Η κύρια εποχή σποράς των χειμερινών σιτηρών είναι το φθινόπωρο και συγκεκριμένα τους μήνες Οκτωβρίου και Νοεμβρίου.
Για την επίτευξη υψηλών αποδόσεων είναι απαραίτητη η σωστή προετοιμασία του εδάφους, η επιλογή καλής ποιότητας σπόρου και οι κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες κατά το φύτρωμα.
Τα χειμερινά σιτηρά είναι το Σιτάρι (μαλακό ή σκληρό), το Κριθάρι, η Βρώμη, η Σίκαλη και το Τριτικάλε.
Είναι σύνηθες η εφαρμογή της βασικής λίπανσης να γίνεται παράλληλα με την σπορά. Η βασική λίπανση εφαρμόζεται διάσπαρτα στο χωράφι και ενσωματώνεται στο έδαφος με τις καλλιεργητικές πρακτικές της σποράς. Τα τελευταία χρόνια όμως δεν γίνεται η βασική λίπανση λόγω της έλλειψης ρευστότητας με αποτέλεσμα να μην έχουμε καλές αποδόσεις στην συγκομιδή.
Βοιωτία
Ο κ. Νίκος Τούτουζας, παραγωγός από την Θήβα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι στην περιοχή μας αποφεύγονται οι πρώιμες σπορές γιατί έχουμε προβλήματα με ιολογικές ασθένειες. Για αυτό η σπορά των χειμερινών σιτηρών ξεκινάει μετά από τα μέσα Νοεμβρίου. Οι καιρικές συνθήκες παίζουν σημαντικό ρόλο γιατί οι πολλές βροχοπτώσεις δεν βοηθούν την κατεργασία του εδάφους.
Οι σπορές σε ξηρικά και αρδευόμενα χωράφια γίνονται τις ίδιες ημερομηνίες. Τα τελευταία χρόνια όσοι κάνουν σπορές σε ξηρικά χωράφια βάζουν ποικιλίες που είναι πιο πρώιμες για να αποφύγουν τις υψηλές θερμοκρασίες πριν την συγκομιδή.
Οι υψηλές τιμές στα καύσιμα αποτελούν ένα σοβαρό πρόβλημα για την καλλιέργεια σιτηρών. Περιμένουμε να δούμε το νέο σύστημα πληρωμής πετρελαίου με την έκπτωση στην αντλία.
Βέβαια ακόμη και τιμή στο 1,5 ευρώ το λίτρο για ένα τρακτέρ είναι αρκετά υψηλή και επιβαρύνει τον παραγωγό. Να θυμίσουμε ότι οι τιμές στο σκληρό σιτάρι βρίσκονται στα επίπεδα των 20 έως 21 λεπτών το κιλό, που είναι σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με το κόστος καλλιέργειας.
Ποσοστό 50% των παραγωγών μαζί με την σπορά κάνουν και την βασική λίπανση. Οι υπόλοιποι επειδή δεν έχουν την οικονομική ρευστότητα περιορίζονται σε μια επιφανειακή λίπανση από τον Ιανουάριο. Βέβαια αυτό θα έχει αρνητικές επιπτωσεις στις αποδόσεις. Πάντως ο φώσφορος (Ρ) μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη σκληραγώγηση των σιτηρών κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Φθιώτιδα – Λαμία
Ο κ. Γιώργος Μπούκας, γεωπόνος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Λαμίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι σπορές των χειμερινών σιτηρών δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη στην περιοχή, καθώς δεν έχουν προχωρήσει επαρκώς ούτε οι εργασίες οργώματος. Η έναρξή τους αναμένεται γύρω στις 10–15 Νοεμβρίου, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες.
Στην περιοχή καλλιεργούνται σιτάρι, κριθάρι και, σε μικρότερο βαθμό, βρώμη.
Όπως επισημαίνει, πέρα από τον καιρό, οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν και οικονομικές δυσκολίες, ενώ υπάρχει αναμονή σχετικά με το αγροτικό πετρέλαιο. Ειδικότερα, επικρατεί αβεβαιότητα για τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογιστεί η αναμενόμενη μείωση της τιμής του, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια τιμή θα αποτελέσει τη βάση υπολογισμού.
Μαγνησία
Ο κ. Θανάσης Κούντριας, γεωπόνος από την Αγρομηχανική Βόλου δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι θεωρητικά θα έπρεπε ήδη να είχαν ξεκινήσει οι κατεργασίες των εδαφών και οι σπορές στα χειμερινά σιτηρά. Όμως η έλλειψη οικονομικής ρευστότητας των παραγωγών αλλά και τα χρέη που έχουν στα μαγαζιά έχουν σαν αποτέλεσμα να βρίσκονται όλοι σε αναμονή και να περιμένουν τις πληρωμές ενισχύσεων από την ΑΑΔΕ.
Επίσης οι παραγωγοί έχουν παρατηρήσει ότι τα σιτάρια που σπέρνουν από το Νοέμβριο και μετά πάνε πολύ καλύτερα σε σχέση με τις πρώιμες σπορές. Μεγάλο πρόβλημα υπάρχει με τα λιπάσματα που οι τιμές τους παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Η βασική λίπανση θα πρέπει να γίνεται μαζί με την σπορά για να γίνουν δυνατά τα φυτά και να έχουμε υψηλές αποδόσεις.
Η έλλειψη ρευστότητας αναγκάζει πολλούς παραγωγούς να κάνουν αργότερα επιφανειακή λίπανση με φώσφορο δεν φέρνει καλές αποδόσεις. Όσον αφορά την σπορά θα πρέπει να τονίσουμε ότι ανομοιόμορφο βάθος συνεπάγεται ανομοιόμορφη ανάπτυξη των σποροφύτων, κάτι που οδηγεί σε προβλήματα κατά την μηχανική συγκομιδή.
Όσον αφορά τα στρέμματα καλλιέργειας υπάρχει αδιέξοδο για τους παραγωγούς. Για ακόμη μια χρονιά δεν έδωσαν τιμή στα βαμβάκια αλλά και στα καλαμπόκια δεν πάει καλά η αγορά. Στα σιτηρά αν και οι τιμές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα δεν έχουν εναλλακτική λύση οι παραγωγοί για να στραφούν σε άλλη καλλιέργεια.
Λάρισα
Οι σπορές των χειμερινών σιτηρών δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη στην περιοχή της Λάρισας, σύμφωνα με όσα αναφέρει στον ΑγροΤύπο εκπρόσωπος του Συνεταιρισμού Αγροτών Θεσσαλίας «ΘΕΣγη». Όπως εξηγεί, αυτή την περίοδο πραγματοποιούνται εργασίες προετοιμασίας των χωραφιών, με τη σπορά να αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές Νοεμβρίου.
Η συνήθης περίοδος σποράς στην περιοχή εκτείνεται από τις 5 έως τα τέλη Νοεμβρίου. Ενδεχόμενες βροχοπτώσεις μπορεί να μεταθέσουν ελαφρώς την έναρξη των εργασιών, χωρίς ωστόσο να αναμένεται σημαντική απόκλιση από τα φυσιολογικά χρονικά όρια. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του Συνεταιρισμού επιβεβαιώνει ότι οι οικονομικές δυσκολίες και η αναμονή πληρωμών για το αγροτικό πετρέλαιο επηρεάζουν επίσης την πραγματοποίηση των εργασιών.
Όσον αφορά τις καλλιέργειες, στην περιοχή κυριαρχούν το σκληρό σιτάρι και το κριθάρι, με το πρώτο να καταλαμβάνει το μεγαλύτερο ποσοστό των εκτάσεων, ενώ το μαλακό σιτάρι καλλιεργείται σε περιορισμένη έκταση. Σύμφωνα με την εικόνα που έχει μεταφερθεί από τον Συνεταιρισμό, καταγράφεται μειωμένη ζήτηση για σιτάρι και κριθάρι.
Χαλκιδική
Ο κ. Δημήτρης Παπαδάκης, παραγωγός, που καλλιεργεί σιτηρά, στην Χαλκιδική, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είναι μια τραγική κατάσταση για την καλλιέργεια των χειμερινών σιτηρών. Στην περιοχή μας ξεκινούν οι σπορές μετά από τις 15 Νοεμβρίου. Υπάρχει όμως μια μεγάλη έλλειψη ρευστότητας στους παραγωγούς και εκτιμώ ότι ένα ποσοστό 40% των εκτάσεων που καλλιεργήθηκαν την περσινή περίοδο δεν θα καταφέρουν να καλλιεργηθεί φέτος.
Τα λιπάσματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και οι παραγωγοί περιμένουν την κυβέρνηση να αποφασίσει αν θα συνεχιστεί το μέτρο στήριξης με το 15% της καθαρής αξίας των παραστατικών. Βέβαια θα πρέπει να παραμείνουν οι τιμές στα ίδια επίπεδα και να μην δούμε περαιτέρω αυξήσεις. Πέρσι όσοι είχαν αγοράσει λιπάσματα πριν την έναρξη του πολέμου στην Μέση Ανατολή ήταν οι κερδισμένοι. Φέτος όμως από την αρχή της καλλιεργητικής περιόδου οι τιμές είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Επίσης τελικά δεν θα πληρωθούμε την έκτακτη στήριξη με ποσό 40 εκατ. ευρώ, που έχει υποσχεθεί το ΥπΑΑΤ να δοθεί μέσω πόρων από τα αδιάθετα κονδύλια της βασικής ενίσχυσης του 2025, επειδή μας ανέφεραν ότι αυξήθηκαν τα ποσά της αναδιανεμητικής ενίσχυσης.
Οι τιμές στο σκληρό παραμένουν στα επίπεδα των 21 έως 22 λεπτών το κιλό. Το κτηνοτροφικό κριθάρι αν και ανέβηκε στα 24 λεπτά στην συνέχεια είχε μια πτώση λόγω των χαμηλών τιμών στο καλαμπόκι.
Ακούμε προφορικά ότι η ζυθοποιία φέτος θα ανακοινώσει συμβόλαια για το κριθάρι τιμή στα 21 λεπτά το κιλό (από 19 λεπτά που ήταν την περσινή περίοδο). Όμως λόγω των υψηλών μεταφορικών θα κλείνει συμβόλαια κυρίως από παριοχές κοντά στις βιομηχανίες.
Όσον αφορά στο πετρέλαιο δεν έχουμε κάποιο κέρδος σε σχέση με την περσινή περίοδο. Με το νέο σύστημα έχουμε έκπτωση στην αντλία και αυξημένες ποσότητες αλλά η τιμή είναι περίπου στο 1,60 ευρώ το λίτρο. Την περσινή περίοδο γεμίζαμη τα τρακτέρ με 1,60 έως 1,55 ευρώ το λίτρο και στην συνέχεια είχαμε την επιστροφή ΕΦΚ με αποτέλεσμα να φτάνει η τιμή στον παραγωγό στα 1,10 ευρώ το λίτρο (μετά την επιστροφή του φόρου).
Ορεστιάδα
Ο κ. Στυλιανός Τσακίρης, γεωπόνος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι σπορές των χειμερινών σιτηρών έχουν ξεκινήσει στην περιοχή, με τις εργασίες να επικεντρώνονται αρχικά στο μαλακό σιτάρι.
Όπως εξηγεί, η σπορά ξεκίνησε μόλις τις τελευταίες ημέρες και βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ενώ εκτιμά ότι θα ολοκληρωθεί σε περίπου μία εβδομάδα έως δέκα ημέρες. Στη συνέχεια, στις αρχές Νοεμβρίου, αναμένεται να ξεκινήσει η σπορά του σκληρού σιταριού. Παρότι οι καιρικές συνθήκες έχουν προκαλέσει μικρή καθυστέρηση, οι εργασίες εξελίσσονται εντός των φυσιολογικών χρονικών ορίων. «Όσοι ετοιμάζουν, μπαίνουν και σπέρνουν», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Όσον αφορά τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, διαφαίνεται μικρή αύξηση στο μαλακό σιτάρι, την οποία ο κ. Τσακίρης αποδίδει στη συνδεδεμένη ενίσχυση που σχετίζεται με τη χρήση πιστοποιημένου σπόρου. Για το σκληρό σιτάρι, ωστόσο, επισημαίνει ότι δεν μπορεί ακόμη να εκτιμήσει την εξέλιξη των εκτάσεων, καθώς η σπορά δεν έχει ξεκινήσει.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Αναφορικά με το κριθάρι, διευκρινίζει ότι καλλιεργείται σε ελάχιστες εκτάσεις, αποκλειστικά για ζωοτροφές, με ορισμένες ποικιλίες να σπέρνονται το φθινόπωρο και άλλες την άνοιξη.
