Οι σπορές του σκληρού σιταριού έχουν ολοκληρωθεί και τα φυτά έχουν ήδη φυτρώσει. Παρότι βρισκόμαστε ακόμη στην καρδιά του χειμώνα, η καλλιέργεια δεν είναι «ανενεργή». Αντίθετα, αυτή την περίοδο μπαίνουν οι βάσεις για το πώς θα εξελιχθεί η χρονιά, με τους παραγωγούς να παρακολουθούν στενά την εικόνα των αγρών και να προγραμματίζουν τις επόμενες κινήσεις τους. Με τη γεωπόνο της Οργάνωσης Παραγωγών Σιτηρών του Α.Σ.Δ. Φαρσάλων συνομιλήσαμε για το πού ακριβώς βρίσκεται σήμερα το σκληρό σιτάρι και ποια ζητήματα θα απασχολήσουν την καλλιέργεια στη συνέχεια.
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα το σκληρό σιτάρι
Στην περιοχή των Φαρσάλων, οι σπορές του σκληρού σιταριού πραγματοποιήθηκαν «κυρίως μέσα στον Νοέμβριο και ολοκληρώθηκαν έως τα τέλη Δεκεμβρίου». Τα φυτά έχουν ήδη φυτρώσει και βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, με το σιτάρι να έχει βλαστήσει αλλά να παραμένει χαμηλό. Όπως μας τόνισε η γεωπόνος της Οργάνωσης Παραγωγών Σιτηρών του Α.Σ.Δ. Φαρσάλων, πρόκειται για μια «φάση αναμονής», κατά την οποία δεν απαιτούνται παρεμβάσεις, αλλά παρακολούθηση της εικόνας του αγρού. Η εικόνα αυτή θεωρείται απολύτως φυσιολογική για την εποχή, ακόμη κι αν οι φετινές καιρικές συνθήκες οδήγησαν σε καθυστερήσεις στη σπορά, καθώς η χρονική μετατόπιση επηρεάζει αντίστοιχα και τη βλάστηση, χωρίς –μέχρι στιγμής– να δημιουργεί ανησυχία για την πορεία της καλλιέργειας.
Παράλληλα, όπως επισημάνθηκε, παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες, το σιτάρι στο στάδιο αυτό δεν επηρεάζεται αρνητικά. Ακόμη και χιονοπτώσεις ή έντονο ψύχος δεν θεωρούνται πρόβλημα, καθώς το φυτό έχει τη φυσιολογική ικανότητα να προσαρμόζεται στις χειμερινές συνθήκες. Οι σταδιακές μεταβολές του καιρού επιτρέπουν στο σιτάρι να αυξάνει τα σάκχαρά του και να γίνεται πιο ανθεκτικό στο κρύο, κάτι που θεωρείται φυσιολογικό για τα χειμερινά σιτηρά.
Λίπανση: τι έχει γίνει και τι ακολουθεί
Η βασική λίπανση έχει ήδη εφαρμοστεί στα περισσότερα χωράφια. Όπως μας ανέφερε η γεωπόνος του Α.Σ.Δ. Φαρσάλων, η συνέχεια αφορά την επιφανειακή λίπανση, η οποία δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους αγρούς. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, η επιφανειακή λίπανση «εξαρτάται από τις ανάγκες του κάθε χωραφιού», με βασικά κριτήρια την εικόνα της καλλιέργειας και το χρώμα των φύλλων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθούν διαφορετικές ελλείψεις, γεγονός που απαιτεί προσαρμογή και όχι γενικευμένες εφαρμογές. Η ίδια υπογράμμισε ότι η βασική λίπανση είναι εκείνη που παίζει τον σημαντικότερο ρόλο, επισημαίνοντας πως η επιφανειακή, αν και έχει τη σημασία της, «δεν μπορεί να διορθώσει λάθη που έγιναν νωρίτερα». Παράλληλα, ανέφερε ότι λόγω του αυξημένου κόστους, αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να περιορίσουν ή ακόμη και να αποφύγουν τις επιπλέον εφαρμογές, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στη σωστή αρχική λίπανση.
Ασθένειες: παρακολούθηση, όχι παρεμβάσεις
Ένα από τα βασικά ερωτήματα των παραγωγών αφορά το κατά πόσο το σιτάρι είναι ευπαθές σε ασθένειες αυτή την περίοδο, ιδιαίτερα λόγω της υγρασίας που επικρατεί τον χειμώνα. Όπως μας ανέφερε η γεωπόνος, το σιτάρι στο στάδιο αυτό δεν θεωρείται ευπαθές, ακόμη και όταν υπάρχουν υγρές συνθήκες. Οι ασθένειες που απασχολούν συνήθως τα σιτηρά, όπως οι σκωριάσεις, εμφανίζονται «πολύ πιο μετά» μέσα στη χρονιά και όχι στη χειμερινή περίοδο. Όπως τονίστηκε, αυτή την εποχή δεν απαιτούνται παρεμβάσεις, αλλά έλεγχος και παρακολούθηση της εικόνας του αγρού, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και την κατάσταση των γειτονικών χωραφιών. Η γεωπόνος υπογράμμισε ότι δεν συστήνονται προληπτικές εφαρμογές χωρίς λόγο, επισημαίνοντας πως ο παραγωγός δεν πρέπει να προχωρά σε ψεκασμούς «από μόνος του», αλλά να παρακολουθεί το χωράφι του και να παρεμβαίνει μόνο εφόσον προκύψει πραγματική ανάγκη.
Ζιζάνια: το θέμα που θα απασχολήσει στη συνέχεια
Όπως μας ανέφερε, το άγχος για τα ζιζάνια δεν αφορά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αλλά μεταφέρεται «πιο μετά, προς την άνοιξη», όταν η καλλιέργεια θα έχει προχωρήσει και οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες για επέμβαση. Η ίδια ξεκαθάρισε ότι, σε γενικές γραμμές, στα σιτηρά τα ζιζάνια απασχολούν περισσότερο από τις ασθένειες, όμως όχι κατά τη χειμερινή περίοδο. Προς το παρόν, αυτό που συστήνεται είναι επίγνωση της εικόνας του αγρού και αποφυγή βιαστικών κινήσεων. Παράλληλα, σημείωσε ότι λόγω του αυξημένου κόστους, αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να μεταθέσουν ή να περιορίσουν τις παρεμβάσεις τους, -όπως και στην περίπτωση της επιφανειακής λίπανσης- γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό τον σωστό χρονισμό των επεμβάσεων όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή.
Στροφή από το βαμβακι στο σιτάρι
Όπως μας ανέφερε η γεωπόνος του του Α.Σ.Δ. Φαρσάλων, «παρά τις χαμηλές τιμές του σκληρού σιταριού, που κινούνται γύρω στα 0,20 ευρώ το κιλό, καταγράφεται φέτος αυξημένο ενδιαφέρον των παραγωγών» για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Όπως επισημάνθηκε, αρκετοί παραγωγοί έχουν απογοητευτεί από το βαμβάκι λόγω των τιμών και στρέφονται στο σιτάρι ως εναλλακτική επιλογή. Σε δεύτερο επίπεδο, σημαντικό ρόλο παίζει και το γεγονός ότι το σιτάρι απαιτεί «λιγότερες καλλιεργητικές εργασίες» σε σύγκριση με το βαμβάκι. Όπως τονίστηκε, πρόκειται για καλλιέργεια με μικρότερες ανάγκες σε εισροές και γενικά ξηρική, κάτι που μειώνει το κόστος και την ένταση των παρεμβάσεων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το βασικό μήνυμα της περιόδου είναι ξεκάθαρο. Ο χειμώνας για το σκληρό σιτάρι δεν είναι περίοδος έντονων παρεμβάσεων, αλλά περίοδος σωστού προγραμματισμού. Τα ζητήματα που θα απασχολήσουν περισσότερο την καλλιέργεια, όπως τα ζιζάνια και οι ασθένειες, μεταφέρονται χρονικά αργότερα, καθιστώντας σημαντική τη σωστή εικόνα του αγρού αυτή την περίοδο.