή αλλά ούτε και αυτό το δέχτηκαν να το συζητήσουν. Είδαμε μια αδιαφορία από την ηγεσία του ΥπΑΑΤ και θα ξεκινήσουν άμεσα συσκέψεις για τον απολογισμό της συνάντησης αυτής. Δεν αποκλείουμε να υπάρξουν κινητοποιήσεις μέσα στο καλοκαίρι.

Από την πλευρά του ο κ. Γιώργος Τερζάκης, Πρόεδρος Κτηνοτρόφων Μαγνησίας, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι συζητήσαμε με τον κ. Καββαδά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι. Πήραμε υποσχέσεις αλλά όχι δεσμεύσεις.

Στην Μαγνησία έχει χαθεί το 75% του ζωικού κεφαλαίου από τις ζωονόσους. Ζητήσαμε άμεσα να καταβληθούν οι ενισχύσεις για την αγορά των ζωοτροφών του 2026. Τονίσαμε στον υφυπουργό τις αυξημένες ανάγκες που έχουν τα ζώα λόγω του εγκλεισμού τους και ζητήσαμε να καταβληθούν στους κτηνοτρόφους 50 λεπτά την ημέρα για κάθε αιγοπρόβατο και όχι τα 21 ευρώ που έδωσαν στην προηγούμενη πληρωμή γιατί αυτά τα ποσά δεν αρκούν για τη διατροφή των ζώων. Δεν πήραμε απάντηση.

Η κατάσταση στη νομαδική κτηνοτροφία είναι πολύ άσχημη, μετά την απαγόρευση των μετακινήσεων στα θερινά χειμαδιά, που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ. Μας ανέφερε ο κ. Καββαδάς ότι η απαγόρευση επιβλήθηκε από την ΕΕ λόγω των κρουσμάτων της ευλογιάς.

Επίσης, επισημάναμε ότι όσοι έχασαν τα ζώα τους, μέσα στο 2024, θα πρέπει να πληρωθούν τις ενισχύσεις μέχρι το τέλος του 2026, γιατί είναι διετής η διάρκεια της ανωτέρας βίας. Μας απάντησε ότι σχεδιάζουν να γίνει η πληρωμή για ανωτέρα βία μέχρι τα μέσα Αυγούστου.

Ζητήσαμε για το 2026 την ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος στους κτηνοτρόφους (είχαν υποσχεθεί θα την πλήρωναν το πρώτο 6μηνό του 2026) με τα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και τα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής. Μας απάντησε ότι προσπαθούν να πληρώσουν την απώλεια εισοδήματος μέχρι τέλος του έτους αλλά δεν μας είπε πότε θα το κάνουν.

Η Μαρία Γκίζα, νέα κτηνοτρόφος από τη Μαγνησία, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ήταν μια συνάντηση στην οποία δεν πήραμε κάποια απάντηση, δεν μας έδωσαν καμιά λύσεις και δεν δεσμεύτηκαν για τίποτα. Αναφέρθηκα στο πρόβλημα της αναπλήρωσης του ζωικού κεφαλαίου και ρώτησα να θα μπορούσε να γίνει πιο γρήγορα και όχι να γίνει μετά από ένα εξάμηνο χωρίς να έχουμε κανένα κρούσμα ευλογιάς.

Μου απάντησαν κατηγορηματικά δεν θα αλλάξει το πλαίσιο για το εξάμηνο πανελλαδικά από το τελευταίο κρούσμα ευλογιάς, κάτι το οποίο εντείνει την αγωνία μας για το τι θα γίνει με το εισόδημα μας. Αυτό που βλέπουμε οι κτηνοτρόφοι και μας προβληματίζει είναι ότι δεν σταματούν τα νέα κρούσματα στην χώρα μας. Ρωτάμε όσοι έχασαν τα ζώα τους πότε θα πρέπει να στήσουν τις εκτροφές ώστε να αποκτήσουν ένα εισόδημα για να ζήσουν.

Η μετακινούμενη κτηνοτροφία αποτελεί μία από τις πιο διαχρονικές μορφές εκτροφής αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, διατηρώντας μέχρι σήμερα σημαντικό ρόλο στην αξιοποίηση των φυσικών βοσκοτόπων και στη διατήρηση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας στις ορεινές περιοχές της χώρας. Παράλληλα, πρόκειται για ένα σύστημα εκτροφής που συνδέεται με την ευζωία των ζώων, τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη διατήρηση της παραδοσιακής κτηνοτροφίας, το οποίο τα τελευταία χρόνια καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες που διαμορφώνουν οι ζωονόσοι, οι περιορισμοί βιοασφάλειας και το αυξημένο κόστος παραγωγής.

Για τον τρόπο λειτουργίας της μετακινούμενης κτηνοτροφίας, τα οφέλη που εξακολουθεί να προσφέρει, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι, αλλά και τις προοπτικές του θεσμού υπό το βάρος των πρόσφατων εξελίξεων, μιλήσαμε με τον ζωοτέχνη της Ομάδας Παραγωγών Γαλακτοκομικών του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Βοΐου Κοζάνης, κ. Ιωάννη Χασιώτη.

Η μετακινούμενη κτηνοτροφία βασίζεται στην αξιοποίηση των θερινών βοσκοτόπων

Όπως εξηγεί ο κ. Χασιώτης, η μετακινούμενη κτηνοτροφία στην Ελλάδα βασίζεται στο ημινομαδικό σύστημα εκτροφής, σύμφωνα με το οποίο οι κτηνοτρόφοι διατηρούν μόνιμες εγκαταστάσεις στις πεδινές περιοχές κατά τους χειμερινούς μήνες και, από τα μέσα Μαΐου έως περίπου τα τέλη Οκτωβρίου, μετακινούν τα κοπάδια τους στις ορεινές ζώνες, προκειμένου να αξιοποιήσουν τους θερινούς βοσκότοπους. «Ο λόγος που γίνεται η μετακίνηση από πάντα ήταν η εξεύρεση τροφής για τα ζώα», αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η φυσική βόσκηση αποτελεί τον βασικό λόγο διατήρησης του συγκεκριμένου συστήματος εκτροφής μέχρι και σήμερα.

Η μετακίνηση, όπως σημειώνει, δεν περιορίζεται μόνο στην εξασφάλιση διαθέσιμης βοσκής. Τα ζώα μεταφέρονται σε περιοχές με ηπιότερες θερμοκρασίες κατά τους θερινούς μήνες, γεγονός που περιορίζει το θερμικό στρες, μειώνει την καταπόνησή τους από τη ζέστη και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες εκτροφής. Παράλληλα, οι μετακινούμενες εκτροφές βασίζονται κυρίως σε αυτόχθονες φυλές αιγοπροβάτων, οι οποίες είναι προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της εκτατικής βόσκησης. «Ένα βελτιωμένο ζώο, αν το ανεβάσεις στο βουνό, θα πρέπει να συνεχίσεις να το ταΐζεις και εκεί. Ουσιαστικά δεν κερδίζεις κάτι», επισημαίνει, εξηγώντας ότι οι αυτόχθονες φυλές είναι εκείνες που μπορούν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τη διαθέσιμη φυσική βλάστηση των ορεινών βοσκοτόπων.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στην περιοχή του Βοΐου, όπου εξακολουθούν να μετακινούνται κοπάδια από άλλες περιοχές της χώρας κατά τη θερινή περίοδο. Σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, στην περιοχή οι μετακινούμενες εκτροφές αφορούν αποκλειστικά ποίμνια αιγών,  προέρχονται κυρίως από την Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας και μεταφέρονται κάθε καλοκαίρι στους ορεινούς βοσκότοπους της περιοχής.

Μέχρι πριν από δύο χρόνια, πριν από την εμφάνιση των σοβαρών ζωονόσων που οδήγησαν σε αυστηρότερους περιορισμούς στις μετακινήσεις, αρκετοί κτηνοτρόφοι πραγματοποιούσαν ακόμη και τη φθινοπωρινή επιστροφή των κοπαδιών πεζή. «Μιλάμε για διαδρομές σχεδόν 200 χιλιομέτρων, που για ορισμένους χρειάζονταν περίπου δεκαπέντε ημέρες για να ολοκληρωθούν», αναφέρει. Σήμερα, ωστόσο, οι ανοιξιάτικες μετακινήσεις πραγματοποιούνται πλέον με φορτηγά, καθώς την περίοδο αυτή τα ζώα βρίσκονται ακόμη σε γαλακτοπαραγωγή και απαιτούν καθημερινή άμελξη.

Η φυσική βόσκηση μειώνει το κόστος και ενισχύει την ευζωία των ζώων

Σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, το σημαντικότερο πλεονέκτημα της μετακινούμενης κτηνοτροφίας παραμένει η αξιοποίηση της φυσικής βλάστησης, καθώς οι κτηνοτρόφοι μπορούν να καλύπτουν σημαντικό μέρος των διατροφικών αναγκών των ζώων μέσω της βόσκησης, μειώνοντας σημαντικά το κόστος αγοράς ζωοτροφών.

Παράλληλα, η μεταφορά των κοπαδιών στις ορεινές περιοχές συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ευζωίας τους, καθώς οι χαμηλότερες θερμοκρασίες περιορίζουν το θερμικό στρες που προκαλεί η θερινή ζέστη. Τα οφέλη αυτά αποτυπώνονται και στην παραγωγή γάλακτος. «Το πρώτο διάστημα μετά την άνοδο στους θερινούς βοσκότοπους υπάρχει συνήθως αύξηση της παραγωγής γάλακτος», σημειώνει, εξηγώντας ότι τα ζώα βρίσκονται σε ευνοϊκότερες κλιματολογικές συνθήκες και έχουν στη διάθεσή τους άφθονη φυσική βοσκή, σε αντίθεση με τις πεδινές περιοχές όπου η θερινή ξηρασία έχει περιορίσει σημαντικά τη διαθέσιμη βλάστηση.

Παρότι οι αυτόχθονες φυλές δεν χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις, η φυσική βόσκηση συνδέεται και με καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά του παραγόμενου γάλακτος. «Η βόσκηση προσφέρει πολλά καλά χαρακτηριστικά στο γάλα. Αυτό έχει αποδειχθεί και από σχετικές μελέτες. Δυστυχώς όμως αυτή η ποιότητα δεν πληρώνεται», υπογραμμίζει. Τα οφέλη της μετακινούμενης κτηνοτροφίας, ωστόσο, δεν περιορίζονται μόνο στην παραγωγή γάλακτος. Η συνεχής βόσκηση συμβάλλει στη διατήρηση των φυσικών βοσκοτόπων, περιορίζει τη συσσώρευση καύσιμης ύλης και λειτουργεί προληπτικά απέναντι στην εκδήλωση και την εξάπλωση πυρκαγιών.

Επιπλέον, η εποχική παρουσία των μετακινούμενων κτηνοτρόφων αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη ζωή των ορεινών χωριών. «Οι άνθρωποι αυτοί επιστρέφουν στα χωριά καταγωγής τους. Με έναν τρόπο τα χωριά ζωντανεύουν ξανά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι η μετακινούμενη κτηνοτροφία συμβάλλει όχι μόνο στην παραγωγή, αλλά και στη διατήρηση της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής των ορεινών περιοχών.

Οι δυσκολίες της μετακίνησης και οι σύγχρονες προκλήσεις

Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα που εξακολουθεί να προσφέρει, η μετακινούμενη κτηνοτροφία συνοδεύεται και από μια σειρά δυσκολιών, οι οποίες έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Όπως εξηγεί ο κ. Χασιώτης, οι περισσότεροι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι διαθέτουν πρόχειρες εγκαταστάσεις στους θερινούς βοσκότοπους, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους στα έντονα καιρικά φαινόμενα. «Ο καιρός είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Μια δυνατή μπόρα ή ένας κεραυνός μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στις εγκαταστάσεις και στα ζώα», σημειώνει.

Στις δυσκολίες αυτές προστίθενται οι ζημιές από άγρια ζώα, αλλά και η απομακρυσμένη θέση πολλών θερινών μονάδων, καθώς αρκετές βρίσκονται σε περιοχές με δύσκολη πρόσβαση, γεγονός που δυσχεραίνει τόσο την καθημερινή διαχείριση των εκτροφών όσο και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.

Παράλληλα, σημαντική πρόκληση αποτελεί και το κόστος της μετακίνησης των κοπαδιών. Ωστόσο, ως προς τη διαθεσιμότητα των θερινών βοσκοτόπων, η εικόνα σήμερα είναι διαφορετική σε σχέση με παλαιότερες δεκαετίες. «Σήμερα η διαθέσιμη βόσκηση όχι μόνο φτάνει, αλλά περισσεύει για τα μετακινούμενα κοπάδια», τονίζει.

Όπως εξηγεί, όταν ο αριθμός των μετακινούμενων ζώων ήταν σημαντικά μεγαλύτερος, η διαθέσιμη βλάστηση δεν επαρκούσε μέχρι το τέλος της θερινής περιόδου, με αποτέλεσμα ορισμένοι κτηνοτρόφοι να πραγματοποιούν ακόμη και δεύτερη μετακίνηση μέσα στο καλοκαίρι, αναζητώντας νέους βοσκότοπους. Αντίθετα, σήμερα η σημαντική μείωση των μετακινούμενων κοπαδιών έχει αλλάξει την εικόνα αυτή, με αποτέλεσμα στις περισσότερες περιοχές να υπάρχει πλέον επάρκεια φυσικής βοσκή

Οι ζωονόσοι αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν αβεβαιότητα για το μέλλον

Εκεί όπου, σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, εντοπίζεται πλέον η μεγαλύτερη πρόκληση για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία είναι οι περιορισμοί που επιβάλλονται εξαιτίας των ζωονόσων και ιδιαίτερα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Η αδυναμία μετακίνησης προς τους θερινούς βοσκότοπους ανατρέπει τον τρόπο λειτουργίας των συγκεκριμένων εκτροφών, καθώς οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται να διατηρούν τα ζώα στις μόνιμες εγκαταστάσεις τους και να καλύπτουν τις διατροφικές τους ανάγκες με αγοραζόμενες ζωοτροφές.

Παράλληλα, τα ζώα παραμένουν εκτεθειμένα στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, γεγονός που αυξάνει το θερμικό στρες και επηρεάζει αρνητικά την παραγωγικότητά τους. Όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη αλλαγή είναι ακόμη πιο δύσκολη για τις αυτόχθονες φυλές που έχουν εξελιχθεί ώστε να εκτρέφονται σε εκτατικά συστήματα βόσκησης.

«Δεν μπορεί ένα ζώο που έχει μάθει να ζει σε εκτατική εκτροφή να περιοριστεί απότομα μέσα σε μια σταβλική εγκατάσταση. Επιπλέον, οι συγκεκριμένες φυλές δεν είναι γενετικά φτιαγμένες για να αποδώσουν όπως οι φυλές υψηλών αποδόσεων σε ένα εντατικό σύστημα», επισημαίνει. Εκτιμά ότι αρκετοί μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι ενδέχεται να οδηγηθούν ακόμη και στη μείωση ή την εγκατάλειψη των εκτροφών τους.

«Εγώ θεωρώ ότι πολλά κοπάδια θα πουληθούν για σφαγή», αναφέρει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι συγκεκριμένες αυτόχθονες φυλές δεν μπορούν να αποδώσουν σε ένα εντατικό σύστημα εκτροφής όπως οι φυλές υψηλών αποδόσεων. Όπως εκτιμά, η μετακινούμενη κτηνοτροφία δύσκολα θα εκλείψει πλήρως, ωστόσο αναμένει σημαντική συρρίκνωσή της τα επόμενα χρόνια. «Δεν θα μηδενιστεί, αλλά θεωρώ ότι θα περιοριστεί πάρα πολύ», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι, πέρα από τις οικονομικές δυσκολίες, οι περιορισμοί που επιβάλλονται για λόγους βιοασφάλειας επηρεάζουν πλέον καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου συστήματος εκτροφής.

Όπως διευκρινίζει, σήμερα δεν υπάρχουν μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι μεταξύ των μελών του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Βοΐου. Ωστόσο, ο συνεταιρισμός συνεργάζεται κατά καιρούς με μετακινούμενους κτηνοτρόφους από τους οποίους συγκεντρώνει γάλα μέσω της Ομάδας Παραγωγών που διαθέτει. Οι εν λόγω μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι προέρχονται  από την ευρύτερη περιοχή της Λάρισας και τη Συκιά Χαλκιδικής και μεταφέρουν τα κοπάδια τους στην ευρύτερη περιοχή του Βοΐου, αξιοποιώντας τους θερινούς βοσκότοπους της περιοχής.

Σε μείζον ζήτημα βιωσιμότητας εξελίσσεται η κατάσταση για τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους της ελληνικής υπαίθρου και ιδιαίτερα της Ηπείρου, καθώς οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των κοπαδιών απειλούν όχι μόνο μια παραγωγική δραστηριότητα αλλά και έναν ολόκληρο τρόπο ζωής, με βαθιές ιστορικές και πολιτισμικές ρίζες με τα σαρακατσάνικα κονάκια και τις «καλύβες» των Βλάχων.

Από τη Σαμαρίνα και τους Καλαρρύτες έως την Μπαλντούμα, τη Φούρκα, το Περιστέρι, τα Θεοδώριανα και το Ματσούκι, η μετακινούμενη κτηνοτροφία εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στα ορεινά της Ηπείρου, της Δυτικής Μακεδονίας και της Θεσσαλίας.

Εκατοντάδες χρόνια τώρα, οι κτηνοτρόφοι ακολουθούν τις ίδιες διαδρομές, μεταφέροντας τα κοπάδια τους από τα χειμαδιά προς τα ορεινά βοσκοτόπια κατά τη θερινή περίοδο – παλαιότερα μαζί με το βιος τους με άλογα και μουλάρια και σήμερα με αυτοκίνητα. Η διαδικασία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια παραγωγική πρακτική αλλά μια παράδοση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι ζητούν να παραμείνει ζωντανή.

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΑΜΕΣΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Ωστόσο, οι απαγορεύσεις των μετακινήσεων εξαιτίας των ζωονόσων και των σχετικών κοινοτικών κανονισμών αλλά και η δυσπιστία της ΕΕ μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, έχουν δημιουργήσει μία άνευ προηγουμένου ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας.

Στο πλαίσιο του 5ου Cantina Academy στα Ιωάννινα, ο πρόεδρος της Ένωσης Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου, Γιάννης Δεκόλης, απηύθυνε έκκληση προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ν΄ αρθούν τα περιοριστικά μέτρα ώστε να μπορέσουν τα κοπάδια ν’ ανέβουν στα βουνά. Κι αυτό διότι, ανεξάρτητα από τις λογικές γραφειοκρατών και τα προβλήματα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ υπάρχουν όντως παραγωγοί, που συνεχίζουν να μετακινούν τα κοπάδια τους περνώντας δυο και τρεις νομούς κι επιβαρύνονται με μεγάλο κόστος λόγω της ανόδου των τιμών των καυσίμων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα μετακινούμενοι παραγωγοί της Θεσπρωτίας, οι οποίοι υπό κανονικές συνθήκες περνούν στον νομό Ιωαννίνων και μερικοί καταλήγουν στη Σαμαρίνα Γρεβενών, η οποία φέτος μοιάζει … γυμνή από κοπάδια και βελάσματα ζώων.

ΦΡΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, επιχείρησε να εξηγήσει τη λογική πίσω από τα περιοριστικά μέτρα, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται για πολιτική επιλογή αλλά για υποχρέωση, που απορρέει από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. «Κανένας δεν ξυπνάει εδώ και λέει “θα κρατήσουμε τα ζώα εκεί που βρίσκονται, δεν θα τα αφήσουμε να πάνε στα βουνά”», ανέφερε χαρακτηριστικά μιλώντας στο Μέτσοβο, εξηγώντας ότι οι περιορισμοί εφαρμόζονται προκειμένου να προστατευτούν περιοχές που παραμένουν απαλλαγμένες από κρούσματα. Ο υπουργός άφησε ανοιχτό ένα παράθυρο μεγαλύτερης ευελιξίας ειδικά για την Ήπειρο, εξαιτίας της έλλειψης κρουσμάτων στις περισσότερες περιοχές, εξαντλώντας το περιθώριο που δίνει η νομοθεσία.

ΚΟΣΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΣ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει πράσινο φως από την Κοινότητα. Από τη μία πλευρά υπάρχει ο φόβος για την εξάπλωση της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού. Από την άλλη πλευρά, όμως, οι κτηνοτρόφοι που διαθέτουν υγιή κοπάδια αδυνατούν να αντέξουν το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία των εκμεταλλεύσεών τους, την ώρα που ήδη το κόστος ενέργειας είναι υψηλό.

Ο κ. Γιάννης Δεκόλης υπογράμμισε ότι η κατάσταση αφορά όχι μόνο στην επιβίωση των επαγγελματιών αλλά και την προστασία σημαντικών ντόπιων ελληνικών φυλών ζώων. Πολλές από αυτές ως αποτέλεσμα μακροχρόνιας προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες των ορεινών περιοχών, κινδυνεύουν να χαθούν εάν διακοπεί η φυσική διαδικασία μετακίνησης και βόσκησης. 

Η ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

«Πρέπει να υπάρξει απόφαση ώστε οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι ν΄ανέβουν με τα κοπάδια στα βουνά. Κοπάδια που έμειναν πέρυσι χωρίς ν΄ ανέβουν στο βουνό, αρρώστησαν. Αρκετά απ’ αυτά τα ζώα θανατώθηκαν. Δεν πρέπει να χάσουμε άλλο κοπάδι ούτε μετακινούμενο κτηνοτρόφο. Χρειάζεται να παραμείνουν και να τα διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού. Και ταυτόχρονα να δώσουμε και κίνητρα σε νέους ανθρώπους να συνεχίσουν τη μετακινούμενη κτηνοτροφία με νέους όρους: να μπορέσουν να δώσουν κίνητρα και για αγροτουρισμό. Χρειαζόμαστε υποδομές αλλιώς η μετακινούμενη κτηνοτροφία θα σταματήσει με ό, τι αυτό συνεπάγεται για το επάγγελμα, για τη βιοποικιλότητα, για τις ελληνικές φυλές ζώων», μας ανέφερε ο κ. Γιάννης Δεκόλης. Πράγματι, η παρουσία των κοπαδιών στα βουνά είναι γνωστό πως περιορίζει τη συσσώρευση ξηρής βλάστησης και μειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών αλλά κι αναγέννησης των δασικών οικοσυστημάτων.

ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΕΙ ΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ

Επομένως, κάθε μέρα περιορισμών και καθυστέρησης επιβαρύνει οικονομικά τους κτηνοτρόφους, θέτει θέμα βιωσιμότητας των μονάδων και αποτελεί κίνδυνο τη βιοποικιλότητα. Πάνω απ΄ όλα εξαντλεί τα ζώα λόγω θερμικού στρες και απειλεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση μιας δραστηριότητας, που αποτελεί ζωντανό κύτταρο ιστορίας και ανάπτυξης της ελληνικής υπαίθρου. Το ζητούμενο πλέον είναι να πειστεί και η ΕΕ για την ισορροπία ανάμεσα στην αναγκαία προστασία του ζωικού κεφαλαίου και στη διατήρηση μιας παράδοσης που συνεχίζει να στηρίζει ανθρώπους, περιοχές και ολόκληρα οικοσυστήματα κι αποτελεί κομμάτι του ελληνικού πολιτισμού, που βαστούν ακόμη στις πλάτες τους, κυρίως Βλάχοι και Σαρακατσαναίοι παραγωγοί.

Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Κοζάνης και ιδιαίτερα της περιοχής του Βοΐου, όπου η εκτροφή αιγοπροβάτων εξακολουθεί να αποτελεί βασική οικονομική δραστηριότητα για πολλές οικογένειες. Ωστόσο, η φετινή χρονιά εξελίσσεται κάτω από τη σκιά των περιορισμών που εξακολουθεί να επιβάλλει η ευλογιά των αιγοπροβάτων, επηρεάζοντας τόσο την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων όσο και τη λειτουργία της αγοράς. Την ίδια στιγμή, η αυξημένη ζήτηση για γάλα και οι ικανοποιητικές τιμές παραγωγού αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για τον κλάδο, παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να προκαλούν οι ζωονόσοι.

Την εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα στην περιοχή ανέλυσε στον ΑγροΤύπο ο ζωοτέχνης κ. Ιωάννης Χασιώτης, της Ομάδας Παραγωγών Γάλακτος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού (ΑΚΣ) Βοΐου Κοζάνης.  

Ισχυρή αιγοπροβατοτροφική περιοχή 

Η Κοζάνη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές αιγοπροβατοτροφίας της χώρας, ενώ, πέρα από τις εκτροφές αιγοπροβάτων, διαθέτει και σημαντική βοοτροφία κρεοπαραγωγικής κατεύθυνσης. Σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, ο συνολικός πληθυσμός των αιγοπροβάτων στον νομό υπολογίζεται περίπου στις 250.000, ενώ ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της περιοχής του Βοΐου και της Βλάστης αποτελεί η παρουσία μεγάλου αριθμού μετακινούμενων κοπαδιών, τα οποία κάθε χρόνο ανεβαίνουν από τη Θεσσαλία στα ορεινά βοσκοτόπια.

Ωστόσο, φέτος η εικόνα διαφοροποιήθηκε πλήρως. «Φέτος δεν ήρθε κανένα μετακινούμενο κοπάδι λόγω της απαγόρευσης που ισχύει εξαιτίας της ευλογιάς», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι αυτό δημιούργησε σημαντικό κενό και στον συνεταιρισμό, καθώς μέρος του γάλακτος που συγκεντρωνόταν προερχόταν από μετακινούμενους κτηνοτρόφους.

Η ευλογιά συνεχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητα των εκτροφών

Το πρόσφατο επιβεβαιωμένο κρούσμα ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην περιοχή των Σερβίων, κοντά στη λίμνη Πολυφύτου, επανέφερε στο προσκήνιο τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι της Κοζάνης. Όπως εξήγησε ο ζωοτέχνης, το νέο περιστατικό εμφανίστηκε έπειτα από περίπου οκτώ μήνες χωρίς κρούσμα στον νομό Κοζάνης, γεγονός που ουσιαστικά ανέκοψε την πορεία επιστροφής στην κανονικότητα. Παρότι η περιοχή είχε παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς νέο περιστατικό, δεν είχε ακόμη εξέλθει από την απαγορευμένη ζώνη, με αποτέλεσμα αρκετοί περιορισμοί να εξακολουθούν να ισχύουν. «Είχαμε οκτώ μήνες χωρίς κρούσμα στον νομό, όμως τώρα ουσιαστικά ξαναγυρίζουμε πίσω», ανέφερε.

Παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη εκτροφή ήταν μικρή και τα ζώα θανατώθηκαν άμεσα, οι περιορισμοί παραμένουν σε ισχύ, με σημαντικότερη συνέπεια τη συνεχιζόμενη απαγόρευση της βόσκησης, ενώ εξακολουθούν να εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα στις μετακινήσεις ζώων, γάλακτος και ζωοτροφών. Παράλληλα, η περιοχή γύρω από το κρούσμα βρίσκεται σε ζώνη επιτήρησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η απαγόρευση της βόσκησης αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο παράγοντα αύξησης του κόστους παραγωγής. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η απαγόρευση της βόσκησης. Εκεί ανεβαίνει πραγματικά το κόστος παραγωγής», τόνισε. Όπως εξήγησε, το παραγωγικό σύστημα της περιοχής βασίζεται στη μικτή εκτροφή, με τα ζώα να παραμένουν σταβλισμένα τους χειμερινούς μήνες και στη συνέχεια να αξιοποιούν τους φυσικούς βοσκότοπους. Η αδυναμία χρήσης των βοσκοτόπων οδηγεί σε αυξημένη κατανάλωση ζωοτροφών και συνεπώς σε μεγαλύτερο κόστος για τις εκμεταλλεύσεις.

Παράλληλα, σημαντικές δυσκολίες εξακολουθούν να προκαλούν οι διαδικασίες που απαιτούνται για τις σφαγές. Όπως εξήγησε, πριν από κάθε σφαγή πραγματοποιούνται δειγματοληψίες και εργαστηριακοί έλεγχοι, ενώ η υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών έχει οδηγήσει σε μεγάλες καθυστερήσεις. «Υπήρχαν κτηνοτρόφοι που έσφαξαν τα αρνιά τους τον Ιούνιο, ενώ είχαν γεννηθεί τον Δεκέμβριο», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το μέγεθος του προβλήματος που δημιουργήθηκε ιδιαίτερα την περίοδο του Πάσχα.

Οι καθυστερήσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να χαθεί σημαντική ποσότητα γάλακτος, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις περιορίστηκε αισθητά και η διάρκεια της γαλακτικής περιόδου των ζώων. Αναφερόμενος στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, επισήμανε ότι πλέον η διαδικασία εξαρτάται από την επιδημιολογική εικόνα ολόκληρης της χώρας. «Πρέπει να περάσουν έξι μήνες χωρίς κρούσμα σε όλη την επικράτεια για να μπορέσει να ξεκινήσει η ανασύσταση», εξήγησε.

Αυξημένη ζήτηση για γάλα και ικανοποιητικές τιμές παραγωγού

Παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να δημιουργούν οι περιορισμοί λόγω ευλογιάς, η εικόνα της αγοράς γάλακτος παρουσιάζει σήμερα σαφώς πιο θετικά χαρακτηριστικά. Ο κ. Χασιώτης σημείωσε ότι οι τιμές παραγωγού βρίσκονται σε ικανοποιητικά επίπεδα, με το πρόβειο γάλα να πληρώνεται μέσω του συνεταιρισμού από 1,60 έως 1,65 ευρώ ανά κιλό, ενώ το γίδινο διαμορφώνεται περίπου στο 1 ευρώ ανά κιλό.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, σε αντίθεση με όσα συχνά αναφέρονται, το κόστος των ζωοτροφών δεν έχει αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, καθώς οι τιμές των δημητριακών και της μηδικής παραμένουν σχετικά συγκρατημένες. Όπως εξήγησε, μεγαλύτερη πίεση είχε ασκηθεί το προηγούμενο διάστημα από το ενεργειακό κόστος, το οποίο όμως εμφανίζει πλέον τάσεις αποκλιμάκωσης.

Την ίδια στιγμή, η ζήτηση για αιγοπρόβειο γάλα παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. «Η ζήτηση για γάλα είναι μεγάλη. Όσο γάλα και να είχαμε, θα υπήρχε απορρόφηση, ενώ οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα», ανέφερε.

Ο ίδιος επισήμανε ακόμη ότι, παρά τις συνέπειες των ζωονόσων, το ζωικό κεφάλαιο στην περιοχή δεν έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με πριν από μία δεκαετία. Αντίθετα, εκείνο που παρουσιάζει σταθερή μείωση είναι ο αριθμός των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, καθώς αρκετοί παραγωγοί εγκαταλείπουν το επάγγελμα λόγω μεγάλης ηλικίας και έλλειψης διαδοχής.

Συλλογική διάθεση γάλακτος και στήριξη των μικρών παραγωγών

Ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Βοΐου διαθέτει συνολικά περίπου 150 μέλη, ενώ η Ομάδα Παραγωγών Γάλακτος αριθμεί σήμερα 27 κτηνοτρόφους. Η ετήσια συγκέντρωση γάλακτος ανέρχεται περίπου στους 500 τόνους, έναντι περίπου 200 τόνων πριν από δύο χρόνια, γεγονός που αποτυπώνει τη σημαντική ανάπτυξη της ομάδας.

Το γάλα συγκεντρώνεται στις εγκαταστάσεις του συνεταιρισμού και στη συνέχεια διατίθεται σε γαλακτοβιομηχανία, ενώ όλοι οι παραγωγοί αμείβονται με ενιαία τιμή, ανεξάρτητα από το μέγεθος της εκμετάλλευσής τους. «Στόχος μας είναι να στηρίζουμε κυρίως τους μικρούς παραγωγούς, ώστε να πληρώνονται με την ίδια τιμή που πληρώνεται και ένας μεγάλος παραγωγός», υπογράμμισε.

Όπως εξήγησε, πολλοί από τους συνεργαζόμενους κτηνοτρόφους δραστηριοποιούνται σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου χωρίς τον συνεταιρισμό θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη ή ακόμη και ασύμφορη η διάθεση του γάλακτός τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν δεν υπήρχε το πρόβλημα της ευλογιάς, η φετινή χρονιά θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία από τις καλύτερες των τελευταίων ετών για την αιγοπροβατοτροφία της περιοχής.

Κλείνοντας, ο κ. Χασιώτης εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις προοπτικές του κλάδου, υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεπεραστεί το πρόβλημα των ζωονόσων. «Εάν ξεκαθαρίσει η κατάσταση με τις ζωονόσους, πιστεύω ότι το μέλλον της αιγοπροβατοτροφίας μπορεί να είναι λαμπρό. Είναι ένας κλάδος που μπορεί να κρατήσει κόσμο στην ύπαιθρο και έχει πραγματική αξία παραγωγής, ανεξάρτητα από τις επιδοτήσεις», κατέληξε.

Η κτηνοτροφία στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια σύνθετη κρίση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στις ζωονόσους ή στο αυξημένο κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Δημόπουλο, πρόεδρο του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Καβάλας και μέλος του συντονισμού των κτηνοτροφικών συλλόγων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τα προβλήματα συσσωρεύονται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία και έχουν οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου και των εκμεταλλεύσεων. Όπως επισημαίνει στον ΑγροΤύπο, η εικόνα που καταγράφεται στην Καβάλα είναι αντίστοιχη με αυτή που συναντάται σε Ξάνθη, Ροδόπη και Δράμα, καθώς οι κτηνοτρόφοι της περιοχής αντιμετωπίζουν κοινές δυσκολίες και λειτουργούν συντονισμένα μέσα από κοινές παρεμβάσεις και διεκδικήσεις.

Η μεγάλη μείωση του ζωικού κεφαλαίου 

Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία που παραθέτει ο κ. Δημόπουλος αφορά τη δραματική μείωση των αιγοπροβάτων στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Όπως αναφέρει, το 2015 στην Περιφέρεια καταγράφονταν περίπου 1.215.000 αιγοπρόβατα, ενώ σήμερα ο αριθμός τους έχει περιοριστεί σε περίπου 507.000 ζώα.

Πρόκειται για μια μείωση που δεν οφείλεται αποκλειστικά στις ζωονόσους. Σύμφωνα με τον ίδιο, χιλιάδες ζώα σφαγιάστηκαν, πολλά κοπάδια πουλήθηκαν σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ σημαντικός αριθμός κτηνοτρόφων εγκατέλειψε οριστικά το επάγγελμα. «Δεν είναι ότι ο ίδιος κτηνοτρόφος μείωσε απλώς το κοπάδι του. Πολλοί σταμάτησαν εντελώς, άλλοι πούλησαν τα ζώα τους και άλλοι αναγκάστηκαν να στραφούν σε διαφορετικές δραστηριότητες», σημειώνει.

Ο κ. Δημόπουλος επισημαίνει ότι η συρρίκνωση δεν ξεκίνησε με την πρόσφατη κρίση της ευλογιάς. Όπως αναφέρει, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης βρέθηκε επανειλημμένα αντιμέτωπη με σοβαρές ζωονόσους ήδη από το 2013 και το 2014, όταν καταγράφηκαν κρούσματα ευλογιάς και καταρροϊκού πυρετού, ενώ το 2015 ακολούθησε η οζώδης δερματίτιδα των βοοειδών. Κατά τον ίδιο, οι συνεχείς αυτές υγειονομικές κρίσεις επιβάρυναν σημαντικά την κτηνοτροφία της περιοχής, πολύ πριν εμφανιστούν τα σημερινά προβλήματα.

Παράλληλα, εκτιμά ότι οι αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις της Περιφέρειας έχουν μειωθεί περίπου στο μισό, καθώς από 8.000-8.500 μονάδες έχουν απομείνει περίπου 4.000. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, στα βοοειδή η μείωση είναι σαφώς μικρότερη, καθώς το ζωικό κεφάλαιο παραμένει κοντά στις 100.000 κεφαλές, παρουσιάζοντας υποχώρηση της τάξης του 5%-6%.

Οι ανισότητες της ΚΑΠ 

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας στις αποφάσεις που εφαρμόστηκαν από το 2015 και μετά στο πλαίσιο της ΚΑΠ. Όπως εξηγεί, η αντιστοίχιση βοσκοτόπων και ζωικών μονάδων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη ήταν σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας.

Συγκεκριμένα, για την ίδια ζωική μονάδα ένας κτηνοτρόφος της περιοχής λάμβανε περίπου 3 στρέμματα βοσκοτόπου, όταν στην Ήπειρο η αντιστοίχιση έφτανε τα 4,6 στρέμματα και στην Κρήτη τα 5,7 στρέμματα. Αυτή η διαφοροποίηση, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρέασε όχι μόνο τα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης αλλά και μια σειρά άλλων παρεμβάσεων, όπως το πρασίνισμα, τα οικολογικά σχήματα και τις βιολογικές ενισχύσεις. «Με τα ίδια ζώα, ο ένας κτηνοτρόφος βρισκόταν σε εντελώς διαφορετική θέση από τον άλλο. Οι απώλειες δεν ήταν θεωρητικές. Μεταφράζονταν κάθε χρόνο σε χιλιάδες ευρώ», υποστηρίζει.

Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας υποστηρίζει ότι οι διαφοροποιήσεις αυτές επηρέασαν άμεσα την αξία των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης. Όπως εξηγεί, η αντιστοίχιση λιγότερων στρεμμάτων βοσκοτόπου ανά ζωική μονάδα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη οδήγησε σε διαφορετική αφετηρία κατά τον υπολογισμό των δικαιωμάτων και στη συνέχεια στη διαδικασία της σύγκλισης. Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή είχε αλυσιδωτές συνέπειες όχι μόνο στη βασική ενίσχυση αλλά και στο πρασίνισμα που εφαρμοζόταν έως το 2022, καθώς και στα σημερινά οικολογικά σχήματα, όπου η ενίσχυση υπολογίζεται επίσης ανά στρέμμα βοσκοτόπου.

Στην ίδια λογική εντάσσει και τις αλλαγές στην εξισωτική αποζημίωση. Όπως αναφέρει, κτηνοτρόφοι που στο παρελθόν λάμβαναν 5.000 έως 7.000 ευρώ ετησίως, σήμερα συχνά περιορίζονται σε ποσά κοντά στα 1.800 ευρώ, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλειες αρκετών χιλιάδων ευρώ κάθε χρόνο για μια μεσαία εκμετάλλευση. Κατά τον ίδιο, η μείωση αυτή επηρέασε καθοριστικά την οικονομική βιωσιμότητα πολλών μονάδων, ιδιαίτερα σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές.

Ευλογιά: Η ζωονόσος που επιτάχυνε την κρίση

Αν και τα προβλήματα προϋπήρχαν, η ευλογιά των αιγοπροβάτων λειτούργησε ως καταλύτης. Σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο, η Α. Μακεδονία - Θράκη συγκαταλέγεται στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από τη νόσο, με τις απώλειες να υπολογίζονται σε περίπου 200.000 ζώα. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος αντικατάστασης των παραγωγικών ζώων. Όπως αναφέρει, παρότι για ορισμένες κατηγορίες ζώων προβλέπονται υψηλότερα ποσά, ο μέσος όρος αποζημίωσης διαμορφώνεται περίπου στα 150 ευρώ ανά ζώο, όταν η αξία αγοράς ενός παραγωγικού ζώου είναι συχνά σημαντικά υψηλότερη.

Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτηρίζει την κατάσταση στην περιοχή του Νέστου, όπου, όπως αναφέρει, σφαγιάστηκαν περισσότερα από 45 παραγωγικά κοπάδια. «Σε πολλές περιπτώσεις δεν χάθηκαν απλώς ζώα. Χάθηκαν παραγωγικές μονάδες που λειτουργούσαν επί δεκαετίες», τονίζει.

Ο κ. Δημόπουλος εκφράζει έντονο προβληματισμό για το ύψος των αποζημιώσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική αξία των παραγωγικών ζώων που θα πρέπει να αντικατασταθούν. Παράλληλα, επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο επανασύστασης των κοπαδιών, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για το μέλλον πολλών εκτροφών.

Ακόμα, εκφράζει επιφυλάξεις για τα μέχρι σήμερα μέτρα επανασύστασης των κοπαδιών, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί μετακίνησης και αβεβαιότητα σχετικά με τις προϋποθέσεις συμμετοχής των πληγέντων παραγωγών. Κατά τον ίδιο, χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη και επαρκή χρηματοδότηση της επανεκκίνησης των εκτροφών, πολλοί παραγωγοί δύσκολα θα επιστρέψουν στην κτηνοτροφική δραστηριότητα. «Όταν σφάζονται παραγωγικά ζώα, δεν αρκεί μια αποζημίωση. Πρέπει να μπορεί ο άνθρωπος να ξαναστήσει το κοπάδι του», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Υψηλό κόστος παραγωγής, ελλιπείς έλεγχοι και αποθάρρυνση των νέων

Στην ήδη δύσκολη κατάσταση προστίθεται και το αυξημένο κόστος λειτουργίας των μονάδων. Ο κ. Δημόπουλος υπολογίζει ότι το ημερήσιο κόστος διατροφής και διαχείρισης ενός ζώου κυμαίνεται περίπου στο 1 έως 1,5 ευρώ, ενώ παράλληλα οι κτηνοτρόφοι επιβαρύνονται με αυξημένες δαπάνες για εργασία, καύσιμα, εξοπλισμό και ζωοτροφές.

Παρότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος κινείται σήμερα σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, φτάνοντας περίπου στο 1,60 ευρώ το κιλό, ο κ. Δημόπουλος υποστηρίζει ότι πολλές εκμεταλλεύσεις δεν έχουν ακόμη ανακτήσει τις απώλειες που συσσωρεύτηκαν την προηγούμενη δεκαετία. Όπως σημειώνει, το 2019 οι παραγωγοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με τιμές που είχαν υποχωρήσει ακόμη και στα 75 λεπτά το κιλό, γεγονός που προκάλεσε σοβαρή οικονομική πίεση σε πολλές μονάδες. Κατά τον ίδιο, οι συνέπειες εκείνης της περιόδου εξακολουθούν να επηρεάζουν τη βιωσιμότητα αρκετών εκμεταλλεύσεων, παρά τη βελτίωση που καταγράφεται σήμερα στην αγορά του γάλακτος.

Την ίδια στιγμή, εκφράζει παράπονα για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, υποστηρίζοντας ότι οι πραγματικοί παραγωγοί συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα σύστημα που δεν αντιμετωπίζει επαρκώς τις στρεβλώσεις. «Ο έλεγχος είναι το πρώτο και βασικό. Αν δεν λειτουργήσει σωστά, οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι θα συνεχίσουν να χάνουν πόρους», τονίζει. Ο ίδιος συνδέει το ζήτημα με τη διαχρονική συζήτηση γύρω από τους βοσκοτόπους και την κατανομή των ενισχύσεων, υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη αποτελεσματικών ελέγχων επιτρέπει τη συνέχιση στρεβλώσεων που τελικά στερούν πόρους από τους ενεργούς παραγωγούς.

Όλα αυτά, όπως υποστηρίζει, επηρεάζουν άμεσα και τη διάθεση των νέων να ασχοληθούν με την κτηνοτροφία. «Ένας νέος δεν θα επιλέξει να μπει στο επάγγελμα όταν βλέπει τον πατέρα του να παλεύει συνεχώς με προβλήματα και αβεβαιότητα», σημειώνει. Όπως επισημαίνει, η οικονομική πραγματικότητα των σύγχρονων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την είσοδο νέων ανθρώπων στον κλάδο, καθώς το κόστος εξοπλισμού, μηχανημάτων και υποδομών παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε σχέση με τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία. «Για να παραμείνει ένας νέος στην ύπαιθρο, πρέπει να βλέπει προοπτική. Δεν αρκεί να επιβιώνει. Πρέπει να μπορεί να ζει αξιοπρεπώς από τη δουλειά του», αναφέρει.

Την επιπλέον ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας στη Λέσβο ζητάει με επιστολή του ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Αθανάσιος Καββαδάς από τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, κ. Κωνσταντίνο Μουτζούρη.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της συστηματικής προσπάθειας για την αποτελεσματικότερη προστασία του ζωικού κεφαλαίου της περιοχής και την αντιμετώπιση των κινδύνων μετάδοσης επιζωοτιών.

Μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Λέσβο, ο Υφυπουργός ζήτησε τον σχεδιασμό και την υπόδειξη επιπλέων κατάλληλων χώρων και σημείων σε όλο το νησί, όπου θα μπορούν να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν αψίδες απολύμανσης, απολυμαντικές τάφροι και τάπητες απολύμανσης. Παράλληλα, ζητήθηκε η καταγραφή και η ενημέρωση για τις ήδη υφιστάμενες υποδομές βιοασφάλειας στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου, προκειμένου να αξιολογηθεί η επάρκειά τους και να ενισχυθεί περαιτέρω το δίκτυο προστασίας.

Ταυτόχρονα, καταγράφονται ήδη απτά αποτελέσματα από τις παρεμβάσεις που έχουν αναληφθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με στόχο την εντατικοποίηση των ελέγχων στους χώρους υγειονομικής ταφής ζώων για την υγιεινή και την ασφάλεια των κατοίκων του νησιού. Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Καββαδάς ζήτησε από τη Διεύθυνση Αστυνομίας Λέσβου να διενεργεί σε εβδομαδιαία βάση ελέγχους στους συγκεκριμένους χώρους, προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας.

Κατόπιν των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν, διαπιστώθηκε ότι ελέγχθηκαν συνολικά 51σημεία υγειονομικής ταφής σε όλο το νησί, εκ των οποίων 9 έχρηζαν άμεσης παρέμβασης. Η σχετική ενημέρωση διαβιβάστηκε στη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η οποία ανταποκρίθηκε άμεσα και προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες αποκατάστασης. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της υπηρεσίας, πραγματοποιήθηκαν εργασίες επίχωσης, συμπλήρωσης χωμάτων και διευθέτησης των χώρων στα εννιά σημεία, με στόχο τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας των σημείων υγειονομικής ταφής και την πλήρη τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ του ΥΠΑΑΤ, της Περιφέρειας και των τοπικών αρχών για τη θωράκιση της Λέσβου απέναντι στον κίνδυνο διασποράς των επιζωοτιών.

Στα παραπάνω μέτρα προστέθηκε και η πρόσφατη ενίσχυση των κτηνιατρικών δυνάμεων στο νησί για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιχειρούν στο πεδίο 17 στρατιωτικοί κτηνίατροι. Η παρουσία τους συμβάλλει στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη υλοποίηση των απαιτούμενων ελέγχων, στην ενίσχυση της επιτήρησης και στην καλύτερη υποστήριξη των μέτρων που εφαρμόζονται για τον περιορισμό και την αντιμετώπιση της νόσου.

«Η προστασία της Λέσβου και του ζωικού της κεφαλαίου αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Με συντονισμένες παρεμβάσεις, αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενισχύουμε καθημερινά την άμυνα του νησιού απέναντι στην απειλή του αφθώδους πυρετού. Οι έλεγχοι, οι παρεμβάσεις στους χώρους υγειονομικής ταφής, η ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, αλλά και η καταγραφή και η αναγκαιότητα θωράκισης του νησιού με νέα σημεία βιοασφάλειας αποδεικνύουν ότι κινούμαστε άμεσα και αποφασιστικά για την εκρίζωση της νόσου. Τις επόμενες αναμένεται να παρθούν κι άλλα μέτρα για την πλήρη ιχνηλάτηση στο νησί. Η κοινή προσπάθεια της Πολιτείας, της Περιφέρειας, των κτηνιατρικών υπηρεσιών, των σωμάτων ασφαλείας και των παραγωγών είναι απαραίτητη, ώστε να περιοριστεί πλήρως η μετάδοση της νόσου και να οδηγηθούμε με ασφάλεια στην οριστική εξάλειψή της», επισημαίνει ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Αθανάσιος Καββαδάς.

Έγινε, την Παρασκευή (19/6), η ενεργοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας για την υποβολή αιτήσεων προμήθειας ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων στα αιγοπρόβατα.

Η πλατφόρμα είναι πλέον διαθέσιμη για τους κτηνοτρόφους, τις εγκεκριμένες εταιρείες διάθεσης ψηφιακών μέσων σήμανσης καθώς και τα καταστήματα λιανικής διάθεσης μέσων σήμανσης αιγοπροβάτων, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας μεταρρύθμισης που ενισχύει τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και την αξιοπιστία των αγροτικών ενισχύσεων.

Η λειτουργία της πλατφόρμας εντάσσεται στην πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος ιχνηλασιμότητας, το οποίο θεσπίστηκε με την υπ’ αριθμ. Β’ 3300/11.06.2026 κοινή απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαργαρίτη Σχοινά και του Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γιώργου Πιτσιλή.

Υπενθυμίζεται ότι για το 2026 το μέτρο εφαρμόζεται πιλοτικά σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα, ενώ από το 2027 προβλέπεται η καθολική εφαρμογή του.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων αποτελεί προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.

Οι ηλεκτρονικοί βώλοι φέρουν μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης, οι οποίοι συνδέονται με τους κωδικούς των ενωτίων των ζώων και καταχωρούνται στη νέα ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας.

Η τοποθέτηση και η καταχώριση των στοιχείων πραγματοποιούνται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους.

Μέσω της νέας πλατφόρμας, οι κτηνοτρόφοι μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις αιτήσεις τους για την προμήθεια βώλων και να παρακολουθούν τη διαδικασία μέσα από ένα πλήρως ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο ενισχύει την ακρίβεια, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου.

Παραγγελία σήμανσης αιγοπροβάτων: (εδώ)

Εγκεκριμένες εταιρείες διάθεσης μέσων σήμανσης: (εδώ)

Καταστήματα λιανικής διάθεσης μέσων σήμανσης: (εδώ)

Η σχετική εγκύκλιος στην οποία περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία (εδώ)

Συγγραφέας: Zoi Dardouma, z.dardouma@nuevo-group.com

Οι ακραίες θερμοκρασίες αποτελούν πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική κτηνοτροφία. Η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε συχνότερα, εντονότερα και παρατεταμένα επεισόδια ανόδου της θερμοκρασίας, με αποτέλεσμα το θερμικό στρες στα μικρά μηρυκαστικά να αναδεικνύεται σε σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την ευζωία, την υγεία και την παραγωγική απόδοση των εκτροφών. [1][2][4]

Η αξιολόγηση του κινδύνου βασίζεται κυρίως στον Δείκτη Θερμοκρασίας-Υγρασίας (Temperature Humidity Index - THI), ο οποίος συνδυάζει τη θερμοκρασία περιβάλλοντος και τη σχετική υγρασία: [2][5]

• THI < 22.2 (Xωρίς στρες): 
  Τα ζώα βρίσκονται σε θερμική άνεση χωρίς εμφανείς φυσιολογικές ή παραγωγικές επιπτώσεις.
• 22.2 ≤ THI < 23.3 (Μέτρια καταπόνηση): 
  Παρατηρείται ήπια αύξηση του αναπνευστικού ρυθμού και μικρή μείωση της πρόσληψης τροφής.
• 23.3 ≤ THI < 25.6 (Σοβαρή καταπόνηση): 
  Εμφανίζεται σημαντική πτώση παραγωγικότητας, έντονη ταχύπνοια και μείωση γονιμότητας.
• THI ≥ 25.6 (Ακραία θερμική καταπόνηση): 
  Τα ζώα παρουσιάζουν έντονη θερμική καταπόνηση με κίνδυνο θερμοπληξίας και σοβαρών απωλειών.

Ωστόσο, ο THI δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει το θερμικό φορτίο των ζώων. Η ηλιακή ακτινοβολία, η ταχύτητα του ανέμου, η πυκνότητα των ζώων στον χώρο και ο επαρκής αερισμός των εγκαταστάσεων μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την πραγματική θερμική επιβάρυνση. Έτσι, ακόμη και όταν οι θερμοκρασίες δεν θεωρούνται ακραίες, οι συνθήκες εκτροφής μπορεί να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο θερμικού στρες. [2][5]

Η ένταση των επιπτώσεων του θερμικού στρες διαφέρει μεταξύ των ζώων και επηρεάζεται από παράγοντες όπως η φυλή, η ηλικία, η γαλακτοπαραγωγική φάση, η θρεπτική και σωματική κατάσταση, καθώς και το χρώμα και ο τύπος του τριχώματος. [2][4]

Σε φυσιολογικό επίπεδο, τα ζώα αντιδρούν αυξάνοντας τον αναπνευστικό τους ρυθμό (λαχάνιασμα) και ενεργοποιώντας μηχανισμούς αποβολής θερμότητας, ενώ παράλληλα μειώνεται ο μεταβολικός τους ρυθμός. [2][5]. Οι μεταβολές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την ευζωία των ζώων, αλλά οδηγούν και σε σημαντικές οικονομικές απώλειες για τους παραγωγούς.

Οι σημαντικότερες συνέπειες του θερμικού στρες περιλαμβάνουν: 

• Μείωση της γαλακτοπαραγωγής και υποβάθμιση της ποιότητας του γάλακτος
• Χαμηλότερη αξιοποίηση της τροφής
• Μειωμένους ρυθμούς ανάπτυξης
• Εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος
• Αναπαραγωγικά προβλήματα, όπως μειωμένη ποιότητα σπέρματος, χαμηλότερα ποσοστά σύλληψης και αυξημένοι εμβρυϊκοί θάνατοι [3][5][6][7]

Για την αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση του θερμικού στρες, οι παραγωγοί καλούνται να εφαρμόζουν συνδυαστικά κατάλληλα διαχειριστικά μέτρα:

• προσαρμογή του σιτηρεσίου για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών των ζώων κατά τις περιόδους υψηλών θερμοκρασιών
• συνεχής πρόσβαση σε καθαρό και δροσερό νερό
• εξασφάλιση επαρκούς σκίασης και χρήση ανεμιστήρων ή συστημάτων υδρονέφωσης
• κούρεμα των ζώων σε σωστό χρόνο ώστε να διευκολύνεται η αποβολή της θερμότητας
• αποφυγή υπερβολικού συνωστισμού στους στάβλους, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες
• αξιοποίηση σύγχρονων συστημάτων παρακολούθησης των περιβαλλοντικών συνθηκών και των δεικτών ευζωίας των ζώων [2][6]

Η σύγχρονη διαχείριση του θερμικού στρες δεν αφορά μόνο τις συνθήκες εκτροφής και τη διατροφή. Στη nuevo υποστηρίζουμε τους φυσικούς αμυντικούς μηχανισμούς του οργανισμού απέναντι στο οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των ζώων στις προκλήσεις της θερμικής καταπόνησης.

Το nuphoria είναι ένα φυσικό προϊόν με  υψηλή συγκέντρωση βιοδραστικών συστατικών με αποδεδειγμένη λειτουργική δράση όπως πολυφαινόλες της ελιάς, εσπεριδίνη, θυμόλη, ανηθόλη, ροσμαρινικό οξύ και αλλισίνη.

Το nuphoria βελτιώνει την αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών των ζωοτροφών και συμβάλλει στην ενίσχυση της αντιοξειδωτικής προστασίας και στη ρύθμιση της φλεγμονώδους απόκρισης του οργανισμού. Με τον τρόπο αυτό υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων και βοηθά τα ζώα να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις συνθήκες θερμικής καταπόνησης.

Μελέτες και εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες εκτροφής έχουν αναδείξει σημαντικά οφέλη, μεταξύ των οποίων:

• αύξηση της γαλακτοπαραγωγής
• βελτίωση της ποιότητας του γάλακτος
• μείωση του αριθμού σωματικών κυττάρων (SCC) και μείωση περιστατικών μαστίτιδας
• ενίσχυση της αντιοξειδωτικής προστασίας του οργανισμού
• καλύτερη αξιοποίηση της τροφής και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των ζώων σε συνθήκες στρες

Συνοψίζοντας, η πρόληψη και η διαχείριση του θερμικού στρες στα μικρά μηρυκαστικά απαιτούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει σωστή διαχείριση, κατάλληλη διατροφή και υποστήριξη της φυσιολογίας τους, ώστε να διασφαλίζονται η υγεία και η παραγωγικότητά τους.

Βιβλιογραφία

1. Ben Moula, A., Kchikich, A., Chentouf, M., Hamdache, A., Bouraada, K., Essafi, M., & Ezziyyani, M. (2024). Climate change impacts on sheep and goat production and reproduction. Journal of Central European Agriculture, 25(4), 910–918. https://doi.org/10.5513/jcea01/25.4.4335
2. Berihulay, H., Abied, A., He, X., Jiang, L., & Ma, Y. (2019). Adaptation mechanisms of small ruminants to environmental heat stress. Animals, 9(3), E75. https://doi.org/10.3390/ani9030075
3. Finocchiaro, R., van Kaam, J. B. C. H. M., Portolano, B., & Misztal, I. (2005). Effect of heat stress on production of Mediterranean dairy sheep. Journal of Dairy Science, 88(5), 1855–1864. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(05)72860-5
4. Katsarou, E. I., Lianou, D. T., Papadopoulos, E., & Fthenakis, G. C. (2022). Long-term climatic changes in small ruminant farms in Greece and potential associations with animal health. Sustainability, 14(3), 1673. https://doi.org/10.3390/su14031673
5. Marai, I. F. M., El-Darawany, A. A., Fadiel, A., & Abdel-Hafez, M. A. M. (2007). Physiological traits as affected by heat stress in sheep—A review. Small Ruminant Research, 71(1–3), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2006.10.003
6. Mullakkalparambil Velayudhan, S., Gunasekaran, I., Narasingam, B., Ramajothi, A., Arulselvam, V., Dona Mary, E., & Veerasamy, S. (2025). Impacts of heat stress on growth performance and its mitigation in small ruminants. Animal Frontiers, 15(3), 6–20. https://doi.org/10.1093/af/vfaf021
7. Salama, A. A. K., Caja, G., Hamzaoui, S., Badaoui, B., Castro-Costa, A., Façanha, D. A. E., & Bozzi, R. (2014). Different levels of response to heat stress in dairy goats. Small Ruminant Research, 121(1), 73–79. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2013.11.021

Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Πιερίας. Ωστόσο, η πολύμηνη εφαρμογή περιοριστικών μέτρων λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στις εκτροφές, επηρεάζοντας τόσο την οικονομική βιωσιμότητα των μονάδων όσο και την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων.

Για να αποτυπώσουμε την πραγματική εικόνα της περιοχής, επικοινωνήσαμε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κτηνοτρόφων – Αιγοπροβατοτρόφων Πιερίας, κ. Χαράλαμπο Μπουγάτσια, ο οποίος μετέφερε την κατάσταση όπως τη βιώνουν σήμερα οι παραγωγοί, περιγράφοντας τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν, αλλά και τις προοπτικές του κλάδου.

Η ανασύσταση των κοπαδιών παραμένει παγωμένη

Παρά τη σημαντική μείωση των κρουσμάτων στην περιοχή, οι επιπτώσεις των μέτρων εξακολουθούν να είναι αισθητές. Όπως εξηγεί ο κ. Μπουγάτσιας, το βασικό πρόβλημα σήμερα είναι ότι η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου εξακολουθεί να μην προχωρά με τον τρόπο που θα περίμεναν οι κτηνοτρόφοι.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, για ένα διάστημα επιτρεπόταν η εισαγωγή ζώων, όμως στη συνέχεια επιβλήθηκαν εκ νέου απαγορεύσεις σε εθνικό επίπεδο λόγω των συνεχιζόμενων κρουσμάτων της νόσου σε διάφορες περιοχές της χώρας. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «αν βρεθεί κρούσμα στην Κρήτη, επηρεάζεται όλη η Ελλάδα», με αποτέλεσμα να παραμένουν σε ισχύ περιορισμοί στις μετακινήσεις, στις αγοραπωλησίες και γενικότερα στις διακινήσεις των ζώων.

Μάλιστα, όπως τόνισε, οι περιορισμοί συνεχίζουν να εφαρμόζονται ακόμη και σε περιοχές όπου δεν καταγράφονται πλέον κρούσματα, γεγονός που αποτυπώνει τη δυσκολία επιστροφής στην κανονικότητα. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα κρούσματα στην Πιερία έχουν μειωθεί σημαντικά και πλέον καταγράφεται περίπου ένα περιστατικό τον μήνα, ωστόσο ακόμη και αυτά αρκούν ώστε να συνεχίζονται οι περιορισμοί που επηρεάζουν ολόκληρο τον κλάδο.

Το κόστος εκτροφής αυξάνεται όσο τα ζώα παραμένουν κλεισμένα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρόεδρος του συνεταιρισμού στις οικονομικές συνέπειες που δημιουργεί η παρατεταμένη παραμονή των ζώων στους στάβλους. Όπως εξήγησε, τα αιγοπρόβατα βρίσκονται εδώ και μήνες σε μια κατάσταση όπου δεν μπορούν να αξιοποιήσουν κανονικά τους διαθέσιμους χώρους βόσκησης, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες σε ζωοτροφές. «Άλλο να βγαίνει το ζώο έξω και άλλο να είναι μέσα κλεισμένο», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση αυτή επηρεάζει τόσο το κόστος παραγωγής όσο και την ευζωία των ζώων.

Παράλληλα, οι τιμές των ζωοτροφών παραμένουν υψηλές. Ο κ. Μπουγάτσιας συνέδεσε τις αυξήσεις με το αυξημένο κόστος ενέργειας και καυσίμων, σημειώνοντας ότι «το πετρέλαιο τα παρασύρει όλα». Σε συνδυασμό με την αδυναμία αξιοποίησης των βοσκοτόπων, το κόστος συντήρησης των κοπαδιών έχει επιβαρυνθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετοί κτηνοτρόφοι δυσκολεύονται πλέον να καλύψουν τις ανάγκες των εκτροφών τους και εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν το επάγγελμα. «Υπάρχουν αρκετοί κτηνοτρόφοι που δεν μπορούν να τα συντηρήσουν και σκέφτονται να φύγουν από το επάγγελμα», ανέφερε.

Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία ότι όσο παρατείνονται οι περιορισμοί τόσο δυσκολότερη γίνεται η κατάσταση για τα κοπάδια και τους παραγωγούς. Όπως σημείωσε, στόχος είναι να περάσει το απαραίτητο διάστημα χωρίς νέα προβλήματα ώστε να αρθούν πλήρως τα μέτρα και να μπορέσουν οι κτηνοτρόφοι να επιστρέψουν σε πιο φυσιολογικές συνθήκες εκτροφής.

Ένα τρίτο των μονάδων χάθηκε – Η Πιερία βλέπει την κτηνοτροφία της να συρρικνώνεται

Η πιο ανησυχητική ίσως διαπίστωση αφορά τη συρρίκνωση του παραγωγικού δυναμικού της περιοχής, τόσο ως άμεση συνέπεια της ευλογιάς όσο και ως συνέχεια μιας πτωτικής πορείας που είχε ήδη ξεκινήσει τα προηγούμενα χρόνια. Όπως δήλωσε ο κ. Μπουγάτσιας, περίπου 90 μονάδες επλήγησαν από την ευλογιά στην Πιερία και από αυτές ελάχιστοι παραγωγοί εμφανίζονται διατεθειμένοι να επανεκκινήσουν την εκτροφή τους. Με δεδομένο ότι στον νομό λειτουργούσαν περίπου 300 μονάδες, η απώλεια αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του κλάδου.

Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της παραγωγής πρόβειου γάλακτος. «Υπάρχει πολύ μεγάλη έλλειψη στο πρόβειο γάλα», τόνισε, εξηγώντας ότι η περιορισμένη προσφορά έχει οδηγήσει σε καλύτερες τιμές για όσους παραγωγούς παρέμειναν ενεργοί.

Την ίδια στιγμή, η γαλακτοπαραγωγική περίοδος συνεχίζεται, χωρίς όμως να βρίσκεται πλέον στο αποκορύφωμά της. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, η παραγωγή γάλακτος ακολουθεί πλέον πτωτική πορεία, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο αυτή την εποχή. Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η τιμή στο πρόβειο γάλα που διαθέτουν οι παραγωγοί μέσω του συνεταιρισμού κινείται περίπου στα 1,65 ευρώ το κιλό, ενώ στην αγορά επικρατεί η εκτίμηση ότι οι τιμές μπορεί να παρουσιάσουν περαιτέρω άνοδο και την επόμενη περίοδο.

Παρότι η εξέλιξη αυτή προσφέρει μια οικονομική ανάσα σε όσους συνεχίζουν να παράγουν, ο πρόεδρος του συνεταιρισμού ξεκαθάρισε ότι δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις συνολικές απώλειες που έχει υποστεί ο κλάδος. Όπως ανέφερε, όταν ιδρύθηκε ο συνεταιρισμός το 2012, στην Πιερία λειτουργούσαν περίπου 740 κτηνοτροφικές μονάδες. Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν παραμένουν ούτε 200.

Η μείωση αυτή, όπως εξήγησε, συνδέεται και με τη γήρανση του ανθρώπινου δυναμικού. «Το 70% των κτηνοτρόφων είναι μεγάλης ηλικίας και δεν έχουν κάποιον να τους διαδεχθεί», σημείωσε, προσθέτοντας ότι πολλά χωριά της Πιερίας έχουν χάσει πλέον το μεγαλύτερο μέρος της κτηνοτροφικής τους δραστηριότητας. Σε περιοχές όπου παλαιότερα υπήρχαν δέκα κοπάδια, σήμερα λειτουργούν ένα ή δύο, ενώ υπάρχουν και χωριά χωρίς κανένα κοπάδι.

Χρειάζεται στήριξη ο κλάδος

Ερωτηθείς για το ποιο μέτρο θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στους παραγωγούς, ο πρόεδρος του συνεταιρισμού στάθηκε κυρίως στο κόστος των ζωοτροφών. Όπως ανέφερε, η πιο αποτελεσματική παρέμβαση θα ήταν η παροχή ενός πριμ ή μιας οικονομικής ενίσχυσης που θα μείωνε το τελικό κόστος αγοράς ζωοτροφών για τους κτηνοτρόφους. Όπως σημείωσε, παρόμοιες πρακτικές είχαν εφαρμοστεί στο παρελθόν και θα μπορούσαν να δώσουν σήμερα μια ουσιαστική ανάσα στις εκτροφές.

Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί εξακολουθούν να αναμένουν τις ενισχύσεις που έχουν εξαγγελθεί για την κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους ζωοτροφών, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για το ύψος και τον χρόνο καταβολής τους.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο ρόλος του συνεταιρισμού σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία είναι κυρίως ενημερωτικός και υποστηρικτικός. Όπως ανέφερε, ο συνεταιρισμός προσπαθεί να ενημερώνει τα μέλη του για τις εξελίξεις, να τα καθοδηγεί ως προς τα μέτρα που ισχύουν και να τους δίνει το απαραίτητο κουράγιο ώστε να αντέξουν μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για την κτηνοτροφία.

Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Μπουγάτσιας εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για όσους παραμένουν ενεργοί στον κλάδο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «αυτοί που μείναμε, με τις σημερινές τιμές μπορούμε και επιβιώνουμε». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι ο συνεταιρισμός συνεχίζει να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος. Όπως τόνισε, οι κανόνες ποιότητας που εφαρμόζονται ισχύουν εδώ και χρόνια και παραμένουν αδιαπραγμάτευτοι, με στόχο να διασφαλίζεται ότι το προϊόν που παραδίδεται ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αγοράς και των μεταποιητικών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, το μεγάλο ζητούμενο παραμένει αν η ελληνική αιγοπροβατοτροφία και ειδικότερα η Πιερία θα καταφέρουν να ανακόψουν τη συνεχιζόμενη απώλεια παραγωγών και μονάδων τα επόμενα χρόνια.

Από τις αρχές του 2026 έχει αρχίσει να γίνεται ορατή η μείωση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος λόγω της θανάτωσης των ζώων στην χώρα μας λόγω των μέτρων για την ευλογιά και τον αφθώδη πυρετό.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλή ζήτηση από τις βιομηχανίες και μια αυξητική τάση στις τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος.

Ήδη σε κάποιες περιοχές της χώρας φαίνονται κάποιες αυξήσεις τιμών στα τιμολόγια του Μαΐου που πήραν στα χέρια τους οι κτηνοτρόφοι.

Πάντως υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση των τιμών, ανάλογα την περιοχή, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Αρκεί να αναφέρουμε ότι για τον Απρίλιο η μέση τιμή πρόβειου γάλακτος στην Κρήτη ήταν στα 1,16 ευρώ το κιλό, ενώ στην Θεσσαλία έφτανε στα 1,61 ευρώ.

Ο κτηνοτρόφος από την Καστοριά, πρόεδρος του ΣΕΚ και μέλος της Διοίκησης στην Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Φέτας (ΕΔΟΦ), Δημήτρης Μόσχος, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχει έλλειψη γάλακτος αυτή την εποχή σε πολλές γαλακτοβιομηχανίες. Αυτό έχει φέρει μια «πίεση» για να αυξηθεί η τιμή παραγωγού. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην μείωση των ζώων λόγω των ζωονόσων, που μόνο στην Θεσσαλία - που είναι βασική παραγωγική ζώνη - έχει χαθεί πάνω από το 10% του ζωικού κεφαλαίου. Τα στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ αναφέρουν ότι στο πρόβειο γάλα το 2026 έχουμε μια μέση τιμή στο πρόβειο γάλα στα 1,50 ευρώ το κιλό. Η πραγματική τιμή είναι όμως πιο αυξημένη γιατί στα στοιχεία βάζουν και την τιμή του γάλακτος της Κρήτης που είναι πολύ μειωμένη. Θα πρέπει ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ να μετράει μόνο το γάλα που προορίζεται για την παραγωγή φέτας. Πάντως φαίνεται να έχουμε μια αύξηση από την αρχή της περιόδου κατά 10 λεπτά το κιλό. Αυτή την εποχή θα πρέπει να έχουν στα χέρια τους οι κτηνοτρόφοι τα τιμολόγια του Μαΐου, όπου βλέπουμε ήδη κάποιες βιομηχανίες να δίνουν αύξηση κατά 2 λεπτά το κιλό. Η μέση τιμή του πρόβειου γάλακτος κυμαίνεται από 1,56 έως και 1,57 ευρώ το κιλό και σε κάποιες περιοχές φτάνει τα 1,60 ευρώ. Για το επόμενο διάστημα προβλέπω οι μέσες τιμές παραγωγού στην χώρα να φτάσουν από 1,62 έως και 1,63 ευρώ.

Ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την εποχή βλέπουμε μεγάλο ανταγωνισμό μεταξύ των γαλακτοβιομηχανιών. Προσπαθούν με κάθε τρόπο να κλείσουν συμφωνίες με τους κτηνοτρόφους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να βλέπουμε αύξηση των τιμών του γάλακτος. Η φετινή εμπορική περίοδος ξεκίνησε με συμβόλαια που είχαν τιμή στα 1,42 ευρώ το κιλό. Σήμερα που πήρα τα τιμολόγια του Μαΐου οι τιμές έχουν διαμορφωθεί στα 1,65 ευρώ το κιλό (για παράδοση μικρών ποσοτήτων - μέχρι 20 τόνοι), στα 1,67 ευρώ το κιλό (για μεσαίες ποσότητες - πάνω από 20 τόνοι) και φτάνει στα 1,67 ευρώ το κιλό (για μεγάλες ποσότητες-πάνω από 100 τόνους).

Ο κ. Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι οι τιμές στην Θεσσαλία για το πρόβειο γάλα κυμαίνονται από 1,60 έως και 1,65 ευρώ το κιλό. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 έχει αρχίσει να γίνεται αισθητή η μείωση των ποσοτήτων παράδοσης του αιγοπρόβειου γάλακτος λόγω της ευλογιάς και της μείωσης του αριθμού των ζώων. Κανείς δεν γνωρίζει την εικόνα της αγοράς όσο συνεχίζονται οι θανατώσεις των ζώων λόγω των ζωονόσων. Από τον Ιούλιο, που θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις των συνεταιρισμών της Θεσσαλίας με τις γαλακτοβιομηχανίες, θα δούμε πως θα κινηθεί η αγορά στην επόμενη εμπορική περίοδο. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας στους κτηνοτρόφους λόγω των μέτρων βιοασφάλειας.

Ο κ. Πέτρος Τσέρνιος, κτηνοτρόφος από τη Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε μια αύξηση στην τιμή παραγωγού στο γάλα κατά 12 λεπτά σε σχέση με πέρσι. Εκτιμώ ότι η αύξηση αυτή θα έπρεπε να ήταν μεγαλύτερη λόγω της απώλειας του ζωικού κεφαλαίου που είχε η χώρα μας. Η μέση τιμή για το βιολογικό πρόβειο γάλα είναι στα 1,60 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 1,55 ευρώ το κιλό. Αντίστοιχα για το βιολογικό γίδινο γάλα η μέση τιμή είναι στα 1,05 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 90 έως 95 λεπτά. Βέβαια έχουμε διαφοροποίηση τιμών ανάλογα με τις ποσότητες που παραλαμβάνουν οι μεσίτες και ανάλογα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Δείτε στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ με παραδοθείσες ποσότητες - μέση τιμή νωπού πρόβειου και γιδινού γάλακτος του μηνός Απριλίου (εδώ)

Με εγκύκλιο που εξέδωσε τις προηγούμενες ημέρες (12/6) το Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρέχονται οδηγίες προς τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές της χώρας για την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων, με στόχο την αποτροπή εισόδου της Πανώλης των Μικρών Μηρυκαστικών (PPR) στην Ελλάδα και την αποφυγή μιας νέας επιζωοτίας. 

Αφορμή για την έκδοση της εγκυκλίου αποτελεί η επιδημιολογική εικόνα της νόσου σε γειτονικές και ευρωπαϊκές χώρες, η οποία παρουσιάζεται αναλυτικά από το ΥΠΑΑΤ.

Η επιδημιολογική εικόνα στις γειτονικές χώρες

Στο πλαίσιο της συνεχούς παρακολούθησης της επιδημιολογικής κατάστασης της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών στην ευρύτερη περιοχή και της έγκαιρης ενημέρωσης των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών, επισημαίνεται ότι από την αρχή του 2026 έχουν κοινοποιηθεί συνολικά τρεις (3) εστίες στην Αλβανία, εκ των οποίων μία (1) τον Απρίλιο και δύο (2) τον Μάιο στις περιοχές Elbasan και Shkoder. Επιπλέον, στις 5 Ιουνίου 2026 κοινοποιήθηκε μία (1) εστία στη Ρουμανία, στην περιοχή Mureș, ενώ στην Κροατία έχουν κοινοποιηθεί συνολικά πέντε (5) εστίες από την αρχή του έτους, εκ των οποίων τρεις (3) στην περιοχή Splitsko-Dalmatinska (δύο τον Ιανουάριο και μία τον Φεβρουάριο) και δύο (2) στην περιοχή Bjelovarsko-Bilogorska τον Ιούνιο.

Μέτρα για την αποτροπή εισόδου της νόσου στη χώρα

Προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος του νοσήματος στη χώρα και να αποφευχθεί μια νέα επιζωοτία, παρακαλούμε για την άμεση εφαρμογή των μέτρων όπως αυτά αναγράφονται στο «Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος I του π.δ. 138/1995 (Α’ 88)» και τον «Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687 της Επιτροπής».

Ειδικότερα, πραγματοποιούνται επισκέψεις από επίσημους κτηνιάτρους στο σύνολο των εκμεταλλεύσεων, κατά τις οποίες διενεργούνται:

• απογραφή του ζωικού κεφαλαίου,

• κλινική εξέταση όλων των προβάτων ή/και αιγοειδών,

• συλλογή δειγμάτων για εργαστηριακή εξέταση, αν απαιτείται,

• επαλήθευση της τήρησης των μέτρων βιοπροφύλαξης στις εκτροφές (περίφραξη, απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, τήρηση αρχείου επισκεπτών, χρήση προστατευτικής ένδυσης και υπόδησης),

• επαλήθευση της τήρησης των απαγορεύσεων μετακίνησης αιγοπροβάτων και της ορθής διαχείρισης των ζωικών υποπροϊόντων στην εκμετάλλευση,

• διεξαγωγή λεπτομερούς έρευνας για τον εντοπισμό τυχόν επιδημιολογικά συνδεόμενων εγκαταστάσεων.

Τονίζεται η σημασία της παθητικής επιτήρησης για την έγκαιρη ανίχνευση των νοσημάτων αυτών, ιδιαίτερα στις Περιφέρειες Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας.

Λίγα λόγια για την Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών

Με βάση ενημερωτικό υλικό για την Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρατίθενται συνοπτικά ορισμένες χρήσιμες πληροφορίες για τη νόσο, τη μετάδοσή της, τα συμπτώματα και τα μέτρα προστασίας των εκτροφών.

Η Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών (Peste des Petits Ruminants - PPR) είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενής νόσος που προσβάλλει κυρίως αίγες, πρόβατα και άγρια μικρά μηρυκαστικά.

Η μετάδοση της νόσου μπορεί να γίνει:

Με στενή επαφή υγιών και ασθενών ζώων.
Μέσω εκκρίσεων, όπως δάκρυα, σάλια, ούρα και κόπρανα.
Μέσω μολυσμένης τροφής, νερού, στρωμνής, μηχανημάτων και μέσων μεταφοράς.

Συμπτώματα

Πυρετός (40-41 °C).
Θάνατοι.
Κατάπτωση, υπνηλία, ανορεξία.
Ορώδες υγρό από τα µάτια και τη µύτη, έντονη 
σιελόρροια (εικόνα βρεγµένου προσώπου).
Κόκκινα µάτια και δάκρυα.
Βλεννοπυώδες έκκριµα που φράσσει τα βλέφαρα και τα ρουθούνια.
Γρήγορες, κοφτές αναπνοές, δύσπνοια, βήχας.
Πρησµένα και κόκκινα χείλη και ούλα.
Αλλοιώσεις στο στόµα: λευκές πλάκες στα ούλα και στο εσωτερικό των χειλιών.
Τα ζώα πονούν, τρίζουν τα δόντια τους και αρνούνται να ανοίξουν το στόµα τους.
Δυσάρεστη οσµή από το στόµα.
Διάρροια.
Αποβολές εγκύων.

Πώς να προστατέψω το κοπάδι µου;

• Δεν αγοράζω ζώα χωρίς:
-να ενηµερώσω τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες
-να συνοδεύονται από επίσηµα έγγραφα-να έχουν ενώτια (σκουλαρίκια)

• Κρατώ τα νέα ζώα σε ξεχωριστό χώρο, πριν τα ενώσω µε τα δικά µου.

• Καθαρίζω και απολυµαίνω τακτικά τους χώρους  της εκτροφής µου.

• Αποµακρύνω σκουπίδια, κοπριά και λιµνάζοντα νερά από την εκτροφή µου.

• Καθαρίζω  και απολυµαίνω  τα αυτοκίνητα που µεταφέρουν ζώα.

• Περιορίζω την είσοδο ανθρώπων στην εκτροφή µου, στους απολύτως απαραίτητους και παίρνω µέτρα προστασίας (φόρµες, µπότες, πλύσιµο χεριών, ποδονάρια). 

• Δε δανείζοµαι µηχανήµατα, σκεύη, εργαλεία  και οχήµατα από άλλες εκτροφές.

• Δε δανείζοµαι ζώα από άλλες εκτροφές.

• Προστατεύω την εκτροφή και  τις ζωοτροφές  από έντοµα και τρωκτικά.

• Αποφεύγω την επαφή των ζώων µου µε άλλα  κοπάδια στους βοσκοτόπους. 

• Διατηρώ τα ζώα µου σε καλή κατάσταση (σωστή διατροφή, προστασία για παράσιτα  εντέρου και δέρµατος, εµβόλια για διάφορες ασθένειες).

• Ελέγχω καθηµερινά  τα ζώα και ενηµερώνω τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες σε υποψία ασθένειας ή µείωση της παραγωγής γάλακτος.

Διαβάστε ολόκληρο το έγγραφο 12/6  εδώ.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει για την πορεία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Όπως αναφέρει η παρακολούθηση των νοσημάτων συνεχίζεται καθημερινά, με στόχο την προστασία της κτηνοτροφίας, τον περιορισμό της διασποράς και την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας.

Ευλογιά αιγοπροβάτων

Η εικόνα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων παρουσιάζει σαφή αποκλιμάκωση σε σχέση με την περίοδο κορύφωσης της νόσου το φθινόπωρο του 2025. Ωστόσο, εξακολουθούν να καταγράφονται μεμονωμένα νέα περιστατικά, γεγονός που δείχνει ότι απαιτείται συνέχιση της επιτήρησης και προσοχή από όλους τους εμπλεκόμενους.

Συνολικά, μέχρι την τελευταία επικαιροποίηση, έχουν καταγραφεί:

• 2.179 επιβεβαιωμένα κρούσματα,
• 2.690 πληγείσες εκτροφές,
• 489.307 θανατώσεις αιγοπροβάτων.

Στο διάστημα από 25 Μαΐου έως 7 Ιουνίου 2026 καταγράφηκαν 7 νέα κρούσματα. Συγκεκριμένα:

• 3 στην Αιτωλοακαρνανία,
• 2 στην Αρκαδία,
• 1 στην Ηλεία,
• 1 στις Σέρρες.

Στο ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 9 πληγείσες εκτροφές και 553 θανατώσεις.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι για την τήρηση των μέτρων. Από την 1η Φεβρουαρίου 2026, στο πλαίσιο του συντονισμού με την Ελληνική Αστυνομία, έχουν πραγματοποιηθεί 65.263 έλεγχοι, έχουν βεβαιωθεί 84 παραβάσεις και έχουν γίνει 109 συλλήψεις.

Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο

Για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, η επιτήρηση και η δειγματοληψία στο πεδίο συνεχίζονται από τις 15 Μαρτίου 2026, οπότε ξεκίνησε η επιζωοτία, έως και 11 Ιουνίου 2026, με προτεραιότητα τον περιορισμό της νόσου.

Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία, έχουν εξεταστεί:

• 1.725 εκτροφές,
• 71.029 ζώα,
• 98.914 δείγματα στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς.

Από την επιτήρηση έχουν εντοπιστεί 119 κρούσματα σε 189 θετικές εκτροφές.

Το ποσοστό των θετικών εκτροφών στο δείγμα της επιτήρησης διαμορφώνεται στο 10,96%, ενώ το ποσοστό των θετικών ζώων στο 4,78% (θανατωθέντα ζώα: 47.743)

Η επιτήρηση κάλυψε:

• 1.589 εκτροφές προβάτων,
• 18 εκτροφές αιγών,
• 21 εκτροφές βοοειδών,
• 97 μικτές εκτροφές.

Από τον ορολογικό έλεγχο προέκυψαν 3.392 θετικά δείγματα αίματος ζώων.

Με βάση τα ημερήσια εργαστηριακά αποτελέσματα της 11ης Ιουνίου 2026, εξετάστηκαν 43 εκτροφές, 1.636 ζώα και 2.268 δείγματα. Από αυτά προέκυψαν 5 θετικές εκτροφές, 55 θετικά ζώα και 3 νέα κρούσματα/εστίες. Το ημερήσιο ποσοστό θετικών εκτροφών διαμορφώθηκε στο 11,63% και το ποσοστό θετικών ζώων στο 3,36%.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συνεχίζει την καθημερινή παρακολούθηση της κατάστασης, σε συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες, τις Περιφέρειες, τους Δήμους και τις ελεγκτικές αρχές.

Όπως τονίζει η τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, η έγκαιρη ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών και η αποφυγή παράνομων μετακινήσεων ζώων παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες για τον περιορισμό των επιζωοτιών και την προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Νέα οικονομική ενίσχυση για τους κτηνοτρόφους που επλήγησαν από τις επιζωοτίες ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Βουλευτής Λευκάδος Αθανάσιος Καββαδάς, κατά τη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης του Βουλευτή Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλη Κόκκαλη.

 Ο Υφυπουργός γνωστοποίησε ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπέγραψε νέα απόφαση κατανομής αποζημιώσεων για τα ζώα που θανατώθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης των επιζωοτιών, με σημαντικό μέρος των πόρων να κατευθύνεται στη Θεσσαλία.

 «Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υπέγραψε χθες απόφαση για νέα κατανομή αποζημιώσεων για τα θανατωθέντα ζώα από επιζωοτίες, ύψους 671.651 ευρώ που αφορά το διάστημα των θανατώσεων από 30/04/26 έως σήμερα. Συγκεκριμένα, για την περιφέρεια σας τη Θεσσαλία, κύριε συνάδελφε, αναλογεί το ποσό των 238.766 ευρώ».

 Ο κ. Καββαδάς τόνισε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον πρωτογενή τομέα και παρεμβαίνει άμεσα όπου απαιτείται, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων που έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με αλλεπάλληλα πλήγματα τα τελευταία χρόνια.

 Αναφερόμενος στη συνολική κατάσταση της ελληνικής κτηνοτροφίας, επισήμανε ότι η χώρα εξακολουθεί να δίνει μία δύσκολη μάχη απέναντι στις επιζωοτίες, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή, το εισόδημα των κτηνοτρόφων και την αναπτυξιακή προοπτική της υπαίθρου.

 «Η πολιτεία μαζί με τους παραγωγούς, δίνουμε μία σκληρή μάχη για την διάσωση της ελληνικής κτηνοτροφίας, η οποία έχει ξεκινήσει εδώ από το 2023 με τις θεομηνίες ELIAS και DANIEL. Από το 2024 μέχρι σήμερα– 550.000 ζώα έχουν θανατωθεί. Με αυστηρή επιτήρηση και περιοριστικά μέτρα, με πρωτόκολλα βιοασφάλειας στοχεύουμε στην εκρίζωση των νοσημάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

 Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι οι επιζωοτίες δεν αποτελούν μόνο πρόβλημα για τους παραγωγούς, αλλά συνιστούν ευρύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία, την επισιτιστική επάρκεια και την οικονομική δραστηριότητα. Για τον λόγο αυτό, όπως σημείωσε, εφαρμόζονται αυστηρά πρωτόκολλα βιοασφάλειας και περιοριστικά μέτρα, με στόχο την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και την αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης των νοσημάτων.

 Παράλληλα, ο κ. Καββαδάς ξεκαθάρισε ότι η Πολιτεία αντιμετωπίζει με διαφορετικό τρόπο τις φυσικές καταστροφές και τις επιζωοτίες, καθώς πρόκειται για διαφορετικές καταστάσεις που διέπονται από διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο.

 Στο πλαίσιο αυτό υπενθύμισε ότι μετά τις θεομηνίες Daniel και Elias υλοποιήθηκε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα στήριξης των πληγέντων παραγωγών. Μέσω του ΕΛΓΑ καταβλήθηκαν αποζημιώσεις που ξεπέρασαν τα 20 εκατ. ευρώ, ενώ οι ενισχύσεις ανά ζώο διαμορφώθηκαν σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τα προβλεπόμενα στον κανονισμό του Οργανισμού για παράδειγμα για τα αιγοπρόβατα από τα 86 ευρώ ανά ζώο με διάταξη νόμου η αποζημίωση έφτασε στα 150 ευρώ. Επιπλέον, με ειδική νομοθετική ρύθμιση επεκτάθηκαν τα ηλικιακά όρια αποζημίωσης του ζωικού κεφαλαίου, ώστε να καλυφθούν περισσότεροι κτηνοτρόφοι που επλήγησαν από τις καταστροφές.

 Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Υφυπουργός επανέλαβε ότι η στήριξη του πρωτογενούς τομέα αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της κυβέρνησης, υπογραμμίζοντας ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θα συνεχίσει να αξιολογεί τα δεδομένα και να προχωρά σε στοχευμένες παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της παραγωγικής συνέχειας και της βιωσιμότητας της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Το ΥπΑΑΤ ανακοίνωσε την έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής του νέου συστήματος σήμανσης και ιχνηλάτησης αιγοπροβάτων μέσω ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων.

Το νέο σύστημα εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της αγροτικής παραγωγής, την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων και τη δημιουργία ενός αξιόπιστου πλαισίου παρακολούθησης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας. Παράλληλα, συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη και πιο διαφανή διαχείριση των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των παραγωγών και της κοινωνίας στους θεσμούς.

Σύμφωνα με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά και του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή  (ΦΕΚ Β’ 3300/11.06.2026) , η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων καθίσταται προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.

Η νέα διαδικασία εφαρμόζεται πιλοτικά κατά το έτος 2026 και αφορά κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα. 

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ, η πιλοτική φάση έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική μετάβαση στο νέο σύστημα, να αξιολογηθούν τα επιχειρησιακά δεδομένα και να προετοιμαστεί η καθολική εφαρμογή του μέτρου από το 2027.

Σύγχρονο και αξιόπιστο σύστημα ιχνηλασιμότητας

Οι ηλεκτρονικοί βώλοι φέρουν μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης, οι οποίοι αντιστοιχούν στους κωδικούς των ενωτίων που ήδη φέρουν τα ζώα. Τα στοιχεία καταχωρούνται στη νέα ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας, η οποία διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση των στοιχείων πραγματοποιούνται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους, διασφαλίζοντας την επιστημονική εγκυρότητα και την αξιοπιστία της διαδικασίας.

Η Βάση Ιχνηλασιμότητας καταγράφει τα στοιχεία ταυτοποίησης κάθε ζώου, καθώς και κάθε μεταβολή που αφορά την κατάσταση ή τη μετακίνησή του. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η δυνατότητα ακριβούς παρακολούθησης του ζωικού κεφαλαίου και διευκολύνεται η διενέργεια αποτελεσματικών διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.

Παράλληλα, το νέο σύστημα αξιοποιεί προηγμένους μηχανισμούς ψηφιακών διασταυρώσεων, οι οποίοι ενισχύουν την ποιότητα των διαθέσιμων δεδομένων, τη διαφάνεια των διαδικασιών και την ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Απλή και πλήρως ψηφιακή διαδικασία

Η διαδικασία προμήθειας, τοποθέτησης και καταχώρισης των βώλων πραγματοποιείται μέσα από ένα απλοποιημένο και πλήρως ψηφιακό περιβάλλον.

Οι κτηνοτρόφοι υποβάλλουν ηλεκτρονικά αίτηση για την προμήθεια των βώλων, λαμβάνουν τους αντίστοιχους μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης και συνεργάζονται με πιστοποιημένους κτηνιάτρους για την τοποθέτησή τους. Τα δεδομένα καταχωρούνται ηλεκτρονικά μέσω ειδικών συσκευών ανάγνωσης που συνδέονται απευθείας με τη Βάση Ιχνηλασιμότητας, διασφαλίζοντας ταχύτητα, ακρίβεια και αξιοπιστία στην καταγραφή των στοιχείων.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης  Σχοινάς, δήλωσε: «Η ελληνική κτηνοτροφία γυρίζει σελίδα. Τηρεί τις δεσμεύσεις της έναντι της ΕΕ και εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον πρωτογενή τομέα, όπου κυριαρχουν οι κανόνες, η διαφάνεια και η αξιοπιστία. Με σχέδιο, συνέπεια και αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας, δημιουργούμε ένα σύγχρονο πλαίσιο παρακολούθησης και διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παραγωγών και στις απαιτήσεις της εποχής.

Τους τελευταίους μήνες μαζί με την ΑΑΔΕ έχουμε προχωρήσει σε μια σειρά παρεμβάσεων. Δημιουργούμε νέες δικλείδες ασφαλείας, ενισχύουμε τους ελέγχους, βάζουμε κανόνες εκεί όπου για χρόνια υπήρχαν κενά και αδυναμίες.

Η πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος ιχνηλασιμότητας αποτελεί μια σημαντική μεταρρύθμιση που ενισχύει τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που συνδέονται με τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα σταθερό και δίκαιο περιβάλλον για όλους τους κτηνοτρόφους, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που βελτιώνουν τη λειτουργία του κράτους και διευκολύνουν την καθημερινότητα των παραγωγών.

Οι συνεπείς κτηνοτρόφοι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τη διαφάνεια. Αντίθετα, είναι οι πρώτοι που έχουν συμφέρον να λειτουργεί ένα σύστημα αξιόπιστο, δίκαιο και απολύτως τεκμηριωμένο.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διορθώσουμε τα λάθη του χθες, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά. Οικοδομούμε ένα νέο πλαίσιο εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τον παραγωγό. Ένα πλαίσιο που προστατεύει τον πραγματικό γεωργό και κτηνοτρόφο και διασφαλίζει τους πόρους της χώρας ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει στον πρωτογενή τομέα να κοιτάζει το μέλλον με μεγαλύτερη σιγουριά και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση».

Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, δήλωσε: «Η μετάβαση σε ένα σύστημα ιχνηλασιμότητας που βασίζεται σε μοναδικά, αξιόπιστα και διασταυρώσιμα δεδομένα αποτελεί ουσιαστική τομή στον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται και τεκμηριώνεται το επιλέξιμο ζωικό κεφάλαιο. Για την ΑΑΔΕ, η αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, η αυτοματοποιημένη διασταύρωση στοιχείων και η ψηφιακή τεκμηρίωση των ελέγχων είναι κρίσιμες προϋποθέσεις για ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό και αξιόπιστο σύστημα πληρωμών. Με τα νέα ψηφιακά εργαλεία ενισχύουμε τη δυνατότητα της Διοίκησης να εντοπίζει αποκλίσεις, να αξιολογεί κινδύνους, να κατευθύνει στοχευμένα τους ελέγχους και να διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις καταβάλλονται σε όσους πραγματικά τις δικαιούνται. Στόχος μας είναι η προστασία των συνεπών κτηνοτρόφων, η θωράκιση του δημόσιου και ευρωπαϊκού συμφέροντος και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης σε ένα σύστημα ενισχύσεων με διαφάνεια, ακρίβεια και λογοδοσία».

Τέσσερα είναι έως σήμερα τα επιβεβαιωμένα κρούσματα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των αρχών.

Πιο συγκεκριμένα, δύο κρούσματα εντοπίστηκαν σε εκτροφές στο χωριό Μαυριές Μεγαλόπολης, όπου θανατώθηκαν 176 ζώα. Ακόμη δύο κρούσματα επιβεβαιώθηκαν σε εκτροφές στο Καστράκι και στη Χώρα, του δήμου Γορτυνίας, με 109 ζώα να θανατώνονται στο πλαίσιο των προβλεπόμενων μέτρων.

Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας πραγματοποιούν εντατική κλινική επιτήρηση σε όλες τις εκτροφές που βρίσκονται εντός των καθορισμένων ζωνών προστασίας, ενώ οι έλεγχοι θα συνεχιστούν και στις ζώνες επιτήρησης.

Αυξάνονται οι στρατιωτικοί κτηνίατροι στην Λέσβο

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει την περαιτέρω ενίσχυση της προσπάθειας για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, με την αποστολή 3 επιπλέον στρατιωτικών κτηνιάτρων στο νησί.

Η ενίσχυση γίνεται κατόπιν στενής συνεργασίας της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ με τη Διεύθυνση Υγειονομικού του ΓΕΕΘΑ και έρχεται να προστεθεί στους 14 στρατιωτικούς κτηνιάτρους που ήδη βρίσκονται στη Λέσβο και συνδράμουν στην κλινική επιτήρηση της νόσου.

Η συγκεκριμένη ενέργεια υλοποιείται σε συνέχεια των δεσμεύσεων που ανέλαβαν κατά τις πρόσφατες επισκέψεις τους στη Λέσβο ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς και ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Με την προσθήκη των 3 επιπλέον κτηνιάτρων, ο συνολικός αριθμός των στρατιωτικών κτηνιάτρων που επιχειρούν στο νησί ανέρχεται πλέον σε 17, ενισχύοντας ουσιαστικά το έργο των κτηνιατρικών υπηρεσιών στο πεδίο.

Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, η παρουσία τους συμβάλλει στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη υλοποίηση των απαιτούμενων ελέγχων, στην ενίσχυση της επιτήρησης και στην καλύτερη υποστήριξη των μέτρων που εφαρμόζονται για τον περιορισμό και την αντιμετώπιση της νόσου.

Οδηγίες για τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων και βοοειδών προς τους θερινούς βοσκότοπους είχε εκδώσει στα τέλη Μαΐου και συγκεκριμένα στις 29/5 η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ, στο πλαίσιο των μέτρων που εξακολουθούν να εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Με νεότερο έγγραφο, στις 8/6, το Υπουργείο παρέχει πρόσθετες οδηγίες σχετικά με τις μετακινήσεις των ζώων προς τους θερινούς βοσκοτόπους. Ειδικότερα, οι οδηγίες αφορούν τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων από ελεύθερη σε ελεύθερη Περιφερειακή Ενότητα, τις μετακινήσεις στις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες, καθώς και τις μετακινήσεις βοοειδών.

Εκτίμηση κινδύνου και επιδημιολογική κατάσταση

Η επιζωοτία της ευλογιάς εμφανίζει σταθερά πτωτική τάση, ωστόσο αυτό δεν είναι καθόλου εφησυχαστικό, καθώς συνεχίζουν να καταγράφονται εστίες σε ορισμένες Π.Ε. της χώρας. Ειδικότερα, το διάστημα από 30 Μαρτίου 2026 έως σήμερα επιβεβαιώθηκαν 33 νέες εστίες στις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης (Π.Ε. Ροδόπης), Στερεάς Ελλάδας (Π.Ε. Ευρυτανίας, Π.Ε. Φωκίδας), Δυτικής Ελλάδας (Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας, Π.Ε. Αχαΐας, Π.Ε. Ηλείας), Κεντρικής Μακεδονίας (Π.Ε. Πιερίας, Π.Ε. Σερρών), Ιονίων Νήσων (Π.Ε. Ιθάκης), Πελοποννήσου (Π.Ε. Αρκαδίας) και Θεσσαλίας (Π.Ε. Λάρισας).

Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, η κρισιμότητα των επόμενων μηνών για την εκρίζωση της ευλογιάς παραμένει ιδιαίτερα αυξημένη, καθώς την ίδια χρονική περίοδο το προηγούμενο έτος είχε καταγραφεί δραματική αύξηση των εστιών.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και με δεδομένη την επικείμενη σχετική τροποποίηση της Εκτελεστικής Απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ευλογιά στην Ελλάδα, το Υπουργείο συνιστά οι μετακινήσεις προς τους θερινούς βοσκοτόπους να αποφεύγονται ή να εγκρίνονται κατόπιν αξιολόγησης του κινδύνου από την τοπική αρμόδια αρχή. Στις περιπτώσεις όπου η μετακίνηση κρίνεται αναγκαία για λόγους ευζωίας, θα πρέπει να πραγματοποιείται με αυστηρή εφαρμογή των παρακάτω μέτρων.

Α) Μετακινήσεις αιγοπροβάτων από ελεύθερη σε ελεύθερη Περιφερειακή Ενότητα

Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων από ελεύθερες σε ελεύθερες περιοχές με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Έλεγχος της σήμανσης, καταμέτρηση/απογραφή και κλινική εξέταση όλων των ζώων, από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή, για την παρουσία κλινικών συμπτωμάτων συμβατών με τη νόσο εντός 24 ωρών πριν από τη μετακίνηση.

Η μετακίνηση πραγματοποιείται μόνο με αδειοδοτημένο όχημα μεταφοράς ζώντων ζώων και αδειοδοτημένο μεταφορέα.

Εφαρμογή των απαιτήσεων για την καθαριότητα και απολύμανση των οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων. Τα οχήματα μεταφοράς ζώντων ζώων θα πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης, πριν τη φόρτωση και μετά την εκφόρτωση των ζώων. Οι διαδικασίες πιστοποιούνται με τη βεβαίωση απολύμανσης από τον σταθμό απολύμανσης και την υπεύθυνη δήλωση του οδηγού ότι έχει προηγηθεί η καθαριότητα και απολύμανση του οχήματός του.

Επισημαίνεται ότι:

-η είσοδος των οδηγών στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις επιτρέπεται μόνο με χρήση κατάλληλου προστατευτικού εξοπλισμού.

-απαγορεύεται η διέλευση και η στάση των φορτηγών στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και στις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες. Η ακριβής διαδρομή που θα ακολουθήσει το όχημα πρέπει να κατατίθεται γραπτώς στην αρμόδια περιφερειακή κτηνιατρική υπηρεσία που εκδίδει το έγγραφο κυκλοφορίας/υγειονομικό πιστοποιητικό.

Κατά το διάστημα παραμονής στους θερινούς βοσκοτόπους, απαγορεύεται η είσοδος ζώων από άλλες εκτροφές και ο συγχρωτισμός με άλλα κοπάδια, με χρήση τεχνητών ή φυσικών φραγμάτων, αποφυγή χρήσης κοινών ποτιστρών κ.λπ.

Τα αιγοπρόβατα δεν έχουν μετακινηθεί από τη σταυλική εγκατάσταση αποστολής για τουλάχιστον 30 ημέρες πριν τη μετακίνηση.

Η εγκατάσταση προορισμού θα πρέπει να έχει καθαριστεί και απολυμανθεί πριν την είσοδο των ζώων.

Β) Μετακινήσεις στις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες

Απαγορεύονται αυστηρά οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς θερινούς βοσκοτόπους από εκτροφές που βρίσκονται εντός ζωνών προστασίας.

Επιτρέπονται μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς θερινούς βοσκοτόπους από εκτροφές που βρίσκονται εντός ζωνών επιτήρησης ΑΥΣΤΗΡΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ  εντός της ζώνης επιτήρησης στην οποία ανήκουν. 

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΑΠΟ ΖΩΝΗ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΣΕ ΘΕΡΙΝΟ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΕΝΤΟΣ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗΣ ΖΩΝΗΣ.

Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων εντός της ίδιας ή όμορης περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης της ίδιας αλλά και της όμορης Περιφέρειας με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Για μετακίνηση από περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη στην ίδια Περιφέρεια ή σε περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη όμορης Περιφερειακής Ενότητας, τηρούνται σχολαστικά οι απαιτήσεις της παραγράφου Α.

Επιπλέον, πραγματοποιείται δειγματοληπτικά εργαστηριακός έλεγχος σε δείγματα σιέλου με βάση τον Πίνακα υπεργεωμετρικής κατανομής των Cannon και Roe, με επιπολασμό 5%, τουλάχιστον 72 ώρες πριν τη μετακίνηση.

Η μετακίνηση πραγματοποιείται μόνο με αδειοδοτημένο όχημα μεταφοράς ζώντων ζώων και αδειοδοτημένο μεταφορέα. Κατά τη μεταφορά, απαγορεύεται η ταυτόχρονη μεταφορά ζώων από διαφορετικές εκτροφές.

Στην εκτροφή προορισμού απαγορεύεται αυστηρά η είσοδος ζώων από άλλες εκτροφές και ο συγχρωτισμός με άλλα κοπάδια στη βοσκή, με χρήση τεχνητών ή φυσικών φραγμάτων και μη χρήση κοινών ποτιστρών.

Επιτρέπεται η διέλευση οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων μόνο όταν το σύνολο της διαδρομής πραγματοποιείται εντός Περιφερειακών Ενοτήτων που ανήκουν σε απαγορευμένη ζώνη. Απαγορεύεται η διέλευση από οποιαδήποτε Περιφερειακή Ενότητα που δεν υπάγεται σε απαγορευμένη ζώνη, έστω και για ελάχιστο τμήμα της διαδρομής.

Γ) Μετακινήσεις βοοειδών

Οι μετακινήσεις πραγματοποιούνται ελεύθερα με την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και των οδηγιών που περιγράφονται από το ΥπΑΑΤ, καθώς και με τις παρακάτω προϋποθέσεις:

Στις απαγορευμένες ζώνες, στις αμιγώς βοοτροφικές εκμεταλλεύσεις, οι μετακινήσεις πραγματοποιούνται ελεύθερα.

Στις συνδεδεμένες με εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων βοοτροφικές εκμεταλλεύσεις, οι μετακινήσεις πραγματοποιούνται μετά την κλινική εξέταση και την εκτέλεση δειγματοληψίας PCR στα αιγοπρόβατα της συνδεδεμένης εκτροφής πριν από τη μετακίνηση, όπως περιγράφεται στο κεφάλαιο Β.

Πρώτη ανακοίνωση για τις μετακινήσεις προς θερινούς βοσκοτόπους (29/5) εδώ

Δεύτερη ανακοίνωση για τις μετακινήσεις προς θερινούς βοσκοτόπους (8/6) εδώ 

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ενημερώνει τους δικαιούχους της 1ης πρόσκλησης της Δράσης Π3-70-1.5 «Διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων», του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023 - 2027, ότι για το έτος εφαρμογής 2025 απαιτείται η υποβολή των προβλεπόμενων παραστατικών συμμόρφωσης.

Ειδικότερα, οι δικαιούχοι οφείλουν να προσκομίσουν αντίγραφα των ενημερωμένων χειρόγραφων μητρώων καταγραφής, για όλες τις ενταγμένες εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων και χοιροειδών.

Η υποβολή των παραστατικών πραγματοποιείται στις αρμόδιες Περιφερειακές Διευθύνσεις Ελέγχων και Ενισχύσεων της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων και Ενισχύσεων, έως και 12 Ιουνίου 2026, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην υπ’ αριθ. 40540/20-06-2025 εγκύκλιο του Οργανισμού Πληρωμών.

Η έγκαιρη και πλήρης προσκόμιση των παραστατικών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επαλήθευση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και την ομαλή ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας.

Για τη διευκόλυνσή τους, οι δικαιούχοι καλούνται να απευθύνονται στις κατά τόπους αρμόδιες υπηρεσίες για τυχόν διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία υποβολής, αναφέρει η ΑΑΔΕ.

Σύμφωνα με την πρόσφατη εγκύκλιο του ΥπΑΑΤ, οι μετακινήσεις κτηνοτρόφων προς τους θερινούς βοσκοτόπους μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο υπό την προϋπόθεση ότι οι εκτροφές δεν βρίσκονται σε ζώνη καραντίνας (από ελεύθερες σε ελεύθερες περιοχές).

Αυτό έχει ξεσηκώσει κύμα αντιδράσεων από την πλευρά μεγάλου αριθμού κτηνοτρόφων που βλέπουν ότι δεν μπορούν να μετακινήσουν τα κοπάδια τους.

Για το πρόβλημα η Ομοσπονδία Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας καλεί το υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης να ανταποκριθεί επιτέλους στο δίκαιο αίτημα των κτηνοτρόφων αλλά και όλων των ανθρώπων της περιφέρειας για την μετακίνηση των κοπαδιών στους ορεινούς βοσκότοπους.

Όπως επισημαίνει «οι εκτροφές αυτές είναι φτιαγμένες και προσαρμοσμένες πάνω στην μετακίνηση. Χωρίς την μετακίνηση θα υπάρξει οικονομική καταστροφή αλλά και μεγάλο θέμα με την ευζωία των ζώων, καθως δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές για να μείνουν τα ζώα στον κάμπο.

Η δουλειά του υπουργείου ΑΑΤ και των αρμόδιων υπηρεσιών είναι να δώσουν λύση στο πρόβλημα.

Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια η υπομονή των κτηνοτρόφων εξαντλήθηκε.

Δεν θα αφήσουμε τα ζώα που με τόσο κόπο προστατέψαμε να χαθούν από την πείνα. Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να πάνε στα βοσκοτόπια τους να ζήσουν με αξιοπρέπεια.

Περιμένουμε αλλαγή στάσης και λύση σε αντίθετη περίπτωση ο κτηνοτρόφικος κόσμος της Θεσσαλίας θα βρεθεί απέναντι σας».

Στήριξη κτηνοτρόφων που πλήττονται από ευλογιά αιγοπροβάτων

Στο μεταξύ επιστολή προς τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιο Καββαδά, και τον Γενικό Γραμματέα του ΥπΑΑΤ, Σπύρο Πρωτοψάλτη, απέστειλε ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, Ανδρέας Φίλιας, ζητώντας την άμεση λήψη πρόσθετων μέτρων στήριξης για τους κτηνοτρόφους που έχουν πληγεί από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Στην επιστολή επισημαίνονται οι σοβαρές επιπτώσεις που έχουν προκαλέσει τα περιοριστικά μέτρα στην κτηνοτροφία της περιοχής και διατυπώνονται συγκεκριμένα αιτήματα, όπως η επέκταση των ενισχύσεων de minimis για αγορά ζωοτροφών λόγω των περιοριστικών μέτρων, η αποζημίωση για την απώλεια εισοδήματος και η προστασία των επιδοτήσεων των πληγέντων κτηνοτρόφων.

Ταυτόχρονα, αναδεικνύεται η αναγκαιότητα για επιτάχυνση της διαδικασίας ανασύστασης των εκτροφών και η εξεύρεση λύσης για τη μετακίνηση των μετακινούμενων κοπαδιών προς τις ορεινές περιοχές κατά τη θερινή περίοδο.

Ο κ. Φίλιας υπογραμμίζει ότι η στήριξη των κτηνοτρόφων αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας, τη βιωσιμότητα της υπαίθρου και τη συνέχιση της παραδοσιακής κτηνοτροφίας στη Δυτική Ελλάδα, καλώντας το Υπουργείο να προχωρήσει άμεσα στις απαραίτητες παρεμβάσεις.

Στο Πρωτοδικείο Βόλου αναμένεται να κατατεθεί, σήμερα Πέμπτη (4/6), η πρώτη αγωγή κτηνοτρόφου που αφορά τις επιπτώσεις της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Μαγνησία.

Μέσω αυτής ο κτηνοτρόφος διεκδικεί αποζημίωση για την απώλεια του κοπαδιού του, το διαφυγόν εισόδημα αλλά και για παραλείψεις της διοίκησης στη διαχείριση της κρίσης.

Η κτηνοτρόφος και μέλος της διοίκησης του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Μαγνησίας, Χαρούλα Διβάνη, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «ξεκινά από σήμερα η κατάθεση αγωγών από τους κτηνοτρόφους της Μαγνησίας για την ευλογιά των αιγοπροβάτων και τα προβλήματα που δημιούργησε στους κτηνοτρόφους.

Η συγκεκριμένη αγωγή δεν θα είναι η μοναδική. Αντίθετα, φαίνεται να αποτελεί την αρχή μιας ευρύτερης δικαστικής διεκδίκησης από κτηνοτρόφους, που είδαν τα κοπάδια τους να θανατώνονται ή να συρρικνώνεται δραματικά το εισόδημά τους εξαιτίας των μέτρων βιοασφάλειας για τις ζωονόσους.

Στην περιοχή της Μαγνησία είχαμε τις περισσότερες θανατώσεις κοπαδιών και την μεγαλύτερη διάρκεια εγκλεισμού των ζώων στους στάβλους. Τα αιγοπρόβατα της περιοχής που δεν θανατώθηκαν βρίσκονται κλεισμένα στους στάβλους από τον Αύγουστο του 2024.

Μιλάμε για μια τεράστια αύξηση του κόστους εκτροφής και μείωση του εισοδήματος των παραγωγών. Από την άλλη η μόνη βοήθεια που είχαμε από το κράτος ήταν τα 21 ευρώ για κάθε παραγωγικό ζώο. Λες και τα άλλα μη παραγωγικά ζώα του κοπαδιού δεν θα πρέπει να τρώνε ζωοτροφές.

Όσον αφορά τις αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν για τις θανατώσεις των ζώων απορροφήθηκαν από υποχρεώσεις προς τράπεζες, προμηθευτές και άλλες οφειλές των κτηνοτρόφων.

Θα καταθέσουμε όλοι αγωγές. Είναι κάτι που πρέπει να γίνει και θα γίνει». 

Το ερώτημα είναι υπάρχουν ευθύνες από τους υπουργούς στη διαχείριση της κρίσης της ευλογιάς ή όπως έγινε με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ θα «προστατευτούν» με την ψήφο των κυβερνητικών βουλευτών.

Πυρά Κόκκαλη για κυβερνητικές παραλείψεις

Την πρώτη αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου για τις συνέπειες της ευλογιάς των αιγοπροβάτων κατέθεσε την Πέμπτη, 4 Ιουνίου, στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Βόλου κτηνοτρόφος από την περιοχή του Αλμυρού, με τον βουλευτή Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και δικηγόρο κ. Βασίλη Κόκκαλη να εξαπολύει σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση για τον τρόπο διαχείρισης της κρίσης.

Ο κ. Κόκκαλης χαρακτήρισε καταστροφική τη διαχείριση της ευλογιάς τόσο στο επίπεδο της πρόληψης όσο και στην αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών που υπέστησαν οι κτηνοτρόφοι, υποστηρίζοντας ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες επέδειξαν καθυστερήσεις και σοβαρές παραλείψεις. Όπως ανέφερε, η διοίκηση όφειλε να προχωρεί άμεσα στη θανάτωση των μολυσμένων ζώων και όχι, όπως συνέβη σε αρκετές περιπτώσεις, έπειτα από μία ή ακόμη και περισσότερες εβδομάδες, διάστημα κατά το οποίο καταγράφηκαν σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αγωγή επιδιώκει να αναγνωριστούν δικαστικά οι ευθύνες των κρατικών οργάνων για τις καθυστερήσεις αυτές, καθώς και για την αδυναμία αποζημίωσης των παραγωγών για το σύνολο της ζημιάς που υπέστησαν. Όπως εξήγησε, ο συγκεκριμένος κτηνοτρόφος έχασε περίπου 100 ζώα, πολλά από τα οποία πέθαναν από την ασθένεια πριν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες θανάτωσης, με αποτέλεσμα να μη συμπεριληφθούν στις αποζημιώσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα των ζωοτροφών, υποστηρίζοντας ότι είναι αδιανόητο το κράτος να χαρακτηρίζει μία κτηνοτροφική μονάδα ως μολυσμένη και ταυτόχρονα να μην αποζημιώνει τις αποθηκευμένες ζωοτροφές που καθίστανται ουσιαστικά άχρηστες. Όπως τόνισε, η σχετική δαπάνη θα έπρεπε να καλύπτεται από το υφιστάμενο πλαίσιο αποζημιώσεων.

Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα ο Λαρισαίος βουλευτής περιέγραψε την κατάσταση που επικρατεί στον πρωτογενή τομέα, προειδοποιώντας ότι η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται σε οριακό σημείο. «Η κτηνοτροφία τελειώνει. Οι κτηνοτρόφοι εκπέμπουν πλέον σήμα επιβίωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι πολλοί παραγωγοί έχουν περάσει από τα όρια της οικονομικής δυσπραγίας στη φτώχεια.

Ο κ. Κόκκαλης χαρακτήρισε την υπόθεση «αγωγή - ορόσημο», καθώς, όπως είπε, η ελληνική Δικαιοσύνη καλείται να εξετάσει εάν τα αρμόδια όργανα του κράτους ενήργησαν εγκαίρως και αποτελεσματικά απέναντι στην επιδημία. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλες προσφυγές από πληγέντες κτηνοτρόφους, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η κυβέρνηση θα έπρεπε να δώσει λύσεις πριν οι παραγωγοί αναγκαστούν να αναζητήσουν δικαίωση στις δικαστικές αίθουσες.

Στο επίκεντρο της διεκδίκησης βρίσκονται οι αποζημιώσεις για τα ζώα που χάθηκαν, το διαφυγόν εισόδημα, οι αποθηκευμένες ζωοτροφές και η ηθική βλάβη που υπέστη η οικογένεια του κτηνοτρόφου, η οποία, σύμφωνα με τους συνηγόρους της, έχασε τη βασική πηγή βιοπορισμού της χωρίς μέχρι σήμερα να έχει καταφέρει να επανασυστήσει το κοπάδι της.

«Πρόκειται για την πρώτη αγωγή κτηνοτρόφων που στρέφεται κατά του Ελληνικού Δημοσίου για τη διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων», τόνισε από την πλευρά της η δικηγόρος κ. Πελαγία Χατζηκοσμά. Όπως ανέφερε, με την προσφυγή καταγγέλλονται παράνομες πράξεις και παραλείψεις των αρμόδιων οργάνων, ενώ αμφισβητείται και ο τρόπος υπολογισμού των αποζημιώσεων για τα ζώα που χάθηκαν.

Η ίδια έκανε λόγο για ελλιπείς, αυθαίρετους και εσφαλμένους υπολογισμούς της πραγματικής αξίας του ζωικού κεφαλαίου, καθώς και για πλήρη απουσία πρόβλεψης σχετικά με τις ζωοτροφές που κατέστησαν άνευ χρησιμότητας μετά τον χαρακτηρισμό των εκμεταλλεύσεων ως μολυσμένων. Σύμφωνα με την κ. Χατζηκοσμά, στόχος της αγωγής είναι η αποκατάσταση της οικονομικής, ψυχολογικής και ηθικής ζημίας που υπέστησαν οι πληγέντες κτηνοτρόφοι εξαιτίας της κρατικής αδράνειας.

Άρχισε ξανά το φούντωμα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Νέο κρούσμα ευλογιάς προβάτων εντοπίστηκε σε κτηνοτροφική μονάδα 140 ζώων στην Καστανούσσα του Δήμου Σιντικής.

Το κρούσμα έχει σημάνει συναγερμό στις αρμόδιες υπηρεσίες, στο τμήμα Κτηνιατρικής της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Π.Ε. Σερρών.

Στις Σέρρες εντοπίζεται κρούσμα ευλογιάς μετά από δυόμιση μήνες, με το τελευταίο στις 17 Μαρτίου στο Λιμνοχώρι του Δήμου Ηράκλειας.

Επίσης έχουμε δύο κρούσματα ευλογιάς στην Αρκαδία. Υπάρχει ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα στα Μαυριά Μεγαλόπολης και ένα στο Καστράκι Γορτυνίας.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου και στις δύο εκτροφές έχουν θανατωθεί τα ζώα.

Η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Πελοποννήσου εκδίδει την ακόλουθη ανακοίνωση:

 «Εφιστούμε και πάλι την προσοχή των κατόχων εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων καθώς και των εμπλεκόμενων στο εμπόριο και στη διακίνησή τους εμπόρων, μεταφορέων ζώων και υπεύθυνων σφαγείων για την έγκαιρη ανίχνευση των συμπτωμάτων ευλογιάς που είναι υψηλός πυρετός, παρουσία εξανθημάτων, βλατίδων και εφελκίδων κόκκινου χρώματος με ιδιαίτερη εντόπιση στην κοιλιακή χώρα, στους μαστούς, στις μασχάλες, στο κεφάλι και στο κάτω μέρος της ουράς καθώς και για την άμεση ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών, με σκοπό την αποτροπή εξάπλωσης του νοσήματος.

Υπενθυμίζουμε  ότι η νόσος της ευλογιάς είναι ιογενής, υποχρεωτικής δήλωσης, η οποία μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τον σχετικό ζωικό πληθυσμό και την αγροτική οικονομία της χώρας. Για την αντιμετώπισή της εφαρμόζεται σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης (Υ.Α. 1747/386028/ 05.08.2008 – ΦΕΚ 7121 Β΄, 18.12.2023), σύμφωνα με το οποίο επιβάλλεται θανάτωση όλων των ζώων των ευαίσθητων ειδών της εκμετάλλευσης άμεσα και επί τόπου, λόγω της υψηλής μεταδοτικότητας (κίνδυνος εξάπλωσης της νόσου σε άλλες εγκαταστάσεις με αιγοπρόβατα).

Η ευλογιά των προβάτων δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο. Οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων θα πρέπει να αυξήσουν τα μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές τους, ώστε να μειώσουν τις πιθανότητες εισόδου νοσημάτων σε αυτές, συμβάλλοντας και στην αποτροπή περαιτέρω διασποράς των νοσημάτων»,.

Θυμίζουμε ακόμη ότι στις 29 Μαΐου 2026 η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής (ΓΔΚ) του ΥπΑΑΤ δήλωσε τρεις νέες εστίες ευλογιάς στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων): μία στη Μεγαλόπολη (στην κοινότητα Μαυριά) της ΠΕ Αρκαδίας, μία στην Αμφιλοχία και μία στην Ιερά Πόλη Μεσολογγίου της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας. Δεν είχε δηλώσει όμως τις δύο νέες εστίες στην Αμφιλοχία και αυτή στο Καστράκι Γορτυνίας ούτε βέβαια αυτό της Σιντικής. 

Ανακοίνωση ΠΟΓΕΔΥ για απευθείας ανάθεση

Η ΠΟΓΕΔΥ σε ανακοίνωσή της εκφράζει έντονες αντιδράσεις για την απευθείας ανάθεση ύψους 310.000 ευρώ για πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης της ευλογιάς, κάνοντας λόγο για έλλειψη διαφάνειας και αντιφατική στάση της κυβέρνησης απέναντι στους δημόσιους κτηνιάτρους. Αναλυτικά η ανακοίνωση έχει ως εξής:

Από την πρώτη στιγμή της εμφάνισης της ευλογιάς η ΠΟΓΕΔΥ και ειδικότερα οι Κτηνίατροι Δημόσιοι Υπάλληλοι είχαν αναδείξει την υποχρέωση της πολιτείας να είναι προετοιμασμένη και να εφαρμόσει ανάλογα με τα επιδημιολογικά δεδομένα όλα τα εργαλεία για τον περιορισμό του νοσήματος και την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας. Αντί αυτού η κυβέρνηση επέλεξε να ακολουθήσει μια εμμονική δαιμονοποίηση της εφαρμογής προγράμματος εμβολιασμού στα πλαίσια της εξάλειψης του νοσήματος, όπως είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το οποίο προφανώς ήταν η τελευταία επιλογή.

Σήμερα μαθαίνουμε από δημοσιεύματα ότι, με την διαδικασία του κατεπείγοντος και με απ’ ευθείας ανάθεση στις 17 Φεβρουαρίου 2026, ανατέθηκε σε εταιρία πληροφορικής (με το ποσό των 310.000 ευρώ) ο σχεδιασμός και υλοποίηση πληροφορικού συστήματος διαχείρισης της ευλογιάς, που περιλαμβάνει και πλατφόρμα για την διαχείριση πιθανών εμβολιασμών.

Και δεν θα διαφωνούσαμε με μια προετοιμασία για την αντιμετώπιση του νοσήματος, εάν αυτή γίνονταν όταν έπρεπε, σχεδόν ένα χρόνο νωρίτερα, όταν υπήρχε η σχετική παραίνεση των Ευρωπαίων ειδικών ή αν δεν επιλέγονταν με κατεπείγουσες διαδικασίες απευθείας ανάθεσης εταιρία συνέχεια προηγούμενης που την δεκαετία του 2000 είχε αναλάβει σχεδόν όλες τις εργολαβίες του ΥΠΑΑΤ και την συνέχεια χρεωκόπησε. Τα φαντάσματα επανέρχονται;

Και το πιο εξοργιστικό είναι ότι η κυβέρνηση που με «καθυστερημένη βιασύνη» αναθέτει συμβάσεις, ταυτόχρονα, ασκεί αναίρεση κατά απόφασης Εφετείου που δικαιώνει δημοσίους Κτηνιάτρους για την αναδρομική χορήγηση του ανθυγιεινού επιδόματος. Στρέφεται δηλαδή εναντίον των κτηνιάτρων που αποτελούν την μόνη ελπίδα της για την αντιμετώπιση των επιζωοτιών, τους οποίους, την ίδια στιγμή, επαινεί δημοσίως με δηλώσεις για την συνεισφορά τους. Αιδώς Αργείοι!

Η ΠΟΓΕΔΥ δεν θα ανεχθεί να εργαλειοποιηθεί η διαχείριση των ζωονόσων με διάθεση τεράστιων ποσών με αμφίβολες διαδικασίες για πληροφοριακά συστήματα ή καμπάνιες ενημέρωσης.
Απαιτούμε διαφάνεια. Απαιτούμε να ανακληθεί η άσκηση αναίρεσης των αποφάσεων των εφετείων που δικαιώνουν τους συναδέλφους κτηνιάτρους του Δημοσίου.

Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται ο αγροτοκτηνοτροφικός τομέας της χώρας μας, τόνισε ο πρόεδρος του Αγροκτηνοτροφικού Βιομηχανικού Συνεταιρισμού Προσοτσάνης Δράμας «Μενοίκιο» και πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Καπνού, Βασίλης Μελενεκλής, με τη διπλή του ιδιότητα, κατά την τοποθέτησή του στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Ο κ. Μελενεκλής υποστήριξε ότι χρειάζονται άμεσα μέτρα - παρεμβάσεις στην κτηνοτροφία, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και την καλλιέργεια καπνού και αναφέρθηκε σε μία σειρά από παράγοντες, που έχουν οδηγήσει πληθώρα παραγωγών σε αδιέξοδο. Μίλησε για την έλλειψη ελέγχων, τη γραφειοκρατία, τις ελληνοποιήσεις, τις χαμηλές αποδόσεις γαλακτοπαραγωγής, την αρνητική κοινοτική πολιτική για τον καπνό προς όφελος τρίτων χωρών κ.ο.κ. «Στο νομό Δράμας το 50%-55% των παραγωγών έχουμε μείνει απλήρωτοι εξαιτίας του ΑΤΑΚ», τόνισε.

Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού «Μενοίκιο» εξήγησε πως ο ίδιος δραστηριοποιείται επί σειρά ετών στον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα αλλά διαπιστώνει πως η ελληνική αιγοπροβατοτροφία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας.

Όπως είπε, ο μέσος Έλληνας κτηνοτρόφος είναι πλέον ηλικίας άνω των 55 ετών ενώ οι νέοι που επιλέγουν να ασχοληθούν με τον κλάδο παραμένουν ελάχιστοι. Παράλληλα, τόνισε ότι πολλές εκτροφές λειτουργούν με χαμηλές αποδόσεις, γεγονός που αυξάνει το κόστος παραγωγής και μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Ζήτησε την «ουσιαστική αναβάθμιση των στελεχών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όχι μόνο σε επίπεδο τυπικών προσόντων αλλά κυρίως σε επίπεδο τεχνογνωσίας, εμπειρίας και ικανότητας ν’ αντιλαμβάνονται τη σύγχρονη πραγματικότητα του πρωτογενούς τομέα».

ΠΕΡΙ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ανεξέλεγκτες εισαγωγές και στις παράνομες ελληνοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι πλήττουν τόσο τους παραγωγούς όσο και την αξιοπιστία της ελληνικής φέτας και των γαλακτοκομικών προϊόντων γενικότερα.

Υποστήριξε πως «είναι απολύτως αναγκαίο να ενισχυθεί ουσιαστικά ο μηχανισμός ελέγχου στα σημεία εισόδου της χώρας, ώστε να περιοριστεί δραστικά η ανεξέλεγκτη διακίνηση και οι παράνομες πρακτικές που πλήττουν την εγχώρια παραγωγή και θέτουν σε ένα υγειονομικό κίνδυνο τη χώρα». Υποστήριξε πως θα έπρεπε ενδεχομένως να εφαρμοστεί η θέσπιση ακόμη και υποχρεωτικής καραντίνας για κάθε ζώο που εισέρχεται στη χώρα επισημαίνοντας την ταλαιπωρία που έχουν τραβήξει οι Έλληνες παραγωγοί από την ευλογιά.

Πρότεινε, μάλιστα, την πλήρη ενεργοποίηση και αναβάθμιση του συστήματος «Άρτεμις 2», ώστε να υπάρχει ψηφιακή ιχνηλασιμότητα σε πραγματικό χρόνο από την παραγωγή μέχρι το ράφι. Όπως εξήγησε, με τη χρήση νέων τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να περιοριστούν τα φαινόμενα νοθείας και αθέμιτου ανταγωνισμού.

Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού «Μενοίκιο» επισήμανε πως η Ελλάδα διαθέτει προϊόντα υψηλής ποιότητας και μοναδικά χαρακτηριστικά, ωστόσο μεγάλο μέρος της προστιθέμενης αξίας χάνεται επειδή η χώρα δεν επενδύει όσο θα έπρεπε στην οργανωμένη παραγωγή και μεταποίηση. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «αν πουλήσω μόνο το γάλα, πούλησα ένα γάλα και τελείωσα», εξηγώντας ότι η πραγματική υπεραξία δημιουργείται όταν ο παραγωγός συμμετέχει και στη μεταποίηση, παράγοντας γιαούρτι, τυρί ή άλλα επώνυμα προϊόντα.

ΖΗΤΗΜΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ Ο ΚΑΠΝΟΣ

Ξεχωριστό κεφάλαιο στην τοποθέτησή του αποτέλεσε ο καπνός και ο ρόλος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Καπνού, της οποίας είναι ιδρυτής και πρόεδρος. Ο κ. Μελενεκλής χαρακτήρισε τον καπνό «ζήτημα επιβίωσης» για πολλές ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας, κυρίως στη Μακεδονία και τη Θράκη, όπου υπάρχει πολύ μικρός κλήρος.

Όπως υποστήριξε, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να εισάγει τεράστιες ποσότητες καπνού από τρίτες χώρες, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Την ίδια στιγμή, η ελληνική παραγωγή έχει συρρικνωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, μετά την αποσύνδεση των επιδοτήσεων και την εγκατάλειψη της καλλιέργειας.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι άλλο είναι η αντικαπνιστική πολιτική και άλλο η παραγωγή καπνού ως αγροτικού προϊόντος. Τόνισε ότι ο μπασμάς διαθέτει μοναδικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και δεν έχουν αντικατασταθεί διεθνώς, ενώ υπενθύμισε ότι επί δεκαετίες αυτό το προϊόν στήριξε το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών στην περιφέρεια.

ΛΥΣΗ Η ΠΟΛΥΕΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ

Παράλληλα, ζήτησε από την πολιτεία να στηρίξει θεσμικά την ελληνική καπνοπαραγωγή, χωρίς –όπως είπε– ν΄ απαιτούνται νέες επιδοτήσεις. Πρότεινε να ενθαρρυνθούν οι ελληνικές καπνοβιομηχανίες να χρησιμοποιούν μεγαλύτερες ποσότητες ελληνικών καπνών και να υπάρξουν πολυετή συμβόλαια με τους παραγωγούς, ώστε να υπάρχει σταθερότητα και προγραμματισμός. Σήμερα – είπε - η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου 100.000 - 120.000 τόνους καπνού ετησίως, ενώ, ταυτόχρονα, εισάγει τετραπλάσιες ποσότητες της τάξεως των  300.000 - 450.000 τόνων, κυρίως (από) Βραζιλία, Αφρική και ΗΠΑ».

Ο Δραμινός πρόεδρος προειδοποίησε ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις ο πρωτογενής τομέας κινδυνεύει με περαιτέρω συρρίκνωση. «Το τελευταίο βαγόνι του τρένου της ελληνικής παραγωγής φεύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας πολιτικές που θα στηρίζουν τους πραγματικούς παραγωγούς, την περιφέρεια και τη μεταποίηση ελληνικών προϊόντων.

Σοβαρό ζήτημα προέκυψε κατά την πληρωμή της συνδεδεμένης ενίσχυσης αιγοπροβάτων για το 2025, με κτηνοτρόφους, που έχασαν τα ζώα τους λόγω ευλογιάς στους τελευταίους μήνες του έτους αναφοράς, να μένουν απλήρωτοι.

Όπως έχουμε αναφέρει σε σχετικό ρεπορτάζ στον ΑγροΤύπο, το ίδιο είχε συμβεί με την συνδεδεμένη ενίσχυση αιγοπροβάτων του 2024.

Ο κ. Χρήστος Ζιώγας, κτηνοτρόφος από την Λάρισα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι όσοι κτηνοτρόφοι έχουν χάσει τα ζώα τους λόγω των ζωονόσων έχουν μεγάλο οικονομικό πρόβλημα. Αυτοί θα έπρεπε να πληρωθούν πρώτα από τους υπόλοιπους. Αντίθετα βλέπουμε να μην έχουν πληρωθεί ακόμη την συνδεδεμένη ενίσχυση του 2024. Υπάρχουν τα τιμολόγια με τις παραδόσεις του γάλακτος. Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μας είχαν δηλώσει ότι θα μας πλήρωναν με την φετινή πληρωμή συνδεδεμένης (2025) που έγινε τον Μάιο. Όμως τελικά δεν είδαμε τα χρήματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς και έχει περάσει πάνω από ένα έτος.

Παρέμβαση στο ΥπΑΑΤ

Άμεση παρέμβαση προς τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάση Καββαδά, πραγματοποίησε ο Βουλευτής Ημαθίας της Νέας Δημοκρατίας, Τάσος Μπαρτζώκας, μετά από ενημέρωση που είχε από κτηνοτρόφους της Ημαθίας, σχετικά με σοβαρό ζήτημα που προέκυψε κατά την πληρωμή της συνδεδεμένης ενίσχυσης γάλακτος αιγοπροβάτων για το 2025.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε, κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα σφαγιάστηκαν υποχρεωτικά λόγω ευλογιάς στους τελευταίους μήνες του 2025, δεν συμπεριλήφθηκαν στην πληρωμή, καθώς τα ζώα τους δεν εμφανίζονταν στην καταγραφή του Δεκεμβρίου.

Πρόκειται, όμως, για παραγωγούς που είχαν κανονικά παραδώσει γάλα μέσα στη χρονιά, διαθέτουν τα σχετικά τιμολόγια και υπέστησαν την απώλεια του ζωικού τους κεφαλαίου στο τέλος του έτους, όχι από επιλογή, αλλά λόγω υποχρεωτικών μέτρων αντιμετώπισης της ασθένειας.

Ο Τάσος Μπαρτζώκας επισήμανε στον Υφυπουργό ότι η συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και να υπάρξει μέριμνα, ώστε οι πληγέντες κτηνοτρόφοι να μη στερηθούν μια ενίσχυση που δικαιούνται και την οποία ανέμεναν για να καλύψουν τις αυξημένες οικονομικές τους ανάγκες.