Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής, πιέσεις από εμπόρους για μείωση τιμών

Το λεκάνιο της ελιάς (Saissetia oleae), που ανήκει στην οικογένεια Coccidae, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εντομολογικούς εχθρούς της καλλιέργειας και θεωρείται ο τρίτος κατά σειρά σπουδαιότητας μετά τον δάκο (Bactrocera oleae) και τον πυρηνοτρήτη (Prays oleae).

Παράλληλα, πρόκειται για είδος με ιδιαίτερα μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση και ευρύ φάσμα φυτών-ξενιστών. Έχει καταγραφεί σε 108 χώρες και μπορεί να προσβάλει φυτά που ανήκουν σε 239 γένη και 82 οικογένειες, μεταξύ των οποίων η ελιά, τα εσπεριδοειδή και διάφορα καλλωπιστικά φυτά.

Βιολογία και φαινολογία του λεκανίου

Το Saissetia oleae είναι ωοτόκο είδος και στην Ελλάδα, όπως και στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες, αναπαράγεται κατά κανόνα παρθενογενετικά. Σε ορισμένες χώρες, ωστόσο, αναφέρεται και ως αμφιγονικό, καθώς έχουν καταγραφεί αρσενικά άτομα. Χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή γονιμότητα, καθώς κάθε θηλυκό μπορεί να γεννήσει από 1.000 έως 3.000 ωά, ενώ σύμφωνα με ορισμένες μελέτες ο αριθμός αυτός μπορεί να φθάσει ακόμη και τις 4.000. Τα ωά γεννώνται σταδιακά και παραμένουν προστατευμένα κάτω από τον ισχυρά χιτινισμένο δερματοσκελετό του θηλυκού μέχρι την εκκόλαψη των ερπουσών. Η υψηλή αυτή γονιμότητα συμβάλλει στην ταχεία ανάπτυξη των πληθυσμών του στους φυτικούς ξενιστές του και στην εκδήλωση σοβαρών συμπτωμάτων προσβολής.

Ο αριθμός των γενεών επηρεάζεται τόσο από το είδος του φυτού-ξενιστή όσο και από τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Στην Ελλάδα το λεκάνιο συμπληρώνει κατά κανόνα μία γενεά τον χρόνο στην ελιά, ενώ σε νότιες και παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας, καθώς και σε αρδευόμενους ελαιώνες, έχει παρατηρηθεί και η ανάπτυξη μερικής δεύτερης γενεάς.

Μετά την εκκόλαψη κάτω από το κέλυφος των θηλυκών, οι έρπουσες εξέρχονται και περιπλανώνται πάνω στα φύλλα και τους βλαστούς μέχρι να εγκατασταθούν ως νύμφες πρώτης ηλικίας. Επιλέγουν συνήθως σημεία όπου προστατεύονται από την αφυδάτωση, κυρίως την κάτω επιφάνεια των φύλλων και κατά μήκος των νευρώσεων, όπου εξασφαλίζουν επάρκεια τροφής. Στη συνέχεια εξελίσσονται σε νύμφες δεύτερης και τρίτης ηλικίας και ακολούθως σε ακμαία, τα οποία συναντώνται και πάνω σε βλαστούς και κλαδίσκους.

Ο ακριβής χρόνος εμφάνισης των διαφορετικών σταδίων δεν είναι αυστηρά καθορισμένος, καθώς επηρεάζεται από τη γεωγραφική θέση, τις κλιματικές συνθήκες και τις καλλιεργητικές πρακτικές κάθε περιοχής και έτους. Ειδικότερα, στην Κεντρική Ελλάδα, τα ενήλικα θηλυκά εμφανίζονται συνήθως την άνοιξη και στις αρχές του θέρους και ωοτοκούν κυρίως τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Οι έρπουσες εκκολάπτονται σταδιακά και μέχρι το φθινόπωρο αναπτύσσονται οι νύμφες πρώτης και δεύτερης ηλικίας, που αποτελούν τα στάδια διαχείμασης του εντόμου, ενώ ένα μικρό ποσοστό νυμφών προλαβαίνει να εξελιχθεί σε ακμαία μέχρι τον Οκτώβριο. Κατά τη θερμή περίοδο του έτους, οι αναπτυσσόμενες νύμφες παράγουν μελιτώματα, με τα οποία καλύπτονται οι φυτικοί ιστοί.

Ζημιές και συνθήκες που ευνοούν τις προσβολές

Οι ζημιές που προκαλεί το λεκάνιο στην ελιά οφείλονται αφενός στη μύζηση των φυτικών χυμών και αφετέρου στη δημιουργία καπνιάς πάνω στα μελιτώματα που παράγει. Η μύζηση των χυμών οδηγεί σε εξασθένηση των δέντρων, ενώ η καπνιά παρεμποδίζει τη φωτοσύνθεση. Ως αποτέλεσμα, περιορίζεται η ανάπτυξη του φυτού και υποβαθμίζεται η παραγωγή. Σε περιπτώσεις σοβαρών προσβολών μπορεί να παρατηρηθούν φυλλόπτωση και ξηράνσεις κλάδων.

Οι προσβολές ευνοούνται σε ακλάδευτους ελαιώνες με πυκνή και ανεπαρκώς αεριζόμενη κόμη, σε ελαιώνες με βαριά εδάφη που δεν αποστραγγίζουν εύκολα, σε αρδευόμενους ελαιώνες, καθώς και σε παραθαλάσσιες και απάνεμες περιοχές.

Από την άλλη πλευρά, οι έρπουσες και οι νεαρές νύμφες πρώτης και δεύτερης ηλικίας, λόγω του μικρού μεγέθους και του λεπτού σώματός τους, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην αφυδάτωση και, όταν επικρατούν ξηροθερμικές συνθήκες,  εμφανίζουν υψηλά ποσοστά θνησιμότητας.

Καλλιεργητικά μέτρα και στοχευμένες επεμβάσεις

Στην αντιμετώπιση του λεκανίου πρέπει να δίνεται πρωτίστως προτεραιότητα στον περιορισμό των συνθηκών που ευνοούν την ανάπτυξη των πληθυσμών του. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή κατάλληλων καλλιεργητικών μέτρων, τα οποία είναι σχετικά απλά, έχουν μικρό κόστος και συμβάλλουν στην αποφυγή των δυσμενών επιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσει η υπερβολική ή άστοχη χρήση εντομοκτόνων.

Η μεγάλη διάρκεια της περιόδου ωοτοκίας έχει ως αποτέλεσμα οι έρπουσες και οι νύμφες πρώτης και δεύτερης ηλικίας να είναι παρούσες στην καλλιέργεια σχεδόν καθ' όλη τη θερμή περίοδο του έτους. Η ευαισθησία των νεαρών αυτών σταδίων, και ιδιαίτερα των ερπουσών, στην αφυδάτωση, καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό το σωστό κλάδεμα και  την εξασφάλιση καλού αερισμού και φωτισμού της κόμης των ελαιοδέντρων. Στα βασικά καλλιεργητικά μέτρα περιλαμβάνονται επίσης η αποφυγή της υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης, η ισορροπημένη άρδευση και η απομάκρυνση των ιδιαίτερα προσβεβλημένων βλαστών, ώστε να περιορίζονται οι αναμολύνσεις.

Εφόσον κριθεί αναγκαία η χημική καταπολέμηση, θα πρέπει προηγουμένως να εκτιμώνται τα είδη και οι πληθυσμοί των φυσικών εχθρών που υπάρχουν στον ελαιώνα. Η μεγάλη διάρκεια της ωοτοκίας δυσχεραίνει τον χρονισμό των επεμβάσεων, καθώς τα ευαίσθητα στα εντομοκτόνα στάδια του εντόμου, κυρίως οι έρπουσες, είναι παρόντα στην καλλιέργεια για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ως κατάλληλος χρόνος εφαρμογής των ψεκασμών θεωρείται ο Αύγουστος, όταν έχει εκκολαφθεί το μεγαλύτερο ποσοστό των ερπουσών και ο πληθυσμός αποτελείται κυρίως από τα νεαρά αυτά άτομα, τα οποία είναι περισσότερο ευαίσθητα στα εντομοκτόνα. Επειδή, όμως, η φαινολογία του λεκανίου διαφέρει ανάλογα με την περιοχή και το έτος, απαιτείται τακτική παρακολούθηση της εξέλιξης των εκκολάψεων των ερπουσών πριν από τη λήψη απόφασης για επέμβαση.

Συνήθως εφαρμόζεται γαλάκτωμα θερινού ορυκτελαίου ή εγκεκριμένο οργανικό συνθετικό εντομοκτόνο. Ωστόσο, επειδή η περίοδος εφαρμογής των ψεκασμών συμπίπτει με την παρουσία και τη δράση των φυσικών εχθρών του λεκανίου, οι επεμβάσεις θα πρέπει, κατά το δυνατόν, να αποφεύγονται και, όταν κρίνονται απαραίτητες, να πραγματοποιούνται τοπικά, σε συγκεκριμένες εστίες της καλλιέργειας με έντονα προσβεβλημένα δέντρα. Η παρουσία και η δράση των ωφέλιμων οργανισμών αποτελούν, άλλωστε, βασική παράμετρο στη διαχείριση των πληθυσμών του λεκανίου.

Οι φυσικοί εχθροί και η βιολογική καταπολέμηση

Σημαντικό ρόλο στον φυσικό περιορισμό των πληθυσμών του λεκανίου διαδραματίζουν τα παρασιτοειδή και τα αρπακτικά έντομα. Σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν καταγραφεί συνολικά 78 είδη ωφέλιμων εντόμων, τα οποία ανήκουν σε 39 γένη και 13 οικογένειες. Στα παρασιτοειδή περιλαμβάνονται κυρίως Υμενόπτερα των οικογενειών Aphelinidae, Encyrtidae και Pteromalidae, ενώ στα αρπακτικά συγκαταλέγονται κυρίως Κολεόπτερα της οικογένειας Coccinellidae και Νευρόπτερα της οικογένειας Chrysopidae.

Στην Ελλάδα αναφέρονται αρκετά σημαντικά ωφέλιμα είδη, μεταξύ των οποίων παρασιτοειδή των γενών Coccophagus και Metaphycus, το ωοφάγο Scutellista caerulea, το Νευρόπτερο Chrysoperla carnea και αρπακτικά Κολεόπτερα όπως τα Exochomus quadripustulatus και Rhyzobius forestieri. Στους φυσικούς εχθρούς του λεκανίου περιλαμβάνεται επίσης ο εντομοπαθογόνος μύκητας Verticillium lecanii.

Τα κοκκοειδή αποτελούν πρόσφορο πεδίο για την εφαρμογή μεθόδων βιολογικής καταπολέμησης. Στην Ελλάδα εφαρμόστηκαν με επιτυχία από εντομολόγους του Εργαστηρίου Βιολογικής Καταπολέμησης του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου τόσο η Κλασική Βιολογική Καταπολέμηση, που βασίζεται στην εισαγωγή και εγκατάσταση εξωτικών ωφέλιμων ειδών, όσο και η Διαχείριση, με στόχο τη διαφύλαξη και ενίσχυση των ήδη υπαρχόντων ωφέλιμων οργανισμών.

Στο πλαίσιο της Κλασικής Βιολογικής Καταπολέμησης πραγματοποιήθηκε η εισαγωγή και εγκατάσταση του παρασιτοειδούς Metaphycus helvolus σε ελαιώνες και του αρπακτικού Rhyzobius forestieri σε εσπεριδοειδώνες. Για την αντιμετώπιση σοβαρών προσβολών σε ελαιώνες της περιοχής Αράχοβας–Άμφισσας εφαρμόστηκε επίσης μαζική εκτροφή στο εντομοτροφείο και εξαπόλυση του αρπακτικού Exochomus quadripustulatus.

Η αποτελεσματική αξιοποίηση της ωφέλιμης εντομοπανίδας προϋποθέτει την αναγνώριση των ειδών που υπάρχουν στην καλλιέργεια, τη γνώση των βιολογικών και φαινολογικών χαρακτηριστικών τους και τη συνεχή παρακολούθηση των πληθυσμών τους σε σχέση με εκείνους του λεκανίου. Η βιολογική καταπολέμηση μπορεί να βασιστεί είτε στα ήδη υπάρχοντα ωφέλιμα είδη μιας περιοχής είτε στην ενίσχυση των πληθυσμών τους μέσω προγραμματισμένων εξαπολύσεων.

Με την εγκύκλιο Ε.2038/2026 της ΑΑΔΕ για την έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής, έως τις 11 Οκτωβρίου 2026, αποσαφηνίζεται ότι μετά την ημερομηνία αυτή το ψηφιακό παραστατικό διακίνησης θα μπορεί να εκδίδεται από το ελαιοτριβείο, τον αγροτικό συνεταιρισμό ή τον έμπορο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με μεταφορικά μέσα του ίδιου του παραγωγού.

Τι ισχύει μέχρι τις 11 Οκτωβρίου και τι αλλάζει στη συνέχεια

Με βάση τις διευκρινίσεις της εγκυκλίου της ΑΑΔΕ, ισχύουν πλέον τα εξής:

Για τους αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ

• Έως τις 11 Οκτωβρίου 2026

Για τους ελαιοπαραγωγούς που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και είχαν κύκλο εργασιών έως 200.000 ευρώ κατά το φορολογικό έτος 2022, παρατείνεται η απαλλαγή από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο, με την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.

• Από τις 12 Οκτωβρίου 2026

Η μεταφορά ελαιοκάρπου από αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ θα καλύπτεται από ψηφιακό παραστατικό διακίνησης. Το παραστατικό αυτό θα μπορεί να εκδίδεται, πριν από την έναρξη της διακίνησης, από το ελαιοτριβείο, τον αγροτικό συνεταιρισμό ή τον έμπορο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με μεταφορικά μέσα του ίδιου του παραγωγού.

Για τους αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ

Δεν μεταβάλλεται το ισχύον καθεστώς. Εξακολουθούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής, ενώ στις περιπτώσεις που προβλέπει η εγκύκλιος, το σχετικό παραστατικό εκδίδεται από τον παραλήπτη των προϊόντων σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Συνάντηση βουλευτών με Πιτσιλή

Της εγκυκλίου είχε προηγηθεί συνάντηση κυβερνητικών βουλευτών (Λ. Βασιλειάδη, Π. Μαντά και Τ. Μπαρτζώκα) με τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών κ. Κ. Πιερρακάκη και τον διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γ. Πιτσιλή, μέσα στον Ιούνιο, στην οποία μεταφέρανε το πρόβλημα που συναντούσαν αρκετοί παραγωγοί σχετικά με το ψηφιακό δελτίο αποστολής. Στη συνέχεια εκδόθηκε η εγκύκλιος η οποία διευκολύνει πλέον την διακίνηση των αποθεμάτων και την έκδοση των αντίστοιχων ψηφιακών παραστατικών.

Συγκεκριμένα, οι βουλευτές ζητήσανε από τον Υπουργό και τον Διοικητή να υπάρξει μέριμνα για τους παραγωγούς κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ σε σχέση με την έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής. Καθώς πολλοί εξ αυτών δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα συστήματα αυτά, είτε λόγω ηλικίας ή για άλλους λόγους, ήταν σημαντικό να βρεθεί μια εναλλακτική λύση που θα τους διευκολύνει.

Όπως τονίζουν σε σχετική ανακοίνωση που εξέδωσαν, πλέον, με την εγκύκλιο που εξέδωσε το Υπουργείο, δίνεται η δυνατότητα να εκδώσει το παραστατικό διακίνησης ο παραλήπτης (π.χ. έμπορος, αγροτικός συνεταιρισμός, ελαιοτριβείο κ.λπ.), αντί για τον παραγωγό την στιγμή που ξεκινάει η διακίνηση, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η διαδικασία αυτή επιτρέπεται ακόμα και στην περίπτωση που η διακίνηση διενεργείται με μεταφορικά μέσα του αγρότη.

Επίσης, με την εγκύκλιο διευκρινίζονται ζητήματα διακίνησης αποθεμάτων και έκδοσης των αντίστοιχων ψηφιακών παραστατικών σε σχέση με τους επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων υπαίθριου εμπορίου, τους τους επαγγελματίες πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών υπαίθριου εμπορίου, και τους αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, ενώ παρέχονται ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την ψηφιακή διακίνηση αγροτικών προϊόντων. 

Με πρωτοβουλία του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννη Ανδριανού, επιταχύνθηκαν φέτος οι διαδικασίες για την προμήθεια των απαραίτητων υλικών δακοκτονίας για τρία χρόνια, ώστε να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις που θέτουν σε κίνδυνο την ελαιοπαραγωγή.

Συγκεκριμένα, για πρώτη φορά η σχετική διαδικασία προχωρά ήδη μέσα στον Ιούλιο, αντί για τον Σεπτέμβριο ή ακόμη και τον Οκτώβριο, όπως συνέβαινε σε προηγούμενες χρονιές. Παράλληλα, ύστερα από σχετική κατεύθυνση του Υφυπουργού, επιλέχθηκε η σύναψη πολυετούς συμφωνίας-πλαίσιο, ώστε να υπάρχει έγκαιρος και σταθερός προγραμματισμός και για τα επόμενα έτη.

Με την Πράξη 201/2026 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία κοινοποιήθηκε στο Υπουργείο στις 22 Ιουλίου, κρίθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των έξι συμφωνιών-πλαίσιο για την προμήθεια των βασικών υλικών δακοκτονίας και των αντίστοιχων πρώτων εκτελεστικών συμβάσεων, με την προσθήκη της προβλεπόμενης εξειδίκευσης στη ρήτρα αναπροσαρμογής των τιμών.

Η διαδικασία αφορά συμφωνία-πλαίσιο διάρκειας δύο ετών, με δυνατότητα παράτασης για ένα ακόμη έτος και συνολικό προϋπολογισμό 38.038.502 ευρώ πλέον ΦΠΑ.

Μετά την υπογραφή των συμβάσεων και την ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου ως προς την τήρηση των τεχνικών και χημικών προδιαγραφών, τα υλικά θα αποσταλούν στις Περιφερειακές Ενότητες για την κάλυψη των αναγκών του φετινού προγράμματος δακοκτονίας. Για το αυτοτελές τμήμα που αφορά τις δακοπαγίδες, η σχετική σύμβαση θα υποβληθεί εκ νέου στον προβλεπόμενο έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ο Υφυπουργός δήλωσε: «Από την πρώτη στιγμή έθεσα ως προτεραιότητα να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για τα υλικά δακοκτονίας πολύ νωρίτερα από ό,τι συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια - και όχι για ένα χρόνο, αλλά για 2+1. Με συνεχή παρακολούθηση, συντονισμό και τη συστηματική δουλειά των υπηρεσιών του Υπουργείου, η διαδικασία προχωρά φέτος ήδη μέσα στον Ιούλιο.

Παράλληλα για πρώτη φορά, προχωρήσαμε σε έναν απολύτως αναγκαίο πολυετή σχεδιασμό, ώστε να μη χρειάζεται κάθε χρόνο να ξεκινά η ίδια διαδικασία από την αρχή. Αυτό επιτρέπει να αποφεύγονται καθυστερήσεις που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ελαιοπαραγωγή.

Σταθερός μας στόχος είναι τα απαραίτητα υλικά να βρίσκονται έγκαιρα στις περιοχές όπου χρειάζονται, για την αποτελεσματική προστασία της παραγωγής, της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου και του εισοδήματος των παραγωγών μας».

Ο Πανσαμιακός Αγροτικός Σύλλογος εκφράζει την έντονη αγανάκτηση και την κατηγορηματική του αντίθεση στην πρόσφατη κυβερνητική απόφαση για την έκτακτη επιδότηση λιπασμάτων, η οποία αφορά αγορές με παραστατικά, που εκδόθηκαν από 15 Μαρτίου 2026 έως 31 Αυγούστου 2026, την στιγμή που ο κύριος όγκος λιπασμάτων για τις καλλιεργητικές ανάγκες στο νησί μας αγοράζεται Δεκέμβρη – Ιανουάριο.

Όπως τονίζει για ακόμη μία φορά, οι νησιώτες παραγωγοί αντιμετωπίζονται ως αγρότες δεύτερης κατηγορίας, με κριτήρια που αγνοούν πλήρως την πραγματικότητα και τις ανάγκες της σαμιακής υπαίθρου.  

Και προσθέτει: Καταγγέλλουμε τον σκόπιμο αποκλεισμό των αμπελοκαλλιεργητών και ελαιοκαλλιεργητών της Σάμου από τη συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση. Με τα τρέχοντα κριτήρια της κοινής απόφασης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και της ΑΑΔΕ, οι βασικοί πυλώνες της αγροτικής οικονομίας του νησιού μας πετιούνται εκτός πλατφόρμας, την ίδια ώρα που το κόστος παραγωγής, τα καύσιμα και οι τιμές των λιπασμάτων έχουν εκτιναχθεί στα ύψη.

Είναι απαράδεκτο να μιλάει η κυβέρνηση για «στήριξη του πρωτογενούς τομέα» και την ίδια στιγμή:

• Να αποκλείονται οι παραδοσιακές καλλιέργειες του νησιού μας (ελιά, αμπέλι), που κρατούν ζωντανή την οικονομία και την ύπαιθρο της Σάμου.
• Να τίθεται ως εναρκτήρια ημερομηνία για τα τιμολόγια η 15η Μαρτίου 2026, αγνοώντας επιδεικτικά ότι η βασική περίοδος λίπανσης για τις δικές μας καλλιέργειες ξεκινά πολύ νωρίτερα, από τις αρχές του έτους.

Απαιτούμε από το Υπουργείο και την κυβέρνηση να διορθώσουν αμέσως αυτή τη μεγάλη αδικία. Δεν ζητάμε ελεημοσύνη, ζητάμε το δίκιο μας για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να καλλιεργούμε τη γη μας.

Την στιγμή που η Ελλάδα προσπαθεί να δημιουργήσει ένα Ελαιοκομικό Μητρώο στην Ισπανία - που έχουν καταγραφεί οι ελαιώνες - πραγματοποιούν επίσημες μελέτες για το κόστος της ελαιοκαλλιέργειας και παραγωγής του ελαιολάδου.

Συγκεκριμένα ο Ισπανικός Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων (AEMO) δημοσίευσε μελέτη τους κόστους καλλιέργειας της ελιάς για την παραγωγή του ελαιολάδου για το 2026.

Η μελέτη αναλύει όλα μοντέλα εκμετάλλευσης του ισπανικού ελαιώνα, από τον παραδοσιακό ορεινό ελαιώνα έως τον αρδευόμενο ελαιώνα πυκνής φύτευσης με μηχανική καλλιέργεια.

Όπως αναφέρει η έκθεση του ΑΕΜΟ την τελευταία 6ετία (μεταξύ 2020 και 2026) το μέσο κόστος παραγωγής του ισπανικού ελαιολάδου αυξήθηκε, κατά περίπου 57%, λόγω του αυξανόμενου κόστους εργασίας, μηχανημάτων, ενέργειας και λιπασμάτων.

Η μελέτη υπογραμμίζει μεταξύ άλλων την τεράστια ποικιλομορφία των ισπανικών ελαιώνων και τις σημαντικές διαφορές στην ανταγωνιστικότητα μεταξύ των διαφορετικών συστημάτων καλλιέργειας. Ενώ οι ελαιώνες πυκνής φύτευσης έχουν σημαντικά χαμηλότερο κόστος, οι παραδοσιακοί ελαιώνες - ειδικά αυτοί που βρίσκονται σε πλαγιές - συνεχίζουν να φέρουν το υψηλότερο κόστος παραγωγής, γεγονός που θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την κερδοφορία τους όταν οι τιμές παραγωγού πέφτουν κάτω από το πραγματικό τους κόστος.

Αναφέρει ότι το χαμηλότερο κόστος παραγωγής ελαιολάδου το έχουν οι αρδευόμενοι ελαιώνες με τα 3,08 ευρώ/κιλό, ακολουθούν οι ξηρικοί ελαιώνες (3,17 ευρώ/κιλό), οι εντατικοί αρδευόμενοι ελαιώνες (3,20 ευρώ/κιλό) και οι εντατικοί ξηρικοί ελαιώνες (3,52 ευρώ/κιλό). Ακολουθεί ο παραδοσιακός αρδευόμενος ελαιώνας (4,18 ευρώ/κιλό) και ο παραδοσιακός ξηρικός ελαιώνας (5,31 ευρώ/κιλό).

Όπως επισημαίνει ο AEMO, με μια σταθμισμένη μέση τιμή παραγωγού στην Ισπανία περίπου στα 3,26 ευρώ/κιλό ελαιολάδου, σημαίνει ότι όλοι οι παραδοσιακοί ελαιώνες, ειδικά εκείνοι που είναι πιο δύσκολο να μηχανοποιηθούν αλλά και ένα σημαντικό μέρος των εντατικών ελαιώνων λειτουργούν επί του παρόντος με ζημία (η τιμή παραγωγού είναι κάτω του κόστους καλλιέργειας). Αυτή η κατάσταση θέτει σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα χιλιάδων ελαιώνων και απειλεί τη συνέχεια του καλλιεργητικού μοντέλου της ελιάς στην Ισπανία. Αυτό που ζητάει ο Σύνδεσμος είναι να στηριχθεί οικονομικά η καλλιέργεια στους παραδοσιακούς ελαιώνες.

Aσυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες παρατηρηθήκαν στην Ισπανία, τον Ιούνιο στις επαρχίες Χαέν και Σεβίλλη και τον Ιούλιο στην Εξτρεμαδούρα.

Ακόμη δεν υπάρχει κάποια επίσημη ανακοίνωση από το Ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας για το αν έχουν επηρεάσει την ελαιοπαραγωγή της χώρας αλλά οι οργανώσεις των παραγωγών εκφράζουν τις ανησυχίες τους για την εξέλιξή της.

Συγκεκριμένα, η ισπανική αγροτική οργάνωση APAG ASAJA (Asociación Agraria de Jóvenes Agricultores) της Εξτρεμαδούρας ζητάει την προσοχή όσον αφορά τις υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για την επερχόμενη παραγωγή ελαιολάδου, μετά τα δύο κύματα καύσωνα που καταγράφηκαν τον Ιούλιο στην περιοχή. Όπως αναφέρει μετά τα δύο κύματα καύσωνα, που καταγράφηκαν στην Εξτρεμαδούρα, τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου, οι παραδοσιακοί ελαιώνες εμφανίζουν ήδη σαφή σημάδια έλλειψης νερού λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.

Να υπενθυμίσουμε ότι σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία, που δημοσίευσε το Ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, η πρόβλεψη για τη νέα παραγωγή ελαιολάδου στην χώρα ανέρχεται στους 1.298.502 τόνους.

Ωστόσο η αγροτική οργάνωση επισημαίνει ότι η ελαιοκαλλιέργεια συνδέεται στενά με τις καιρικές συνθήκες και η ανάπτυξή της μπορεί να αλλάξει σημαντικά πριν από τη συγκομιδή.

Ως εκ τούτου, η APAG Extremadura ASAJA πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να περιμένουμε να περάσει το καλοκαίρι πριν κάνουμε εκτιμήσεις για την επόμενη σεζόν, καθώς οι καιρικές συνθήκες των επόμενων μηνών θα καθορίσουν το πραγματικό παραγωγικό δυναμικό του ισπανικού ελαιώνα.

Κάτω από τους Δελφούς εκτείνεται ένας από τους πιο ιστορικούς ελαιώνες της χώρας. Από τους πρόποδες του Παρνασσού μέχρι τον Κορινθιακό κόλπο, εκατοντάδες χιλιάδες ελαιόδεντρα σχηματίζουν ένα ενιαίο τοπίο που συνοδεύει την περιοχή εδώ και αιώνες. Για τους κατοίκους της Φωκίδας, ο ελαιώνας δεν αποτελεί μόνο παραγωγική δραστηριότητα, αλλά μέρος της καθημερινής και αγροτικής τους ταυτότητας.

Πίσω όμως από αυτή την εικόνα, οι άνθρωποι που ζουν και εργάζονται μέσα στον ελαιώνα περιγράφουν μια πραγματικότητα πολύ πιο σύνθετη. Ο κατακερματισμός του κλήρου, οι περιορισμένες υποδομές, το αυξημένο κόστος παραγωγής και η ανάγκη προσαρμογής στις σύγχρονες απαιτήσεις της καλλιέργειας συνθέτουν μια σειρά προκλήσεων που, σύμφωνα με τον κ. Στάθη Σταυριανό, γεωπόνο και ελαιοπαραγωγό με πολυετή γνώση του ελαιώνα, εκτείνονται από την ταυτότητα και την εμπορική αξιοποίηση της ποικιλίας μέχρι την παρακολούθηση των τοπικών συνθηκών και την ανάγκη για ισχυρότερη συλλογική οργάνωση.

Δεν πρόκειται άλλωστε για έναν οποιοδήποτε ελαιώνα. Ο ελαιώνας της Άμφισσας θεωρείται ένας από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους ιστορικούς ελαιώνες της Μεσογείου και αποτελεί τμήμα του προστατευόμενου Δελφικού Τοπίου, το οποίο συνδέεται διαχρονικά με τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών και την πολυαιώνια παρουσία της ελιάς στην περιοχή.

Η ποικιλία Άμφισσας: ένας ιστορικός καρπός με πολλές δυνατότητες

Ο ελαιώνας της Άμφισσας είναι ταυτισμένος με την επιτραπέζια ελιά Αμφίσσης ή Κονσερβολιά Άμφισσας, μία από τις πιο ιστορικές και αναγνωρίσιμες ελληνικές ποικιλίες επιτραπέζιας ελιάς. Η παρουσία της στην περιοχή συνδέεται εδώ και δεκαετίες με την τοπική οικονομία, την κοινωνική ζωή και την αγροτική ταυτότητα της Φωκίδας.

Η συγκεκριμένη ποικιλία ξεχωρίζει για το μεγάλο μέγεθος του καρπού, τη σαρκώδη υφή και τη σχετικά ήπια γεύση της. Παράλληλα, μπορεί να αξιοποιηθεί με διαφορετικούς τρόπους, καθώς διατίθεται σε διαφορετικά στάδια ωρίμανσης και δίνει περισσότερους τύπους επιτραπέζιου προϊόντος, από πράσινη έως φυσική μαύρη, ώριμη ή ζαρωμένη ελιά.

Για πολλά χρόνια η περιοχή ήταν περισσότερο ταυτισμένη με τη φυσική μαύρη ελιά Άμφισσας. Τις τελευταίες περίπου δύο δεκαετίες, ωστόσο, ενισχύθηκε σημαντικά και η κατεύθυνση της πράσινης ελιάς, ιδιαίτερα σε ζώνες όπου υπάρχει δυνατότητα άρδευσης. Η εξέλιξη αυτή έδωσε διαφορετικές εμπορικές επιλογές στους παραγωγούς και προσέλκυσε στην καλλιέργεια νεότερους ανθρώπους, αλλά και ετεροεπαγγελματίες που τη διατηρούν ως συμπληρωματική δραστηριότητα.

Η ελιά Άμφισσας εξακολουθεί να αποτελεί «προϊόν ταυτότητας» για τον τόπο. Η εμπορική της πορεία, όμως, επηρεάζεται από τις μεταβολές των αγορών, την απώλεια παραδοσιακών εξαγωγικών προορισμών και την περιορισμένη αξιοποίηση της ιδιαίτερης ταυτότητάς της.

Η Κονσερβολιά Άμφισσας διαθέτει εδώ και δεκαετίες κατοχύρωση ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), στοιχείο που αναδεικνύει τη στενή σύνδεση της ποικιλίας με την περιοχή παραγωγής της. Παρά την κατοχύρωση αυτή και τη μοναδική σύνδεση του προϊόντος με έναν από τους πιο γνωστούς ιστορικούς τόπους της χώρας, η εμπορική αξιοποίηση του ΠΟΠ εκτιμάται ότι δεν αναπτύχθηκε στον βαθμό που θα μπορούσε.

Κατά την εκτίμηση του κ. Σταυριανού, σημαντικό μέρος της παραγωγής υψηλής ποιότητας κατευθύνεται στις εξαγωγές, ενώ η εικόνα της ποικιλίας στην ελληνική αγορά δεν έχει ενισχυθεί αντίστοιχα. Η διατήρηση αυτών των ποιοτικών χαρακτηριστικών, ωστόσο, δεν είναι αυτονόητη. Η κατάσταση των δέντρων, η θρέψη, η ορθολογική άρδευση και η έγκαιρη παρακολούθηση εχθρών και ασθενειών επηρεάζουν άμεσα τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα της παραγωγής.

Ο παραδοσιακός χαρακτήρας και το αυξημένο κόστος

Ο παραδοσιακός χαρακτήρας του ελαιώνα δεν περιορίζεται στην ηλικία των δέντρων ή στην ιστορική του διαδρομή. Αποτυπώνεται και στη μορφή του τοπίου, στα παραδοσιακά αναχώματα (τα λεγόμενα «τράφια»), στα μικρά αυτοτελή αγροτεμάχια («λαχίδια»), στα μεγάλης ηλικίας ελαιόδεντρα και στην ακανόνιστη φύτευση που διαμορφώθηκε με την πάροδο των αιώνων.

Η ιδιαίτερη αυτή δομή αποτελεί βασικό στοιχείο της φυσιογνωμίας του Δελφικού Ελαιώνα, δημιουργεί όμως και σημαντικές πρακτικές δυσκολίες. Σε αντίθεση με έναν σύγχρονο, γραμμικά εγκατεστημένο ελαιώνα, η μετακίνηση των μηχανημάτων, το άπλωμα των ελαιοπάνων και η συγκομιδή απαιτούν περισσότερο χρόνο και ανθρώπινη εργασία.

Τα μεγάλα και συχνά γηρασμένα δέντρα, οι ανομοιόμορφες αποστάσεις και η περιορισμένη δυνατότητα μηχανοποίησης αυξάνουν το κόστος παραγωγής. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο λόγω της δυσκολίας εξεύρεσης εργατών γης, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις οι παραγωγοί να πραγματοποιούν τη συγκομιδή με τη βοήθεια των οικογενειών τους.

Η ιστορικότητα του ελαιώνα και η ήπια (χαμηλού αποτυπώματος άνθρακα) μέθοδος καλλιέργειας αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα, συνοδεύονται όμως και από αυξημένο παραγωγικό κόστος, γεγονός που καθιστά αναγκαίες λύσεις ώστε η καλλιέργεια να παραμείνει οικονομικά βιώσιμη.

Ο πολυτεμαχισμός, τα αρδευτικά έργα και οι δυσκολίες διαχείρισης

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδείχθηκαν στη συζήτηση ήταν η δομή του ίδιου του ελαιώνα, με ιδιαίτερη αναφορά στον πολυτεμαχισμό των αγροτεμαχίων και στις δυσκολίες που δημιουργεί η έλλειψη ολοκληρωμένων υποδομών.

Όπως επισημάνθηκε, η μορφολογία του ελαιώνα και ο κατακερματισμένος κλήρος δυσκολεύουν την ανάπτυξη κοινών υποδομών και την εφαρμογή συλλογικών πρακτικών, ενώ δημιουργούν διαφορετικές ανάγκες διαχείρισης από περιοχή σε περιοχή. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο όταν μέρος των ελαιοτεμαχίων ανήκει σε ιδιοκτήτες που δεν ασχολούνται ενεργά με τη γεωργία ή δεν διαμένουν μόνιμα στην περιοχή.

Σε αρκετές περιπτώσεις, παραγωγοί προσπάθησαν μόνοι τους να συγκεντρώσουν γειτονικά τεμάχια, ώστε να λειτουργούν πιο οργανωμένα, να περιορίζουν τις μετακινήσεις και να μειώνουν τα λειτουργικά έξοδα. Παράλληλα, όμως, εκφράστηκε έντονος προβληματισμός για τις μεγάλες δυσκολίες στις διαδικασίες αυτές και στην έλλειψη κινήτρων στους ελαιοπαραγωγούς.

Παρά τις δυσκολίες, εκφράστηκε η άποψη ότι το μικρό μέγεθος των αγροτεμαχίων δεν αποτελεί από μόνο του ανυπέρβλητο μειονέκτημα στις δενδρώδεις καλλιέργειες, εφόσον υπάρχει σωστή διαχείριση, πρόσβαση και δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης του προϊόντος. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, «Σε μια γεωργική εκμετάλλευση, μαζί με τα υπόλοιπα ελαιοτεμάχια και ένα λιοστάσι με δέκα ή δεκαπέντε ελιές να έχει κάποιος, αν υπάρχει σωστή διαχείριση και εμπορικότητα του προϊόντος, μπορεί να σταθεί».

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ανάγκη ολοκλήρωσης αρδευτικών παρεμβάσεων στις περιοχές που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές, καθώς η εξασφάλιση νερού θεωρείται κρίσιμη για τη στήριξη των νεαρών δέντρων που φυτεύτηκαν προς αντικατάσταση των καμένων για την επανασύσταση του ελαιώνα. «Ήδη από την πρώτη πυρκαγιά το 2013, ζητήσαμε να ολοκληρωθεί το αρδευτικό στο πυρόπληκτο κομμάτι για να δώσει νερό σε αυτούς που καήκαν τα δέντρα τους και έβαλαν νεόφυτα», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά που έγινε κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Συλλογική οργάνωση και τεχνική υποστήριξη

Ένα ακόμη σημείο που επανήλθε στη συζήτηση ήταν η ανάγκη συλλογικής προσέγγισης στην παρακολούθηση και τη γενικότερη διαχείριση του ελαιώνα. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, πολλές σύγχρονες πρακτικές, όπως η εγκατάσταση μετεωρολογικών σταθμών, η παρακολούθηση των τοπικών συνθηκών, τα συστήματα πρόβλεψης και τα εργαλεία γεωργίας ακριβείας, είναι δύσκολο να εφαρμοστούν αποτελεσματικά και οικονομικά από μεμονωμένους παραγωγούς.

Η αξία τους μεγιστοποιείται όταν αξιοποιούνται σε επίπεδο ομάδας παραγωγών, συνεταιρισμού ή ευρύτερης ζώνης, ώστε τα δεδομένα να μετατρέπονται σε πρακτικές οδηγίες για την άρδευση, τη φυτοπροστασία και τον προγραμματισμό των καλλιεργητικών επεμβάσεων. «Δεν είναι κακό να παραδεχτούμε ότι δεν ξέρουμε κάτι», αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στη συζήτηση, με την επισήμανση ότι η συνεργασία με γεωπόνους και οργανωμένες δομές (π.χ. ερευνητικά Ιδρύματα, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο κλπ) θεωρείται πλέον απαραίτητη για την ορθότερη διαχείριση του ελαιώνα.

«Ο ορίζοντας της γνώσης έχει διευρυνθεί τόσο πολύ, έτσι ώστε δεν είναι δυνατόν ο κάθε παραγωγός ούτε να το ξέρει όλα ούτε να μπορεί να επενδύσει χρόνο και πόρους για να πειραματιστεί μόνος του», ειπώθηκε ακόμη, με την εκτίμηση ότι οι σύγχρονες τεχνολογίες και οι πρακτικές παρακολούθησης μπορούν να αξιοποιηθούν ουσιαστικότερα μέσα από συλλογικά σχήματα.

Η ανάγκη για ισχυρότερη συνεργασία δεν αφορά μόνο την εμπορική διάθεση της παραγωγής, αλλά και την τεχνική υποστήριξη, την ενημέρωση, τον συντονισμό των καλλιεργητικών πρακτικών και τη διεκδίκηση των αναγκαίων υποδομών. «Ο σωστός συνεταιρισμός δεν είναι μόνο για να πουλήσει το προϊόν, αλλά και για να στηρίξει τον παραγωγό». Η φράση αυτή συνοψίζει την αντίληψη ότι τα συνεργατικά σχήματα μπορούν να αποτελέσουν όχι μόνο εργαλείο εμπορίας, αλλά και βασικό πυλώνα επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης των παραγωγών.

Ένας ιστορικός ελαιώνας που εξακολουθεί να αναζητά κατεύθυνση

Παρά τις δυσκολίες, κοινή διαπίστωση στη συζήτηση ήταν ότι ο ελαιώνας της Άμφισσας εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα: τη μακραίωνη ιστορία του, μια χαρακτηριστική ποικιλία με ισχυρή τοπική ταυτότητα, ένα μοναδικό τοπίο και σημαντική εμπειρία στην παραγωγή και τις εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς.

Η σύνδεσή του με το Δελφικό Τοπίο και η δυνατότητα παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς υψηλής ποιότητας μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια πιο οργανωμένη στρατηγική ανάπτυξης. Ωστόσο, όπως προέκυψε από τη συζήτηση, η επόμενη ημέρα δεν εξαρτάται μόνο από την παραγωγή, αλλά και από την ικανότητα της περιοχής να οργανώσει αποτελεσματικότερα τη διαχείριση του ελαιώνα, να αξιοποιήσει την ταυτότητα του προϊόντος και να εξασφαλίσει τις υποδομές και την τεχνική υποστήριξη που χρειάζονται οι παραγωγοί.

Ο ελαιώνας της Άμφισσας έχει αντέξει στον χρόνο, ξεπερνώντας πιέσεις της αγοράς, φυσικές καταστροφές και κοινωνικές μεταβολές. Το αν θα διατηρήσει και τα επόμενα χρόνια τον παραγωγικό, ιστορικό και πολιτιστικό του χαρακτήρα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές, τη συνεργασία και τον κοινό σχεδιασμό των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται μέσα σε αυτόν.

«Πρέπει να σωθεί το καράβι». 

Λίγες φράσεις αποτυπώνουν τόσο εύστοχα τη σημερινή αγωνία, αλλά και την ανάγκη συλλογικής προσπάθειας για το μέλλον του ιστορικού ελαιώνα της Άμφισσας.

Μια μέτρια προς μικρή παραγωγή αναμένεται να έχουν φέτος οι επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Κονσερβολιάς (Αμφίσσης).

Η συγκομιδή για τις πράσινες ελιές ξεκινά από τον Σεπτέμβριο, ενώ η συγκομιδή για τις μαύρες γίνεται το Νοέμβριο.

Προβληματισμός υπάρχει στους παραγωγούς από το μειωμένο εμπορικό ενδιαφέρον που έχει η αγορά της επιτραπέζιας ελιάς. Οι ελιές από τους ξηρικούς ελαιώνες πηγαίνουν κυρίως για ελαιοποίηση αλλά και εκεί έχουμε μειωμένο εμπορικό ενδιαφέρον και χαμηλές τιμές.

Ο παραγωγός από την Στυλίδα και πρώην πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ) κ. Γιώργος Ντούτσιας δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι ο χειμώνας παίζει μεγάλο ρόλο στην παραγωγή της επιτραπέζιας ποικιλίας Κονσερβολιάς (Αμφίσσης). Φέτος περιμέναμε μια καλή χρονιά αλλά οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα δεν βοήθησαν. Οπότε αναμένουμε μια μέτρια έως μικρή παραγωγή. Στις ξηρικές περιοχές πολλές Κονσερβολιές πηγαίνουν για ελαιοποίηση αλλά οι χαμηλές τιμές στο ελαιόλαδο προβληματίζουν τους παραγωγούς. Στο παρελθόν η παραγωγή Κονσερβολιάς ανερχόταν σε περίπου 60.000 τόνους και από αυτούς οι 40.000 τόνοι πήγαιναν για παραγωγή πράσινης και οι 20.000 για παραγωγή μαύρης. Φέτος όμως οι ποσότητες αναμένεται να είναι μειωμένες.

Ο κ. Χρήστος Καραδήμος, Διευθυντής στον Αγροτικό Ελαιουργικό Συνεταιρισμό Στυλίδας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από την εικόνα που έχουμε φαίνεται να αναμένουμε φέτος μια μέτρια προς μικρή παραγωγή επιτραπέζιας ποικιλίας Κονσερβολιάς (Αμφίσσης). Αν και είχαμε μια καλή αρχικά ανθοφορία στην συνέχεια υπηρξαν προβλήματα όμως στην καρπόδεση και δεν αναμένεται να έχουμε παραγωγή. Ήδη οι παραγωγοί έχουν ξεκινήσει να κάνουν ψεκασμούς για πυρηνοτρήτη και δάκο. Επίσης αν και είχαμε αρκετές βροχοπτώσεις φέτος έχει ξεκινήσει και η άρδευση των ελαιώνων. Η συγκομιδή αναμένεται να ξεκινήσει από τις αρχές Σεπτεμβρίου (για πράσινη Κονσερβολιά).

Ο κ. Νικόλαος Ψοφογιώργος, Διευθυντής στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Πηλίου - Βορείων Σποράδων, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από την εικόνα που έχουμε σήμερα στα ελαιόδεντρα αναμένουμε φέτος μια μέτρια παραγωγή για τις επιτραπέζιες ελιές Πηλίου (Κονσερβολιά). Να θυμίσουμε ότι και το 2025 είχαμε μια μειωμένη παραγωγή στην περιοχή. Υπήρξε μια καλή ανθοφορία αλλά είχαμε προβλήματα με την καρπόδεση. Έχει ξεκινήσει η άρδευση της καλλιέργειας και από την προηγούμενη εβδομάδα ξεκίνησαν και οι ψεκασμοί κατά του δάκου. Πάντως εκτός από την παραγωγή προβλήματα φαίνεται να υπάρχουν και στην εμπορία. Μετά από τον Μάιο έχουμε μειωμένες ροές στις εξαγωγές που συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

Ο κ. Παναγιώτης Σκορλέτος, παραγωγός επιτραπέζιας ελιάς Αμφίσσης στην περιοχή της Φωκίδας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η φετινή χρονιά φαίνεται να είναι σε ικανοποιητικά επίπεδα αν και αναμένεται να είναι λίγο μειωμένη σε σχέση με την περσινή. Βέβαια το 2025 είχαμε μια καλή χρονιά στην παραγωγή Κονσερβολιάς. Στις περιοχές του ελαιώνα που υπάρχουν γεωτρήσεις έχουν ξεκινήσει τα ποτίσματα. Οι ξηρικοί ελαιώνες όμως έχουν πρόβλημα και για αυτό υπάρχουν ευθύνες που δεν έχουν γίνει αρδευτικά έργα και αφήνουν τα νερά να πηγαίνουν στην θάλασσα. Πριν από περίπου 15 ημέρες έχει ξεκινήσει ο πρώτος ψεκασμός κατά του δάκου, αν και φέτος σε γενικές γραμμές δεν φαίνεται να υπάρχουν προβλήματα. Στο παρελθόν καλλιεργούσα βιολογική επιτραπέζια ελιά. Όμως επειδή η διαφορά της τιμής σε σχέση με την συμβατική έφτασε να είναι μόλις 5 λεπτά δεν συμφέρει τον παραγωγό. Πέρσι τις βιολογικές ελιές αποφάσισα να τις οδηγήσω για ελαιοποίηση αλλά υπήρξε πρόβλημα και με το εμπόριο βιολογικού ελαιολάδου από τις χαμηλές τιμές.

Οι τιμές παραγωγού στις ελιές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, ενώ το κόστος συνεχώς αυξάνεται. Στο παρελθόν 200 ρίζες με ελιές έδιναν εισόδημα στον παραγωγό. Τώρα φτάσαμε τις 1.000 ρίζες και πολύ δύσκολα θα σου δώσουν εισόδημα για να ζήσεις την οικογένειά σου. Οι τιμές την περσινή περίοδο κυμάνθηκαν για τις πράσινες ελιές Αμφίσσης στα 90 λεπτά το 200άρι που είναι πολύ χαμηλά επίπεδα. Κάποιες χρονιές που δεν υπήρχε παραγωγή οι τιμές έφταναν στο 1,20 ευρώ το κιλό. Τα τελευταία χρόνια επειδή υπάρχει έλλειψη ρευστότητας ένα μικρό ποσοστό της παραγωγής μένει στα δέντρα για να συγκομιστεί Νοέμβριο σαν μαύρη Κονσερβολιά. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής ελιάς συγκομίζεται για πράσινη από τον Σεπτέμβριο.    

Μεγάλη διαφοροποίηση ανά περιοχή φαίνεται να έχουμε φέτος στην παραγωγή των ελιών ποικιλίας Καλαμών.

Οι καιρικές συνθήκες κατά την ανθοφορία και την καρπόδεση στις περισσότερες ελαιοκομικές ζώνες ήταν ικανοποιητικές. Υπάρχουν όμως και περιοχές που αν και αρχικά είχαμε μια καλή ανθοφορία στην συνέχεια οι καιρικές συνθήκες δημιούργησαν προβλήματα στην καρπόδεση.

Ο κ. Γιάννης Σταθόπουλος, παραγωγός ελιάς Καλαμών και τυποποιητής από την Τριφυλία, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε καλή ανθοφορία αλλά υπήρξαν προβλήματα στην καρπόδεση. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να έχουμε μια καλύτερη παραγωγή σε σχέση με την περσινή αλλά να μην είναι στα επίπεδα που ανάμεναν οι παραγωγοί. Οι βροχοπτώσεις της φετινής χρονιάς βοήθησαν την καλλιέργεια αλλά η υψηλή υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκητολογικών ασθενειών στην ελιά και αυξένι το κόστος φυτοπροστασίας. Πάντως αυτή την περίοδο έχουν ξεκινήσει οι αρδεύσεις αλλά και οι ψεκασμοί κατά του δάκου. Όσον αφορά το εμπόριο οι ελιές Καλαμών είναι σε καλύτερη κατάσταση σε σχέση με το ελαιόλαδο. Βλέπουμε να υπάρχει ενδιαφέρον για εξαγωγές και όλο και περισσότεροι καταναλωτές από τη διεθνή αγορά ζητούν να αγοράσουν «ελληνικές» ελιές Καλαμών.

Ο κ. Τάσος Σουλτανόπουλος, γεωπόνος και παραγωγός ελιάς Καλαμών από την περιοχή της Αταλάντης, οι αυξομειώσεις της θερμοκρασίας που είχαμε τον περασμένο Μάιο έφεραν προβλήματα και σχινοκαρπία στην παραγωγή, με αποτέλεσμα μερικοί καρποί παραμένουν μικροί και κάποιοι να πέφτουν πρόωρα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχουμε και φαινόμενα καρπόπτωσης. Μόνο οι πρώιμες περιοχές (στην παραλιακή ζώνη) και οι όψιμες (στις ορεινές περιοχές) αναμένεται φέτος να έχουν παραγωγή. Οι υπόλοιπες περιοχές αναμένεται να έχουν μια απώλεια στην παραγωγή που εκτιμώ ότι μπορεί να φτάσει και στο 70% σε σχέση με την περσινή. Ήδη προχωρούμε σε συλλογή στοιχείων για την μείωση της παραγωγής ελιών Καλαμών με στόχο να υπάρξει κάποια ενίσχυση των ελαιοπαραγωγών. Για τις τιμές των περσινών ελιών αυτή την περίοδο κινούνται από 2,20 έως και 2,30 ευρώ το κιλό (για τα εμπορικά μεγέθη). Σε λίγο χαμηλότερα επίπεδα κυμαίνονται οι ελιές στις περιοχές της Λακωνίας (2 ευρώ το κιλό). Πάντως τα περσινά αποθέματα στην περιοχή που έχουν στα χέρια τους οι παραγωγοί κυμαίνονται γύρω στους 1.000 τόνους.

Ο κ. Γεώργιος Φλώρος, παραγωγός ελιάς Καλαμών από τους Αγίους Αναργύρους της Λακωνίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι σε σχέση με πέρσι η παραγωγή φέτος αναμένεται να είναι αυξημένη. Βέβαια υπάρχουν και περιοχές που είχαμε προβλήματα στην καρπόδεση και θα έχουν μειωμένη παραγωγή. Εδώ και ένα μήνα έχει ξεκινήσει η άρδευση των ελαιόδεντρων, ενώ ξεκίνησαν και οι πρώτοι ψεκασμοί για το δάκο. Οι τιμές παραγωγού (σκούπα) για τις περσινές βιολογικές ελιές κυμαίνονται από 2,50 έως και 2,60 ευρώ το κιλό, ενώ για τις συμβατικές από 2,20 έως και 2,30 ευρώ. Πάντως οι τιμές είναι καθηλωμένες εδώ και μια 10ετία ενώ έχει σημαντικά αυξηθεί το κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής. Όσοι ελαιοπαραγωγοί βγάζουν εισόδημα το καταφέρνουν από την αύξηση των αποδοσεων (περισσότερα κιλά).

Ο κ. Νίκος Προκοβάκης, πρώην πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Λακωνίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι όσον αφορά την παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς Καλαμών, η Λακωνία, που είναι ο δεύτερος νομός σε ποσότητα παραγωγής στην χώρα μας, αναμένεται να έχει μια καλή παραγωγή. Στην Καλαμών η τιμή αυξάνει λόγω της ζήτησης και ελπίζουμε να υπάρξει μια καλή ζήτηση για την επόμενη χρονιά. Από την εικόνα που έχουμε από τις παγίδες δεν φαίνεται να έχουμε σε επίπεδο νομού μεγάλους πληθυσμούς του δάκου.

Ο κ. Θανάσης Παλούκης, γεωπόνος και έμπειρος παραγωγός από την Βόνιτσα Αιτωλοακαρνανίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι καλά εξελίσσεται η φετινή καλλιέργεια στις ελιές Καλαμών. Δεν έχουμε προβλήματα από ζημιές και η παραγωγή φέτος αναμένεται να κυμανθεί σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με την περσινή. Αυτή την περίοδο ξεκινούν τα ποτίσματα των ελαιόδεντρων αλλά και οι ψεκασμοί. Οι παραγωγοί πάντως στην περιοχή δεν βιάζονται να πουλήσουν την περσινή παραγωγή τους. Από την άλλη βλέπουμε στην εγχώρια αγορά οι τιμές να είναι σε χαμηλά επίπεδα για όλα τα προϊόντα λόγω της οικονομικής κρίσης και της μείωσης της ρευστότητας των καταναλωτών.

Ο κ. Γιάννης Ξαγοραράκης, παραγωγός ελιάς Καλαμών από το Μεσολόγγι, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι αν και είχαμε μια καλή ανθοφορία τελικά η καρπόδεση είχε προβλήματα και αναμένουμε στην περιοχή τελικά μια μέτρια παραγωγή. Κάναμε τους ψεκασμούς για το γλοιοσπόριο κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης. Τώρα ξεκινάμε και τους ψεκασμούς για την αντιμετώπιση του δάκου. Όσον αφορά τα περσινά αποθέματα ελιών δεν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για πώληση αυτή την περίοδο από την πλευρά των παραγωγών. Οι τιμές παραγωγού στην περιοχή μας κυμαίνονται από 2 έως και 2,10 ευρώ το κιλό για το 200άρι.  

Αυτή την εβδομάδα, στο Ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων (MAPA), έγινε συνάντηση στρογγυλής τραπέζης με εκπροσώπους του τομέα του ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς της χώρας.

Κατά την συνάντηση αναλύθηκε η πρόοδος της τρέχουσας συγκομιδής αλλά και οι προοπτικές για το επόμενο έτος.

Όπως τονίστηκε η τρέχουσα συγκομιδή ελαιολάδου (2025/2026) δείχνει μια μείωση της παραγωγής σε σύγκριση με τις αρχικές εκτιμήσεις και αναμένεται να ανέλθει στους 1.298.000 τόνους.

Στην συνάντηση έγινε αναλυτική αναφορά για την εξέλιξη της φετινής περιόδου (2025/2026) και τονίστηκε ότι η συγκομιδή της ελιάς έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η παραγωγή ελαιολάδου είναι κατά 9% χαμηλότερη από την προηγούμενη συγκομιδή, αλλά κατά 17% υψηλότερη από τον μέσο όρο των τελευταίων τεσσάρων ετών.

Παρά τη χαμηλότερη παραγωγή, ο ρυθμός των πωλήσεων κατά τη διάρκεια των οκτώ μηνών της καμπάνιας - για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία - ήταν παρόμοιος με αυτόν της προηγούμενης καμπάνιας.

Στη συνάντηση αναλύθηκε επίσης η εξέλιξη των τιμών του ελαιολάδου, οι οποίες γενικά ακολούθησαν μια ελαφρά πτωτική τάση  κατά τη διάρκεια της καμπάνιας. Όμως παρά την πτωτική πορεία είναι σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις τιμές της περσινής περιόδου, από 5,1% έως και 8,7%, ανάλογα με την κατηγορία του ελαιολάδου.

Οι επίσημες προβλέψεις για την παραγωγή ελαιολάδου της νέας περιόδου (2026/2027) αναφέρουν ότι αναμένεται είναι υψηλότερη σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο, δεδομένων των καλών καιρικών συνθηκών κατά τους ανοιξιάτικους μήνες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να υπάρξει μια καλή ανθοφορία και καρπόδεση. Πάντως οι πρώτες εκτιμήσεις για την καλλιέργεια της νέας περιόδου δεν θα είναι διαθέσιμες πριν από τις αρχές Οκτωβρίου.

Στην περίπτωση των ισπανικών επιτραπέζιων ελιών, των οποίων η σεζόν έφτασε στον ένατο μήνα, η παραγωγή ανέρχεται στους 503.000 τόνους, που είναι χαμηλότερη σε σχέση με την περασμένη σεζόν, αλλά αναμένεται να καλύψει τις ανάγκες του εμπορίου για το επόμενο τρίμηνο.

Κατά την συνάντηση αναλύθηκαν επίσης οι εμπορικές επιπτώσεις των δασμών που επιβλήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις ισπανικές μαύρες ελιές, οι συνέπειες των οποίων εκτιμώνται σε απώλειες 257 εκατομμυρίων ευρώ από την έναρξη ισχύος του μέτρου.

Για την επερχόμενη σεζόν, 2026/2027, η Κομισιόν προβλέπει ότι στις κύριες χώρες ελαιοκαλλιέργειας της ΕΕ, αναμένονται ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες και καλή διαθεσιμότητα νερού. Αυτό δίνει θετική προοπτική για μια καλή φετινή σοδεία, εάν βέβαια δεν επηρεαστεί η συγκομιδή από δυσμενή καιρικά φαινόμενα.

Επίσης, η έκθεση της Κομισιόν αναφέρει ότι η κατανάλωση ελαιολάδου στην ΕΕ αναμένεται να έχει μια μικρή μείωση και να επιστρέψει στον 5ετή μέσο όρο των περίπου 1,4 εκατομμυρίων τόνων.

Καλά πάνε όμως οι εξαγωγές ελαιολάδου της ΕΕ. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της Κομισιόν, τους τελευταίους μήνες παρατηρήθηκε αύξηση των αποστολών προς την Κίνα, η οποία διπλασίασε τις εισαγωγές τους μέχρι τον Μάρτιο του 2026 σε σύγκριση με το ίδιο χρονικό διάστημα το 2024/25. Επίσης, οι εξαγωγές προς τη Βραζιλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία έχουν αυξηθεί, ενώ αντίθετα οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν από την αρχή του εμπορικού έτους.

Η Τυνησία παραμένει ο μεγαλύτερος προμηθευτής ελαιολάδου της ΕΕ. Όπως αναφέρει η Κομισιόν, λόγω της μειωμένης τιμής που έχει το τυνησιακό ελαιόλαδο, οι εισαγωγές στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθούν κατά 24% και να φτάσουν στους 225.000 τόνους.

Τα τελικά αποθέματα ελαιολάδου για την εμπορική περίοδο του 2025/2026 αναμένεται να κυμανθούν σε περίπου 394.000 τόνους.

Τιμές παραγωγού

Aπό τα τέλη Απριλίου οι τιμές παραγωγού ελαιολάδου στην ΕΕ εμφανίζουν μια πτωτική πορεία, αναφέρει έκθεση της Κομισιόν για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές στις γεωργικές αγορές. Η προσδοκία για μια καλή αναμενόμενη συγκομιδή ττην 2026/2027 στις κύριες χώρες παραγωγής της ΕΕ θα μπορούσε να εξηγήσει τις πρόσφατες μειώσεις των τιμών, προσθέτει. Ειδικότερα, όσον αφορά τις τιμές του ελαιολάδου στην Ισπανία, το 2026, εξακολουθούν να κινούνται κάτω από τον μέσο όρο των τελευταίων 5 ετών.

Συνεχίζεται η πτώση τιμών στην Ισπανία

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα από το σύστημα Poolred, από τις 30 Ιουνίου έως τις 6 Ιουλίου, στην Ισπανία η τιμή παραγωγού για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ήταν 3,70 €/κιλό (από 3,80), το παρθένο ελαιόλαδο 3,17 €/κιλό (από 3,23) και το ελαιόλαδο lampante 2,98 €/κιλό (από 2,95).

Αυξάνει η κατανάλωση στις τρίτες χώρες

Το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου (ΔΟΕ) πραγματοποίησε την 123η σύνοδο του Συμβουλίου των Μελών του και την 66η συνεδρίαση της Συμβουλευτικής Επιτροπής του στη Λισαβόνα. Στις συναντήσεις συμμετείχαν εκπρόσωποι από τις 48 χώρες μέλη, κυβερνητικές αντιπροσωπείες, παραγωγοί, εκπρόσωποι της βιομηχανίας, εξαγωγείς, εισαγωγείς και ερευνητές. Στόχος ήταν η ανάλυση των τάσεων της αγοράς και ο καθορισμός γραμμών εργασίας στους τομείς της κατανάλωσης, της βιωσιμότητας, της ποιότητας και της διεθνούς συνεργασίας.

Ένα από τα κύρια μηνύματα ήταν η εδραίωση του ελαιολάδου ως παγκόσμιου τροφίμου. Τις τελευταίες έξι δεκαετίες, η παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση έχουν τριπλασιαστεί και σχεδόν το 45% της κατανάλωσης λαμβάνει πλέον χώρα εκτός των παραδοσιακών χωρών παραγωγής.

Η ΔΟΕ ανέλυσε επίσης τον ρόλο των νέων αγορών στη διεθνή στρατηγική. Η Βραζιλία ξεχωρίζει ως ο κύριος εισαγωγέας ελαιολάδου στη Λατινική Αμερική, έχοντας αυξήσει τις αγορές της κατά σχεδόν 60% την τελευταία δεκαετία.

Με υπόμνημά του, που κατατέθηκε στο ΥΠΑΑΤ και στην ΑΑΔΕ, ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων Ελλάδος (Σ.Α.Σ.Ο.Ε.), αναλύει τις θέσεις και τις προτάσεις του σχετικά με το υπό διαμόρφωση πλαίσιο για το Ελαιοκομικό Μητρώο και την ψηφιακή διακίνηση του ελαιοκάρπου και του ελαιολάδου.

Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. υποστηρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής ελαιοκομίας, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη οι νέες ψηφιακές διαδικασίες να σχεδιαστούν με τρόπο που να ενισχύει τη διαφάνεια, την ιχνηλασιμότητα και την αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης, χωρίς να επιβαρύνει με πρόσθετη γραφειοκρατία τους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τις επιχειρήσεις.

Αναλυτικά, στο εν λόγω υπόμνημα αναφέρονται τα εξής:

Ελαιοκομικό Μητρώο - Ψηφιακή Ταυτότητα Αγροτικής Εκμετάλλευσης - Ψηφιακή Διακίνηση Ελαιοκάρπου και Ελαιολάδου

Ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων Ελλάδος (Σ.Α.Σ.Ο.Ε.) υποστηρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα και θεωρεί ότι η δημιουργία ενός σύγχρονου Ελαιοκομικού Μητρώου και ενός αποτελεσματικού συστήματος ψηφιακής διακίνησης του ελαιοκάρπου και του ελαιολάδου μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαφάνεια, την ιχνηλασιμότητα, τη χάραξη τεκμηριωμένων πολιτικών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής ελαιοκομίας.

Η επιτυχία αυτών των μεταρρυθμίσεων προϋποθέτει ότι η ψηφιοποίηση θα λειτουργήσει ως εργαλείο απλούστευσης των διαδικασιών και όχι ως μηχανισμός επιβολής νέων γραφειοκρατικών υποχρεώσεων στους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τις επιχειρήσεις.

Θεμελιώδεις αρχές

Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί ότι κάθε νέο πληροφοριακό σύστημα στον αγροτικό τομέα πρέπει να στηρίζεται στις ακόλουθες αρχές:
Μηδενική πρόσθετη γραφειοκρατία για τον παραγωγό.

Εφαρμογή της αρχής της «Μίας Δήλωσης» (Once Only Principle), σύμφωνα με την οποία κανένα στοιχείο δεν πρέπει να υποβάλλεται εκ νέου όταν είναι ήδη διαθέσιμο στη Δημόσια Διοίκηση.

Πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ όλων των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου.

Ενιαία καταχώριση δεδομένων και πολλαπλή αξιοποίησή τους για όλες τις διοικητικές και ελεγκτικές ανάγκες.

Ψηφιακές υπηρεσίες που απλοποιούν τη ζωή του παραγωγού και δεν μεταφέρουν σε αυτόν το διοικητικό βάρος της Δημόσιας Διοίκησης.

Σεβασμός στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής γεωργίας, όπου κυριαρχούν μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, παραγωγοί με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες και περιοχές με ελλιπή τηλεπικοινωνιακή κάλυψη.

Αξιοποίηση της Δήλωσης ΟΣΔΕ ως Ψηφιακής Ταυτότητας της Αγροτικής Εκμετάλλευσης

Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. προτείνει την αξιοποίηση και τη διεύρυνση της λειτουργικότητας της υφιστάμενης Δήλωσης Ο.Σ.Δ.Ε., ώστε να λειτουργήσει ως ο βασικός επιχειρησιακός ψηφιακός πυλώνας καταγραφής, επικαιροποίησης και διαλειτουργικής αξιοποίησης των στοιχείων των αγροτικών εκμεταλλεύσεων της χώρας.

Στόχος είναι η Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. να μην αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως εργαλείο διαχείρισης των ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αλλά να αξιοποιηθεί, με τον κατάλληλο θεσμικό και τεχνικό σχεδιασμό, ως βασική πηγή ενημέρωσης του υφιστάμενου Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), του Ελαιοκομικού Μητρώου, του Αμπελουργικού Μητρώου, του Μελισσοκομικού Μητρώου και κάθε άλλου ειδικού πληροφοριακού συστήματος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Για τους παραγωγούς που ήδη υποβάλλουν Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. δεν πρέπει να δημιουργηθεί καμία πρόσθετη διοικητική υποχρέωση. Τα στοιχεία που δηλώνονται μία φορά θα πρέπει να αξιοποιούνται αυτόματα από όλα τα διασυνδεδεμένα πληροφοριακά συστήματα, σύμφωνα με την αρχή της «Μίας Δήλωσης», χωρίς επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις και χωρίς την υποβολή παράλληλων δηλώσεων.

Παράλληλα, ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί ότι η Πολιτεία μπορεί να εξετάσει, σε δεύτερο χρόνο, την επέκταση της λειτουργικότητας της Δήλωσης Ο.Σ.Δ.Ε., ώστε να καλύπτει, με απλουστευμένη διαδικασία, και αγροτικές εκμεταλλεύσεις που δεν συμμετέχουν στα καθεστώτα ενίσχυσης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό, κάθε αγροτική εκμετάλλευση θα μπορεί να αποκτήσει μία μοναδική Ψηφιακή Ταυτότητα, η οποία θα ενημερώνεται δυναμικά μέσω της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, χωρίς πολλαπλές δηλωτικές υποχρεώσεις για τον παραγωγό.

Επανεκκίνηση του Ελαιοκομικού Μητρώου

Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. διαπιστώνει ότι η διαδικασία που εφαρμόζεται σήμερα για την εγγραφή και ενημέρωση του Ελαιοκομικού Μητρώου είναι εξαιρετικά γραφειοκρατική, παρουσιάζει σημαντικές δυσλειτουργίες και επιβαρύνει δυσανάλογα τόσο τους παραγωγούς όσο και τις ήδη υποστελεχωμένες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (Δ.Α.Ο.Κ.).

Για τον λόγο αυτό προτείνεται η άμεση αναθεώρηση της υφιστάμενης διαδικασίας και η μετάβασή της σε νέο, απλουστευμένο και πλήρως ψηφιακό μοντέλο λειτουργίας, βασισμένο στη διαλειτουργικότητα και στην αξιοποίηση των υφιστάμενων δεδομένων του Δημοσίου.

Προτάσεις για το Ελαιοκομικό Μητρώο

Η Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. να αποτελεί την κύρια πηγή ενημέρωσης του Ελαιοκομικού Μητρώου, αξιοποιώντας τα στοιχεία που ήδη δηλώνονται για τα ελαιοτεμάχια, τις καλλιέργειες και τους κατόχους τους.

Τα στοιχεία να αντλούνται αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας από το Ο.Σ.Δ.Ε., το Ελληνικό Κτηματολόγιο, την Α.Α.Δ.Ε. και κάθε άλλο διαθέσιμο δημόσιο πληροφοριακό σύστημα.

Να δημιουργηθεί Ψηφιακός Φάκελος Ελαιοπαραγωγού, στον οποίο θα συγκεντρώνονται με διαλειτουργικότητα τα στοιχεία του Ελαιοκομικού Μητρώου, οι δηλώσεις καλλιέργειας, οι δηλώσεις συγκομιδής, οι παραδόσεις, οι ζημιές, οι αποζημιώσεις και κάθε συναφής πληροφορία.

Οι μεταβολές να ενημερώνουν αυτόματα τα διασυνδεδεμένα μητρώα χωρίς επανυποβολή στοιχείων από τον παραγωγό.

Όλες οι βεβαιώσεις και τα πιστοποιητικά να εκδίδονται ηλεκτρονικά.

Οι έλεγχοι να πραγματοποιούνται κατά προτεραιότητα βάσει ανάλυσης κινδύνου και δειγματοληπτικών διαδικασιών.

Θέσεις για την ψηφιακή διακίνηση ελαιοκάρπου και ελαιολάδου

Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί ότι η ψηφιακή παρακολούθηση της διακίνησης μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο διαφάνειας και ελέγχου, υπό την προϋπόθεση ότι θα προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής παραγωγής.

Ειδικότερα προτείνει:

• Η έκδοση ή η τεχνική δημιουργία του ψηφιακού δελτίου διακίνησης ελαιοκάρπου να πραγματοποιείται, κατά κανόνα, στο οργανωμένο σημείο παραλαβής, δηλαδή στο ελαιοτριβείο, στον αγροτικό συνεταιρισμό ή σε άλλο πιστοποιημένο φορέα παραλαβής, για λογαριασμό του παραγωγού, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή καταχώριση των στοιχείων χωρίς να επιβαρύνεται ο παραγωγός με σύνθετες ψηφιακές διαδικασίες.
• Οι δηλώσεις συγκομιδής να δημιουργούνται αυτοματοποιημένα από τα στοιχεία παραλαβής του ελαιοκάρπου.
• Με μία μόνο καταχώριση να ενημερώνονται ταυτόχρονα το Ελαιοκομικό Μητρώο, η δήλωση συγκομιδής και κάθε άλλη συναφής διοικητική ή φορολογική υποχρέωση.
• Η διακίνηση του ελαιολάδου να βασίζεται στα ήδη υφιστάμενα ψηφιακά φορολογικά παραστατικά και στις καταχωρίσεις των ελαιοτριβείων, με τις απολύτως αναγκαίες πρόσθετες πληροφορίες για σκοπούς ελέγχου και ιχνηλασιμότητας.
• Τα πληροφοριακά συστήματα να είναι πλήρως διαλειτουργικά, ώστε να αποφεύγονται οι πολλαπλές καταχωρίσεις των ίδιων δεδομένων.

Ψηφιακές δεξιότητες, υποδομές και διοικητική ικανότητα

Η επιτυχία κάθε ψηφιακής μεταρρύθμισης προϋποθέτει την ύπαρξη κατάλληλων υποδομών και την προσαρμογή στις πραγματικές δυνατότητες των χρηστών.

Σημαντικό μέρος των παραγωγών διαθέτει περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες, ενώ σε πολλές αγροτικές περιοχές εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα πρόσβασης σε αξιόπιστα δίκτυα επικοινωνιών.

Παράλληλα, οι Δ.Α.Ο.Κ. λειτουργούν με σημαντικές ελλείψεις προσωπικού και δεν είναι δυνατόν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά ένα μοντέλο που βασίζεται σε μαζικές χειροκίνητες καταχωρίσεις και ελέγχους.

Για τον λόγο αυτό απαιτούνται:

• απλές και φιλικές ψηφιακές εφαρμογές,
• δυνατότητα υποστήριξης των παραγωγών μέσω συνεταιρισμών και ελαιοτριβείων,
• ανοικτές και ασφαλείς διεπαφές (APIs) για τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων,
• πρόβλεψη λειτουργίας ακόμη και σε περιπτώσεις περιορισμένης συνδεσιμότητας ή τεχνικών προβλημάτων.
• Μεταβατική περίοδος εφαρμογής

Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί αναγκαία:

• την πιλοτική εφαρμογή των νέων συστημάτων πριν από την καθολική υποχρεωτική λειτουργία τους,
• την παροχή επαρκούς χρόνου προσαρμογής σε όλους τους εμπλεκόμενους,
• την εκπαίδευση παραγωγών, συνεταιρισμών και επιχειρήσεων,
• τη μη επιβολή διοικητικών κυρώσεων όταν η αδυναμία συμμόρφωσης οφείλεται σε τεχνικές δυσλειτουργίες ή σε αποδεδειγμένη έλλειψη συνδεσιμότητας.

Ο φορεάς πιστεύει ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα ενιαίο, διαλειτουργικό και σύγχρονο ψηφιακό οικοσύστημα για τον πρωτογενή τομέα, στο οποίο η αξιοποιημένη Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. θα λειτουργεί ως βασικός πυλώνας καταγραφής των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και θα ενημερώνει αυτόματα τα ειδικά μητρώα, όπως το Ελαιοκομικό Μητρώο, χωρίς πρόσθετες υποχρεώσεις.

Η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί από τον αριθμό των νέων δηλώσεων που θα απαιτηθούν, αλλά από την ικανότητα της Πολιτείας να καταργήσει περιττές διαδικασίες, να αξιοποιήσει τα ήδη διαθέσιμα δεδομένα και να δημιουργήσει ένα απλό, αξιόπιστο και λειτουργικό σύστημα που θα υπηρετεί τον παραγωγό, θα ενισχύει τη διαφάνεια και θα στηρίζει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας.

Με εκτίμηση,
Γιώργος Κατσούλης
Πρόεδρος Δ.Σ

Η φετινή παραγωγή ελαιολάδου στην Λακωνία αναμένεται να είναι σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με την περσινή ελαιοκομική περίοδο (2025/2026), αλλά δεν θα φτάσει ποσοτικά στα υψηλά επίπεδα της προπέρσινης περιόδου.

Κάποιοι συνεταιρισμοί του νομού, μετά τις καθυστερήσεις στη δακοκτονία που είχαμε κατά την περσινή περίοδο, αποφάσισαν να πάρουν στα χέρια τους την όλη διαδικασία.

Όσον αφορά την αγορά ελαιολάδου, συνεχίζει να κινείται υποτονικά, με τις τιμές να παρουσιάζουν πτωτική πορεία, κάτι που έδειξε η πώληση ενός βυτίου έξτρα παρθένου, την περασμένη εβδομάδα, από συνεταιρισμό της Λακωνίας, στην τιμή των 4,50 ευρώ το κιλό.

Ο κ. Νίκος Προκοβάκης, πρώην πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Λακωνίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από την προσωπική μου εκτίμηση φαίνεται ότι αναμένουμε στο ελαιόλαδο μια καλή παραγωγή για τη νέα χρονιά, αυξημένη σε σχέση με την περσινή. Ωστόσο η αγορά ελαιολάδου από την αίσθηση που έχω φαίνεται ότι θα παραμείνει «αδύναμη» τους επόμενους μήνες μέχρι το κλείσιμο της φετινής ελαιοκομικής περιόδου και προβλέπω ότι η νέα περίοδος θα ξεκινήσει με την ίδια τάση. Για το 2025/2026 η μέση τιμή που πούλησαν οι παραγωγοί το ελαιόλαδό τους στην Λακωνία ήταν στα 4,70 ευρώ το κιλό. Μπορεί κάποιο βυτίο να είχε μια υψηλότερη τιμή αλλά δεν φάνηκε να μπορεί να επηρεάσει την εικόνα της αγοράς. Εκτιμώ ότι την επόμενη εμπορική περίοδο μεσοσταθμικά σε ολη την χώρα οι τιμές παραγωγού στο ελαιόλαδο θα είναι σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο του 2025/2026. Όσον αφορά την παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς Καλαμών, η Λακωνία, που είναι ο δεύτερος νομός σε ποσότητα παραγωγής στην χώρα μας, αναμένεται να έχει μια καλή παραγωγή. Στην Καλαμών η τιμή αυξάνει λόγω της ζήτησης και ελπίζουμε να υπάρξει μια καλή ζήτηση για την επόμενη χρονιά. Από την εικόνα που έχουμε από τις παγίδες δεν φαίνεται να έχουμε σε επίπεδο νομού μεγάλους πληθυσμούς του δάκου. Θέλω να επισημάνω ακόμη τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί με το Ελαιοκομικό Μητρώο. Από το ΥπΑΑΤ λένε ότι με αυτό θα αντιμετωπίζουν την φοροδιαφυγή αλλά προσωπικά δεν νομίζω ότι θα φέρει κάποιο αποτέλεσμα. Για να αντιμετωπίσουν την φοροδιαφυγή και την αμύρη διακίνηση θα έπρεπε ΥπΑΑΤ και ΑΑΔΕ να ρωτήσουν πρώτα τους ανθρώπους που γνωρίζουν την αγορά ελαιολάδου, κάτι που δεν έκαναν. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μια ακόμη ταλαιπωρία για τους παραγωγούς. 

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Αγίων Αποστόλων, Παναγιώτης Μπατσάκης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ο συνεταιρισμός έχει προχωρήσει σε ψεκασμούς τον Μάιο για την αντιμετώπιση του γλοιοσπορίου. Επίσης έχουν τοποθετηθεί οι παγίδες και κάνουμε ελέγχους για τους πληθυσμός του δάκου. Όταν φανεί ότι υπάρχει πρόβλημα προχωράμε σε ψεκασμούς. Πάντως φέτος μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχουμε έντονο πρόβλημα από τον δάκο. Όσον αφορά την φετινή παραγωγή ελαιολάδου, φαίνεται η Αθηνολιά να έχει πρόβλημα στην καρπόπτωση και αναμένεται να έχουμε απώλεια της παραγωγής. Για την Κορωνέικη, που αποτελεί την αδιαμφισβήτητη «βασίλισσα» των λακωνικών ελαιώνων, αναμένεται να έχουμε μια παραγωγή αντίστοιχη με την περσινή. Γενικά φαίνεται ότι η Λακωνία αναμένεται να έχει μια μέτρια παραγωγή ελαιολάδο για την περίοδο 2026/2027. Κάθε χρόνο είμαστε ο πρώτος συνεταιρισμός στην χώρα που βγαίνει στην αγορά (με το γνωστό αγουρέλαιο). Φέτος αναμένεται να βγούμε νωρίτερα από τα τέλη Σεπτεμβρίου.

Ο κ. Ηλίας Σταθάκης, μέλος της διοίκησης του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Μολάων – Πακίων, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι στην περιοχή μας είναι σίγουρο ότι θα έχουμε μια καλύτερη παραγωγή ελαιολάδου σε σχέση με την περσινή. Δεν θα είναι όμως στα επίπεδα ρτης προσπέρσινης που ήταν μια καλή παραγωγή. Για το δάκο την περσινή ελαιοκομική περίοδο στην Περιφερειακή Ενότητα της Λακωνίας ο εργολάβος ξεκίνησε να κάνει ψεκασμούς από τον Αύγουστο. Αυτό έφερε μεγάλες αντιδράσεις από παραγωγούς και συνεταιρισμούς. Και φέτος είμαστε στον Ιούλιο και ακόμη δεν έχει ξεκινήσει ο πρώτος ψεκασμός. Αποφασίσαμε οι συνεταιρισμοί της Λακωνίας Μολάων – Πακίων και Συκέας να ζητήσουμε από το Περιφερειακό Συμβούλιο να μην εφαρμοστεί το πρόγραμμα δακοκτονίας στις περιοχές μας και να μην πληρώσουνξ την εισφορά τα μέλη μας. Το αίτημά μας έγινε δεκτό και ήδη εδώ και δέκα ημέρες γίνεται ο πρώτος ψεκασμός στις περιοχές μας. Στόχος μας είναι να πραγματοποιήσουμε φέτος 4 ψεκασμούς για τον δάκο. Πάντως από τις παγίδες που έχουμε τοποθετήσει φαίνεται ο πληθυσμός του δάκου να είναι στα ίδια με τα περσινά επίπεδα. Για την αγορά πριν μια εβδομάδα προσπαθήσαμε να έρθουμε σε εμπορική συμφωνία για την πώληση 5 βυτίων έξτρα παρθένου ελαιολάδου. Τελικά ο έμπορος αγόρασε μόνο ένα βυτίο στην τιμή των 4,50 ευρώ το κιλό. Μιλάμε για πολύ χαμηλή τιμή, αφού ένας ελαιοπαραγωγός για να έχει εισόδημα από τον ελαιώνα του θα πρέπει να πουλήσει σε τιμή πάνω από 5,5 έως 6 ευρώ το κιλό.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ελαιοπαραγωγών Παλαιοπαναγιάς κ. Γιώργος Δογαντζής, ο συνεταιρισμός έχει αναλάβει να κάνει τη δακοκτονία για τα μέλη του. Στις 20 Μαΐου βάλαμε τις παγίδες για το δάκο. Ήδη ο συνεταιρισμός έχει ολοκληρώσει την πρώτη δακοκτονία και από τις παγίδες θα εξαρτηθεί πότε θα ξεκινήσει η δεύτερη. Στόχος μας είναι να έχουμε μια υψηλή ποιότητα ελαιολάδου. Όσον αφορά τη νέα παραγωγή ελαιοκάρπου, αναμένεται να είναι καλύτερη από την περσινή αλλά δεν είναι η υπερπαραγωγή. Από την άλλη δεν φαίνεται η αγορά να δείχνει αυτή την εποχή εμπορικό ενδιαφέρον για να αγοράσει ελαιόλαδο.

Η παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη, την φετινή ελαιοκομική περίοδο (2026/2027), αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική ανάκαμψη σε σύγκριση με την περσινή χρονιά.

Αυτό οφείλεται στα υψηλά ποσοστά βροχοπτώσεων που σημειώθηκαν φέτος, έπειτα από μία παρατεταμένη περίοδο ανομβρίας. 

Ωστόσο οι βροχοπτώσεις, που είχαμε σε κάποιες περιοχές, κατά την περίοδο της ανθοφορίας, δημιούργησαν προβλήματα στην καρπόδεση και δείχνουν να υπάρχει μια διαφοροποίηση της παραγωγής ανά περιοχή.

Ωστόσο οι ελαιοπαραγωγοί φέτος φαίνεται να είναι περισσότερο προβληματισμένοι με την πορεία των τιμών του ελαιολάδου. Αυτή την περίοδο το εμπόριο στο νησί - όπως και στην υπόλοιπη χώρα - είναι «παγωμένο».

Η τιμή παραγωγού στην Κρήτη έχει πέσει κάτω από τα 4 ευρώ και κυμαίνεται στα 3,80 ευρώ το κιλό για τις 3 γραμμές στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο.

Το βάρος για τη νέα παραγωγή έχει πέσει στην ποιότητα, ενώ οι πρώτοι ψεκασμοί για το δάκο έχουν ξεκινήσει από τις ΔΑΟΚ.

Ο κ. Πρίαμος Ιερωνυμάκης, ελαιοπαραγωγός και εντεταλμένος σύμβουλος Πρωτογενούς Τομέα Περιφέρειας Κρήτης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η παραγωγή φέτος θα είναι αυξημένη και δεν θα έχει καμιά σχέση με την περσινή που ήταν μια καταστροφική χρονιά για την παραγωγή ελαιολάδου.

Να θυμίσουμε ότι είχαμε μια από τις χαμηλότερες ιστορικά ποσότητες ελαιολάδου των τελευταίων ετών στο νησί. Μάλιστα έχει ήδη η Περιφέρεια καταθέσει φάκελο στο ΥπΑΑΤ όπου αναφέρουμε τα μεγάλα προβλήματα που είχε η παραγωγή λόγω της ξηρασίας, ειδικά στις ανατολικές περιοχές.

Επειδή φέτος είχαμε αρκετές βροχοπτώσεις το φθινόπωρο αλλά και μετά τον Μάρτιο (για πρώτη φορά έβρεξε στην Κρήτη την περίοδο Απρίλιο - Μάιο) τα ελαιοδέντρα κατάφεραν να επανέλθουν και είχαν μια καλή ανθοφορία. Όμως κάποιες βροχοπτώσεις που είχαμε εκείνη την περίοδο είχαν σαν αποτέλεσμα την πτώση των ανθέων και προβλήματα στην καρπόπτωση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να έχουμε μια διαφοροποίηση στο μέγεθος της παραγωγής ανά περιοχή. Γενικά πάντως φέτος στην Κρήτη αναμένουμε μια μέτρια προς καλή παραγωγή ελαιοκάρπου.

Αυτό που θα πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί είναι να κάνουν τις σωστές παρεμβάσεις για να έχουμε μια καλή ποιότητα ελαιολάδου. Χρειάζεται να κάνουν τα σωστά ραντίσματα και τις απαραίτητες καλλιεργητικές φροντίδες και να προσέχουν για υπολείμματα ορυκτελαίων και φυτοπροστασίας. Με την καλή ποιότητα μπορούμε να κερδίσουμε μια προστιθέμενη αξία στο προϊόν. Και η αγορά θέλει τα υψηλής ποιότητας ελαιόλαδα.

Από την άλλη έχουμε μεγάλο ανταγωνισμό λόγω των εισαγωγών ελαιολάδου από τις τρίτες χώρες στην ΕΕ. Αυτό είναι ένα αποτέλεσμα της πολιτικής που ακολουθούν οι Βρυξέλλες που δεν προστατεύουν την ευρωπαϊκή παραγωγή. Στο παρελθόν έβαζαν δασμούς στις εισαγωγές αλλά τώρα αυτό δεν γίνεται. Στην Τυνησία όταν ο παραγωγός πληρώνεται το ελαιόλαδο στα 3 έως 3,5 ευρώ το κιλό, για την καλή ποιότητα, είναι μια καλή τιμή για τα δεδομένα της ζωής στην χώρα του. Αυτό δεν ισχύει όμως για την Ελλάδα που έχουμε ένα υψηλό κόστος διαβίωσης. Αν δεν βάλουν δασμούς στις εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες δεν θα καταφέρουμε να έχουμε καλές τιμές.

Σοβαρό πρόβλημα υπάρχει με τις ελληνοποιήσεις ελαιολαδου που γίνονται στην χώρα μας. Κάτι αντίστοιχο γίνεται και στις άλλες χώρες της ΕΕ. Θα πρέπει να υπάρξουν έλεγχοι σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Πάντως ο χαρακτηρισμός σαν ΠΓΕ ελαιολάδου στην Κρήτη βοηθάει στην ιχνηλάτιση και τη διασφάλιση του προϊόντος.

Επίσης στην χώρα μας είχαμε ένα «πόλεμο» κατά του ελαιολάδου, όταν είχαμε μια καλή τιμή παραγωγού. Όπως υποστήριζαν μέσα και κυβέρνηση το ελαιόλαδο είχε ευθύνη για τον υψηλό πληθωρισμό στην χώρα μας. Αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια γιατί μια μέση οικογένεια καταναλώνει περίπου 300 ευρώ το χρόνο για την κατανάλωση ελαιολάδου, ποσό που δεν είναι τόσο μεγάλο σε σχέση με τα υπόλοιπα έξοδα. Αυτό όμως οδήγησε μεγάλη μερίδα των καταναλωτών να στραφούν σε άλλα φτηνότερα έλαια. 

Στην Κρήτη χρειάζεται να γίνουν έργα για την σωστή διαχείριση του νερού. Έχουμε ήδη καταθέσει μελέτες για την κατασκευή έργων, συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ, που αφορούν την κατασκευή φραγμάτων και δικτύων άρδευσης. Τα έργα αυτά θα πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα στο νησί.

Τα τελευταία 10 χρόνια έχουμε μια συνεχή μείωση των κονδυλίων της ΚΑΠ που κατευθύνονται προς τον ελαιοκομικό κλάδο. Αυτό θα πρέπει να αλλάξει στη νέα ΚΑΠ. Πρέπει να αυξηθούν τα κονδύλια που κατευθύνονται στους ελαιοπαραγωγούς και να πηγαίνουν σε όσους παράγουν με βάση τα τιμολόγια. Εξαίρεση να υπάρξει μόνο στην περίπτωση που έχουμε ζημιές στην ελαιοπαραγωγή και έχουν καταγραφεί από τις ΔΑΟΚ και τις υπόλοιπες υπηρεσίες του ΥπΑΑΤ.

Επίσης η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τα αγροτικά βιομηχανικά προϊόντα με επενδυτικά προγράμματα (π.χ. τρακτέρ μέσω των Σχεδίων Βελτίωσης). Θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει, μέσα από τα προγράμματα του δεύτερου Πυλώνα της ΚΑΠ, με περισσότερα κονδύλια την τυποποίηση και την προώθηση του ελαιολάδου.   

Ο κ. Μανώλης Ζερβάκης, πρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μοχού από το Ηράκλειο, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η φετινή παραγωγή θα είναι καλύτερη σε σχέση με την περσινή αλλά δεν είναι αυτή που περιμέναμε. 
Φαίνεται ότι θα έχουμε μια μέτρια παραγωγή ελαιολάδου στην περιοχή μας. Οι παγίδες έδειξαν ότι φέτος είναι αυξημένοι οι πληθυσμοί του δάκου. Το θετικό είναι ότι την Πέμπτη (2/7) ολοκληρώθηκαν οι πρώτοι ψεκασμοί για τη δακοκτονία και ελπίζουμε να είχαν αποτελέσματα.

Αυτό που προβληματίζει τους παραγωγούς είναι η έλλειψη εμπορικού ενδιαφεροντος στην αγορά ελαιολάδου. Οι παραγωγοί και οι συνεταιρισμοί δεν μπορούν να πουλήσουν το προϊόν, ενώ με τα προβλήματα που είχαμε πέρσι στην παραγωγή υπάρχει κίνδυνος να υποβαθμιστούν ποιοτικά.

Ο κ. Αντώνης Μπιτσάκης, πρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ελαιοπαραγωγών Καντάνου - Σελίνου «Ένωση Σελίνου», αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ξεκινάει αυτές τις ημέρες ο πρώτος ψεκασμός για το δάκο. Η καρπόδεση πάει καλά και φαίνεται φέτος να έχουμε μια παραγωγή καλύτερη σε σχέση με την περσινή αλλά είναι περίπου στο 80% της βεντέμας. Αυτό όμως μπορεί να σημαίνει καλύτερη ποιότητα στη νέα παραγωγή. Έχουμε χρονιές με υψηλή βεντέμα αλλά με ποιοτικά προβλήματα.

Υπάρχει όμως μεγάλος προβληματισμός με τις τιμές και την έλλειψη εμπορικού ενδιαφέροντος. Η τελευταία συμφωνία που κάναμε ήταν στην τιμή των 4 ευρώ το κιλό για τις 3 γραμμές. Αλλά είναι πολύ δύσκολο αυτή την εποχή να κρατήσουμε αυτές τις τιμές.

Τα προγράμματα των ΟΕΦ (Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων) βρίσκονται σε κρίσιμη φάση, τόνισε στην σημερινή (1/7) συνέντευξη τύπου που έδωσε ο υπουργός ΑΑΤ, Μαργαρίτης Σχοινάς, στα γραφεία της ΑΑΔΕ, με θέμα τις πληρωμές των αγροτικών επιδοτήσεων.

Απαντώντας σε ερώτηση για τον τομέα της ελαιοκομίας και τις διεθνείς τιμές του ελαιολάδου, ο υπουργός ξεκαθάρισε αρχικά ότι δεν προτίθεται να μπει «σε μια διαδικασία παρακολούθησης των αγορών», σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «οι αγορές είναι αγορές» και ότι ο ρόλος του υπουργείου είναι ρυθμιστικός.

Ωστόσο, ο υπουργός αναφέρθηκε σε δύο ανοιχτά ζητήματα του ελαιοκομικού τομέα, τα οποία, όπως είπε, χρειάζονται λύσεις. Το ελαιοκομικό μητρώο και τις μη πληρωμές και απεντάξεις των Οργανώσεων Ελαιοκομικών Φορέων (ΟΕΦ).

Για το ελαιοκομικό μητρώο, ο υπουργός αναγνώρισε ότι οι προβλεπόμενες προθεσμίες είναι ασφυκτικές και ότι η εφαρμογή του στην πράξη αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη, εξαιτίας αντικειμενικών παραγόντων. Όπως ανέφερε, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί δείχνει πως είναι «πολύ δύσκολο να φτιάξουμε το μητρώο έτσι όπως πρέπει, μέσα στις προθεσμίες». Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να αναζητηθεί μια πιο απλοποιημένη λύση.

Για τις Οργανώσεις Ελαιοκομικών Φορέων (ΟΕΦ), τόνισε ότι τα προγράμματα αποτελούν μια σημαντική εκκρεμότητα για τον κλάδο και, μάλιστα, χωρίς την υπαιτιότητα των παραγωγών που επέλεξαν να ενταχθούν σε αυτά.

Ο κ. Σχοινάς σημείωσε ότι πρόκειται για ένα σχέδιο που «δυστυχώς δεν εφαρμόστηκε σωστά», διευκρινίζοντας πάντως ότι η ευθύνη δεν βαραίνει τους ελαιοπαραγωγούς.

Όπως είπε πολλές ομάδες παραγωγών και συνεταιρισμοί έμειναν «ξεκρέμαστοι», καθώς είχαν ξεκινήσει επενδύσεις, όμως το πρόγραμμα δεν προχώρησε όπως έπρεπε, υπήρξαν απεντάξεις και σταμάτησε η κοινοτική χρηματοδότηση.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ο υπουργός ανέφερε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις με τη DG AGRI της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να βρεθεί μια πρακτική λύση που θα επιτρέψει την πληρωμή των προγραμμάτων με εθνικούς πόρους.

Μια από τις καλύτερες ιστορικά χρονιές αναμένεται να είναι φετινή για την παραγωγή ελαιολάδου στην Μεσσηνία.

Όσον αφορά τη δακοκτονία έχει ξεκινήσει ο πρώτος ψεκασμός στην παραλιακή ζώνη της Τριφυλίας αλλά και στην υπόλοιπη Μεσσηνία.

Οι παγίδες έχουν τοποθετηθεί από τις αρχές του Ιουνίου, ενώ από τα στοιχεία που έχουμε μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να υπάρχουν μεγάλοι πληθυσμοί δάκου.

Ο γεωπόνος και πρώην Διευθυντής της ΔΑΟΚ Τριφυλίας, Αντώνης Παρασκευόπουλος, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε μια πολύ καλή καρπόδεση και αναμένουμε μια από τις καλύτερες χρονιές στην περιοχή. Μόνο κάποιες περιοχές, σε τοπικό επίπεδο, είχαν προβληματα στην καρπόδεση λόγω των καιρικών συνθηκών που επικράτησαν.

Η εκτίμησή μου είναι ότι φέτος αναμένεται στην Τριφυλία μια παραγωγή από 28.000 έως και 30.000 τόνους ελαιολάδου. Η Μεσσηνία συνολικά αναμένεται να έχει πάνω από 60.000 και μπορεί να φτάσει στους 65.000 τόνους ελαιολάδου.

Το πρόβλημα είναι οι χαμηλές τιμές παραγωγού που έχει σήμερα το ελαιόλαδο, οι οποίες κυμαίνονται για την καλή ποιότητα από 3,70 έως 3,80 ευρώ το κιλό.

Στο μεταξύ έχει ξεκινήσει ο πρώτος ψεκασμός δακοκτονίας στην Τριφυλία. Οι παγίδες έχουν τοποθετηθεί από τις αρχές του Ιουνίου και υπάρχουν αποθέματα φυτοπροστατευτικών. Πάντως δεν έχουμε μέχρι στιγμής μεγάλους πληθυσμούς δάκου. 

Από την πλευρά του ο κ. Γιώργος Κόκκινος, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «ΝΗΛΕΑΣ» στην Χώρα της Μεσσηνίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η καλλιέργεια εξελίσσεται χωρίς προβλήματα. Βοήθησαν φέτος οι βροχοπτώσεις τα ελαιόδεντρα και έχουμε μια καλή καρποφορία. 

Σε κάποιες περιοχές υπάρχουν λόγω της υγρασίας προβλήματα με αλτερνάρια και γλοιοσπόριο. Σε γενικά πλαίσια όμως αναμένεται να έχουμε μια καλή παραγωγή ελαιολάδου στην Μεσσηνία.

Έχουν ήδη ξεκινήσει οι πρώτοι ψεκασμοί από τη ΔΑΟΚ Μεσσηνίας αν και δεν φαίνεται να υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με τους πληθυσμούς του δάκου.

Από την άλλη όμως είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα οι τιμές παραγωγού για το ελαιόλαδο στην περιοχή μας. Αν έχουμε πάντως μεγάλες παραγωγές στην περιοχή της Μεσογείου αναμένεται να έχουμε μια δύσκολη χρονιά για τους ελαιοπαραγωγούς φέτος με χαμηλές τιμές στο ελαιόλαδο. Από την άλλη βέβαια έχουμε μια αύξηση του κόστους καλλιέργειας. 

Φέτος αναμένουμε μια μέτρια παραγωγή για την πράσινη επιτραπέζια ελιά Χαλκιδικής. Αν και αρχικά είχαμε μια καλή ανθοφορία και η καρπόδεση έγινε χωρίς προβλήματα, τελικά η παραγωγή δεν φαίνεται να είναι αυτή που αναμενόταν.

Οι βροχοπτώσεις, που είχαμε το προηγούμενο διάστημα, βοήθησαν την εξέλιξη της καλλιέργειας, όμως οι υψηλές θερμοκρασίες που ακολούθησαν ανάγκασαν τους παραγωγούς να ξεκινήσουν τις αρδεύσεις στα ελαιόδεντρα.

Ο κ. Γρηγόρης Γρουζίδης, ελαιοπαραγωγός και πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, από την Καβάλα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι ολοκληρώθηκε η καρπόδεση και φαίνεται ότι ανάλογα την περιοχή και τις καιρικές συνθήκες που επικράτησαν θα έχουμε μια διαφοροποίηση στην παραγωγή της πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής. Γενικά πάντως από την εικόνα που έχουμε μέχρι σήμερα φαίνεται ότι φέτος αναμένουμε μια μέτρια παραγωγή, η οποία μπορεί να είναι καλύτερη σε σχέση με την περσινή αλλά δεν είναι αυτή η παραγωγή που περιμέναμε. Το θετικό είναι ότι φέτος είχαμε πολλές βροχοπτώσεις, οι οποίες βοήθησαν την καλλιέργεια της ελιάς αλλά και παράλληλα μείωσαν το κόστος άρδευσης. Αρκεί να σας αναφέρω ότι πέρσι αυτή την εποχή είχαμε κάνει ήδη πέντε ποτίσματα, ενώ φέτος τώρα ξεκινήσαμε.

Ο κ. Πίνδαρος Ψυρούκης, ελαιοπαραγωγός από τη Νέα Ποτίδαια Χαλκιδικής, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι ζημιές δεν είχαμε φέτος και η καρπόδεση εξελίχθηκε ομαλά. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μια μέτρια παραγωγή φέτος στις πράσινες επιτραπέζιες ελιές. Το κόστος όμως φέτος είναι πολύ αυξημένο, καθώς οι καλλιεργητικές φροντίδες είναι απαραίτητες (διαφυλλικά λιπάσματα, υδρολιπάνσεις κ.α.) για να υπάρχει μια ποιοτική παραγωγή. Από την πλευρά τους οι έμποροι αν ζητούν από τον παραγωγό καλή ποιότητα ελιάς θα πρέπει να την πληρώνουν με υψηλότερη τιμή. Φέτος αν και είχαμε αρκετές βροχοπτώσεις οι αρδεύσεις έχουν ξεκινήσει γιατί έχουμε ήδη υψηλές θερμοκρασίες. 

Ο κ. Κώστας Τσεπέλης, παραγωγός από τον Άγιο Παύλο Χαλκιδικής, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι αν και φέτος είχαμε καλή ανθοφορία τελικά δεν φαίνεται να έχουμε ρεκόρ παραγωγής. Από την μέχρι στιγμής εικόνα φαίνεται να υπάρχει μια μέτρια παραγωγή. Βέβαια οι καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν το καλοκαίρι θα επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την παραγωγή. Η πράσινη ελιά θέλει καλή λίπανση (διαφυλλικά κ.α.) και άρδευση για να πάρει το μέγεθος. Πολλές ελιές που δεν θα έχουν καλό μέγεθος δεν πωλούνται για επιτραπέζια χρήση αλλά πάνε για ελαιοποίηση. Τον Ιούνιο είχαμε βροχοπτώσεις που βοήθησαν τα δέντρα αλλά αν τον Ιούλιο έχουμε καύσωνες θα χρειαστούν καλά ποτίσματα. Ήδη σε κάποιες περιοχές έχουν γίνει τρία ποτίσματα. Κατά μέσο όρο η πράσινη ελιά (χονδρολιά) θέλει δέκα ποτίσματα κάθε χρόνο μέχρι να ξεκινήσει η συγκομιδή της, από τα μέσα του Σεπτεμβρίου. Η Χαλκιδική λόγω της τουριστικής ανάπτυξης έχει προβλήματα με τα νερά στον υδροφόρο ορίζοντα. Θα πρέπει να σχεδιαστεί ένα οργανωμένο σχέδιο για την άρδευση των καλλιεργειών στην περιοχή. Επίσης μεγάλη είναι η αγωνία των παραγωγών για τις τιμές σε μια χρονιά που έχουμε μεγάλη αύξηση του κόστους καλλιέργειας. Υπάρχουν παραγωγοί που ακόμη δεν έχουν πληρωθεί για τις ελιές της περσινής χρονιάς.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Βιολογικής Ελιάς Ολύνθου (Biolivia) και μέλος της διοίκησης της Διεπαγγελματικής Ελιάς κ. Δημήτρης Ευαγγελινός, αναφέρει στον Αγροτύπο ότι όπως φαίνεται φέτος αναμένουμε μια μέτρια παραγωγή. Αυτό που θα πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί επιτραπέζιας ελιάς είναι να κάνουν μια ορθολογική άρδευση. Αν και φέτος είχαμε συχνές βροχοπτώσεις δεν έχει ανέβει η στάθμη του νερού στις γεωτρήσεις. Η Χαλκιδική αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με τα νερά άρδευσης. Υπάρχουν όμως και άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η καλλιέργεια με την έλλειψη εργατών γης και με τα υψηλά μεροκάματα. Επίσης έχουμε περιπτώσεις που οι παραγωγοί δεν έχουν πληρωθεί ακόμη για την περσινή χρονιά. Οι βιομηχανίες καλλιεργούν ένα αρνητικό κλίμα στην αγορά και κάνουν λόγο για υψηλά αποθέματα. Οι ποσότητες όμως στην Χαλκιδική είναι μεγάλες και είναι σίγουρο ότι τέτοια εποχή θα υπάρχουν αποθέματα περσινής ελιάς. Από την άλλη όμως το κόστος καλλιέργειας είναι αυξημένο και οι παραγωγοί είναι προβληματισμένοι για την τιμή που φέτος θα πωλήσουν το προϊόν τους.
 

Δύο κρίσιμα ζητήματα του κλάδου της επιτραπέζιας ελιάς απαιτούν άμεσες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις από το αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και την πολιτεία. Το ένα είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Ελαιοκομικό Μητρώο και το άλλο είναι η στάση των πληρωμών των προγραμμάτων Οργανώσεων Ελαιοκομικών Φορέων (ΟΕΦ). Αυτό αναφέρει η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ). 

Στάση των πληρωμών των προγραμμάτων Οργανώσεων Ελαιοκομικών Φορέων (ΟΕΦ)

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί γύρω από την υλοποίηση των προγραμμάτων των ΟΕΦ έχει πλέον ξεπεράσει κάθε όριο. Με αποφάσεις, καθυστερήσεις και χειρισμούς που έχουν ουσιαστικά τραβήξει το "χαλί κάτω από τα πόδια" των ΟΕΦ, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων οδηγεί δεκάδες Οργανώσεις Ελαιοπαραγωγών σε οικονομική ασφυξία και κατάρρευση.

Τα προγράμματα αφορούν περίπου 65 Οργανώσεις Ελαιοπαραγωγών και ΟΕΦ και περισσότερους από 20.000 ελαιοπαραγωγούς σε ολόκληρη τη χώρα. Πρόκειται για προγράμματα που χρηματοδοτούνται από πόρους που προέρχονται από  παρακρατήσεις των ελαιοπαραγωγών και επιστρέφουν σε αυτούς, μέσω δράσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, την ποιότητα, την εκπαίδευση, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα του ελληνικού ελαιοκομικού τομέα.

Σήμερα, όμως, οι Οργανώσεις αυτές έχοντας υλοποιήσει εγκεκριμένες δράσεις και έχοντας ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις τους, βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή πραγματικότητα εξαιτίας της στάσης πληρωμών και της μη καταβολής της επιδότησης.

Συγκεκριμένα:

• οικονομική ασφυξία,
• αδυναμία προγραμματισμού και συνέχισης των επόμενων δράσεων και
• σοβαρό κίνδυνο διακοπής της λειτουργίας τους.

Οι υποχρεώσεις τρέχουν (μισθοδοσίες, ασφαλιστικές, φορολογικές υποχρεώσεις κ.ά.), οι εργαζόμενοι αγωνιούν, οι συνεργασίες καταρρέουν και οι ελαιοπαραγωγοί παρακολουθούν με απόγνωση να χάνεται ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία στήριξης του κλάδου.

Η ευθύνη είναι συγκεκριμένη και δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί πίσω από γραφειοκρατικές δικαιολογίες. Όταν 65 οργανώσεις οδηγούνται στο χείλος του γκρεμού και 20.000 ελαιοπαραγωγοί μένουν χωρίς στήριξη, δεν μιλάμε για μια απλή διοικητική δυσλειτουργία. Μιλάμε για μια πολιτική επιλογή με καταστροφικές συνέπειες για τον ελαιοκομικό τομέα.

Οι ΟΕΦ εκπέμπουν σήμα κινδύνου. Αν δεν υπάρξουν άμεσα λύσεις και ξεκάθαρες αποφάσεις, οι Οργανώσεις ελαιοπαραγωγών θα προβούν σε αναστολή ή και παύση της λειτουργίας τους. Το κόστος δεν θα το πληρώσουν μόνο οι Οργανώσεις. Θα το πληρώσουν οι χιλιάδες οικογένειες που ζουν από την ελιά, οι τοπικές οικονομίες και τελικά η ίδια η ελληνική ελαιοκομία και ο κλάδος της επιτραπέζιας ελιάς.

Η Εθνική ΔΟΕΠΕΛ ζητά για μια ακόμη φορά άμεση παρέμβαση και οριστική επίλυση του προβλήματος, καθώς ο χρόνος έχει εξαντληθεί. Κάθε μέρα που περνάει φέρνει τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς πιο κοντά σε μια κρίση με οικονομικές και κοινωνικές  συνέπειες.

Η αγωνία έχει μετατραπεί σε απόγνωση. Η υπομονή έχει εξαντληθεί. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες του τώρα.

Άμεσες απαντήσεις για το Ελαιοκομικό Μητρώο

Η κατάσταση που επικρατεί γύρω από την εφαρμογή και τη λειτουργία του Ελαιοκομικού Μητρώου θυμίζει Βαβέλ και προκαλεί μεγάλη αναστάτωση στον κλάδο, τονίζει η ΔΟΕΠΕΛ.

Οι ελαιοπαραγωγοί καλούνται να συμμορφωθούν, υπό την απειλή υψηλών προστίμων, με απαιτήσεις και διαδικασίες χωρίς σαφείς οδηγίες και χωρίς ένα σταθερό πλαίσιο εφαρμογής.

Οι διαφορετικές ερμηνείες, τα αναπάντητα ερωτήματα και η έλλειψη έγκαιρης ενημέρωσης έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα πλήρους αβεβαιότητας σε ολόκληρη τη χώρα.
Είναι αδιανόητο ένας τόσο κρίσιμος τομέας για την ελληνική αγροτική οικονομία να λειτουργεί μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας και διοικητικής ασάφειας. Το ΥπΑΑΤ έχει υποχρέωση να παρέχει σαφείς οδηγίες.

Η ελαιοκομία δεν αντέχει άλλους πειραματισμούς, ούτε άλλες πρόχειρες προσεγγίσεις. Οι ελαιοπαραγωγοί ζητούν τα αυτονόητα:

• ξεκάθαρους κανόνες,
• αξιόπιστα εργαλεία και
• υπεύθυνη ενημέρωση.

Η ελαιοκομία και ο κλάδος της επιτραπέζιας ελιάς χρειάζεται στήριξη και καθοδήγηση, όχι αβεβαιότητα και διοικητικό χάος.
Οι παραγωγοί δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μέσα στο σκοτάδι.

Η Κυβέρνηση αφήνει 20.000 ελαιοπαραγωγούς στην αναμονή – Άμεση αποπληρωμή των προγραμμάτων ΟΕΦ

Την άμεση παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις μεγάλες καθυστερήσεις στην καταβολή των ενισχύσεων προς τις Οργανώσεις Ελαιοκομικών Φορέων στην Ελλάδα ζητά με γραπτή ερώτησή του ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Σάκης Αρναούτογλου.

Στην ερώτησή του, ο ευρωβουλευτής αναδεικνύει τη σοβαρή αναστάτωση που έχει προκληθεί στον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα, καθώς, σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, περίπου 65 Οργανώσεις Ελαιοπαραγωγών και Οργανώσεις Ελαιοκομικών Φορέων, που εκπροσωπούν περισσότερους από 20.000 ελαιοπαραγωγούς σε όλη τη χώρα, έχουν ήδη υλοποιήσει εγκεκριμένες δράσεις, έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους, αλλά εξακολουθούν να μην έχουν λάβει την προβλεπόμενη χρηματοδότηση.

Όπως τονίζει πρόκειται για προγράμματα με ιδιαίτερη σημασία για τον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα, καθώς στηρίζουν δράσεις για την ποιότητα, την ανταγωνιστικότητα, την εκπαίδευση, την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και την οργανωμένη λειτουργία των παραγωγών. Τα χρήματα αυτά δεν είναι μια απλή επιδότηση που μπορεί να καθυστερεί επ' αόριστον. Προέρχονται από πόρους που συνδέονται με τους ίδιους τους ελαιοπαραγωγούς και επιστρέφουν στον κλάδο μέσα από συγκεκριμένες δράσεις που έχουν εγκριθεί και υλοποιηθεί.

Οι καθυστερήσεις, όπως επισημαίνει ο Σάκης Αρναούτογλου, δεν είναι ένα τεχνικό ή γραφειοκρατικό ζήτημα. Δημιουργούν πραγματικές συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τις Οργανώσεις, αδυναμία προγραμματισμού νέων δράσεων, κίνδυνο διακοπής της λειτουργίας τους, αλλά και σοβαρές επιπτώσεις σε εργαζομένους, παραγωγούς και τοπικές οικονομίες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η ελιά και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό πυλώνα εισοδήματος και ανάπτυξης.

Με την ερώτησή του προς την Κομισιόν, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ ζητά να διευκρινιστεί αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί την ορθή και έγκαιρη υλοποίηση των προγραμμάτων ΟΕΦ στην Ελλάδα, ιδίως ως προς την καταβολή των προβλεπόμενων ενισχύσεων.

Παράλληλα, ρωτά αν προτίθεται να ζητήσει από τις ελληνικές αρχές σαφές χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής προς τις Οργανώσεις και ποια μέτρα μπορεί να λάβει ώστε οι καθυστερήσεις να μη θέσουν σε κίνδυνο τη λειτουργία των ΟΕΦ και τη στήριξη των ελαιοπαραγωγών.

Στην δήλωσή του, ο Σάκης Αρναούτογλου τονίζει: «Η ελληνική ελαιοκομία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με προχειρότητα και καθυστερήσεις. Οι Οργανώσεις Ελαιοκομικών Φορέων έκαναν αυτό που έπρεπε: υλοποίησαν εγκεκριμένες δράσεις, στήριξαν τους παραγωγούς, επένδυσαν στην ποιότητα, στην εκπαίδευση, στην καινοτομία και στη βιωσιμότητα. Η Κυβέρνηση, όμως, δεν μπορεί να αφήνει 65 Οργανώσεις και περισσότερους από 20.000 ελαιοπαραγωγούς χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα πληρωμής.

Δεν μιλάμε για πολυτέλεια. Μιλάμε για τη ρευστότητα, την επιβίωση και την αξιοπιστία ενός ολόκληρου παραγωγικού τομέα. Όταν οι παραγωγοί και οι οργανώσεις τους τηρούν τις υποχρεώσεις τους, το κράτος οφείλει να τηρεί τις δικές του. Η καθυστέρηση των πληρωμών υπονομεύει την εμπιστοσύνη, διαλύει τον προγραμματισμό και στέλνει λάθος μήνυμα στους ανθρώπους της παραγωγής.

Η Κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα καθαρές απαντήσεις: πότε θα πληρωθούν οι Οργανώσεις; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα; Πώς θα διασφαλιστεί ότι δεν θα χαθούν δράσεις, θέσεις εργασίας και πολύτιμη στήριξη για τους ελαιοπαραγωγούς;

Ο ελαιοκομικός τομέας είναι στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Δεν μπορεί να στηρίζεται στα λόγια και να εγκαταλείπεται στην πράξη. Θα συνεχίσουμε να πιέζουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να υπάρξει διαφάνεια, λογοδοσία και άμεση αποπληρωμή των προβλεπόμενων ενισχύσεων».

Την αναγκαιότητα παρεμβάσεων της Πολιτείας για την προστασία της ελαιοκομίας επισήμαναν βουλευτές και εκπρόσωποι φορέων τόσο στην Επιτροπή Περιβάλλοντος και την Αγροτική Διακομματική Επιτροπή όσο και στο πλαίσιο του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου.

Συγκεκριμένα, έχουν τεθεί επί τάπητος στο Κοινοβούλιο τρία βασικά ζητήματα για τον ελαιοκομικό τομέα: το πρώτο αφορά τα προγράμματα των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων (Ο.Ε.Φ.), το δεύτερο σχετίζεται με την έγκαιρη πρόσληψη των εργατών γης και το τρίτο συνδέεται με τα προβλήματα, που προκαλεί η κλιματική αλλαγή στον αγροτικό χώρο, επιβάλλοντας την υιοθέτηση πιο ανθεκτικών καλλιεργειών.

Μάλιστα, ορισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελαιοκομία είναι κοινά και με άλλους κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής, όπως συμβαίνει με τους εργάτες γης που προέρχονται από το εξωτερικό. Επιπλέον, δυσκολίες καταγράφονται και σε άλλες δενδροκαλλιέργειες, οι οποίες, εξαιτίας της κλιματικής μεταβολής, παρουσιάζουν προβλήματα, ιδίως κατά το στάδιο της ανθοφορίας, χωρίς να αποζημιώνονται.

Η καθυστέρηση στα Ο.Ε.Φ.

Το πρόβλημα με τα προγράμματα των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων, σύμφωνα με τον ανεξάρτητο βουλευτή Φθιώτιδας Γιάννη Σαρακιώτη, ξεκίνησε το 2023, όταν δεν προκηρύχθηκε το σχετικό πρόγραμμα. Το γεγονός αυτό, όπως εκτιμά, οδήγησε σε απώλεια ευρωπαϊκών πόρων ύψους 6 εκατ. ευρώ, καθώς και στην επιβολή οικονομικής κύρωσης.

Το 2024 δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων με ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό περιθώριο, ενώ οι Ο.Ε.Φ. κλήθηκαν να αποδεχθούν τα εγκεκριμένα προγράμματα μέσα σε μόλις δύο ημερολογιακές ημέρες. Βεβαίως, το ζήτημα δεν απασχολεί μόνο τη Φθιώτιδα, καθώς ανάλογα παράπονα εκφράζονται και από παραγωγούς και συνεταιριστές της Πελοποννήσου, αλλά και άλλων περιοχών της χώρας.

Οι ασφυκτικές προθεσμίες κατά την αξιολόγηση των προγραμμάτων, κατά τον κ. Σαρακιώτη, είχαν ως αποτέλεσμα να εγκριθούν παρεμβάσεις με ποσοστά χαμηλότερα από τα ελάχιστα προβλεπόμενα. Παρ’ όλα αυτά, οι οργανώσεις προχώρησαν στην υλοποίηση των δράσεων, προμηθεύτηκαν εξοπλισμό και πραγματοποίησαν δαπάνες, αξιοποιώντας τόσο τις προκαταβολές που χορήγησε ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. όσο και ίδιους πόρους.

Τον Ιούλιο του 2025, έλεγχοι του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. διαπίστωσαν ότι, σε μεγάλο αριθμό εγκεκριμένων προγραμμάτων, ορισμένες παρεμβάσεις δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα ποσοστά, με αποτέλεσμα να μην προχωρήσει η εκκαθάριση των σχετικών δαπανών. Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε σημαντική οικονομική αβεβαιότητα για τις οργανώσεις και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Έτσι, μέσα στο 2026 παραμένουν εκκρεμότητες ως προς την εξέταση αιτήσεων και την καταβολή προκαταβολών. Παραγωγοί, τόσο εντός όσο και εκτός Βουλής, διαμαρτύρονται ότι συνεταιρισμοί και οργανώσεις στερούνται πολύτιμης ρευστότητας εξαιτίας της κατάστασης αυτής.

Νόμος για τους εργάτες γης

Το πρόβλημα της γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού, σε συνδυασμό με την έλλειψη νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα, δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παραγωγή. Ο νόμος Πλεύρη για τους μετανάστες – εργάτες γης, ο οποίος ψηφίστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο, θεωρητικά αποσκοπούσε στη διευκόλυνση της διαδικασίας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που δυσχεραίνουν την καθημερινότητα των ηλικιωμένων παραγωγών και τον προγραμματισμό σύγχρονων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και συνεταιρισμών, ενώ αποτρέπουν ακόμη και την παραγωγή μικρών αγροτικών νοικοκυριών για σκοπούς αυτοκατανάλωσης.

Οι καθυστερήσεις στην προσέλκυση εργατών γης αποτελούν μείζον ζήτημα για τον αγροτικό κόσμο, ο οποίος καλείται να προγραμματίσει τη δραστηριότητά του μήνες νωρίτερα, χωρίς να γνωρίζει εάν θα διαθέτει το αναγκαίο εργατικό δυναμικό τη στιγμή που το χρειάζεται. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν πρόκειται για εργαζόμενους από τρίτες χώρες με τις οποίες η Ελλάδα έχει συνάψει σχετικές συμφωνίες.

Υπάρχουν χώρες, όπως η Αίγυπτος, όπου το πλαίσιο συνεργασίας είναι πιο σαφές και οι διαδικασίες ταχύτερες, ενώ σε άλλες περιπτώσεις οι διαδικασίες προχωρούν με ρυθμούς χελώνας ή παραμένουν στάσιμες. Ως αποτέλεσμα, η γραφειοκρατία εξακολουθεί να δημιουργεί εμπόδια είτε λόγω υποστελέχωσης των διπλωματικών υπηρεσιών είτε των αρμόδιων υπηρεσιών μετανάστευσης.

Αναμονή ακόμη και 14 μήνες…

Το προηγούμενο διάστημα, σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρξαν παραγωγοί που περίμεναν έως και 14 μήνες για την έγκριση των αιτήσεών τους. Παράλληλα το κόστος εργασίας είχε αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να καθιστά πολλές καλλιέργειες οικονομικά ασύμφορες. Ο χρόνος αναμονής έχει μειωθεί, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις παραγωγών, που βρίσκονται σε αναμονή. Σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη και σήμερα υπάρχουν άνθρωποι που περιμένουν επί τέσσερις μήνες για να λάβουν το απαραίτητο «πράσινο φως», παρότι έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες.

Έτσι, κανένας παραγωγός, ομάδα παραγωγών, εταιρεία ή συνεταιρισμός δεν γνωρίζει με βεβαιότητα, εάν οι εργάτες που έχει αιτηθεί θα βρίσκονται εγκαίρως στη θέση τους ή εάν οι εγκρίσεις θα εκδοθούν σε χρόνο, που δεν θα εξυπηρετεί τις ανάγκες της παραγωγής.

Εξάλλου, υπάρχουν άνθρωποι που θα μπορούσαν να ενταχθούν στον αγροτικό τομέα, αλλά παραμένουν μετέωροι λόγω των καθυστερήσεων στις διαδικασίες ασύλου. Το γεγονός αυτό έχει συνέπειες στις δενδροκαλλιέργειες. Σε πολλές περιπτώσεις ελιές και φρούτα έμειναν ασυγκόμιστα εξαιτίας του υψηλού εργατικού κόστους και της αδυναμίας έγκαιρης εξεύρεσης προσωπικού.

Παράλληλα, προβλήματα καταγράφονται και στον τομέα της κατάρτισης, καθώς συχνά δεν υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος εκπαίδευσης. Η χώρα μας έχει υπογράψει διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες αλλά δεν έχουν όλοι οι εργαζόμενοι εμπειρία στην ελαιοκομία ή σε άλλες δενδροκαλλιέργειες.

Αλλαγές στην ελαιοκομία λόγω κλιματικής κρίσης

Σε όλους τους τόνους έχει επισημανθεί στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής η ανάγκη προστασίας της ελαιοκομίας από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Παράλληλα, ζητείται η αναμόρφωση του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να προβλέπεται αποζημίωση για ζημιές που προκαλούνται σε διαφορετικά στάδια της ανάπτυξης των ελαιόδεντρων.

Επιπλέον, τονίζεται η ανάγκη αναζήτησης λύσεων μέσω της αξιοποίησης πιο ανθεκτικών ποικιλιών και της σταδιακής μεταφοράς νέων φυτεύσεων σε περιοχές με χαμηλότερες θερμοκρασίες ή με μεγαλύτερο υψόμετρο, όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενδέχεται να είναι ηπιότερες.

Με την καθολική συμμετοχή των εκπροσώπων μελών, τόσο του πρωτογενή, όσο και του δευτερογενή και τριτογενή τομέα του κλάδου της επιτραπέζιας ελιάς, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία διαδικτυακά, στις 4 Ιουνίου 2026, η 11η Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ) και οι αρχαιρεσίες για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Οργάνωσης.

Την νέα διοίκηση της Εθνικής ΔΟΕΠΕΛ απαρτίζουν οι:

ΠΡΟΕΔΡΟΣ Μπαλτάς Αθανάσιος Α.Σ. ΑΡΧΑΙΑ ΩΛΕΝΕΙΑ ΑΙΤ/ΝΙΑΣ
ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Γεωργούδης Νέλος ΠΕΜΕΤΕ / ΓΕΩΡΓΟΥΔΗΣ ΑΕ
ΓΕΝ.ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Κοντίνος Κώστας ΠΕΜΕΤΕ / ΙΝΤΕΑΛ ΑΕ
ΤΑΜΙΑΣ Λυμπέρης Δημήτρης Α.Ε.Σ. ΣΤΥΛΙΔΑΣ
ΤΑΚΤΙΚΑ ΜΕΛΗ
Ευαγγελινός Δημήτρης Α.Σ. BIOLIVIA
Ζούκας Κώστας ΠΕΜΕΤΕ / ΑΜΑΛΘΕΙΑ ΑΕ
Μαυροειδής Δημήτρης Α.Σ. ΛΙΒΑΝΑΤΩΝ
Μιχαλούτσος Στυλιανός Α.Σ. ΓΕΡΑΚΙΟΥ
Σαραντίδης Κλέαρχος ΠΕΜΕΤΕ / ΕΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ
Σιούρας Χάρης ΠΕΜΕΤΕ / ΣΙΟΥΡΑΣ ΑΕ

Όπως τονίζει η σχετική ανακοίνωση ιδιαίτερη στιγμή της Συνέλευσης αποτέλεσε η ανακοίνωση της αποχώρησης από το Διοικητικό Συμβούλιο της Οργάνωσης, του από σύστασης Πρόεδρο της ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΟΕΠΕΛ, κ. Γιώργου Ντούτσια, ο οποίος έχει συνδέσει την πολυετή παρουσία και προσφορά του με τη δημιουργία, την πορεία και την εδραίωση της Εθνικής ΔΟΕΠΕΛ. Το νέο Διοικητικό συμβούλιο, αναγνωρίζοντας τη σημαντική συμβολή του στον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς και στην Οργάνωση, τον ανακήρυξε Επίτιμο Πρόεδρο της Εθνικής ΔΟΕΠΕΛ.

Έγινε αναφορά στη σύσταση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Βιομηχανίας Ελιάς (EFOI), μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τον ευρωπαϊκό κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς. Ιδρυτικό μέλος της EFOI αποτελεί η ΠΕΜΕΤΕ, η οποία εκπροσωπεί τον δευτερογενή και τριτογενή τομέα της Εθνικής ΔΟΕΠΕΛ, ενισχύοντας περαιτέρω τη φωνή και την παρουσία της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στο πλαίσιο της Συνέλευσης συζητήθηκαν εκτενώς τα σοβαρά και επείγοντα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τον τομέα:

Διακοπή των πληρωμών των προγραμμάτων ΟΕΦ

Ιδιαίτερη ανησυχία και έντονος προβληματισμός εκφράστηκαν από το σύνολο των συμμετεχόντων για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στα προγράμματα ΟΕΦ, μετά τη διακοπή των πληρωμών προς τις οργανώσεις του κλάδου. Η παύση πληρωμών έχει δημιουργήσει συνθήκες οικονομικής ασφυξίας στους συνεταιρισμούς και στις οργανώσεις του κλάδου, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν σε υποχρεώσεις χωρίς να έχουν λάβει τις προβλεπόμενες χρηματοδοτήσεις.

Τονίστηκε ότι η κατάσταση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια της απλής διοικητικής δυσλειτουργίας και απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα των συνεταιριστικών οργανώσεων, θέτοντας σε κίνδυνο θέσεις εργασίας, επενδύσεις και την ομαλή υλοποίηση δράσεων που αφορούν την ποιότητα, την ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια του ελληνικού ελαιοκομικού τομέα.

Οι εκπρόσωποι των μελών υπογράμμισαν ότι απαιτούνται σαφείς απαντήσεις, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και άμεση επανεκκίνηση των πληρωμών από το αρμόδιο Υπουργείο και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Ελαιοκομικό Μητρώο

Εξίσου έντονος ήταν και ο προβληματισμός σχετικά με την λειτουργία και την επικαιροποίηση του Ελαιοκομικού Μητρώου. Επισημάνθηκε ότι μέχρι σήμερα επικρατεί μεγάλη σύγχυση στον ελαιοπαραγωγικό κόσμο ως προς τις διαδικασίες, τις υποχρεώσεις και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, ενώ παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν τόσο τους ελαιοπαραγωγούς όσο και τις οργανώσεις του κλάδου.

Η Εθνική ΔΟΕΠΕΛ επανέλαβε την ανάγκη άμεσης και ουσιαστικής συνεργασίας με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να δοθούν άμεσα λύσεις στα κρίσιμα αυτά ζητήματα που επηρεάζουν το σύνολο της ελληνικής ελαιοκομίας και της επιτραπέζιας ελιάς.

Η νέα περίοδος απαιτεί υπευθυνότητα, συντονισμό και άμεσες παρεμβάσεις, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των οργανώσεων και η εύρυθμη λειτουργία του κλάδου.

Τα ελαιόδεντρα, που μεταμορφώνονται σε «νυφούλες» στη Λακωνία δεν είναι μία απλή υπόθεση. Είναι η ίδια η ζωή. Έτσι, ο Ηλίας Σταθάκης, παρόλο που σπούδασε δημοσιογραφία κι ασχολήθηκε με το ραδιόφωνο, όταν ήρθε η οικονομική κρίση αποφάσισε να κάνει μία μεγάλη στροφή στη ζωή του και ν΄ ασχοληθεί με τον πράσινο χρυσό της Ελλάδας: το ελαιόλαδο.

Παρότι δεν είχε πολλά χωράφια αξιοποίησε, όπως μπορούσε καλύτερα τον οικογενειακό κλήρο. Εδώ και 5 χρόνια είναι μέλος του Δ.Σ. και υπεύθυνος επικοινωνίας του δραστήριου και καινοτόμου, Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Μολάων – Πακίων Λακωνίας, με περίπου 430 μέλη, που εξάγει και επενδύει πλέον δυναμικά και στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στο συσκευασμένο προϊόν.

Από την πλευρά του συνεταιρισμού, στην συνέντευξη που έδωσε στον ΑγροΤύπο, χτυπά καμπανάκι για τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού, για το ζήτημα των εργατικών χεριών, τη συμμετοχή της πολιτείας για τα ΟΕΦ και τα θέματα των δανείων και ζητεί από την πλευρά των συνεταιριστών, το κράτος να λάβει εγκαίρως μέτρα.

Ο αγροτικός συνεταιρισμός Μολάων – Πακίων είναι γνωστός εδώ και χρόνια ότι παράγει ένα από τα πιο φημισμένα ελαιόλαδα στον κόσμο. Ποιες ποικιλίες έχετε και ποια είναι τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ελαιόλαδου, που το κάνει να ξεχωρίζει;

«Η ποικιλία που κυριαρχεί στην περιοχή μας είναι η κορωνέϊκη αλλά υπάρχουν κι άλλες ποικιλίες, ντόπιες, όπως η αθηνολιά και η ασπρολιά. Το ελαιόλαδο που παράγουν τα μέλη του συνεταιρισμού μας ξεχωρίζει για τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά, το άρωμα και τη φρουτώδη γεύση. Οι κλιματολογικές συνθήκες, η εντατική και οργανωμένη καλλιέργεια και οι παραδοσιακές πρακτικές περιποίησης των δέντρων από τους παραγωγούς πιστεύουμε ότι δίνουν το κάτι παραπάνω στο δικό μας ελαιόλαδο, που το κάνει να ξεχωρίζει παγκοσμίως».

Η ποιότητα του ελληνικού ελαιόλαδου είναι γνωστή σε όσους ξέρουν. Παρόλα αυτά η τιμή αυξομειώνεται και τα κόστη έχουν μεγαλώσει πολύ ενώ η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ταλαιπωρήσει αγρότες και γεωτεχνκούς. Τι συμβουλεύετε τους δικούς σας παραγωγούς;

«Το μεγάλο παράπονο των ελαιοπαραγωγών της χώρας μας, μηδέ εξαιρουμένων και των μελών μας φυσικά, είναι ότι η τιμή που πωλούν το προϊόν που, με πολύ μεγάλο κόπο και αυξημένα έξοδα παράγουν, δεν έχει σταθερή τιμή ώστε να τους διασφαλίζει ένα σεβαστό εισόδημα για να ζήσουν από αυτό τις οικογένειές τους. Με την εφήμερη εκτόξευση των τιμών πριν δύο χρόνια λόγω της πρωτοφανούς μειωμένης παραγωγής παγκοσμίως, τα έξοδα καλλιέργειας αυξήθηκαν. Τα εργατικά σχεδόν διπλασιάστηκαν με αποτέλεσμα η τιμή των 5 ευρώ περίπου που παίρνει ο παραγωγός ανά κιλό ελαιόλαδου που πουλά ενώ πριν 5-6 χρόνια θα θεωρούνταν πολύ καλή, σήμερα είναι ασύμφορη για να καλλιεργήσει, αφού στο τέλος της ημέρας είναι ζήτημα αν θα του περισσέψει 1 ευρώ ανά κιλό για να εξασφαλίσει τα προς το ζην.

Οι παραγωγοί μας και γενικότερα όλοι οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί δεν ζητούν ούτε 10 ούτε 12 ούτε 15 ευρώ για κάθε κιλό του προϊόντος τους, γιατί ξέρουν καλά ότι σ’ αυτές τις τιμές δεν μπορεί να το αγοράσει η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών. Όμως, τα 6,5 ευρώ είναι μια τιμή αδιαπραγμάτευτη, αφού μόνο τότε θα μπορούν να πουν ότι αξίζει να καλλιεργήσουν, να μοχθήσουν και να ρισκάρουν να επενδύσουν στα δέντρα τους χωρίς να είναι βέβαιοι ότι οι αστάθμητοι παράγοντες, όπως οι καιρικές συνθήκες, οι ασθένειες και ο δάκος θα τους επιτρέψουν στο τέλος να «δρέψουν» καρπούς.

Στο θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ με τα όσα καθημερινά αποκαλύπτονται δεν μπορεί παρά οι νομοταγείς, τυπικοί και ευσυνείδητοι παραγωγοί ν’ απογοητεύονται για μία ακόμη φορά βλέποντας ότι επί χρόνια χρήματα, που θα έπρεπε να ενισχύσουν το δικό τους κλήρο να πηγαίνουν σε τσέπες αρπακτικών. Οι πάντες είναι απαισιόδοξοι για το ενδεχόμενο να επιστραφούν χρήματα. Μία μικρή παρηγοριά θα ήταν να αποδοθεί δικαιοσύνη και να σταματήσει επιτέλους αυτό το ανελέητο φαγοπότι στην υγεία των κορόιδων».

Πολλοί συνεταιρισμοί βρέθηκαν με κόκκινα δάνεια μέσα στην οικονομική κρίση, άλλοι ταλαιπωρούνται ακόμη. Τι θα θέλατε ν΄ αλλάξει η πολιτεία ώστε να υπάρχει ρευστότητα στον αγροτικό πληθυσμό αλλά και τους συνεταιρισμούς;

«Αυτό που πρέπει άμεσα να γίνει και το ζητούν εναγωνίως οι συνεταιρισμοί στο σύνολο τους είναι η καταβολή της κρατικής συμμετοχής στα προγράμματα των ΟΕΦ που ήδη έχουν εκτελεστεί για τα έτη 2024-2025-2026 με χρήματα από τα ταμεία των Οργανώσεων. Η πολύμηνη καθυστέρηση της καταβολής αυτών των ποσών είναι θηλιά στο λαιμό δεκάδων συνεταιρισμών, που πληρώνουν έξοδα εγγυητικών ή έχουν δανειστεί ή χρειάζονται τα χρήματα, που έχουν καταβάλει ήδη από το ταμείο τους για να καλύψουν τρέχουσες υποχρεώσεις. Το οξύμωρο στην υπόθεση αυτή είναι ότι οι παράγοντες, που εμπλέκονται από την πλευρά της πολιτείας αναγνωρίζουν στο σύνολό τους το δίκαιο του αιτήματος. Υποστηρίζουν ότι κάνουν ότι περνά από το χέρι τους για να διευθετηθεί άμεσα αλλά το αποτέλεσμα έως τώρα είναι μηδέν.

Για τα κόκκινα δάνεια των συνεταιρισμών και των παραγωγών οι λύσεις από τις Τράπεζες και τα αρμόδια υπουργεία, που κατά καιρούς προτείνονται προς όλους τους δανειολήπτες ευχόμαστε να βοηθήσουν στην ομαλή και χωρίς συνέπειες αποπληρωμή και όχι στη χρεωκοπία και στο λουκέτο».

Πολλοί αναφέρονται στο κόστος ενέργειας. Μιλήσατε και για το εργατικό κόστος κι άλλοι υποστηρίζουν, πως δεν είναι εύκολο το κομμάτι των εργατών γης. Πώς το αντιμετωπίζετε;

«Το κόστος της ενέργειας κι αυτό ανέβηκε τα τελευταία χρόνια θεαματικά και παρά τις προσπάθειες που γίνονται να μειωθεί με την εφαρμογή ειδικού μειωμένου για τους αγρότες τιμολογίου παραμένει ένα από τα σοβαρότερα έξοδα της καλλιέργειας. Οι εργάτες γης εκτός του ότι έχουν ανεβάσει κι αυτοί το ημερομίσθιό τους στα 60 και 70 ευρώ από 35 τα τρία τελευταία χρόνια, είναι δυσεύρετοι. Δεν αρκούν στις «μεγάλες» παραγωγικά χρονιές και οι τρόποι που εξαγγέλλονται και προτείνονται από την πολιτεία για την έλευσή τους από τρίτες χώρες είναι μη εφαρμόσιμοι. Σε πολλές περιπτώσεις είναι εντελώς αναποτελεσματικοί. Κανείς μέχρι σήμερα δεν αντιμετώπισε με τη δέουσα σοβαρότητα το θέμα και κανείς δεν πρότεινε μια πρακτική λύση».

Το κομμάτι των εργατικών χερών συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική γήρανση του αγροτικού πληθυσμού. Πώς είναι τα πράγματα στον δικό σας συνεταιρισμό και πως μπορεί ν΄ ανατραπεί αυτή η ηλικιακή αδυναμία, που παρατηρείται και στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες;

«Το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας φυσικά έχει επηρεάσει και τη δική μας περιοχή και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Χωριά ερημώνουν, νέοι φεύγουν για τα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό προτιμώντας να αναζητήσουν το μέλλον τους χωρίς πυξίδα, στο πουθενά και στην τύχη, παρά να μείνουν και να παλέψουν με το χώμα και τις δυσκολίες για να συνεχίσουν αυτό που επί 10ετίες έκαναν οι γονείς και οι παππούδες τους. Και όχι άδικα, αφού καθημερινά βλέπουν το οικογενειακό εισόδημα να φθίνει, οι γονείς τους να κοπιάζουν και ο κόπος αυτός να μην τυγχάνει της ανταμοιβής που αξίζει και οι δυσκολίες καθημερινά να πολλαπλασιάζονται. Μία από τις λύσεις στο πρόβλημα του δημογραφικού θα ήταν και το να δοθούν κίνητρα στα παιδιά αυτά να μείνουν στον τόπο τους και να συνεχίσουν. Οι κρατούντες το γνωρίζουν αυτό καλά και επίσης γνωρίζουν καλά και τι πρέπει να κάνουν. Ας το πράξουν σύντομα γιατί σε λίγο δεν θα υπάρχει πληθυσμός για να δοθούν αυτά τα κίνητρα».

Μέσα στην ελληνική κρίση οι εξαγωγές αυξήθηκαν. Που βρίσκεται αυτή τη στιγμή ο δικός σας συνεταιρισμός, τι γνώμη έχετε για τις νέες συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες και τι θα μπορούσε να γίνει καλύτερα από την πλευρά της πολιτείας ώστε να υπάρξει πιο ευέλικτο πλαίσιο; Σκοπεύετε να μπείτε σε νέα προϊόντα κι αν ναι πότε;

«Λίγο - πολύ οι εξαγωγές του χύμα ελαιόλαδου από το συνεταιρισμό μας αλλά και τους άλλους συνεταιρισμούς του δήμου Μονεμβασίας είναι σταθερές, αφού το δικό μας προϊόν είναι ψηλά στις προτιμήσεις ιταλικών και ισπανικών κυρίως εταιριών. Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι οι εξαγωγές αυτές μας εξασφαλίζουν ένα καλύτερο εισόδημα. Το αντίθετο, αφού πολλές φορές εξ αιτίας της έλλειψης ρευστότητας και της ανάγκης για άμεση πώληση του προϊόντος πιέζονται οι τιμές συχνά ακόμη και κάτω του κόστους καλλιέργειας.

Οι νέες συμφωνίες με τις χώρες της Mercosur παραμένουν σε αχαρτογράφητα νερά. Νομίζω θα αργήσουμε πολύ ακόμα να δούμε, αν μπορεί να γίνει κάτι καλό, όσο για την πολιτεία συχνά - πυκνά δηλώνει ότι ούτε μπορεί ούτε έχει τη διάθεση να γίνει dealer οποιουδήποτε αγροτικού προϊόντος, οπότε δεν περιμένουμε κάτι από εκεί. Πάντα όλοι συμφωνούσαν ότι θα πρέπει να υπάρξει κοινή πλεύση και συνεργασία στο θέμα της εμπορίας. Ποτέ, όμως, τα λόγια δεν έγιναν πράξη και ούτε φαίνεται φως στον ορίζοντα ότι κάτι μπορεί να γίνει. Κι αυτό βέβαια και με ευθύνη, τη μεγαλύτερη ίσως, των ίδιων των παραγωγών, των ομάδων και των οργανώσεων τους.

Ο Αγροτικός Ελαιουργικός Συνεταιρισμός Μολάων - Πακίων αυτό το διάστημα υλοποιεί μία επένδυση άνω των 2,5 εκατομμυρίων ευρώ, επιδοτούμενη κατά 50% από το ταμείο Ανάκαμψης, που αφορά στη χρήση ΑΠΕ για εξοικονόμηση ενέργειας και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής μονάδας ώστε να μπορεί να εκμεταλλευθεί τα υποπροϊόντα της έκθλιψης του ελαιόκαρπου στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.

Στόχος είναι η αύξηση των εσόδων του Συνεταιρισμού και η μείωση των δαπανών των συνεταιρισμένων παραγωγών κατά την ελαιοποίηση της παραγωγής τους. Επίσης, σύντομα θα ντεμπουτάρει στην ελληνική αλλά και στη διεθνή αγορά τυποποιημένο το ελαιόλαδο των παραγωγών μας σε μία προσπάθεια να εξασφαλίσουμε την υπεραξία, που όλοι δέχονται ότι δικαιούται το λακωνικό ελαιόλαδο αλλά σπανίως λαμβάνει». 

Ο δάκος και ο πυρηνοτρήτης αποτελούν διαχρονικά τους σημαντικότερους εντομολογικούς εχθρούς της ελιάς. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη ένας εχθρός που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή αυτή την περίοδο και δεν θα πρέπει να υποτιμάται από τους παραγωγούς. Πρόκειται για τον ρυγχίτη της ελιάς, ένα έντομο που μπορεί να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στην παραγωγή μέσω της καρπόπτωσης και της μείωσης της ελαιοπεριεκτικότητας, όταν δεν εντοπιστεί και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Με αφορμή τη δραστηριότητα του εντόμου κατά το κρίσιμο στάδιο σχηματισμού των νεαρών καρπών, ο ΑγροΤύπος συνομίλησε με τον γεωπόνο και πρώην Διευθυντή της ΔΑΟΚ Τριφυλίας, κ. Αντώνη Παρασκευόπουλο, ο οποίος εξηγεί τα χαρακτηριστικά του ρυγχίτη, τον ιδιαίτερο βιολογικό του κύκλο, τις ζημιές που προκαλεί στην ελιά και τα κρίσιμα βήματα παρακολούθησης που πρέπει να πραγματοποιηθούν άμεσα στους ελαιώνες.

Πώς αναγνωρίζεται ο ρυγχίτης και ποιες ζημιές προκαλεί

Όπως εξηγεί ο κ. Παρασκευόπουλος, ο ρυγχίτης (Rhynchites cribripennis) είναι ένα κολεόπτερο έντομο, δηλαδή ένα μικρό σκαθάρι, με χαρακτηριστικό μακρύ ρύγχος από το οποίο προέρχεται και η ονομασία του. Το χρώμα του είναι ερυθρό-κεραμιδί και το ενήλικο άτομο έχει μήκος περίπου 5,5 έως 6 χιλιοστά.

Η παρουσία του γίνεται ιδιαίτερα σημαντική αυτή την εποχή, καθώς τα ενήλικα άτομα τρέφονται από τους νεαρούς καρπούς που σχηματίζονται μετά την καρπόδεση. Με το ρύγχος τους προκαλούν αβαθείς στοές ή οπές στη σάρκα των νεαρών καρπών προκειμένου να τραφούν.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο ίδιος, «οι καρποί που θα προσβληθούν πολύ νωρίς ή εκείνοι που θα δεχθούν πολλά νύγματα είναι πιθανό να οδηγηθούν σε πρόωρη καρπόπτωση». Παράλληλα, οι επαναλαμβανόμενες προσβολές μπορούν να επηρεάσουν και την ελαιοπεριεκτικότητα του καρπού, μειώνοντας τελικά την παραγωγική αξία της καλλιέργειας.

Η προνύμφη του εντόμου είναι επίσης χαρακτηριστική, καθώς έχει υπόλευκο χρωματισμό, ερυθροκάστανη κεφαλή και μαύρες γνάθους με αραιές τρίχες, στοιχεία που διευκολύνουν την αναγνώρισή της όταν εντοπιστεί.

Ο διετής βιολογικός κύκλος του ρυγχίτη

Ένα από τα στοιχεία που κάνουν τον ρυγχίτη ξεχωριστό είναι ο βιολογικός του κύκλος. Σύμφωνα με τον κ. Παρασκευόπουλο, το έντομο συμπληρώνει μία γενιά κάθε δύο χρόνια, γεγονός που έχει τεκμηριωθεί μέσα από πολυετή πειράματα και παρατηρήσεις του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο πλαίσιο παλαιότερων συνεργασιών και ερευνητικών καταγραφών στην περιοχή.

Η προνύμφη διαχειμάζει στο έδαφος κατά τον πρώτο χειμώνα, ενώ το ενήλικο άτομο διαχειμάζει επίσης στο έδαφος κατά τον δεύτερο χειμώνα. Τα ακμαία που έχουν διαχειμάσει εξέρχονται από τα καταφύγιά τους από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο, ενώ σε ορισμένες όψιμες περιοχές η παρουσία τους μπορεί να παραταθεί έως τα τέλη Ιουλίου.

Για λίγες ή και περισσότερες εβδομάδες τα ακμαία τρέφονται από τα ακραία φύλλα και τις τρυφερές βλαστικές κορυφές των ελαιόδεντρων, πριν στραφούν αργότερα στους νεαρούς καρπούς, ανάλογα με την πρωιμότητα κάθε περιοχής.

Στη συνέχεια, όταν σχηματιστούν οι νεαροί καρποί, μεταφέρονται σε αυτούς για να συνεχίσουν τη διατροφή τους και να ολοκληρώσουν τη σεξουαλική τους ωρίμανση. «Αυτό είναι το κρίσιμο στάδιο», υπογραμμίζει ο κ. Παρασκευόπουλος, εξηγώντας ότι η περίοδος που διανύουμε είναι ακριβώς εκείνη κατά την οποία παρατηρούνται τα τροφικά νύγματα που προκαλούν τις πρώτες ζημιές στην παραγωγή.

Από την ωοτοκία έως την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής

Κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, τα θηλυκά άτομα ξεκινούν την ωοτοκία. Με το χαρακτηριστικό τους ρύγχος ανοίγουν οπή στο μεσοκάρπιο του καρπού σε τέτοιο βάθος ώστε να φθάσουν στο τρυφερό ενδοκάρπιο, δηλαδή στον πυρήνα που δεν έχει ακόμη ξυλοποιηθεί.

Εκεί τοποθετούν ένα αυγό. Η προνύμφη που εκκολάπτεται αναπτύσσεται μέσα στον καρπό, όπου παραμένει περίπου έναν έως δύο μήνες, και αργότερα διατρυπά τον πυρήνα. Το φθινόπωρο εξέρχεται από τον ελαιόκαρπο και πέφτει στο έδαφος, όπου συνεχίζει την εξέλιξή της.

Οι περισσότερες προνύμφες ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο και παραμένουν στο έδαφος μέχρι το τέλος του επόμενου καλοκαιριού ή τις αρχές του φθινοπώρου. Ακολουθεί η νύμφωση και στη συνέχεια η εμφάνιση του τέλειου εντόμου, το οποίο θα διαχειμάσει στο έδαφος και θα εμφανιστεί την επόμενη άνοιξη, ολοκληρώνοντας έτσι τον διετή βιολογικό κύκλο.

Όπως επισημαίνει ο κ. Παρασκευόπουλος, «ένα μικρό ποσοστό των προνυμφών παραμένει μέσα στους καρπούς κατά τη διάρκεια του χειμώνα και εγκαταλείπει τον ελαιόκαρπο την άνοιξη», γεγονός που δείχνει τη σύνθετη βιολογία του εντόμου και την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης.

Τινάγματα, έλεγχος και πότε απαιτείται επέμβαση

Το σημαντικότερο μήνυμα που απευθύνει στους παραγωγούς ο κ. Παρασκευόπουλος αφορά τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν άμεσα στους ελαιώνες. Όπως αναφέρει, η παρούσα περίοδος, κατά την οποία έχουν σχηματιστεί τα μικρά καρπίδια, είναι το κρίσιμο στάδιο για την καλλιέργεια, καθώς τότε πραγματοποιούνται τα τροφικά νύγματα που προκαλούν τη ζημιά. Για τον λόγο αυτό, τώρα είναι η πλέον κατάλληλη περίοδος για έλεγχο του πληθυσμού του ρυγχίτη μέσω δειγματοληψιών και τιναγμάτων.

Η διαδικασία είναι απλή αλλά απαιτεί σωστή εφαρμογή. Νωρίς το πρωί, πριν από την ανατολή του ήλιου, επιλέγονται τυχαία δέντρα μέσα στον ελαιώνα και πραγματοποιείται δυνατό τίναγμα των κλάδων. Προηγουμένως πρέπει να έχει τοποθετηθεί κάτω από το δέντρο κατάλληλος υποδοχέας, όπως λεκάνη, δίσκος ή πανί, με χρωματισμό που να επιτρέπει την εύκολη διάκριση των κεραμιδί ακμαίων.

«Οι ρυγχίτες το πρωί είναι ουσιαστικά ναρκωμένοι πάνω στα δέντρα και με ένα απότομο τίναγμα πέφτουν εύκολα στον υποδοχέα», εξηγεί.

Το οικονομικό όριο ζημιάς έχει καθοριστεί στα 3-4 ακμαία κατά μέσο όρο ανά κλάδο. Εάν οι μετρήσεις ξεπεράσουν αυτό το όριο, θεωρείται ότι υπάρχει κίνδυνος οικονομικά σημαντικής ζημιάς και απαιτείται άμεση επέμβαση με εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας και τις συστάσεις των τοπικών γεωπόνων. Αντίθετα, όταν οι πληθυσμοί βρίσκονται κάτω από το συγκεκριμένο όριο, δεν συνιστάται επέμβαση, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της σωστής παρακολούθησης πριν από οποιαδήποτε απόφαση φυτοπροστασίας.

Ο ρυγχίτης εντοπίζεται παραδοσιακά κυρίως σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές κοντά σε δασικές ή λογκώδεις εκτάσεις. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η παρουσία του καταγράφεται ολοένα συχνότερα και σε πεδινές περιοχές. Στη χώρα μας συναντάται κατεξοχήν στη Δυτική Ελλάδα, από την Κέρκυρα έως τη Μεσσηνία, ενώ πλέον καταγράφεται και στα Δωδεκάνησα, στις Κυκλάδες και σε πολλές ακόμη ελαιοκομικές περιοχές, γεγονός που δείχνει ότι η παρουσία του αφορά πλέον σχεδόν ολόκληρη τη χώρα.

Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη επιθεώρηση των ελαιώνων και η εφαρμογή των απαραίτητων ελέγχων αποτελούν το βασικό εργαλείο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση ενός εχθρού που μπορεί να περάσει απαρατήρητος, αλλά να αφήσει σημαντικό αποτύπωμα στην τελική παραγωγή.

Οι ιταλικές αγροτικές οργανώσεις, Coldiretti και η Unaprol, παρουσίασαν ένα Εθνικό Σχέδιο Παρέμβασης για το ελαιόλαδο, κατά τη διάρκεια της συνάντησης, που είχαν, στις 29/5, στο Υπουργείο Γεωργίας (MASAF), με τον Υφυπουργό κ. Patrizio Giacomo La Pietra.

Στόχος του σχεδίου είναι να υπερασπιστεί το «Made in Italy» προϊόν, να ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα και να στηρίξει οικονομικά τους Ιταλούς παραγωγούς που βλέπουν το τελευταίο διάστημα μια πτώση των τιμών στο ελαιόλαδο.

Όπως υποστήριξαν οι εκπρόσωποι των αγροτών, οι εμπορικές πολιτικές ορισμένων αλυσίδων διανομής, μαζί με τους μεσάζοντες και τους κερδοσκόπους, μειώνουν τις τιμές και την κερδοφορία των Ιταλών ελαιοκαλλιεργητών και επιβαρύνουν την βιωσιμότητά τους.

Ένα από τα βασικά σημεία του σχεδίου, στο οποίο συμφώνησε και ο Υφυπουργός, αφορά την ενίσχυση των ελέγχων όσον αφορά την προέλευση και την αυθεντικότητα του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης αυξημένη επιτήρηση στα λιμάνια και τα σύνορα για τον εντοπισμό δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την εισαγωγή ελαίων χαμηλής ποιότητας.

Προτείνεται ακόμη μεταρρύθμιση του ιταλικού συστήματος ιχνηλασιμότητας (SIAN), ώστε να επιτρέπεται η παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο (online) των φορτίων ελιάς και ελαιολάδου.

Ζήτησαν επίσης την ενσωμάτωση στο σύστημα των τιμών της αγοράς και πώλησης χύμα επιτραπέζιων ελιών και ελαιολάδου, επιτρέποντας με αυτό τον τρόπο την περιοδική δημοσίευση επίσημων στοιχείων ανά επαρχία, προέλευση και κατηγορία προϊόντος.

Ακόμη ζήτησαν οι άδειες TPA (Traffic in Processing / Inward Processing ή Ενεργητική Τελειοποίηση), που αφορούν εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες χωρίς δασμούς, με σκοπό να μεταποιηθούν και να επανεξαχθούν, να λήγουν την 1η Απριλίου κάθε έτους. Όπως υποστηρίζουν στόχος αυτού του μέτρου θα είναι να αποτραπεί η δημιουργία κερδοσκοπικών φαινομένων ικανών να μειώσουν τις τιμές παραγωγού, λόγω των μαζικών εισαγωγών από χώρες εκτός ΕΕ (π.χ. Τυνησία), με μηδενικούς δασμούς, κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, που συμπίπτουν με την ιταλική συγκομιδή.

Μεταξύ των αιτημάτων που υποβλήθηκαν είναι και η εισαγωγή υποχρεωτικής εθνικής σήμανσης για τις επιτραπέζιες ελιές. Ο τομέας χαρακτηρίζεται ως στρατηγικός για την Ιταλία, με μια αγορά που ανέρχεται όσον αφορά την αξία σε περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητούν την εφαρμογή της Ειδικής Έκθεσης 01/2026 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) για να διασφαλίζεται ότι το ελαιόλαδο, που πωλείται στην ΕΕ, είναι γνήσιο (δηλαδή ότι αντιστοιχεί στη δηλούμενη κατηγορία), ασφαλές προς κατανάλωση και ότι η προέλευσή του μπορεί να ιχνηλατηθεί. Στο πλαίσιο αυτής της απόφαση ζητούν την ρητή απαγόρευση της ανάμειξης ελαίων από διαφορετικές κατηγορίες, όπως εξαιρετικά παρθένο και παρθένο, που προορίζονται να διατεθούν στην αγορά ως μείγμα με την ονομασία «εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο».

Για τη διασφάλιση της αρχής της αμοιβαιότητας, οι Coldiretti και Unaprol προτείνουν επίσης τη δημιουργία ενός Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ηλεκτρονικού Μητρώου Ελαιολάδου, στα πλαίσια του Ιταλικού Μητρώου που ήδη εφαρμόζεται.

«Θεωρήσαμε απαραίτητο να συναντηθούμε με εκπροσώπους τουν κλάδου ελαιολάδου για να αναλύσουμε την τρέχουσα κατάσταση της αγοράς, να επισημάνουμε τι έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής για την τόνωση του τομέα και να συζητήσουμε τι πρέπει ακόμη να γίνει για την αντιμετώπιση των κρίσιμων ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι φορείς εκμετάλλευσης», τόνισε μετά την συνάντηση ο Υφυπουργός Γεωργίας κ. κ. Patrizio Giacomo La Pietra.