Βιομηχανική ντομάτα: Ολοκληρώθηκε η συγκομιδή στην Ηλεία στα τελειώματα η Θεσσαλία, προβληματισμός στους παραγωγούς

Όταν τα συμβόλαια στην χώρα μας για τον ηλίανθο είναι στα 40 λεπτά το κιλό, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση» ανακοίνωσε τιμή στα 45 λεπτά το κιλό στον παραγωγό, με τον αλωνισμό να βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε έρθει σε εμπορική συμφωνία με τιμή των 45 λεπτών (450 ευρώ ανά τόνο (430+20) πλέον ΦΠΑ) αφορά ηλίανθο με προδιαγραφές υγρασίας 9% και ξένη ύλη 2%.

Φέτος η καλλιέργεια σε πανελλαδικό επίπεδο έφτασε στα 1.200.000 στρέμματα με αναμενόμενο ρεκόρ παραγωγής, ενώ οι καιρικές συνθήκες και καλές βροχοπτώσεις έχουν βοηθήσει και έχουμε πολύ καλές αποδόσεις. Στην περιοχή του Έβρου στα ξηρικά έχουμε μέσο όρο στα 250 κιλά το στρέμμα και στα αρδευόμενα στα 530 κιλά το στρέμμα. Η συγκομιδή βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να κορυφωθεί γύρω στις 20 Οκτωβρίου, ενώ στα επίσπορα αναμένεται να ολοκληρωθεί κατά τα τέλη Νοεμβρίου.

Διεθνή αγορά

Η καλλιέργειας ηλίανθου στην ΕΕ αναμένεται να είναι αυξημένη, κατά περίπου 9%, σε σχέση την περσινή περίοδο, φτάνοντας περίπου τους 9,5 εκατομμύρια τόνους. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συγκομιδή είναι απίθανο να αντισταθμίσει πλήρως τις σημαντικές διαταραχές στον εφοδιασμό με τα προβλήματα στις εξαγωγές από την Ουκρανία και τη Ρωσία, ιδίως για τους Ασιάτες αγοραστές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ηλιέλαιο προέλευσης Μαύρης Θάλασσας.

Τα προβλήματα στις εξαγωγές από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλλασας λόγω του πολέμου είχαν σαν αποτέλεσμα, τις τελευταίες δύο εβδομάδες, η τιμή του ουκρανικού ηλιέλαιου να έχει μειωθεί, κατά 150 δολάρια/τόνο, φτάνωντας στα 1.140 δολάρια/τόνο. Προβληματα στις εξαγωγές αντιμετωπίζει όμως και το ρωσικό ηλιέλαιο, που η τιμή του μειώθηκε στα 1.250-1.260 δολάρια/τόνο FOB.

Διαγωνισμός αγοράς ηλιέλαιου από Τουρκία

Η κρατική υπηρεσία TMO της Τουρκίας ξεκίνησε διαγωνισμό για την αγορά 12 χιλιάδων τόνων ηλιελαίου, για παράδοση μεταξύ 21 Σεπτεμβρίου και 16 Οκτωβρίου. Το προϊόν πρόκειται να παραδοθεί στα λιμάνια της Μερσίνας ή της Αλεξανδρέττας, με τις προσφορές να πρέπει να υποβληθούν έως τις 10 Σεπτεμβρίου. Ο διαγωνισμός πραγματοποιείται εν μέσω σταθερής αγοράς ηλιέλαιου στην Τουρκία.

Ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο πληρωμής ενισχύσεων de minimis στους καπνοπαραγωγούς για τις απώλειες που είχαν στην παραγωγή, το 2024 και το 2025, που ξεπέρασαν το 30%.

Αυτό τόνισε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Ανδριανός, στις συναντήσεις στην Ροδόπη, που οργάνωσε ο Βουλευτής Ροδόπης της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, με τους παραγωγικούς κλάδους του πρωτογενούς τομέα

Το κυβερνητικό κλιμάκιο παραδέχθηκε όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που είχε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και τις διαρθρωτικές και διαχρονικές στρεβλώσεις στην αγροτική οικονομία της περιοχής και περιέγραψε την τιτάνια προσπάθεια που γίνεται να εκσυγχρονιστεί και να βελτιωθεί η κατάσταση για τον παραγωγό της Ροδόπης αλλά και κεντρικά μέσω ΑΑΔΕ.

Ενδεικτικά αναφέρθηκαν και από τον Βουλευτή θέματα άμεσης αντιμετώπισης όπως για παράδειγμα η γρηγορότερη και σωστότερη λειτουργία του ΟΣΔΕ κατά την φετινή περίοδο, ώστε οι παραγωγοί να πληρωθούν ικανοποιητικά και έγκαιρα, δηλαδή τον Οκτώβριο.

Μεταξύ άλλων, έγινε γνωστό ότι Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ), όπως αυτό του αγροτουρισμού, αναμένεται να πληρωθούν έως τα μέσα Οκτωβρίου.

Παράλληλα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στους μελισσοκόμους, ακόμη και με τη προοπτική δημιουργίας μελισσοκομικού πάρκου στη Ροδόπη.

Σε θετική τροχιά εξελίσσεται μέχρι στιγμής η φετινή χρονιά για την ποικιλία μπασμά στη Ροδόπη, με τους παραγωγούς να βρίσκονται πλέον στη συγκομιδή του τρίτου χεριού. Την καλή πορεία της παραγωγής συνοδεύουν, ωστόσο, οι σταθερές πιέσεις από το αυξημένο κόστος και τα προβλήματα που εξακολουθούν να απασχολούν τους μικρούς καπνοπαραγωγούς.

Για τη φετινή καλλιεργητική περίοδο μίλησε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Καπνοπαραγωγών Θράκης και ο ίδιος καπνοπαραγωγός, κ. Αμέτ Σινάν, μεταφέροντας την εικόνα από την περιοχή και τις προσδοκίες των παραγωγών για τη συνέχεια.

Στο τρίτο χέρι ο μπασμάς – Προσδοκίες για 150 έως 200 κιλά το στρέμμα

Αυτές τις ημέρες οι παραγωγοί βρίσκονται στη συγκομιδή του τρίτου χεριού, που, σύμφωνα με τον κ. Σινάν, δίνει από τα καλύτερα καπνά της παραγωγής, ενώ θα ακολουθήσουν το τέταρτο και το τελευταίο. Μέχρι στιγμής οι καιρικές συνθήκες δεν έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, με τις χειμερινές βροχοπτώσεις να έχουν βοηθήσει σημαντικά, καθώς το καλοκαίρι οι βροχές στη Ροδόπη ήταν περιορισμένες.

«Τα καπνά για τη φετινή χρονιά είναι άριστα και πάρα πολύ καλά», αναφέρει στον ΑγροΤύπο, εκτιμώντας, με βάση τη σημερινή εικόνα, ότι οι αποδόσεις μπορούν να κινηθούν περίπου στα 150-200 κιλά ανά στρέμμα. Όπως εξηγεί, ένα κανονικό χωράφι μπορεί να δώσει 150-250 κιλά το στρέμμα, έναντι περίπου 80-120 κιλών παλαιότερα, διαφοροποίηση που συνδέει και με το γεγονός ότι πλέον πολλά χωράφια στον κάμπο αρδεύονται.

Η άρδευση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, καθώς τα χωράφια που είχαν τη δυνατότητα να ποτιστούν πήγαν πολύ καλά στο πρώτο και στο δεύτερο χέρι και ακόμη καλύτερα στο τρίτο, σε αντίθεση με περιοχές όπου δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό. Εφόσον συνεχιστούν οι ευνοϊκές συνθήκες, ο κ. Σινάν εκτιμά ότι πολύ καλή μπορεί να είναι η εικόνα και στο τέταρτο χέρι.

Περιορισμένα είναι μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τον ίδιο, και τα προβλήματα από ασθένειες, με την προσβολή να υπολογίζεται περίπου στο 5%-10%. Επισημαίνει, πάντως, ότι η χρονιά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και παραμένει εξαρτημένη από τις καιρικές συνθήκες, εκτιμώντας ότι στην παρούσα φάση μία περιορισμένη βροχόπτωση θα ήταν ευεργετική.

Στόχος πάνω από τα 6,83 ευρώ το κιλό – Αυξημένο τουλάχιστον 30% το κόστος

Στο οικονομικό σκέλος, ο κ. Σινάν αναφέρει ότι για την εσοδεία του 2025 η μέση τιμή παράδοσης των καπνών διαμορφώθηκε στα 6,83 ευρώ το κιλό, πριν από την αφαίρεση των εξόδων παραγωγής. Για τη φετινή εσοδεία δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί τελική τιμή, ωστόσο στόχος του συνεταιρισμού είναι η μέση τιμή να κινηθεί υψηλότερα από πέρυσι. «Κάθε χρόνο θέλουμε να βάζουμε πιο πάνω τη μέση τιμή», τονίζει, αναφέροντας ότι βρίσκονται σε συνεχείς επαφές με τις μεταποιητικές εταιρείες και ότι, εφόσον διατηρηθούν η καλή πορεία της χρονιάς και η ποιότητα, θα ασκηθεί πίεση για όσο το δυνατόν καλύτερη τιμή.

Ισχυρή παραμένει, πάντως, η πίεση από το κόστος. Ο ίδιος δεν προσδιορίζει ακόμη συγκεκριμένο ποσό ανά στρέμμα, εξηγώντας ότι η πλήρης εικόνα θα μπορεί να αποτυπωθεί περίπου τον Μάρτιο του 2027. Εκτιμά, ωστόσο, ότι συνολικά τα έξοδα έχουν αυξηθεί τουλάχιστον κατά 30% τα τελευταία δύο-τρία χρόνια, καθώς μεταβάλλονται οι τιμές των λιπασμάτων, των καυσίμων και των υπόλοιπων εισροών.

Στο κόστος προστίθεται η άρδευση, καθώς αρκετοί παραγωγοί εξακολουθούν να ποτίζουν με πετρέλαιο, την τιμή του οποίου ο κ. Σινάν τοποθετούσε την ημέρα της επικοινωνίας περίπου στα 2,10-2,15 ευρώ το λίτρο. Παράλληλα, η καλλιέργεια του μπασμά εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη χειρωνακτική εργασία. «Από το πρώτο χέρι μέχρι το τελευταίο χέρι είμαστε με τα χέρια», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Περίπου 20.000-22.000 στρέμματα και έως 2.500 δηλωμένοι παραγωγοί

Σύμφωνα με την εικόνα που έδωσε ο κ. Σινάν για την περιοχή, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις υπολογίζονται περίπου σε 20.000-22.000 στρέμματα, ενώ περίπου 2.500 παραγωγοί έχουν δηλώσει καπνοκαλλιέργεια για το 2026. Ο ίδιος εκτιμά ότι όσοι τελικά θα είναι ενεργοί μπορεί να είναι περίπου 2.100-2.200 παραγωγοί.

Στη Ροδόπη η καπνοκαλλιέργεια παραμένει σε μεγάλο βαθμό οικογενειακή δραστηριότητα, με τις ίδιες τις οικογένειες να αναλαμβάνουν μεγάλο μέρος των εργασιών. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Σινάν, η έλλειψη εργατικών χεριών εμφανίζεται με διαφορετική ένταση σε σχέση με περιοχές όπως η Κατερίνη και οι Σέρρες, όπου υπάρχουν εκμεταλλεύσεις 50-60 στρεμμάτων με μεγαλύτερες ανάγκες σε εργατικό δυναμικό. Το πρόβλημα, πάντως, παραμένει, καθώς εργάτες από τη Βουλγαρία που υπήρχαν παλαιότερα έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό κατευθυνθεί σε χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία. Κατά τον ίδιο, χρειάζονται πιο λειτουργικές διαδικασίες για την εξασφάλιση εργατικού δυναμικού.

Ο Συνεταιρισμός Καπνοπαραγωγών Θράκης συνεργάζεται τόσο με μέλη όσο και με μη μέλη. Όπως εξηγεί ο πρόεδρός του, όσοι πρόκειται να καλλιεργήσουν καπνό δηλώνουν την καλλιέργειά τους και προμηθεύονται το σχετικό φυτικό υλικό μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας, ενώ οι μεταποιητικές επιχειρήσεις δεν παραλαμβάνουν αδήλωτα καπνά.

«Εδώ ο καπνός είναι μονοκαλλιέργεια» – Το ζήτημα της στήριξης των μικρών παραγωγών

Πέρα από τη φετινή παραγωγή, ο κ. Σινάν θέτει το ζήτημα της στήριξης των μικρών καπνοπαραγωγών, οι οποίοι, όπως υποστηρίζει, έχουν μείνει εκτός αρκετών μέτρων και προγραμμάτων. Αναφέρεται επίσης στις ζημιές των ετών 2024 και 2025, για τις οποίες, όπως λέει, δεν έχει υπάρξει μέχρι σήμερα στήριξη, συνδέοντας συνολικά αυτή την εικόνα με τη διακοπή της επιδότησης της καλλιέργειας από το 2015. Έμφαση δίνει και στην πρόσβαση των μικρών εκμεταλλεύσεων σε επενδυτικά προγράμματα: ο ίδιος διαθέτει περίπου 50 στρέμματα και χρησιμοποιεί ακόμη μηχάνημα ηλικίας περίπου 60 ετών, εκτιμώντας ότι ακόμη και επενδύσεις 2.000-3.000 ευρώ θα μπορούσαν να βοηθήσουν ουσιαστικά έναν μικρό καπνοπαραγωγό.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εναλλακτικές καλλιέργειες που δοκιμάστηκαν τα προηγούμενα χρόνια, όπως η στέβια και διάφορα είδη πιπεριάς, δεν κατάφεραν να υποκαταστήσουν τον καπνό, καθώς απαιτούνται αναδασμός, υποδομές και διαθέσιμο νερό. «Εδώ για την περιοχή είναι μονοκαλλιέργεια ο καπνός», σημειώνει, αναφέροντας ότι πριν από περίπου τρία χρόνια περί τους 500 παραγωγούς δεν καλλιέργησαν καπνό, ενώ την επόμενη χρονιά περίπου 300 επέστρεψαν.

Για τον κ. Σινάν, η καλλιέργεια συνδέεται και με την παραμονή του πληθυσμού στα χωριά. «Ο κόσμος δεν θέλει να φύγει. Ο κόσμος θέλει να δουλεύει. Αλλά δουλεύοντας θέλει να κερδίζει και κάτι», τονίζει, χαρακτηρίζοντας τον καπνό παραδοσιακό προϊόν της Ροδόπης.

Θετική είναι μέχρι στιγμής η εικόνα που παρουσιάζει η καλλιέργεια του ηλίανθου στην περιοχή της  Λάρισας, με τις καιρικές συνθήκες της φετινής περιόδου να έχουν ευνοήσει την εξέλιξη των φυτών και το ενδιαφέρον των παραγωγών να στρέφεται πλέον προς τη συγκομιδή.

Ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον αντιπρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ομολίου και παραγωγό ηλίανθου, κ. Κώστα Μυλωνά, ο οποίος μεταφέρει μια αισιόδοξη εικόνα από τα χωράφια και εκτιμά ότι οι φετινές αποδόσεις μπορούν να κινηθούν αισθητά υψηλότερα από τις περσινές.

Προς το πλήρες γέμισμα του σπόρου – Συγκομιδή από το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου

Η καλλιέργεια βρίσκεται πλέον σε προχωρημένο στάδιο, με το μεγαλύτερο μέρος των χωραφιών να έχει φτάσει στο πλήρες γέμισμα του σπόρου και τα υπόλοιπα να οδεύουν προς αυτό. Διαφορές εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των αγροτεμαχίων, ανάλογα με την πρωιμότητα, τις επιμέρους συνθήκες και τη διαχείριση που έχει ακολουθήσει ο κάθε παραγωγός.

Η φετινή χρονιά εμφανίζεται, πάντως, πιο όψιμη ως προς τη συγκομιδή. Όπως εξηγεί ο κ. Μυλωνάς, οι πρώτες συγκομιδές στην περιοχή του Ομολίου αναμένονται κατά το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, ενώ σε άλλες χρονιές οι εργασίες μπορούσαν να ξεκινήσουν ακόμη και από τις 20 Αυγούστου. «Φέτος, επειδή είναι λίγο πιο όψιμη χρονιά, θα ξεκινήσουμε το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Στην παρούσα φάση δεν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο που να απαιτεί την προσοχή των παραγωγών. Αυτό που χρειάζεται πλέον είναι να προχωρήσει η ξήρανση της καλλιέργειας, ώστε να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες για τη συγκομιδή.

Υπό αυτή την έννοια, οι υψηλές θερμοκρασίες που αναμένονται αυτή την περίοδο δεν προκαλούν ανησυχία. Σύμφωνα με τον κ. Μυλωνά, ένας καύσωνας σε προγενέστερο στάδιο, πριν ολοκληρωθεί το γέμισμα του σπόρου, θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα. Στη σημερινή φάση, αντίθετα, μπορεί να βοηθήσει στην ξήρανση. «Τώρα θέλουμε την ξήρανση για να μπορέσουμε να συγκομίσουμε», επισημαίνει.

Δροσερό καλοκαίρι και συχνές βροχοπτώσεις ευνόησαν την καλλιέργεια

Η μέχρι τώρα καλή εικόνα του ηλίανθου αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τη φετινή καλλιεργητική περίοδο. Σύμφωνα με τον κ. Μυλωνά, η καλλιέργεια δεν ταλαιπωρήθηκε ιδιαίτερα, ενώ οι βροχοπτώσεις και το σχετικά δροσερό καλοκαίρι λειτούργησαν ευνοϊκά για την εξέλιξή της.

«Οι βροχές και το δροσερό καλοκαίρι για εμάς βοήθησαν πολύ», σημειώνει. Οι συχνές βροχοπτώσεις και οι ηπιότερες θερμοκρασίες, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν συμβάλει θετικά και στην ποιότητα της φετινής παραγωγής, ενισχύοντας τη συνολικά καλή εικόνα που παρουσιάζουν σήμερα τα χωράφια.

Σε επίπεδο συνεταιρισμού, η εικόνα αξιολογείται ως καλύτερη από την περσινή, χωρίς ωστόσο να προεξοφλείται ακόμη το τελικό αποτέλεσμα. «Έχουμε καλύτερη εικόνα σαν συνεταιρισμός από πέρυσι. Απλώς περιμένουμε το τελικό στάδιο, που θα είναι η συγκομιδή, για να δούμε τα κιλά που θα μαζέψουμε», τονίζει ο κ. Μυλωνάς.

Τουλάχιστον 30% υψηλότερες οι αναμενόμενες αποδόσεις – Έως και 300 κιλά το στρέμμα

Με βάση τη σημερινή κατάσταση των χωραφιών, οι προσδοκίες για τις φετινές αποδόσεις είναι αυξημένες. Το τελικό αποτέλεσμα διαφοροποιείται, βέβαια, ανάλογα με το κάθε αγροτεμάχιο και τη διαχείριση που έχει πραγματοποιήσει ο παραγωγός, ωστόσο ο κ. Μυλωνάς εκτιμά ότι οι αποδόσεις μπορούν να κινηθούν τουλάχιστον κατά 30% υψηλότερα από πέρυσι.

Σε ό,τι αφορά τα ξηρικά χωράφια, γίνεται λόγος για αποδόσεις της τάξης των 200-250 κιλών ανά στρέμμα, με τον κ. Μυλωνά να εκτιμά ότι φέτος σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να προσεγγιστούν ακόμη και τα 300 κιλά ανά στρέμμα. «Πιστεύω ότι θα είμαστε τουλάχιστον ένα 30% πάνω από πέρυσι. Θεωρώ ότι μπορεί να αγγίξουμε και τα 300 κιλά», αναφέρει.

Η υψηλότερη στρεμματική απόδοση, πάντως, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε αντίστοιχη αύξηση της συνολικής ποσότητας ηλίανθου. Όπως διευκρινίζει ο κ. Μυλωνάς, φέτος έχουν καλλιεργηθεί λιγότερα στρέμματα σε σχέση με άλλες χρονιές και, ως εκ τούτου, η συνολική παραγωγή εκτιμάται ότι θα κινηθεί περίπου στα περσινά επίπεδα.

Η εικόνα είναι ουσιαστικά αντίστροφη σε σχέση με πέρυσι: την προηγούμενη χρονιά είχαν καλλιεργηθεί περισσότερα στρέμματα με χαμηλότερες αποδόσεις, ενώ φέτος αναμένονται περισσότερα κιλά ανά στρέμμα από μικρότερη καλλιεργούμενη έκταση. 

Στα 0,40 ευρώ το κιλό η τιμή – Πάνω από 30% αυξημένα τα έξοδα

Στο οικονομικό σκέλος, η τιμή που ακούγεται αυτή την περίοδο για τον ηλίανθο βρίσκεται περίπου στα 0,40 ευρώ το κιλό. Ο κ. Μυλωνάς δεν χαρακτηρίζει το επίπεδο αυτό πλήρως ικανοποιητικό για τους παραγωγούς, εκτιμά όμως ότι μπορεί να τους επιτρέψει να καλύψουν τα έξοδά τους και να εξασφαλίσουν ένα εισόδημα.

«Ικανοποιημένος ο κόσμος δεν είναι. Είναι κάτι κι αυτή η τιμή, αλλά θα μπορούσε να είναι καλύτερα», σημειώνει, προσθέτοντας ότι ο παραγωγός μπορεί να καλύψει τα έξοδά του και «να βγάλει ένα μεροκάματο».

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το αυξημένο κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα έξοδα έχουν αυξηθεί πάνω από 30%, ενώ επισημαίνει ότι πρόκειται για μια γενικότερη εικόνα που αφορά τις καλλιέργειες. Στα συγκεκριμένα ξηρικά χωράφια δεν υπάρχει η επιβάρυνση της άρδευσης, παραμένουν όμως οι υπόλοιπες δαπάνες της καλλιέργειας, μεταξύ των οποίων και εκείνες που αφορούν τις αναγκαίες εισροές.

Ο κ. Μυλωνάς αναφέρεται παράλληλα στις υψηλότερες τιμές που, όπως επισημαίνει, καταγράφονται στη Βουλγαρία και σε γειτονικές χώρες, όπου ο ηλίανθος αγοράζεται στα 0,50-0,55 ευρώ το κιλό, εκτιμώντας ότι το αντίστοιχο επίπεδο στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερο. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρεί ότι υπάρχει περιθώριο για καλύτερη αμοιβή των παραγωγών, ιδιαίτερα από τη στιγμή που, όπως τονίζει, ο ηλίανθος αποτελεί την κύρια ενεργειακή καλλιέργεια στην Ελλάδα.

Παρά τις πιέσεις στο οικονομικό σκέλος, ο ίδιος παραμένει αισιόδοξος για την προοπτική της καλλιέργειας. Όπως αναφέρει, ο ηλίανθος έχει αναπτυχθεί σημαντικά και εκτιμά ότι μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται, εφόσον εξακολουθήσει να υπάρχει ζήτηση.

Με συμβόλαια στα 40 λεπτά το κιλό και μια παραγωγή ρεκόρ 10ετίας από τις 15 Αυγούστου αναμένεται να ξεκινήσει ο αλωνισμός του ηλίανθου στις πρώιμες περιοχές.

Πρόβληµα αποτελεί το γεγονός ότι από το 2021 ως σήµερα, τα συναρµόδια υπουργεία, µε πρώτο σε ευθύνη το ΥΠΕΚΑ, δεν έχουν φροντίσει να εκδώσουν νέα ετήσια κατανοµή ποσοτήτων αυτούσιου βιοντίζελ.

Εκπρόσωποι από τις βιομηχανίες βιοκαυσίμων τόνισαν στον ΑγροΤύπο ότι ο ηλίανθος αποτελεί μια δυναμική καλλιέργεια στην χώρα μας και φέτος φτάσαμε στα 1.200.000 στρέμματα με αναμενόμενο ρεκόρ παραγωγής. Υπογράφουμε συμβόλαια με τους παραγωγούς με βάση την κατανομή. Κατανομή όμως δεν έχει υπογραφεί από το 2021. Υπάρχει ρίσκο όσο δεν υπογράφεται απόφαση. Ο κλάδος στηρίζεται σε μια απόφαση που λέει ότι αν δεν υπογραφεί νέα κατανομή ισχύει η προηγούμενη.

Όπως τόνισε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΦ) και παραγωγός από τις Σέρρες κ. Στέργιος Λίτος, φέτος έχουμε μια μεγάλη αύξηση στα στρέμματα καλλιέργειας με ηλίανθο στην χώρα μας. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για πάνω από ένα εκατομμύρια στρέμματα καλλιέργειας. Μιλάμε για την μεγαλύτερη συμβολαιακή καλλιέργεια που έχουμε στην χώρα μας. Οι καιρικές συνθήκες και οι βροχοπτώσεις έχουν βοηθήσει την καλλιέργεια και αναμένουμε καλή παραγωγή. Περιμένουμε να ξεκινήσει ο αλωνισμός για να δούμε τις αποδόσεις.

Από την πλευρά του όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, φέτος, πολλοί παραγωγοί, λόγω των χαμηλών τιμών στο βαμβάκι, στράφηκαν στον ηλίανθο και είναι σίγουρο ότι έχουμε αύξηση στρεμμάτων στην καλλιέργεια. Εμείς σαν συνεταιρισμός, ανεξάρτητα από τι θα κάνουν οι βιομηχανίες βιοκαυσίμων, ανακοινώσαμε τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό (9% υγρασία και 2% ξένες ύλες). Οι καιρικές συνθήκες έχουν βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό φέτος την καλλιέργεια. Κανονικά θα έπρεπε να είχαμε ξεκινήσει τα αλώνια αλλά καθυστερήσαμε γιατί ακόμη γεμίζουν τα φυτά. Η εικόνα που έχουμε από τα χωράφια δείχνει ότι φέτος θα έχουμε καλά κιλά. Τα πρώτα μαχαίρια θα ξεκινήσουν μετά από τις 15 Αυγούστου στην περιοχή μας.

Ο κ. κ. Κώστας Μυλωνάς, αντιπρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ομολίου Λάρισα, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι οι καιρικές συνθήκες έχουν βοηθήσει την καλλιέργεια ηλίανθου. Οι βροχοπτώσεις βοήθησαν τα ξηρικά χωράφια να έχουν την απαραίτητη εδαφική υγρασία και αναμένουμε φέτος μια καλή παραγωγή. Σημαντικό πλεονέκτημα της καλλιέργειας είναι η συμβολαιακή διάθεση της παραγωγής. Τα συμβόλαια με τις βιομηχανίες φέτος δίνουν τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. Η συγκομιδή στον πρώιμο ηλίανθο θα ξεκινήσει στην περιοχή μετά από τις 15 Σεπτεμβρίου.  

Ο κ. Γιάννης Νταβαλούμης, παραγωγός από τη Βοιωτία, αναφέρει στον Αγροτύπο ότι στην περιοχή είχαμε δύο βροχοπτώσεις μέσα στον Ιούλιο που βοήθησαν την καλλιέργεια. Είναι ξηρική και οι περιοχές που ποτίστηκαν από την βροχή αναμένεται να έχουν καλές αποδόσεις. Από τα τέλη του Αυγούστου αναμένεται να ξεκινήσει αλωνισμός του ηλίανθου στην περιοχή με τα συμβόλαια να δίνουν τιμή στα 40 λεπτά το κιλό.

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος λόγω των συνεχόμενων βροχοπτώσεων πήγαν πίσω οι σπορές του ηλίανθου. Αυτή την εποχή έχει γεμίσει το φυτό και περιμένουμε να ξεραθεί για να μπούμε στα χωράφια για τα αλώνια. Από τον Σεπτέμβριο θα ξεκινήσει στην περιοχή μας ο αλωνισμός. Τα συμβόλαια φέτος ήταν στα 40 λεπτά το κιλό, τιμή που είναι σε χαμηλά επίπεδα. Είχαμε αύξηση του κόστους με υψηλές τιμές στα λιπάσματα και στα πετρέλαια και θα έπρεπε η τιμή να κυμαινόταν από 40 έως 50 λεπτά το κιλό.

Υπογράφηκε η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) από το ΥπΑΑΤ και τώρα βρίσκεται στην ΑΑΔΕ για την καταβολή ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis) στους παραγωγούς μηδικής του Έβρου και βιομηχανικής ντομάτας της Ημαθίας.

Η ενίσχυση, που είναι συνολικού ύψους 2.104.755 ευρώ, θα καταβληθεί στους παραγωγούς λόγω της απαγόρευσης διακίνησης μηδικής και της αδυναμίας συλλογής και διακίνησης βιομηχανικής τομάτας, που οδήγησαν σε απώλεια εισοδήματος των παραγωγών.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης, Κώστας Αλεξανδρής, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι το 2024 είχαμε προβλήματα με την παραγωγή μηδικής που έμεινε απούλητη στις αποθήκες μας λόγω της καραντίνας που είχαμε το πρώτο έτος της ευλογιάς. Προχώρησε σε καταμέτρηση των δεμάτων μηδικής από το ΥπΑΑΤ και έγινε η αντιστοίχιση ποσοτήτων με τα στρέμματα καλλιέργειας. Το συνολικό ποσό που αφορά τις αποζημιώσεις μηδικής ανέρχεται σε 1.800.000 ευρώ και αναμένουμε να δημοσιευθεί η απόφαση σε ΦΕΚ για να ξεκινήσει η κατάθεση των αιτήσεων από τους παραγωγούς.

Στο πακέτο των ενισχύσεων περιλαμβάνονται και οι παραγωγοί της Ημαθίας που δεν μπόρεσαν να μαζέψουν και διακινήσουν βιομηχανική ντομάτα λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων (Daniel) κατά το έτος 2023.

Ο κ.  Γεώργιος Διαμαντόπουλος, μέλος της διοίκησης στον Αγροτικό Σύλλογο Αλεξάνδρειας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι είμαστε στο 2026 και ακόμη οι παραγωγοί περιμένουν να αποζημιωθούν για το 2023. Η σχετική απόφαση με το κονδύλι είχε δημοσιευθεί από το 2025. Δεν έγινε η πληρωμή γιατί στο ΦΕΚ ανέγραφε ότι θα γίνει μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά τότε είχε μεταφερθεί ο οργανισμός πληρωμών στην ΑΑΔΕ, με το νέο όνομα Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ). Περιμένουμε από τότε να βγει η νέα απόφαση σε ΦΕΚ. Σε δηλώσεις που είχε κάνει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σχοινάς είχε υποσχεθεί ότι η πληρωμή θα είχε γίνει μέχρι τις 15 Ιουλίου. Φτάσαμε μέσα Αυγούστου και ακόμη οι παραγωγοί δεν έχουν πάρει τα χρήματά τους. Αυτό έχει φέρει μεγάλη αγανάκτηση στους δικαιούχους. Το ύψος της ενίσχυσης για τους παραγωγούς βιομηχανικής τομάτας στην Π.Ε. Ημαθίας ανέρχεται στα 563,5 ευρώ ανά στρέμμα

Ο ηλίανθος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές καλλιέργειες της χώρας, με τη Θεσσαλία να συγκαταλέγεται διαχρονικά στις βασικές ζώνες παραγωγής. Στην περιοχή της Λάρισας, όπου η καλλιέργεια καταλαμβάνει σημαντικές εκτάσεις, οι μέχρι σήμερα ενδείξεις είναι ενθαρρυντικές, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των φυτειών βρίσκεται στην κορύφωση της ανθοφορίας και ένα μικρό ποσοστό έχει ήδη περάσει στο στάδιο του γεμίσματος των σπόρων.

Με αφορμή την εξέλιξη της φετινής καλλιεργητικής περιόδου, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ομολίου και παραγωγό ηλίανθου, κ. Κώστα Μυλωνά, ο οποίος μεταφέρει την εικόνα από την περιοχή, τις εκτιμήσεις για τη φετινή παραγωγή, αλλά και τους προβληματισμούς των παραγωγών σχετικά με το κόστος καλλιέργειας και τις τιμές.

Στην κορύφωση της ανθοφορίας ο ηλίανθος – Ευνοϊκή η μέχρι σήμερα εξέλιξη

Η εικόνα που παρουσιάζουν αυτή την περίοδο οι καλλιέργειες ηλίανθου στην περιοχή του Ομολίου χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ικανοποιητική. Το μεγαλύτερο μέρος των φυτειών βρίσκεται στην κορύφωση της ανθοφορίας, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό έχει ήδη εισέλθει στο στάδιο του γεμίσματος των σπόρων.

Όπως επισημαίνει ο κ. Μυλωνάς, «το μεγαλύτερο ποσοστό βρίσκεται στο στάδιο της ανθοφορίας, ενώ ένα μικρό ποσοστό έχει μπει στο στάδιο του γεμίσματος». Συγκρίνοντας τη φετινή εικόνα με προηγούμενες χρονιές, εμφανίζεται αισιόδοξος, σημειώνοντας ότι, με βάση όσα διαπιστώνονται έως σήμερα, η κατάσταση είναι «πολύ καλή».

Στη θετική εξέλιξη της καλλιέργειας έχουν συμβάλει οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά το προηγούμενο διάστημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ήπιες θερμοκρασίες και οι συχνές βροχοπτώσεις διαφοροποίησαν αισθητά τη φετινή εικόνα, ευνοώντας την ανάπτυξη των φυτών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «οι ήπιες θερμοκρασίες και οι συχνές βροχοπτώσεις έχουν διαφοροποιήσει πολύ τα πράγματα φέτος».

Ευνοϊκός παράγοντας είναι και το πιο δροσερό μικροκλίμα της περιοχής. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, στο Όμολιο οι θερμοκρασίες είναι κατά περίπου τρεις έως τέσσερις βαθμούς χαμηλότερες σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή τησ Λάρισας. «Για εμάς τουλάχιστον είναι πάρα πολύ καλό το καλοκαίρι», σημειώνει, περιγράφοντας ως ιδιαίτερα θετικές τις συνθήκες που έχουν επικρατήσει μέχρι στιγμής.

Το γέμισμα των σπόρων θα κρίνει την παραγωγή – Ανησυχία για παρατεταμένους καύσωνες

Παρά την καλή εικόνα της ανθοφορίας, η τελική έκβαση της χρονιάς δεν έχει ακόμη κριθεί. Ο ηλίανθος που καλλιεργείται από τον Συνεταιρισμό είναι ξηρικός και δεν αρδεύεται, γεγονός που καθιστά την εξέλιξή του περισσότερο εξαρτημένη από τις καιρικές συνθήκες και τη διαθέσιμη υγρασία στο έδαφος.

Ο κ. Μυλωνάς επισημαίνει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν όλες τις καλλιέργειες και, παρά τη σχετική αντοχή του ηλίανθου στις ξηροθερμικές συνθήκες, ένας παρατεταμένος καύσωνας μπορεί να οδηγήσει σε απώλειες. Ένα σύντομο επεισόδιο υψηλών θερμοκρασιών δεν θεωρείται από μόνο του καθοριστικό. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες διαρκούν συνεχόμενες ημέρες. «Ένα μεσημέρι με καύσωνα δεν θα τον επηρεάσει, αλλά οι συνεχόμενοι καύσωνες, όπως είχαμε πριν από τρία χρόνια, με 40 βαθμούς για μία εβδομάδα, επηρεάζουν πάρα πολύ», αναφέρει. Τότε, όπως θυμάται, είχε καταγραφεί και μείωση των αποδόσεων.

Αντίστοιχα προβλήματα παρουσιάστηκαν και πέρυσι, κυρίως στις όψιμες καλλιέργειες, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, είχαν απόδοση μειωμένη κατά τουλάχιστον 30%. Η περσινή ξηρασία επιβάρυνε περαιτέρω την κατάσταση και αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι παραγωγοί θεωρούν ότι η φετινή εικόνα μπορεί να διαμορφωθεί σε καλύτερα επίπεδα, εφόσον οι συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές.

Σε περίπτωση έντονης και παρατεταμένης θερμικής καταπόνησης, οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες. Όπως εξηγεί ο κ. Μυλωνάς, είτε θα χρειαστεί να ποτιστεί η καλλιέργεια είτε θα υπάρξει απώλεια απόδοσης, χωρίς να είναι πάντα βέβαιο ποια επιλογή είναι οικονομικά συμφέρουσα.

Για τον λόγο αυτό αποφεύγει ακόμη να προχωρήσει σε ασφαλή πρόβλεψη για την τελική απόδοση. «Αυτό θα σας το πω μετά το γέμισμα», τονίζει, καθώς μια έντονη μεταβολή του καιρού στο συγκεκριμένο στάδιο μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή. Παρά την επιφύλαξη, εκτιμά ότι, με βάση την έως τώρα πορεία, υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια καλή χρονιά και ότι η παραγωγή μπορεί να κινηθεί καλύτερα από πέρυσι.

Αργότερα φέτος η συγκομιδή του ηλίανθου

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ομολίου διαχειρίζεται περίπου 1.200 στρέμματα ηλίανθου, με την καλλιέργεια στην περιοχή να είναι ξηρική. Η επιλογή αυτή συνδέεται τόσο με τη μορφολογία των αγροτεμαχίων όσο και με το κόστος της άρδευσης.

Παρότι τα ξηρικά χωράφια έχουν χαμηλότερες παραγωγικές δυνατότητες, επιτρέπουν την αξιοποίηση εκτάσεων στις οποίες, με βάση τις συνθήκες της περιοχής, δύσκολα θα μπορούσε να εγκατασταθεί κάποια άλλη καλλιέργεια. Παράλληλα, ο ηλίανθος αξιοποιείται και στο πλαίσιο της εναλλαγής των καλλιεργειών.

Η μέση απόδοση σε ένα ξηρικό χωράφι υπολογίζεται περίπου στα 230 κιλά ανά στρέμμα. Αντίθετα, στα αρδευόμενα αγροτεμάχια οι αποδόσεις μπορούν να φθάσουν έως και τα 400 κιλά ανά στρέμμα. Η διαφορά είναι σημαντική, ωστόσο οι παραγωγοί συνυπολογίζουν το αυξημένο κόστος που συνεπάγεται η άρδευση.

Φέτος αναμένεται να μετατεθεί και η έναρξη της συγκομιδής. Ενώ άλλες χρονιές οι πρώτες εργασίες άρχιζαν περίπου μεταξύ 25 και 28 Αυγούστου, η φετινή συγκομιδή εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει μεταξύ 10 και 15 Σεπτεμβρίου. Η μετατόπιση αποδίδεται στην πιο όψιμη εξέλιξη των φυτειών, με την ακριβή ημερομηνία να εξαρτάται και από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν μέχρι τότε.

Στα 40 λεπτά η τιμή – Δεν καλύπτει τις προσδοκίες των παραγωγών

Στο οικονομικό σκέλος, οι μέχρι σήμερα συζητήσεις δείχνουν ότι η τιμή της νέας παραγωγής έχει διαμορφωθεί στα 0,40 ευρώ το κιλό. Ο κ. Μυλωνάς εκτιμά ότι το συγκεκριμένο επίπεδο έχει ουσιαστικά σταθεροποιηθεί, ενώ επιβεβαιώνει ότι υπάρχει ζήτηση και ενδιαφέρον από τις βιομηχανίες για την απορρόφηση του προϊόντος.

Η ζήτηση διατηρείται, παρότι οι καλλιεργούμενες εκτάσεις με ηλίανθο εμφανίζονται φέτος αυξημένες σε πανελλαδικό επίπεδο. Ωστόσο, η τιμή των 40 λεπτών δεν θεωρείται ικανοποιητική από τους παραγωγούς, ιδιαίτερα σε σχέση με τα έξοδα της φετινής καλλιεργητικής περιόδου.

Στην ερώτηση αν οι παραγωγοί είναι ικανοποιημένοι από τη συγκεκριμένη τιμή, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού απαντά κατηγορηματικά: «Όχι, με βάση τα έξοδα της καλλιέργειας, ειδικά τη φετινή χρονιά, όχι».

Η παραγωγή ελαιούχων σπόρων στην ΕΕ (ελαιοκράμβη, σόγια και ηλίανθος) για το 2026/2027 προβλέπεται να αυξηθεί, κατά 3,1%, σε ετήσια βάση και κατά 5,3%, σε σχέση με τον μέσο όρο της πενταετίας. Θα ανέλθει συνολικά στους 32,7 εκατομμύρια τόνους.

Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως λόγω της μεγαλύτερης έκτασης και της βελτίωσης των αποδόσεων που θα έχει ο ηλίανθος.

Ειδικότερα, για την παραγωγή ηλιόσπορων στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά ότι αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά ηπαραγωγή κατά το εμπορικό έτος 2026/2027, μετά τη μειωμένη λόγω ξηρασίας παραγωγή της περασμένης σεζόν.

Η ευρωπαϊκή παραγωγή ηλίανθου προβλέπεται να φτάσει τους 9,8 εκατομμύρια τόνους, αυξημένη κατά 1,1 εκατομμύριο τόνους, σε σχέση με την προηγούμενη σεζόν. Αυτό οφείλεται στην αύξηση των εκτάσεων καλλιέργειας αλλά και στην βελτιωμένη υγρασία του εδάφους.

Η μεγαλύτερη αύξηση των εκτάσεων με ηλίανθο αναμένεται στην Ουγγαρία, τη Γαλλία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ισπανία.

Παρόλο που οι καλλιέργειες επηρεάστηκαν από καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, οι βροχοπτώσεις που ακολούθησαν βελτίωσαν τις συνθήκες των καλλιεργειών στις περισσότερες περιοχές παραγωγής, επιτρέποντας στους αναλυτές να προβλέψουν ανάκαμψη των μέσων αποδόσεων κατά περίπου 6%.

Από την άλλη αναμένεται να υπάρξει μείωση των ευρωπαϊκών εξαγωγών ηλίανθου. Εάν η Τουρκία έχει μια καλή συγκομιδή, θα μπορούσε να μειώσει τις εξαγωγές της ΕΕ, ιδίως τις αποστολές από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, που παραδοσιακά προμηθεύουν την τουρκική αγορά με ηλιέλαιο.

Καθώς η ευρωπαϊκή παραγωγή αναμένεται να είναι αυξημένη και οι εξαγωγές να μειώνονται, οι εισαγωγές στην ΕΕ, κατά την περίοδο εμπορίας 2026/2027, προβλέπεται να μειωθούν, σχεδόν κατά 50%, στους 0,9 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που θα επηρεάσει αρνητικά τις εξαγωγές της Αργεντινής, που αποτελεί τον βασικό προμηθευτή ηλίανθου της ΕΕ.

Στα 40 λεπτά το κιλό ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού για τον ηλίανθο ανακοίνωσε ότι δίνει ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση».

Πάντως αυτή την περίοδο υπάρχει μια αναστάτωση στους παραγωγούς, με τις βιομηχανιές να μειώνουν τις τιμές στα συμβόλαια, που κυμαίνονται από 35 έως και 40 λεπτά το κιλό.

Όπως υποστηρίζουν οι χαμηλές τιμές δίνονται επειδή δεν έχει υπογραφεί ακόμη η κατανομή για το 2026, κάτι που φέρνει στον «αέρα» την αγορά βιοντίζελ και τα συμβόλαια στην καλλιέργεια ηλίανθου.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι ο συνεταιρισμός αποφάσισε για τον ηλίανθο να ανακοινώσει ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού τα 40 λεπτά το κιλό. Κάνουμε προσπάθεια να στηρίξουμε την καλλιέργεια. Από την άλλη βλέπουμε να γίνεται προσπάθεια από τις βιομηχανίες να μειωθούν οι τιμές, που είχαν ανακοινωθεί αρχικά. Αυτό γίνεται επειδή ακόμη δεν υπογράφηκε η κατανομή βιοντίζελ και υπάρχει αβεβαιότητα στον κλάδο.

Όσον αφορά την καλλιέργεια, οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν φέτος και οι συνεχόμενες βροχοπτώσεις έχουν βοηθήσει και θα έχουμε καλές αποδόσεις στον ηλίανθο. Η συγκομιδή φέτος αναμένεται να ξεκινήσει από τα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου.

Όπως τόνισε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΦ) και παραγωγός από τις Σέρρες κ. Στέργιος Λίτος, φέτος έχουμε μια μεγάλη αύξηση στα στρέμματα καλλιέργειας με ηλίανθο στην χώρα μας. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για 1,5 εκατομμύρια στρέμματα. Επίσης οι καιρικές συνθήκες με τις συνεχόμενες βροχοπτώσεις έχουν σαν αποτέλεσμα να έχουμε καλές αποδόσεις και πολλά κιλά.

Το πρόβλημα για ακόμη μια χρονιά είναι ότι είμαστε στα τέλη Ιουνίου και ακόμη το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει προχωρήσει στην υπογραφή για τη νέα κατανομή βιοντίζελ. Ζητάμε άμεσα να αναλάβει πρωτοβουλία ο υπουργός  Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, για να υπογραφεί η νέα κατανομή. Μιλάμε για την μεγαλύτερη συμβολαιακή καλλιέργεια που έχουμε στην χώρα μας. Υπάρχει πρόβλημα στην αγορά και οι τιμές στα συμβόλαια μειώνονται από πολλές βιομηχανίες στα 35 λεπτά.

Ο ηλίανθος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές καλλιέργειες της χώρας, με την καλλιέργειά του να προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής. Ανάλογα με τη διαθεσιμότητα νερού και τα χαρακτηριστικά του εδάφους, μπορεί να καλλιεργηθεί τόσο υπό ξηρικές όσο και υπό αρδευόμενες συνθήκες.

Οι σχετικά περιορισμένες καλλιεργητικές απαιτήσεις του, σε συνδυασμό με τη συμβολαιακή διάθεση της παραγωγής, διατηρούν το ενδιαφέρον αρκετών παραγωγών, παρά το αυξημένο κόστος που αντιμετωπίζει συνολικά ο πρωτογενής τομέας.

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ομολίου Λάρισας, ο οποίος διαχειρίζεται περίπου 1.200 στρέμματα ηλίανθου, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα περιοχής όπου η καλλιέργεια διατηρεί σταθερή παρουσία. Για την πορεία της φετινής χρονιάς, τις ιδιαιτερότητες της καλλιέργειας στην περιοχή, τις αποδόσεις, τη διάθεση της παραγωγής και τις προοπτικές του ηλίανθου μίλησε στον ΑγροΤύπο ο αντιπρόεδρος του Συνεταιρισμού, κ. Κώστας Μυλωνάς.

Στα 1.200 στρέμματα η καλλιέργεια – Όψιμες οι σπορές, χωρίς προβλήματα μέχρι σήμερα

Σύμφωνα με τον κ. Μυλωνά, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ομολίου διαχειρίζεται φέτος περίπου 1.200 στρέμματα ηλίανθου, γεγονός που κατατάσσει την καλλιέργεια μεταξύ των σημαντικότερων για την περιοχή. Όπως εξηγεί, αυτή την περίοδο ο ηλίανθος βρίσκεται λίγο πριν από την ανθοφορία, στο στάδιο ανάπτυξης της κεφαλής.

«Βρισκόμαστε πριν από την ανθοφορία, στο στάδιο της κεφαλής», αναφέρει χαρακτηριστικά. Οι φετινές σπορές πραγματοποιήθηκαν πιο αργά από το συνηθισμένο, καθώς οι καιρικές συνθήκες οδήγησαν σε σημαντικές καθυστερήσεις. «Οι σπορές ήταν πολύ όψιμες λόγω του καιρού», σημειώνει.

Παρά τις καθυστερήσεις αυτές, μέχρι σήμερα η εικόνα της καλλιέργειας χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ικανοποιητική, καθώς δεν έχουν παρουσιαστεί προβλήματα από ασθένειες ή εντομολογικές προσβολές.«Δεν είχαμε κάτι από ασθένειες ή εχθρούς», επισημαίνει.

Η ιδιαιτερότητα των ξηρικών χωραφιών - Λίγες παρεμβάσεις και μικρότερες απαιτήσεις

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της καλλιέργειας στην περιοχή του Ομολίου είναι ότι πραγματοποιείται σε ξηρικά χωράφια, χωρίς άρδευση. Όπως εξηγεί ο κ. Μυλωνάς, αυτό οφείλεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής, καθώς ο Πηνειός και ο υψηλός υδροφόρος ορίζοντας εξασφαλίζουν την απαραίτητη εδαφική υγρασία. «Στην περιοχή μας ο υδροφόρος ορίζοντας είναι πολύ ψηλά και ο ηλίανθος καλλιεργείται χωρίς άρδευση», αναφέρει.

Το γεγονός αυτό μειώνει σημαντικά τις καλλιεργητικές απαιτήσεις, αν και συνοδεύεται από χαμηλότερες αποδόσεις σε σχέση με τις αρδευόμενες εκμεταλλεύσεις. Όπως επισημαίνει, η απουσία αρδευτικών αναγκών αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για την περιοχή, ωστόσο οι αποδόσεις είναι κατά περίπου 20% έως 30% χαμηλότερες σε σχέση με τις αρδευόμενες καλλιέργειες, κάτι που οι παραγωγοί έχουν αποδεχθεί ως χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης μορφής καλλιέργειας.

Στο κομμάτι της θρέψης, ο ίδιος εξηγεί ότι εφαρμόζεται η βασική λίπανση κατά τη σπορά, χωρίς να ακολουθούν επιφανειακές λιπάνσεις. «Τα βασικά λιπάσματα μπαίνουν στη σπορά και από εκεί και πέρα δεν κάνουμε κάτι άλλο», σημειώνει, διευκρινίζοντας ότι επιφανειακή λίπανση εφαρμόζεται μόνο στις αρδευόμενες καλλιέργειες.

Αντίστοιχα, οι καλλιεργητικές φροντίδες περιορίζονται κυρίως στην αντιμετώπιση των ζιζανίων, με έναν έως δύο μεταφυτρωτικούς ψεκασμούς. Μετά το αρχικό στάδιο ανάπτυξης, σύμφωνα με τον ίδιο, σπάνια απαιτούνται επιπλέον επεμβάσεις. «Προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν μόνο στα πρώτα στάδια της βλάστησης, όταν υπάρχει ένα σκουλήκι που προσβάλλει τη ρίζα και μπορεί να καταστρέψει το φυτό. Από εκεί και πέρα δεν έχουμε προβλήματα», αναφέρει.

Επιπλέον, εξηγεί ότι ακόμη και αν παρουσιαζόταν κάποιο πρόβλημα αργότερα, η αντιμετώπισή του θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς το μεγάλο ύψος και ο όγκος των φυτών δυσκολεύουν σημαντικά τις επεμβάσεις. Όσον αφορά το ίδιο το φυτό, ο κ. Μυλωνάς το χαρακτηρίζει ιδιαίτερα ανθεκτικό. «Είναι ένα σκληρό και εύκολο φυτό, χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις, που μπορεί να καλλιεργηθεί τόσο σε βαριά όσο και σε ελαφρά εδάφη», τονίζει.

Αποδόσεις, κόστος και τιμές – Η οικονομική εικόνα της καλλιέργειας

Η έλλειψη άρδευσης επηρεάζει άμεσα και τις αποδόσεις της καλλιέργειας. Σύμφωνα με τον κ. Μυλωνά, στις ξηρικές εκμεταλλεύσεις της περιοχής μία καλή χρονιά αποδίδει περίπου 250 έως 300 κιλά ανά στρέμμα, ενώ στις αρδευόμενες καλλιέργειες οι αποδόσεις μπορούν να φθάσουν ακόμη και τα 450 κιλά ανά στρέμμα.

Παρά το γεγονός ότι το κόστος παραγωγής χαρακτηρίζεται σχετικά χαμηλό συγκριτικά με άλλες καλλιέργειες, ο ίδιος επισημαίνει ότι η συνολική οικονομική εικόνα επηρεάζεται από τις αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων, των σπόρων και της συγκομιδής.

Όπως αναφέρει, οι τιμές παραγωγού τα τελευταία χρόνια - όπως και φέτος- κινούνται συνήθως μεταξύ 30 και 40 λεπτών το κιλό. «Η τιμή είναι μέτρια», σχολιάζει, εξηγώντας ότι οι χαμηλότερες αποδόσεις των ξηρικών χωραφιών σημαίνουν πως απαιτείται μεγάλη στρεμματική έκταση ώστε να προκύψει ικανοποιητικό εισόδημα. Παρά τα παραπάνω, ο ηλίανθος εξακολουθεί να αποτελεί επιλογή για πολλούς παραγωγούς, κυρίως ως καλλιέργεια εναλλαγής με άλλες καλλιέργειες, όπως το σιτάρι ή το καλαμπόκι.

Συμβολαιακή διάθεση και προοπτικές – Τα πλεονεκτήματα της καλλιέργειας

Ο κ. Μυλωνάς σημειώνει ακόμη ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι συμβάσεις με τις βιομηχανίες, αν και οι τιμές παραμένουν ανοιχτές. Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της καλλιέργειας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η συμβολαιακή διάθεση της παραγωγής. «Ξέρεις από την αρχή της χρονιάς πού θα πουλήσεις και ότι η παραγωγή σου θα απορροφηθεί», επισημαίνει.

Όπως εξηγεί, ο ηλίανθος δεν παραμένει σε αποθήκες, αλλά φορτώνεται απευθείας σε φορτηγά και μεταφέρεται στα εργοστάσια. Οι εταιρείες προγραμματίζουν συγκεκριμένες ποσότητες κάθε χρόνο μέσω συμβολαίων, δίνοντας ανά περιοχή συγκεκριμένο αριθμό στρεμμάτων. Αν συμπληρωθεί ο αριθμός αυτός, μπορεί να μην προχωρήσει νέα σύμβαση, αν και, όπως διευκρινίζει, συνήθως η ζήτηση παραμένει αυξημένη και οι ποσότητες δεν επαρκούν κάθε χρονιά.

Αναφερόμενος στις προοπτικές της καλλιέργειας, ο αντιπρόεδρος του Συνεταιρισμού εκτιμά ότι ο ηλίανθος αποτελεί σήμερα τη μοναδική πραγματικά δυναμική καλλιέργεια μεταξύ των ενεργειακών φυτών, καθώς η ελαιοκράμβη έχει υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Παράλληλα, θεωρεί ότι η καλλιέργεια θα συνεχίσει να διατηρεί τη δυναμική της κυρίως σε περιοχές όπως το Ομόλιο, όπου οι ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες επιτρέπουν την καλλιέργεια χωρίς αρδευτικές ανάγκες. Αντίθετα, επισημαίνει ότι σε περιοχές όπου οι συνθήκες επιβάλλουν την άρδευση, όπως συμβαίνει σε μεγάλο μέρος του κάμπου της Λάρισας, ο ηλίανθος αποκτά μεγαλύτερες απαιτήσεις και, κατά την εκτίμησή του, δύσκολα θα γνωρίσει σημαντική περαιτέρω εξάπλωση. «Σε περιοχές όπως η δική μας πιστεύω ότι θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια στον ίδιο ρυθμό», καταλήγει.

Φτάσαμε στα μέσα Ιουνίου και ακόμη δεν έχει υπογραφεί η κατανομή βιοντίζελ για το 2026, κάτι που φέρνει στον «αέρα» τα συμβόλαια στην καλλιέργεια ηλίανθου.

Με αφορμή αυτό το γεγονός έχουμε ήδη ανακοινώσεις, από κάποιες βιομηχανίες, για μείωση στις τιμές των συμβολαίων, κάτι που φέρνει μεγάλη αναστάτωση στους παραγωγούς που αποφάσισαν να ασχοληθούν με την καλλιέργεια.

Όπως τόνισε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΦ) και παραγωγός από τις Σέρρες κ. Στέργιος Λίτος, φέτος έχουμε μια μεγάλη αύξηση στα στρέμματα καλλιέργειας με ηλίανθο στην χώρα μας. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για 1,5 εκατομμύρια στρέμματα. Μιλάμε για την μεγαλύτερη συμβολαιακή καλλιέργεια που έχουμε στην χώρα μας. Και όμως μέχρι σήμερα - και ενώ έχουν ολοκληρωθεί οι σπορές - ακόμη το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει προχωρήσει στην υπογραφή για τη νέα κατανομή βιοντίζελ. Ζητάμε άμεσα να αναλάβει πρωτοβουλία ο υπουργός  Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, για να υπογραφεί άμεσα η νέα κατανομή. Ήδη έχουμε ανακοινώσεις από βιομηχανίες βιοντίζελ που αναφέρουν μείωση τιμής στα 35 λεπτά το κιλό. 

Από την πλευρά του όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, οι σπορές έχουν ολοκληρωθεί εδώ και καιρό. Βλέπουμε αυτό το διάστημα να γίνεται προσπάθεια από τις βιομηχανίες να μειωθούν οι τιμές, από τα 40 λεπτά το κιλό, που είχαν ανακοινωθεί αρχικά, στα 35 λεπτά. Αυτό γίνεται επειδή ακόμη δεν υπογράφηκε η κατανομή βιοντίζελ και υπάρχει αβεβαιότητα στον κλάδο. Εμείς σαν συνεταιρισμός, ανεξάρτητα από τι θα κάνουν οι βιομηχανίες βιοκαυσίμων, θα κρατήσουμε την τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Φέτος, πολλοί παραγωγοί, λόγω των χαμηλών τιμών στο βαμβάκι, στράφηκαν στον ηλίανθο και είναι σίγουρο ότι έχουμε αύξηση στρεμμάτων στην καλλιέργεια. Ο συνεταιρισμός στηρίζεται στον ηλίανθο και δεν θα επιτρέψει να μειωθεί η τιμή κάτω από τα 40 λεπτά το κιλό, που είναι το όριο για να μπορέσει να έχει εισόδημα ο παραγωγός.

Ομαλά εξελίσεται η καλλιέργεια της βιομηχανικής ντομάτας και μέχρι στιγμής οι ζημιές περιορίζονται σε κάποιες περιοχές που υπήρξαν χαλαζοπτώσεις.

Ο κ. Γεώργιος Κυριτσάς, γεωπόνος της εταιρείας Σάνδρος ΑΕ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε προβλήματα στις πρώιμες φυτεύσεις λόγω των βροχοπτώσεων και των χαμηλών θερμοκρασιών. Στην συνέχεια όμως οι επόμενες φυτεύσεις εξελίχθησαν χωρίς προβλήματα.
Πάντως, λόγω των καιρικών συνθηκών του Απριλίου, αναμένουμε μια οψίμιση στην καλλιέργεια κατά περίπου 10 ημέρες. 
Στην συνέχεια με την αύξηση της θερμοκρασίας και τις κατάλληλες καλλιεργητικές φροντίδες είχαμε λύση στα περισσότερα προβλήματα.
Είχαμε σίγουρα μια αύξηση στις εφαρμογές φυτοπροστασίας λόγω της αυξημένης υγρασίας. Από εδώ και πέρα όμως η καλλιέργεια δεν θέλει βροχοπτώσεις και χαλαζοπτώσεις.
Τα στρέμματα καλλιέργειας με βιομηχανική τομάτα φέτος στην χώρα μας είναι μειωμένα. 
Αυτό οφείλεται επειδή στην Θεσσαλία οι βιομηχανίες ντοματοπολτού αποφάσισαν να παραλάβουν λιγότερες ποσότητες του προϊόντος. Αντίθετα μια μικρή αύξηση είχαμε στις Σέρρες επειδή αυξήθηκαν οι ποσότητες που ήθελε να παραλάβει η τοπική βιομηχανία.
Στην Ηλεία σημαντικό ρόλο για την μείωση των στρεμμάτων έπαιξε η τιμολογιακή πολιτική που ακολούθησε η μεταποίηση.

Ο κ. Χρήστος Βαλιανάτος, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «ΕΥΦΟΡΗ ΓΗ» στην Ηλεία, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι οι φετινές συνεχόμενες βροχοπτώσεις έφεραν μια καθυστέρηση στις φυτεύσεις της βιομηχανικής τομάτας. Αυτή την εποχή έχουμε πολύ υψηλές θερμοκρασίες και οι παραγωγοί αναγκάστηκαν να ξεκινήσουν τις αρδεύσεις των καλλιεργειών τους. Φέτος αν και έχουμε αύξηση του κόστους παραγωγής οι τιμές παραγωγού, που ανακοίνωσαν τις βιομηχανίες ντοματοπολτού, είναι μειωμένες. Η Μινέρβα έδωσε μεσοσταθμική τιμή στα 106 ευρώ τον τόνο (5 Brix) και η Κύκνος στα 100 - 112 ευρώ τον τόνο. Οι τιμές αυτές είναι σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις περσινές και είχαν σαν αποτέλεσμα την μείωση των στρεμμάτων καλλιέργειας.

Από την πλευρά του ο κ. Δημήτρης Προσμίτης, παραγωγός από την Λάρισα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε κάποιες ζημιές τοπικά σε περιοχές που έχουν πληγεί από χαλαζοπτώσεις. 
Όσον αφορά τις βροχοπτώσεις αναγκαστήκαμε να προχωρήσουμε σε περισσότερους ψεκασμούς για να αποφύγουμε τις μυκητολογικές προσβολές λόγω της αυξημένης υγρασίας.
Εκτιμώ ότι το 70% - 80% των καλλιεργειών βιομηχανικής τομάτας στην περιοχή της Λάρισας είναι σε καλή κατάσταση. Καλύτερη εικόνα όμως για τις αποδόσεις θα έχουμε σε περίπου ένα μήνα.
Φέτος οι βιομηχανίες ανακοίνωσαν μια μείωση τιμών στην βιομηχανινή ντομάτα μεσοσταθμικά ανά κατηγορία, κατά 15 έως 20 ευρώ. Όμως παράλληλα έχουν κάνει πιο αυστηρά τα ποιοτικά κριτήρια του προϊόντος. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα να έχουμε μια μεγαλύτερη μείωση της τιμής του προϊόντος.

Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται ο αγροτοκτηνοτροφικός τομέας της χώρας μας, τόνισε ο πρόεδρος του Αγροκτηνοτροφικού Βιομηχανικού Συνεταιρισμού Προσοτσάνης Δράμας «Μενοίκιο» και πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Καπνού, Βασίλης Μελενεκλής, με τη διπλή του ιδιότητα, κατά την τοποθέτησή του στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Ο κ. Μελενεκλής υποστήριξε ότι χρειάζονται άμεσα μέτρα - παρεμβάσεις στην κτηνοτροφία, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και την καλλιέργεια καπνού και αναφέρθηκε σε μία σειρά από παράγοντες, που έχουν οδηγήσει πληθώρα παραγωγών σε αδιέξοδο. Μίλησε για την έλλειψη ελέγχων, τη γραφειοκρατία, τις ελληνοποιήσεις, τις χαμηλές αποδόσεις γαλακτοπαραγωγής, την αρνητική κοινοτική πολιτική για τον καπνό προς όφελος τρίτων χωρών κ.ο.κ. «Στο νομό Δράμας το 50%-55% των παραγωγών έχουμε μείνει απλήρωτοι εξαιτίας του ΑΤΑΚ», τόνισε.

Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού «Μενοίκιο» εξήγησε πως ο ίδιος δραστηριοποιείται επί σειρά ετών στον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα αλλά διαπιστώνει πως η ελληνική αιγοπροβατοτροφία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας.

Όπως είπε, ο μέσος Έλληνας κτηνοτρόφος είναι πλέον ηλικίας άνω των 55 ετών ενώ οι νέοι που επιλέγουν να ασχοληθούν με τον κλάδο παραμένουν ελάχιστοι. Παράλληλα, τόνισε ότι πολλές εκτροφές λειτουργούν με χαμηλές αποδόσεις, γεγονός που αυξάνει το κόστος παραγωγής και μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Ζήτησε την «ουσιαστική αναβάθμιση των στελεχών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όχι μόνο σε επίπεδο τυπικών προσόντων αλλά κυρίως σε επίπεδο τεχνογνωσίας, εμπειρίας και ικανότητας ν’ αντιλαμβάνονται τη σύγχρονη πραγματικότητα του πρωτογενούς τομέα».

ΠΕΡΙ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ανεξέλεγκτες εισαγωγές και στις παράνομες ελληνοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι πλήττουν τόσο τους παραγωγούς όσο και την αξιοπιστία της ελληνικής φέτας και των γαλακτοκομικών προϊόντων γενικότερα.

Υποστήριξε πως «είναι απολύτως αναγκαίο να ενισχυθεί ουσιαστικά ο μηχανισμός ελέγχου στα σημεία εισόδου της χώρας, ώστε να περιοριστεί δραστικά η ανεξέλεγκτη διακίνηση και οι παράνομες πρακτικές που πλήττουν την εγχώρια παραγωγή και θέτουν σε ένα υγειονομικό κίνδυνο τη χώρα». Υποστήριξε πως θα έπρεπε ενδεχομένως να εφαρμοστεί η θέσπιση ακόμη και υποχρεωτικής καραντίνας για κάθε ζώο που εισέρχεται στη χώρα επισημαίνοντας την ταλαιπωρία που έχουν τραβήξει οι Έλληνες παραγωγοί από την ευλογιά.

Πρότεινε, μάλιστα, την πλήρη ενεργοποίηση και αναβάθμιση του συστήματος «Άρτεμις 2», ώστε να υπάρχει ψηφιακή ιχνηλασιμότητα σε πραγματικό χρόνο από την παραγωγή μέχρι το ράφι. Όπως εξήγησε, με τη χρήση νέων τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να περιοριστούν τα φαινόμενα νοθείας και αθέμιτου ανταγωνισμού.

Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού «Μενοίκιο» επισήμανε πως η Ελλάδα διαθέτει προϊόντα υψηλής ποιότητας και μοναδικά χαρακτηριστικά, ωστόσο μεγάλο μέρος της προστιθέμενης αξίας χάνεται επειδή η χώρα δεν επενδύει όσο θα έπρεπε στην οργανωμένη παραγωγή και μεταποίηση. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «αν πουλήσω μόνο το γάλα, πούλησα ένα γάλα και τελείωσα», εξηγώντας ότι η πραγματική υπεραξία δημιουργείται όταν ο παραγωγός συμμετέχει και στη μεταποίηση, παράγοντας γιαούρτι, τυρί ή άλλα επώνυμα προϊόντα.

ΖΗΤΗΜΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ Ο ΚΑΠΝΟΣ

Ξεχωριστό κεφάλαιο στην τοποθέτησή του αποτέλεσε ο καπνός και ο ρόλος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Καπνού, της οποίας είναι ιδρυτής και πρόεδρος. Ο κ. Μελενεκλής χαρακτήρισε τον καπνό «ζήτημα επιβίωσης» για πολλές ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας, κυρίως στη Μακεδονία και τη Θράκη, όπου υπάρχει πολύ μικρός κλήρος.

Όπως υποστήριξε, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να εισάγει τεράστιες ποσότητες καπνού από τρίτες χώρες, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Την ίδια στιγμή, η ελληνική παραγωγή έχει συρρικνωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, μετά την αποσύνδεση των επιδοτήσεων και την εγκατάλειψη της καλλιέργειας.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι άλλο είναι η αντικαπνιστική πολιτική και άλλο η παραγωγή καπνού ως αγροτικού προϊόντος. Τόνισε ότι ο μπασμάς διαθέτει μοναδικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και δεν έχουν αντικατασταθεί διεθνώς, ενώ υπενθύμισε ότι επί δεκαετίες αυτό το προϊόν στήριξε το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών στην περιφέρεια.

ΛΥΣΗ Η ΠΟΛΥΕΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ

Παράλληλα, ζήτησε από την πολιτεία να στηρίξει θεσμικά την ελληνική καπνοπαραγωγή, χωρίς –όπως είπε– ν΄ απαιτούνται νέες επιδοτήσεις. Πρότεινε να ενθαρρυνθούν οι ελληνικές καπνοβιομηχανίες να χρησιμοποιούν μεγαλύτερες ποσότητες ελληνικών καπνών και να υπάρξουν πολυετή συμβόλαια με τους παραγωγούς, ώστε να υπάρχει σταθερότητα και προγραμματισμός. Σήμερα – είπε - η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου 100.000 - 120.000 τόνους καπνού ετησίως, ενώ, ταυτόχρονα, εισάγει τετραπλάσιες ποσότητες της τάξεως των  300.000 - 450.000 τόνων, κυρίως (από) Βραζιλία, Αφρική και ΗΠΑ».

Ο Δραμινός πρόεδρος προειδοποίησε ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις ο πρωτογενής τομέας κινδυνεύει με περαιτέρω συρρίκνωση. «Το τελευταίο βαγόνι του τρένου της ελληνικής παραγωγής φεύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας πολιτικές που θα στηρίζουν τους πραγματικούς παραγωγούς, την περιφέρεια και τη μεταποίηση ελληνικών προϊόντων.

Η έκδοση της πρόσκλησης για την παρέμβαση μείωση αποτυπώματος άνθρακα στο βαμβάκι, βιομηχανική τομάτα και κινόα, έχει προγραμματισθεί για τον Ιούνιο, σύμφωνα με τις διαχειριστικές αρχές.

Η προδημοσίευση της 1ης πρόσκλησης για την παρέμβαση Π3-70-5.1 «Μείωση αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες», πραγματοποιήθηκε στις 12/12/2025.

Ο συνολικός προϋπολογισμός Δημόσιας Δαπάνης ανέρχεται στα 119,5 εκατ. € εκ των οποίων η ενωσιακή συνεισφορά ανέρχεται σε 101,6 εκατ. €.

Στόχος της παρέμβασης είναι η ενίσχυση των ενεργών γεωργών με αρόσιμες καλλιέργειες και συγκεκριμένα βαμβάκι, βιομηχανική τομάτα και κινόα προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Οι ενισχύσεις ανά στρέμμα περιλαμβάνουν:

• 31,7 ευρώ/στρέμμα ετησίως για το βαμβάκι,
• 70,4 ευρώ/στρέμμα ετησίως για τη βιομηχανική ντομάτα,
• 42,4 ευρώ/στρέμμα ετησίως για την κινόα.

Πρόκειται για μια πιλοτικού χαρακτήρα παρέμβαση, στην οποία η ενίσχυση σχετίζεται με τη διαχείριση των καλλιεργειών και το περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.

Δικαιούχοι της δράσης είναι ενεργοί γεωργοί (φυσικά και νομικά πρόσωπα ή ομάδες φυσικών ή νομικών προσώπων), οι οποίοι πληρούν τον ορισμό του ενεργού γεωργού. Η παρέμβαση θα υλοποιηθεί σε όλη τη χώρα και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) ,και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Έχει συνταχθεί σχέδιο Υπουργικής απόφασης το οποίο αναμένεται να αποσταλεί έως τέλος Μαΐου στην ΑΑΔΕ για διατύπωση απόψεων και σχόλια.

Οι προδιαγραφές για την ανάπτυξη του Πληροφοριακού Συστήματος διαβιβάστηκαν στον Οργανισμό Πληρωμών τον Οκτώβριο του 2025.

Ανοιχτό παραμένει ακόμη το ζήτημα των αποζημιώσεων για τις ζημιές που υπέστησαν οι καπνοπαραγωγοί της Θράκης το 2024 και το 2025, εξαιτίας των ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών και της ανομβρίας που επικράτησαν και επηρέασαν την καλλιέργεια. Οι ζημιές έχουν καταγραφεί και επιβεβαιωθεί τόσο από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Ροδόπης όσο και από τον ΕΛΓΑ, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποια ουσιαστική εξέλιξη ως προς τις αποζημιώσεις.

Ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού Καπνοπαραγωγών Θράκης, κ. Αμέτ Σινάν, προκειμένου να καταγράψει την εικόνα που επικρατεί σήμερα στην περιοχή.

Στη συζήτηση τέθηκαν ζητήματα που αφορούν όχι μόνο τις εκκρεμείς αποζημιώσεις για τις απώλειες παραγωγής, αλλά και το αυξημένο κόστος καλλιέργειας, τη σταδιακή μείωση των καπνοπαραγωγών τα τελευταία χρόνια, τις δυσκολίες ένταξης των μικροκαλλιεργητών στα προγράμματα, καθώς και τις προοπτικές της καπνοκαλλιέργειας στη Θράκη.

«Μας υποσχέθηκαν αποζημιώσεις, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουμε δει τίποτα»

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, οι καπνοπαραγωγοί της Θράκης βρέθηκαν αντιμέτωποι με σημαντικές ζημιές τόσο το 2024 όσο και το 2025, χωρίς ωστόσο να έχουν μέχρι σήμερα ενταχθεί σε αντίστοιχα μέτρα στήριξης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ενώ άλλες καλλιέργειες εντάχθηκαν στο Μέτρο 23, οι καπνοπαραγωγοί έμειναν εκτός, παρότι – όπως υποστηρίζει – οι ζημιές τους έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Ροδόπης και τον ΕΛΓΑ.  «Μας υποσχέθηκαν ότι θα δοθεί de minimis για τα καπνά και τη ζημιά του ’24. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως αντίστοιχη εικόνα υπάρχει και για το 2025. 

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι απώλειες παραγωγής ξεπέρασαν το όριο που απαιτείται για αποζημίωση, αναφέροντας πως «η ζημιά ήταν πάνω από 30%». Παράλληλα, όπως είπε, ο Συνεταιρισμός συνεχίζει επαφές και παρεμβάσεις, προκειμένου να ξεκαθαρίσει αν τελικά θα υπάρξει οικονομική ενίσχυση προς τους παραγωγούς. 

Στη συζήτηση τέθηκε και το οικονομικό βάρος που συσσωρεύεται στους παραγωγούς όταν μία χρονιά δεν εξελιχθεί καλά. «Και να χάσει ο παραγωγός 1.000 ευρώ, αυτό την επόμενη χρονιά γίνεται 2.000 ευρώ», ανέφερε ο κ. Σινάν, εξηγώντας ότι τα αυξημένα έξοδα σε καύσιμα, λιπάσματα και καλλιεργητικές φροντίδες επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας. 
Μάλιστα, έφερε ως παράδειγμα την αύξηση στο κόστος των λιπασμάτων, λέγοντας πως «ένα σακί λίπασμα που το 2024 κόστιζε 20 ευρώ, τώρα φτάνει τα 30». 

Από 8.000 παραγωγούς στους 2.500 – Σταθεροποίηση στις εκτάσεις, αλλά έντονος προβληματισμός

Αναφερόμενος στην εικόνα της καπνοκαλλιέργειας στη Θράκη, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού σημείωσε ότι τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται μία σχετική σταθεροποίηση στις δηλωμένες εκτάσεις και στους παραγωγούς που συνεχίζουν να καλλιεργούν. Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο, για το 2026 έχουν ήδη δηλωθεί περίπου 2.500 καπνοπαραγωγοί, με τις εκτάσεις να υπολογίζονται περίπου στα 20-25.000 στρέμματα. 

Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά απέχουν σημαντικά από την εικόνα προηγούμενων ετών. «Πριν πέντε χρόνια ήμασταν 8.000 παραγωγοί. Παλαιότερα ήμασταν 12.000», σημείωσε, περιγράφοντας τη σταδιακή συρρίκνωση του κλάδου. 

Σε ό,τι αφορά τη νέα καλλιεργητική περίοδο, οι μεταφυτεύσεις αναμένεται να ξεκινήσουν μετά τις 20 Ιουνίου, ενώ αυτή την περίοδο οι παραγωγοί προετοιμάζουν τα φυτώρια και τα νεαρά φυτά. 
Ο κ. Σινάν στάθηκε ιδιαίτερα στον χαρακτήρα της καπνοκαλλιέργειας στη Θράκη, εξηγώντας ότι πρόκειται κυρίως για μικρούς παραγωγούς. 

Παράλληλα, σημείωσε ότι οι μικροκαλλιεργητές δυσκολεύονται να ενταχθούν σε προγράμματα, ακόμη και σε Σχέδια Βελτίωσης, λόγω των κριτηρίων που ισχύουν σήμερα. «Ένας μικροκαλλιεργητής δεν ζητά να πάρει 100 ή 200 χιλιάδες ευρώ. Θέλει ένα μικρό ποσό για να μπορέσει να αλλάξει εργαλεία και να συνεχίσει να καλλιεργεί», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

«Αν φύγει ο κόσμος από τα χωριά, δεν θα μείνει τίποτα»

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και το δημογραφικό αποτύπωμα της καπνοκαλλιέργειας στη Θράκη, με τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού να επισημαίνει ότι η διατήρηση των μικρών παραγωγών συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της ζωής στα χωριά της περιοχής.

Όπως είπε, αρκετοί νέοι επιλέγουν πλέον άλλες επαγγελματικές διεξόδους, ενώ όσοι παραμένουν στην καλλιέργεια χρειάζονται ουσιαστικά κίνητρα για να συνεχίσουν.  «Αν αδειάζουν τα χωριά και φύγει ο κόσμος, δεν βοηθάει κανέναν. Ούτε την περιοχή, ούτε την οικονομία», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η τοπική αγορά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αγροτική δραστηριότητα. 

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η βασική στήριξη των καπνοπαραγωγών προέρχεται ουσιαστικά μόνο από την τιμή του προϊόντος, η οποία – όπως είπε – τα τελευταία χρόνια κινείται ανοδικά. Για την εσοδεία του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η μέση τιμή παραγωγού κινήθηκε περίπου στα 7 ευρώ το κιλό. Ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι, με τα σημερινά κόστη παραγωγής, η τιμή αυτή «είναι καλή, αλλά όχι πάρα πολύ καλή», εκτιμώντας ότι με τα αυξημένα έξοδα η καλλιέργεια θα έπρεπε να πληρώνεται ακόμη υψηλότερα. «Με αυτά τα δεδομένα, η τιμή θα έπρεπε να είναι στα 10 ευρώ», σημείωσε. 

Κλείνοντας, αναφέρθηκε και στις δυσκολίες μετάβασης σε άλλες καλλιέργειες στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη νερού και υποδομών. «Σε οποιαδήποτε καλλιέργεια και να πάμε, το βασικό είναι το νερό», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Σε υψηλό τριετίας εκτοξεύεται η παραγωγή ηλίανθου στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το 2026. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η σοδειά αναμένεται να αγγίξει τους 9,6 εκατομμύρια τόνους, μια επίδοση που φέρνει νέα δεδομένα στην προσφορά και τις ισορροπίες της αγοράς.

Όσον αφορά την χώρα μας συνεχίζονται αυτή την περίοδο οι σπορές σε πολλές περιοχές. Οι συνεχιζόμενες βροχοπτώσεις (από τα τέλη Μαρτίου 2026) έχουν καθυστερήσει τις σπορές, ειδικά στα κεντρικά και βόρεια της χώρας.

Τα συμβόλαια που έχουν ανακοινωθεί από τις βιομηχανίες κυμαίνονται γύρω από τα 40 λεπτά το κιλό.

Όπως τόνισε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΦ) και παραγωγός από τις Σέρρες κ. Στέργιος Λίτος, «οι περισσότεροι παραγωγοί έχουν ολοκληρώσεις τις σπορές του ηλίανθου. Τα στρέμματα φέτος αναμένεται να είναι πολύ περισσότερα σε σχέση με πέρσι. Οι τιμές στα συμβόλαια που ανακοινώθηκαν φέτος αναφέρουν κατώτερη τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. Ωστόσο θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ακόμη το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει προχωρήσει στην υπογραφή για τη νέα κατανομή βιοντίζελ».

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, «οι σπορές ηλίανθου στην περιοχή ξεκινάνε από τα μέσα Μαρτίου, όμως φέτος καθυστέρησαν λόγω των πλημμυρισμένων χωραφιών. Επίσης οι καιρικές συνθήκες ανάγκασαν πολλούς παραγωγούς να κάνουν επανασπορά. Αυτή την περίοδο συνεχίζονται πάντως οι σπορές. Φέτος πολλοί παραγωγοί λόγω των χαμηλών τιμών στο βαμβάκι αναμένεται να στραφούν στον ηλίανθο και είναι σίγουρο ότι θα έχουμε αύξηση στρεμμάτων με ηλίανθο. Τα συμβόλαια με τα εργοστάσια βιοκαυσίμων δίνουν ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 35 έως 40 λεπτά το κιλό. Για το εισόδημα του παραγωγού εκτός από τις τιμές σημαντικό ρόλο παίζουν και οι αποδόσεις. Πέρσι είχαμε μειωμένες αποδόσεις στην καλλιέργεια. Μια καλή χρονιά οι αποδόσεις στα ποτιστικά θα πρέπει να είναι γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα και στα ξηρικά στα 200 κιλά το στρέμμα. Πάντως στην Βουλγαρία το τελευταίο διάστημα έχουμε μειώσεις τιμών. Αυτό συμβαίνει επειδή είχαμε μεγάλες εισαγωγές ηλίανθου από την Αργεντινή. Η Αργεντινή αποτελεί μία από τις κορυφαίες χώρες παραγωγής και εξαγωγής ηλίανθου (ηλιόσπορου) παγκοσμίως, μαζί με την Ουκρανία και τη Ρωσία».

Ο κ. Κώστας Κάκος, παραγωγός από τις Καστανιές του Έβρου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι «οι βροχοπτώσεις έχουν καθυστερήσει τις σπορές που συνεχίζονται ακόμη στην περιοχή. Ακόμη όμως δεν έχει υπογραφεί η κατανομή με αποτέλεσμα να είναι επιφυλακτικοί οι μεταποιητές να κλείσουν συμβόλαια. Από την άλλη το κόστος καλλιέργειας είναι φέτος αυξημένο λόγω των καυσίμων και των υψηλών τιμών στα λιπάσματα. Αν δεν βάλεις όμως λιπάσματα δεν θα έχεις καλές αποδόσεις. Πέρσι τα συμβόλαια που κλείσαμε οι παραγωγοί ήταν στα 40 λεπτά το κιλό, ενώ στην Βουλγαρία έδιναν τιμή στα 52 λεπτά. Πάντως μεγάλη μείωση αναμένεται να έχουμε στο βαμβάκι λόγω χαμηλών τιμών. Πολλοί παραγωγοί στην περιοχή έχουν στραφεί στο καλαμπόκι, για το οποίο όμως δεν γνωρίζουμε πως θα πάει η ζήτηση λόγω της θανάτωσης πολλών κοπαδιών εξαιτίας των ζωονόσων. Το σίγουρο είναι ότι αυτή την εποχή υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας στους παραγωγούς, με τις άσχημες πληρωμές που έγιναν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ».

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο «στην περιοχή μας λόγω των συνεχόμενων βροχοπτώσεων έχουν πάει πίσω οι σπορές του ηλίανθου. Οι καθυστερήσεις πάντως θα συνεχιστούν γιατί ακούμε ότι θα έχουμε βροχοπτώσεις και τις επόμενες ημέρες. Από την πλευρά τους οι βιομηχανίες βιοντίζελ ανακοίνωσαν τιμές στα 40 λεπτά το κιλό, αν και δεν έχουν υπογραφεί ακόμη συμβόλαια με τους παραγωγούς».

Ο γεωπόνος από τη Νέα Ζίχνη Σερρών και έμπορος αγροτικών προϊόντων, κ. Στέργιος Γκιργκίρης, μέσω της επιχείρησης του οποίου υπογράφουν οι παραγωγοί συμβάσεις για καλλιέργεια ηλίανθου, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «κάποια εργοστάσια βιοντίζελ έχουν ανακοινώσει εγγυημένη τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. Κάποια όμως είναι επιφυλακτικά στο να ανακοινώσουν τιμή. Πρόβλημα βέβαια είναι ότι ακόμη δεν έχει υπογραφεί η κατανομή. Πάντως στην περιοχή μας αναμένεται να έχουμε μια αύξηση των στρεμμάτων με ηλίανθο, κατά περίπου 10%, σε σχέση με πέρσι». 

Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για αύξηση των εκτάσεων καλλιέργειας ελαιοκράμβης στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την περίοδο του 2026.

Οι ελκυστικές τιμές παραγωγού στα συμβόλαια με τις βιομηχανίες βιοκαυσίμων ενθάρρυναν τους αγρότες να επεκτείνουν την καλλιεργούμενη έκταση ελαιοκράμβης.

Στην πρόσφατα δημοσιευμένη αρχική πρόβλεψη, που εξέδωσε η Υπηρεσία Εξωτερικού Γεωργίας (FAS) του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA), εκτίμησε ότι η έκταση καλλιέργειας ελαιοκράμβης στην ΕΕ για τη συγκομιδή του 2026 αναμένεται να ανέλθει στα 6,3 εκατομμύρια εκτάρια (1 εκτάριο = 10 στρέμματα). Αυτό αντιπροσωπεύει μια αύξηση, περίπου κατά 2,7%, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Η ζήτηση για ελαιοκράμβη, ιδίως στον τομέα παραγωγής του βιοντίζελ, εξακολουθεί να διαδραματίζει βασικό ρόλο στην ΕΕ. Ένας ακόμη παράγοντας που οδηγεί σε αύξηση των εκτάσεων της ελαιοκράμβης είναι επειδή παίζει σημαντικό ρόλο στις αμειψισπορές.

Πάντως το USDA εκτιμά ότι με βάση τις αναμενόμενες μέσες αποδόσεις, που το 2026 αναμένεται να είναι μειωμένες, η παραγωγή ελαιοκράμβης στην ΕΕ θα ανέλθει σε 20,4 εκατομμύρια τόνους, ελαφρώς χαμηλότερη από τους 20,5 εκατομμύρια τόνους του προηγούμενου έτους.

Η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Ρουμανία αντιπροσωπεύουν μαζί περίπου τα τρία τέταρτα της συνολικής παραγωγής ελαιοκράμβης στην ΕΕ.

Στην Γαλλία, για το 2026/27, η έκταση με ελαιοκράμβη ανέρχεται σε περίπου 1,3 εκατομμύρια εκτάρια, ενώ οι αποδόσεις προβλέπονται σε περίπου 3,5 μετρικούς τόνους/εκτάριο. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγή προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρώς σε περίπου 4,55 εκατομμύρια τόνους.

Στην Γερμανία, τον δεύτερο μεγαλύτερο παραγωγό της ΕΕ, η έκταση ελαιοκράμβης το 2026/2027 αναμένεται να αυξηθεί, καθώς οι σχετικά υψηλές τιμές της ελαιοκράμβης ενθαρρύνουν τους αγρότες να στραφούν σε αυτή την καλλιέργεια. Αυτό αναμένεται να γίνει εις βάρος των καλλιεργειών με ζαχαρότευτλα και πατάτες, που είδαν πέρσι μια σημαντική μείωση των τιμών. Η ανάπτυξη της καλλιέργειας ήταν ευνοϊκή, αν και οι τελικές προοπτικές παραγωγής θα εξαρτηθούν από τις καιρικές συνθήκες της άνοιξης.

Η Πολωνία παραμένει ένας σημαντικός παραγωγός της ΕΕ, με την παραγωγή να υπερβαίνει τα 3,6 εκατομμύρια τόνους την περίοδο 2025/2026. Για την φετινή περίοδο 2026/2027, η παραγωγή αναμένεται να μειωθεί ελαφρώς, καθώς οι καιρικές συνθήκες  του χειμώνα δεν βοήθησαν τις φυτεύσεις και είχαμε μια μείωση στην έκταση καλλιέργειας.

Στη Ρουμανία, οι εκτάσεις ελαιοκράμβης συνεχίζουν να αυξάνονται τα τελευταία χρόνια. Οι φυτεύσεις εκτιμώνται σε περίπου 1,05 εκατομμύρια εκτάρια για την παραγωγή του 2026/2027. Με βάση τις εκτιμήσεις για καλές μέσες αποδόσεις, η παραγωγή θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω και ενδεχομένως να φτάσει σε νέο επίπεδο ρεκόρ. Η Ρουμανία παραμένει επίσης σημαντικός εξαγωγέας ελαιοκράμβης εντός της ΕΕ.

Οι εισαγωγές ελαιοκράμβης στην ΕΕ κατά την περίοδο 2026/2027 προβλέπεται να παραμείνουν αμετάβλητες σε σύγκριση με το έτος 2025/2026, καθώς οι εταιρείες βιοκαυσίμων συνεχίζουν να βασίζονται σε εισαγόμενη ελαιοκράμβη για να συμπληρώσουν την εγχώρια προσφορά και να διατηρήσουν σταθερούς όγκους παραγωγής. Τις κυριότερες εισαγωγές κάνουν οι μεγάλες χώρες μεταποίησης, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Γαλλία.

Οι εξαγωγές ελαιοκράμβης της ΕΕ παραμένουν σχετικά περιορισμένες σε σύγκριση με τις εισαγωγές και κατευθύνονται κυρίως σε γειτονικές αγορές. Για την περίοδο 2026/2027 οι εξαγωγές προβλέπεται να μειωθούν, κατά περίπου 21%, σε σύγκριση με το 2025/2026.

Τα αποθέματα τελικού προϊόντος ελαιοκράμβης στην ΕΕ αναμένεται να παραμείνουν σε σταθερά επίπεδα για το οικονομικό έτος 2026/2027, σε σχέση με το προηγούμενο έτος εμπορίας. 

Καθυστερούν οι σπορές του ηλίανθου λόγω των συνεχιζόμενων βροχοπτώσεων στην χώρα μας. 

Κάποιες εταιρίες βιοντίζελ έχουν ανακοινώσει συμβόλαια με τιμή στα 40 λεπτά το κιλό, ενώ άλλες είναι σε αναμονή γιατί περιμένουν να δουν πως θα εξελιχθούν οι οικονομικές συγκυρίες λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή. 

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, οι σπορές στον ηλίανθο ξεκινάνε από τα μέσα Μαρτίου. Όμως φέτος οι βροχοπτώσεις έχουν καθυστερήσει τις σπορές. Επίσης δεν έχουμε ακόμη συμφωνήσει για τα συμβόλαια. Ο συνεταιρισμός συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια με την εταιρεία Agroinvest. Πέρσι είχαμε έρθει σε συμφωνία για συμβόλαια ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Το σίγουρο είναι ότι φέτος αναμένεται να διπλασιαστούν οι τιμές στις υπηρεσίες λόγω της αύξησης των καυσίμων (θεριζοαλωνιστικές κ.α.). Αυτό αναμένεται να φέρει μια περαιτέρω μια αύξηση στο κόστος της καλλιέργειας. Μια καλή χρονιά οι αποδόσεις στα ποτιστικά θα πρέπει να είναι γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα και στα ξηρικά στα 200 κιλά το στρέμμα για να μπορέσει να έχει ένα εισόδημα ο παραγωγός. 

Ουκρανία

Για την περίοδο 2025/2026, η παραγωγή ηλιελαίου στην Ουκρανία αναμένεται να ανέλθει στους 4,6 εκατομμύρια τόνους, μειωμένη, κατά 10%, σε σύγκριση με την προηγούμενη σεζόν, σύμφωνα με την ένωση βιομηχανιών του κλάδου «Ukroliyaprom».

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις, φέτος αναμένεται πτώση σε σύγκριση με πέρσι σε:

• Παραγωγή ηλιελαίου: περίπου 4,6 εκατομμύρια τόνοι (μείωση 10%)
• Εξαγωγές ηλιελαίου: 4,4 εκατομμύρια τόνοι (μείωση 6,4%)
• Αποδόσεις: μειώθηκαν κατά 16,8%, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ετών
• Συγκομισμένη έκταση: μειωμένη κατά 7,8%

Οι τιμές υποστηρίζουν τα έσοδα
Σύμφωνα με το Ουκρανικό «Ινστιτούτο Αγροτικής Οικονομίας», το 2025 η κερδοφορία της παραγωγής ηλίανθου αυξήθηκε, κατά 54,7%, που είναι ένα από τα υψηλότερα μεταξύ των καλλιεργειών.

Για το 2026 αναμένεται - παρά την μείωση του όγκου παραγωγής λόγω της μείωσης των εκτάσεων καλλιέργειας - οι αγρότες να μην έχουν απώλειες εσόδων. Αντίθετα, υπάρχει μια τάση προς υψηλότερα κέρδη λόγω της απότομης αύξησης των παγκόσμιων τιμών του ηλιελαίου, η οποία αντισταθμίζει πλήρως την μείωση της παραγωγής.

Από τα μέσα Μαρτίου ξεκινούν οι σπορές του ηλίανθου. Ήδη έχουν ανακοινωθεί τα πρώτα συμβόλαια με τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. 

Πάντως όταν έχουμε αύξηση στο κόστος ενέργειας και καυσίμων, κάτι που συμβαίνει σήμερα λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή, συνήθως έχουμε και μια άνοδο των τιμών στα προϊόντα.

Από την άλλη όμως αναμένεται φέτος να έχουμε μια αύξηση των στρεμμάτων καλλιέργειες μιας και πολλοί παραγωγοί φαίνεται να εγκαταλείπουν το βαμβάκι λόγω των χαμηλών τιμών.

Στο μεταξύ η κυβέρνηση για ακόμη μια χρονιά δεν έχει υπογράψει την απόφαση κατανομής βιοντίζελ αφήνοντας ξεκρέμαστο ένα ολόκληρο κλάδο.

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, οι σπορές στον ηλίανθο ξεκινάνε από τα μέσα Μαρτίου. Φέτος πολλοί παραγωγοί λόγω των χαμηλών τιμών στο βαμβάκι αναμένεται να στραφούν στον ηλίανθο. Ο συνεταιρισμός συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια με την εταιρεία Agroinvest. Πέρσι είχαμε έρθει σε συμφωνία για συμβόλαια ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Για να μπορέσει πάντως να έχει καλό εισόδημα ο παραγωγός θα πρέπει η τιμή στο συμβόλαιο να κυμανθεί στα 45 λεπτά. Επίσης σημαντικό ρόλο παίζουν και οι αποδόσεις. Πέρσι είχαμε μειωμένες αποδόσεις. Μια καλή χρονιά οι αποδόσεις στα ποτιστικά θα πρέπει να είναι γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα και στα ξηρικά στα 200 κιλά το στρέμμα.

Ο κ. Κώστας Κάκος, παραγωγός από τις Καστανιές του Έβρου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι στην περιοχή έχουμε πολλά χωράφια πλημμυρισμένα. Αυτό σημαίνει ότι θα πάνε πίσω οι σπορές. Ηλίανθο μπορούμε να βάλουμε έως και αρχές Μαΐου. Με τιμή όμως στα συμβόλαια στα 40 λεπτά το κιλό δεν μπορεί να έχει εισόδημα ο παραγωγός. Επίσης πέρσι οι αποδόσεις ήταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα (70 έως 150 κιλά το στρέμμα). Πολλοί παραγωγοί σκέφτονται να στραφούν στο καλαμπόκι.

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η περιοχή μας λόγω των συνεχόμενων βροχοπτώσεων δεν είναι εύκολο να μπούμε ακόμη στα χωράφια γιατί είναι λάσπη. Αναμένεται όμως να έχουμε αύξηση των στρεμμάτων φέτος γιατί πολλοί δεν έβαλαν σιτάρια και οι τιμές στα βαμβάκια είναι σε χαμηλά επίπεδα. Οι βιομηχανίες βιοντίζελ άρχισαν να ανακοινώνουν τιμές για συμβόλαια που είναι στα περσινά επίπεδα, δηλαδή στα 40 λεπτά το κιλό. Με αυτές τις χαμηλές τιμές ο παραγωγός ελπίζει να έχει καλές αποδόσεις. Πέρσι δεν είχαμε βροχές και το κόστος άρδευσης ήταν πολύ υψηλό, στα 30 λεπτά το κυβικό. Έπειδή δεν κάναμε καλά ποτίσματα οι αποδόσεις ήταν πολύ χαμηλές και κυμάνθηκαν από 200 έως και 220 κιλά το στρέμμα, που είναι πολύ μειωμένες για αρδευόμενα χωράφια. Φέτος επειδή είχαμε πολλές βροχές αναμένεται το κόστος άρδευσης να είναι μειωμένο. Για να έχει ένα καλό εισόδημα ο παραγωγός θα πρέπει να έχει μια απόδοση γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα. Επίσης είδαμε ότι όταν κάνουμε πρώιμες σπορές έχουμε κάποιες βροχές και κερδίζουμε καλά κιλά. Φέτος ο αγώνας του παραγωγού στον ηλίανθο θα είναι να έχει καλά κιλά για να πάρει εισόδημα.   

Ο γεωπόνος από τη Νέα Ζίχνη Σερρών και έμπορος αγροτικών προϊόντων, κ. Στέργιος Γκιργκίρης, μέσω της επιχείρησης του οποίου υπογράφουν οι παραγωγοί στις Σέρρες συμβάσεις για καλλιέργεια ηλίανθου τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι πολλοί παραγωγοί βρίσκουν φέτος «ελκυστική» την καλλιέργεια ηλίανθου γιατί έχει χαμηλές εισροές. Σε αντίθεση με τις ανταγωνιστικές καλλιέργειες βαμβακιού και καλαμποκιού που έχουν υψηλές εισροές. Επίσης το βαμβάκι έχει πολύ χαμηλές τιμές που είναι αποτρεπτικές για τους παραγωγούς. Από την άλλη υπάρχει προβληματισμός για το καλαμπόκι λόγω της ευλογιάς που έχει σαν αποτέλεσμα σημαντική μείωση ζωικού κεφαλαίου και της ζήτησης. Υπάρχει και το θετικό ότι τα υβρίδια ηλίανθου είναι μικρού βιολογικού κύκλου. Οι σπορές γίνονται από τα μέσα Μαρτίου έως και τα τέλη Απριλίου, ενώ η συγκομιδή ξεκινάει από τα μέσα Αυγούστου και ολοκληρώνεται στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Όπως τόνισε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΦ) και παραγωγός κ. Στέργιος Λίτος, «για ακόμη μια χρονιά αν και είμαστε λίγες ημέρες πριν ξεκινήσουν οι σπορές στον ηλίανθο ακόμη δεν έχει προχωρήσει η κυβέρνηση σε κάποια υπογραφή για τη νέα κατανομή βιοντίζελ. Ο Σταύρος Παπασταύρου ανέλαβε Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον Μάρτιο του 2025, διαδεχόμενος τον Θόδωρο Σκυλακάκη. Ήταν να υπογράψει την σχετική απόφαση ο Σκυλακάκης αλλά έφυγε από το υπουργείο και τελικά μέχρι σήμερα δεν την έχει υπογράψει ο Παπασταύρου. Από την πλευρά του ο υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, για ακόμη μια φορά λέει ψέμματα στους αγρότες. Είχε δηλώσει ότι η σχετική απόφαση θα υπογραφεί αλλά αυτό τελικά δεν έγινε. Οι τιμές στα συμβόλαια που ανακοινώθηκαν φέτος είναι στα 40 λεπτά. Για να αυξηθούν οι τιμές θα πρέπει να ανακοινωθεί η κατανομή βιοντίζελ για να γνωρίζουμε τις ποσότητες που θα πουλήσουμε. Η κατάσταση είναι τραγική για έναν ολόκληρο κλάδο». 

Το σόργο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σιτηρά παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας την πέμπτη θέση μετά το σιτάρι, το ρύζι, τον αραβόσιτο και το κριθάρι. Πρόκειται για καλλιέργεια με εξαιρετική προσαρμοστικότητα, ικανή να αναπτύσσεται ακόμη και σε περιοχές όπου άλλες καλλιέργειες δυσκολεύονται ή αποτυγχάνουν. Η ανθεκτικότητά του στην ξηρασία, η δυνατότητα αξιοποίησης εδαφών χαμηλής γονιμότητας ή ακόμη και αλατούχων εδαφών, καθώς και οι πολλαπλές του χρήσεις, φέρνουν την καλλιέργεια στο προσκήνιο ως επιλογή για τον Έλληνα παραγωγό.

Ένα φυτό με αντοχές και ευελιξία

Το σόργο (Sorghum bicolor L. Moench) είναι εαρινό, μονοετές φυτό με υψηλή φωτοσυνθετική ικανότητα (C4). Διαθέτει ιδιαίτερα ανεπτυγμένο ριζικό σύστημα, το οποίο του επιτρέπει να αξιοποιεί θρεπτικά στοιχεία ακόμη και από φτωχά εδάφη. Μπορεί να καλλιεργηθεί σε ευρύ φάσμα εδαφών, από ελαφρά έως βαριά, με pH από 5 έως 8,5, ενώ παρουσιάζει αξιοσημείωτη αντοχή στην ξηρασία. Ο βιολογικός του κύκλος κυμαίνεται από 90 έως 140 ημέρες, ανάλογα με το γενετικό υλικό και τις συνθήκες καλλιέργειας. Η αναπαραγωγή γίνεται μέσω σπόρου, ο οποίος παράγεται στην ταξιανθία (φόβη). Σήμερα έχουν αναπτυχθεί διαφορετικοί τύποι σόργου, με εξειδικευμένες χρήσεις που καλύπτουν τη διατροφή ανθρώπου και ζώων, αλλά και την παραγωγή βιοκαυσίμων.

Καρποδοτικό σόργο: Παραγωγή σπόρου και ενεργειακή αξιοποίηση

Το καρποδοτικό σόργο καλλιεργείται για την παραγωγή καρπού. Σε διεθνές επίπεδο αξιοποιείται τόσο για διατροφή όσο και για παραγωγή βιοαιθανόλης από το άμυλο του σπόρου. Ο καρπός του αποδίδει παρόμοιες ποσότητες βιοαιθανόλης με τον αραβόσιτο, ενώ υπερτερεί σε πυκνότητα. Οι αποστάσεις σποράς διαμορφώνονται στα 75 εκατ. μεταξύ των γραμμών και 15 εκατ. επί της γραμμής, με απαιτούμενη ποσότητα σπόρου 0,5–1,5 κιλά/στρέμμα. Οι ανάγκες σε λίπανση και άρδευση είναι μειωμένες σε σύγκριση με τον αραβόσιτο κατά 30–35% και 25–30% αντίστοιχα. Οι αποδόσεις βελτιωμένων υβριδίων μπορούν να φτάσουν στη χώρα μας τα 1.000–1.100 κιλά σπόρου ανά στρέμμα, ενώ η παραγωγή στελεχών μπορεί να ανέλθει περίπου στα 400 κιλά/στρέμμα, με δυνατότητα αξιοποίησης στην κτηνοτροφία ή ως πρώτη ύλη για βιομάζα.

Γλυκό σόργο: Ζυμώσιμα ζάχαρα και βιοενέργεια

Το γλυκό σόργο ξεχωρίζει για την υψηλή παραγωγή βιομάζας και τη μεγάλη περιεκτικότητα των στελεχών του σε διαλυτά ζάχαρα, η οποία κυμαίνεται από 9% έως 13% επί νωπού βάρους. Τα φυτά μπορούν να φτάσουν σε ύψος έως και 5 μέτρα. Οι απαιτήσεις σε νερό για υψηλές αποδόσεις κυμαίνονται στα 400–550 κυβικά μέτρα, ενώ η λίπανση ανέρχεται σε 10–16 μονάδες αζώτου, 6–10 φωσφόρου και 6–10 καλίου ανά στρέμμα. 
Αποδόσεις 5–10 τόνων χλωρής βιομάζας ανά στρέμμα έχουν καταγραφεί, με παραγωγή ζάχαρης 850–900 κιλά/στρέμμα, που μπορεί να αποδώσει έως και 450–500 λίτρα βιοαιθανόλης ανά στρέμμα. Επιπλέον, η πλήρης αξιοποίηση των στελεχών για βιοαιθανόλη δεύτερης γενιάς μπορεί να προσθέσει 200–250 λίτρα/στρέμμα. Ωστόσο, απαιτείται σωστός προγραμματισμός στη συγκομιδή, καθώς η καθυστέρηση στην επεξεργασία μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ζαχάρων λόγω ζύμωσης.

Χορτοδοτικό σόργο: Λύση για ζωοτροφή με χαμηλότερες εισροές

Το χορτοδοτικό σόργο και τα υβρίδιά του χρησιμοποιούνται για ενσίρωμα, χλωρή νομή ή σανό. Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να επιτευχθεί παραγωγή αντίστοιχη με εκείνη του αραβοσίτου χρησιμοποιώντας έως και 30% λιγότερο νερό. Οι αποδόσεις κυμαίνονται από 2,5 έως 6 τόνους ανά στρέμμα, ανάλογα με την ποικιλία και την καλλιεργητική τεχνική. Η λίπανση κυμαίνεται περίπου στις 6 μονάδες αζώτου, 4 φωσφόρου και 6 καλίου ανά στρέμμα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διαχείριση της καλλιέργειας, καθώς σε νεαρά φυτά ή σε συνθήκες καταπόνησης μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα γλυκοζιδίου που απελευθερώνει πρωσικό οξύ μετά την κατανάλωση. Η ενσίρωση μειώνει σημαντικά τα επίπεδα αυτά.

Σόργο υψηλής βιομάζας: Συνεχής ανάπτυξη και ενεργειακή αξιοποίηση

Ο τύπος υψηλής βιομάζας χαρακτηρίζεται από φωτοπεριοδική ευαισθησία, με αποτέλεσμα τα φυτά να παραμένουν σε βλαστικό στάδιο χωρίς ανάπτυξη ταξιανθίας. Η ανάπτυξη μπορεί να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, επιτυγχάνοντας αποδόσεις τουλάχιστον 3–4 τόνων ξηρής βιομάζας ανά στρέμμα. Προορίζεται κυρίως για ενσίρωμα και παραγωγή βιοαερίου ή βιοαιθανόλης δεύτερης γενιάς, ενώ η συγκομιδή προσαρμόζεται στις ανάγκες αξιοποίησης της βιομάζας.

Μία επιλογή με πρακτικό ενδιαφέρον για τον παραγωγό

Αξιολογήσεις ποικιλιών και υβριδίων στη χώρα μας έχουν καταγράψει αποδόσεις 7–12 τόνων χλωρής βιομάζας και 8–14% διαλυτά ζάχαρα για το γλυκό σόργο, καθώς και 3,7–6 τόνους/στρέμμα για χορτοδοτικούς τύπους, ανάλογα με το γενετικό υλικό. Με βάση τα παραπάνω, το σόργο μπορεί να εξεταστεί ως καλλιεργητική επιλογή, ανάλογα με τον στόχο της εκμετάλλευσης. Οι διαφορετικοί τύποι του επιτρέπουν αξιοποίηση για σπόρο, ενσίρωμα ή παραγωγή βιομάζας, προσφέροντας ευελιξία στη διαχείριση και στον προσανατολισμό της παραγωγής.

Πηγή: Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 5/2012. «Το Σόργο, μία υποσχόμενη καλλιέργεια πολλαπλών χρήσεων», Βλάχος Ε.Χ., Μαριόλης Ν. και Σκαράκης Ν.Γ., σελ. 58–62.

Ο ηλίανθος συγκαταλέγεται στις βασικές επιλογές των ενεργειακών φυτών στη χώρα μας. Η εγκατάσταση της καλλιέργειας, από την προετοιμασία του εδάφους έως τη σπορά και το φύτρωμα, αποτελεί καθοριστικό στάδιο για τη στρεμματική απόδοση και την ποιότητα του σπόρου. Οι καλλιεργητικές παρεμβάσεις σε αυτά τα πρώτα βήματα διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα στο χωράφι.

Η σημασία της αμειψισποράς

Η ένταξη του ηλίανθου σε κύκλο αμειψισποράς διάρκειας τουλάχιστον τριών έως τεσσάρων ετών θεωρείται απαραίτητη, κυρίως λόγω της εμμονής σοβαρών ασθενειών στο έδαφος. Όταν ο κύκλος αυτός μειώνεται ή εφαρμόζεται μονοκαλλιέργεια για περισσότερα από δύο έτη, παρατηρείται μείωση της απόδοσης. Έχει διαπιστωθεί σε συνθήκες αγρού ότι η μείωση της αμειψισποράς από 4–5 έτη σε 3 ή λιγότερα οδηγεί σε απώλεια κατά μέσο όρο 37 κιλών ανά στρέμμα. Παράλληλα, δεν καταγράφονται σημαντικές διαφορές όταν η προηγούμενη καλλιέργεια είναι σιτάρι, καλαμπόκι ή ζαχαρότευτλο, ενώ η σόγια συνδέεται με μείωση της απόδοσης περίπου 40 κιλών ανά στρέμμα. Η επιλογή της σωστής προηγούμενης καλλιέργειας μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά στην παραγωγικότητα του ηλίανθου, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εναλλαγή με σιτηρά ή αραβόσιτο.

Διαχείριση υπολειμμάτων και αποφυγή συμπίεσης

Η εγκατάσταση της καλλιέργειας ξεκινά ουσιαστικά από την προηγούμενη χρονιά. Η καταστροφή και το παράχωμα των φυτικών υπολειμμάτων είναι κρίσιμη, καθώς αποτελούν εστία μόλυνσης για ασθένειες όπως Φόμοψη, Αλτερνάρια και Σεπτορίαση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις καλλιεργητικές εργασίες που γίνονται με γεωργικά μηχανήματα. Η δημιουργία αδιαπέραστου στρώματος εδάφους σε βάθος 15–20 εκατοστών, λόγω συχνής ή άκαιρης διέλευσης, περιορίζει την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Παρότι ο ηλίανθος χαρακτηρίζεται από βαθιά πασσαλώδη ρίζα που μπορεί να φτάσει έως και τα δύο μέτρα, η διεισδυτική της ικανότητα μειώνεται όταν συναντήσει συμπιεσμένο έδαφος, με αποτέλεσμα αλλοίωση του φυσιολογικού της σχήματος και τελικά μικρότερη ανάπτυξη.

Βαθύ όργωμα και διαχείριση υγρασίας

Ο ηλίανθος αντέχει στην ξηρασία, ωστόσο είναι απαιτητικός σε νερό. Για την καλύτερη αξιοποίηση της εδαφικής υγρασίας προτείνεται βαθύ όργωμα, καθώς συμβάλλει στη συσσώρευση του νερού στο έδαφος. Έχει διαπιστωθεί ότι χωράφια που οργώθηκαν την άνοιξη απέδωσαν κατά μέσο όρο 27 κιλά ανά στρέμμα λιγότερο σε σύγκριση με εκείνα που οργώθηκαν το φθινόπωρο. Η τελική προετοιμασία της σποροκλίνης πρέπει να γίνεται με τρόπο που να διατηρείται η υγρασία και να αποφεύγεται η συμπίεση, εξασφαλίζοντας ομοιόμορφο και γρήγορο φύτρωμα.

Χρόνος και τεχνικά χαρακτηριστικά σποράς

Η σπορά μπορεί να ξεκινήσει όταν η θερμοκρασία του εδάφους σταθεροποιηθεί στους 8°C, παρότι το φύτρωμα μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες. Σε θερμοκρασία εδάφους 8–12°C, το φύτρωμα ολοκληρώνεται σε 14–16 ημέρες. Έχει παρατηρηθεί ότι οι πρώιμες σπορές μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερες αποδόσεις και μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε έλαιο, καθώς επιμηκύνεται ο βιολογικός κύκλος του φυτού, αξιοποιείται μεγαλύτερη ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας και αποφεύγονται υψηλές θερμοκρασίες κατά την άνθηση. 

Οι αποστάσεις σποράς προτείνονται στα 75 εκατοστά μεταξύ των γραμμών. Επί της γραμμής, για γόνιμα και ποτιστικά χωράφια συνιστώνται αποστάσεις 21–23 εκατοστά, ενώ για φτωχά ή ξηρικά χωράφια 25–28 εκατοστά. Η υπερβολική πυκνότητα αυξάνει την ευαισθησία σε ασθένειες, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με έλλειψη νερού. Το βάθος σποράς δεν πρέπει να είναι μικρότερο από 3 εκατοστά, συνήθως κυμαίνεται στα 3–5 εκατοστά, καθώς η ρηχή σπορά οδηγεί σε ασθενέστερο ριζικό σύστημα και λιγότερα φύλλα.

Το σκάλισμα που συχνά παραλείπεται

Μετά το φύτρωμα, στο στάδιο των 6–10 φύλλων, το σκάλισμα μεταξύ των γραμμών μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αύξηση της απόδοσης. Παρότι η πρακτική αυτή συχνά παραμελείται λόγω χρήσης μεταφυτρωτικών ζιζανιοκτόνων, έχει διαπιστωθεί ότι ένα έως δύο σκαλίσματα μπορούν να αυξήσουν την απόδοση κατά μέσο όρο 19 κιλά ανά στρέμμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση μπορεί να φτάσει έως και 46 κιλά ανά στρέμμα.

Το κέρδος κρίνεται στις λεπτομέρειες

Η εγκατάσταση της καλλιέργειας του ηλίανθου θέτει τις βάσεις για την πορεία της στο χωράφι. Οι επιλογές που γίνονται στα πρώτα στάδια επηρεάζουν την εξέλιξη και το τελικό αποτέλεσμα. Η προσεκτική προετοιμασία και η σωστή σπορά αποτελούν ουσιαστικά βήματα για μια καλλιέργεια με σταθερή προοπτική.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2016 «Ηλίανθος – Προετοιμασία εδάφους και σπορά», Α. Αναστασιάδης, σελ. 50–51

Μέσα στον Φεβρουάριο οι παραγωγοί βιομηχανικής ντομάτας ενημερώνουν τους συνεταιρισμούς και τις βιομηχανίες ντοματοπολτού για τις προθέσεις καλλιέργειας και στην συνέχεια η μεταποίηση τους καθορίζει τις ημερομηνίες σποράς του προϊόντος.

Πάντως οι μεσοσταθμικές τιμές φέτος που ανακοίνωσαν οι βιομηχανίες είναι μειωμένες σε σχέση με τις περσινές. Αυτό οφείλεται σε υψηλά επίπεδα των αποθεμάτων και τις πιέσεις τις οποίες δέχεται η τιμή του ντοματοπολτού. Επίσης οι Κινέζοι πουλάνε σε χαμηλές τιμές εξαγωγής τον τοματοπολτό (774 ευρώ/τόνο για χύμα FOB) κυρίως λόγω των μεγάλων αποθεμάτων. 

Την περσινή σεζόν φυτεύτηκαν στην χώρα μας γύρω στα 50.000 στρέμματα με βιομηχανική ντομάτα, από τα οποία το 70% στην κεντρική Ελλάδα το 35% στην Πελοπόννησο και το υπόλοιπο σε Μακεδονία και Θράκη.

Σύμφωνα με τo Παγκόσμιο Συμβούλιο Βιομηχανικής Ντομάτας, το σύνολο της ελληνικής παραγωγής για το 2025 ανήλθε στους 515.000 τόνους.

Όσον αφορά την παγκόσμια παραγωγή για το 2025 κυμάνθηκε λίγο κάτω από 40,3 εκατομμύρια τόνους.

Ο κ. Χρήστος Σουλιώτης, πρόεδρος της ΘΕΣΤΟ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η καλλιέργεια της βιομηχανικής ντομάτας είναι λύση ανάγκης για τους παραγωγούς. Συνεχίζουν να καλλιεργούν γιατί τα άλλα προϊόντα (όπως το βαμβάκι) έχουν πολύ χαμηλές τιμές. Το ρίσκο όμως είναι μεγάλο πια και υπάρχει μεγάλη αναστάτωση από τους παραγωγούς. Τα δύο τελευταία χρόνια οι τιμές έχουν μειωθεί κατά 25 ευρώ το τόνο. Οι τιμές που ανακοίνωσαν φέτος οι βιομηχανίες ντοματοπολτού είναι μειωμένες μεσοσταθμικά κατά 10 - 15 ευρώ ο τόνος. Με αυτή την εικόνα της αγοράς προβλέπω ότι φέτος δεν θα έχουμε μείωση των στρεμμάτων καλλιέργειας αλλά αν συνεχιστεί η πτώση τιμών δεν ξέρω τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Πέρσι είχαμε καλές αποδόσεις και υπήρξαν ποσότητες. Οι παραγωγοί ελπίζουν και φέτος να βοηθήσουν οι καιρικές συνθήκες και να έχουμε και φέτος καλά κιλά. Οι σπορές στην κεντρική Ελλάδα θα ξεκινήσουν από τις αρχές Απριλίου. 

Διαβάστε τον τιμοκατάλογο του Νομικού

Διαβάστε τον τιμοκατάλογο της Damavand

Από την πλευρά του ο κ. Δημήτρης Προσμίτης, παραγωγός από την Λάρισα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι τα αυξημένα αποθέματα είχαν σαν αποτέλεσμα να έχουμε φέτος μείωση των τιμών στην βιομηχανινή ντομάτα μεσοσταθμικά ανά κατηγορία κατά 15 έως 20 ευρώ.
Ωστόσο με μια απόδοση πάνω από 10 τόνους το στρέμμα ακόμη και αυτές οι τιμές μπορούν να δώσουν εισόδημα στον παραγωγό. Αυτό βέβαια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που θα έχουμε την περίοδο της καλλιέργειας.
Οι σπορές στην κεντρική Ελλάδα γίνονται σταδιακά και ξεκινούν από την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου και μπορούν να φτάσουν έως και τα τέλη Μαΐου. Ο κύκλος καλλιέργειας είναι από 105 έως 125 ημέρες. Βέβαια οι βιομηχανίες καθορίζουν στους παραγωγούς τις ποικιλίες και τον χρόνο φύτευσης. Θέλουν να γίνει μια σταδιακή συγκομιδή χωρίς το προϊόν να έχει ποιοτικά προβλήματα. 

Ο Χρήστος Βαλιανάτος, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «ΕΥΦΟΡΗ ΓΗ» στην Ηλεία, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι ανακοινώθηκαν οι τιμές παραγωγού από τις βιομηχανίες ντοματοπολτού. Η Μινέρβα έδωσε μεσοσταθμική τιμή στα 106 ευρώ τον τόνο (5 Brix) και η Κύκνος στα 100 - 112 ευρώ τον τόνο. Οι τιμές είναι σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις περσινές. Από την ερχόμενη εβδομάδα θα ξεκινήσουν οι υπογραφές των συμβολαίων μεταξύ των παραγωγών και των βιομηχανιών. Οι σπορές αναμένεται να ξεκινήσουν από τις αρχές Μαρτίου αν βέβαια το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες και σταματήσουν οι βροχοπτώσεις. 

Οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ ευνοϊκές φέτος για τις σπορές της ελαιοκράμβης που ολοκληρώνονται αυτές τις ημέρες.

Επίσης οι χαμηλές τιμές στα βαμβάκια και τα σιτάρια οδήγησαν πολλούς παραγωγούς να στραφούν στην ελαιοκράμβη, που δίνει τιμές συμβολαίων γύρω στα 40 λεπτά.

Πάντως πέρσι όσοι ασχολήθηκαν με την ελαιοκράμβη οι καλές στρεµµατικές αποδόσεις (μέση απόδοση 350 κιλά το στρέμμα) τους έδωσαν κάποιο εισόδημα. 

Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο κ. Θανάσης Κούντριας, γεωπόνος και μέτοχος της Αγρομηχανικής Βόλου, φέτος ήταν μια χρονιά που μπήκαν πολλά στρέμματα στην καλλιέργεια ελαιοκράμβης και σε αυτό βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες την εποχή της σποράς.

Πέρσι δεν είχαμε πολλά στρέμματα στην χώρα μας με ελαιοκράμβη με αποτέλεσμα φέτος λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος να αιφνιδιαστούν οι εταιρείες και να υπάρχει έλλειψη σπόρων.

Οι σπορές της ελαιοκράμβης στην χώρα μας έχουν πάει πίσω λόγω της κλιματικής αλλαγής και του ήπιου χειμώνα. Στην Θεσσαλία γίνονται από μέσα Οκτωβρίου μέχρι μέσα Νοεμβρίου. Στη βόρεια Ελλάδα γίνονται νωρίτερα λόγω του ψύχους. Η ελαιοκράμβη αντέχει μέχρι τους -15 βαθμούς Κελσίου, αρκεί το φυτό να φτάσει στο στάδιο της ροζέτας (6-8 φύλλα) και να αναπτύξει το ριζικό σύστημα που είναι απαραίτητα για την διαχείμαση του φυτού.

Η βασική λίπανση γίνεται όπως και στα σιτάρια κατά την σπορά της καλλιέργειες και προσβλέπει στην προσθήκη στο έδαφος των απαραίτητων για τα πρώτα στάδια θρεπτικών στοιχείων. Για αυτό πρέπει να είναι πλούσιο σε άζωτο, φώσφορο, κάλιο, μαγνήσιο και ιχνοστοιχεία, ώστε να στηρίξει το φυτό επαρκώς από τα πρώτα στάδια ανάπτυξής του.

Οι βροχές του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου έχουν βοηθήσει την καλλιέργεια και όσοι έκαναν σπορές τον Οκτώβριο βλέπουμε να έχουν μια καλή εικόνα ανάπτυξης των φυτών.

Μια καλή απόδοση στην ελαιοκράμβη μπορεί να φτάσει ακόμη και 500 κιλά το στρέμμα, ενώ μια μέση απόδοση κυμαίνεται από 300 έως 350 κιλά.

Αυτό που θέλει η ελαιοκράμβη είναι μια καλή κατεργασία του εδάφους πριν την σπορά για να γίνει το χωράφι άμμος και βάζουμε 300 γραμμάρια σπόρων ανά στρέμμα. Για αυτό θέλουμε βροχή πριν και μετά την σπορά και από εδώ και πέρα χαμηλές θερμοκρασίες.

Ο κ. Βασίλης Ευσταθόπουλος, έμπειρος παραγωγός ελαιοκράμβης από την περιοχή της Δράμας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ ευνοϊκές για την καλλιέργεια ελαιοκράμβης. Πέρσι οι τιμές παραγωγού κυμάνθηκαν µεταξύ 40 - 42 λεπτών το κιλό, ενώ οι μέσες αποδόσεις ήταν γύρω στα 350 κιλά το στρέμμα.

Γενικά η ελαιοκράμβη είναι μια καλή εναλλακτική καλλιέργεια για τους αγρότες, γιατί δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις, παρά μόνο θέλει προσοχή στα φυτρώματα. Η τιμή που εισπράττουμε μέσω των συμβολαίων που συνάπτουμε με εταιρείες βιοντίζελ κυμαίνεται εδώ και χρόνια γύρω στα 40 λεπτά το κιλό αλλά θα έπρεπε να είναι σε υψηλότερα επίπεδα. Τα υβρίδια που κυκλοφορούν είναι παραγωγικά και έχει αποδειχθεί ότι η κλιµατική αλλαγή έχει βοηθήσει την καλλιέργεια.

Πάντως οι τιμές στα μαλακά και σκληρά σιτάρια όπως και στα βαμβάκια είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα και έχουν προβληματιστεί οι αγρότες. 

Η καλλιέργεια χρειάζεται μια καλή επεξεργασία του εδάφους πριν τις σπορές. Φέτος όμως αντί να κάνουμε τις εργασίες στο χωράφι τρέχαμε να λύσουμε τα προβλήματα με το ΟΣΔΕ και το ΑΤΑΚ. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος και τώρα οι συνεχόμενες βροχοπτώσεις μας εμποδίζουν να πάμε στα χωράφια.