Την κατάργηση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών επιχειρεί να επιλύσει νομοθετικά η κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο - όπως την κατηγορεί η αντιπολίτευση - να παρέχει τα απαραίτητα εχέγγυα για την ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων στην πράξη.
Το νομοσχέδιο επηρεάζει τις επιχειρήσεις, που απασχολούν γυναίκες αλλά και τις εργαζόμενες γενικότερα στον αγροτικό χώρο είτε με μόνιμη σχέση εργασίας είτε ως εποχιακά εργαζόμενες: π.χ. ως εργατικά χέρια στις δενδροκαλλιέργειες, στον αγροτουρισμό κ.ά. ή ακόμη κι αν κάνουν πρόσθετα εποχιακά μεροκάματα π.χ. στον τουρισμό.
Με αφορμή το νομοσχέδιο φάνηκε και η αδυναμία της πολιτείας να καλύψει ουσιαστικά τα κενά, διότι αγρότισσες, εποχιακά εργαζόμενες σε δενδροκαλλιέργειες, στον καπνό, στην τοποθέτηση φρούτων σε συσκευαστήρια ή γυναίκες, που έφυγαν ένα διάστημα από την αγορά εργασίας για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους κινδυνεύουν με συντάξεις πείνας και είναι απολύτως εξαρτημένες από τον σύζυγο, τα αδέλφια ή τα παιδιά τους.
Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΥΠ. ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Η Ευρωπαϊκή Οδηγία περί ίσης αμοιβής 970/2023 θεσπίστηκε πριν από τις εθνικές εκλογές του Μαΐου του 2023 και η κυβέρνηση προχωρά στην ενσωμάτωσή της τρία χρόνια αργότερα. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας επηρεάζει επιχειρήσεις και συνεταιρισμούς και οι περισσότερες ρυθμίσεις του αφορούν γενικά στο γυναικείο προσωπικό. Προβλέπει ότι οι εργοδότες θα υποχρεώνονται να διαθέτουν μισθολογικές δομές βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως δεξιότητες, εμπειρία, ευθύνες και συνθήκες εργασίας. Παράλληλα, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι θα έχουν δικαίωμα ενημέρωσης για την αρχική αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος μιας θέσης, ενώ απαγορεύεται πλέον στους εργοδότες να ζητούν πληροφορίες για το μισθολογικό ιστορικό των υποψηφίων.
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΦΥΛΟ
Παραμένουν, ωστόσο, ερωτήματα για το πώς θα εφαρμοστούν οι νέες διατάξεις σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις με εποχικό προσωπικό, όπως οι αγροτουριστικές μονάδες. Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα τον αγροτικό χώρο, όπου η εποχικότητα και η «μαύρη» ή υποαμειβόμενη εργασία παραμένουν πραγματικότητα.
ΚΕΡΑΜΕΩΣ: «Η ΕΞΙΣΩΣΗ ΜΙΣΘΩΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΗ»
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως σημείωσε ότι η εξίσωση μισθών δεν μπορεί να θεωρείται αυτόματη, καθώς οι αμοιβές εξαρτώνται από παράγοντες όπως η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι δεξιότητες.
Παράλληλα ανέφερε ότι έχουν ήδη υιοθετηθεί προτάσεις της ΓΣΕΕ, μεταξύ αυτών η δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής εργαζομένων σε διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών, ιδιαίτερα για όσους κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η ίδια υποστήριξε ότι ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5% την τελευταία επταετία, ενώ ο μέσος μισθός έχει φθάσει στα 1.532 ευρώ. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει κατά πόσο η αγοραστική δύναμη έχει πραγματικά βελτιωθεί, καθώς ο πληθωρισμός απορροφά σημαντικό μέρος των αυξήσεων.
ΕΝΙΣΧΥΕΤΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ
Η εισηγήτρια της πλειοψηφίας, Μαρία Συρεγγέλα, σημείωσε πως η γυναικεία ανεργία έχει μειωθεί κατά 38%, ενώ η γυναικεία απασχόληση έχει φτάσει στο ιστορικό ποσοστό του 62,9%. Υποστήριξε επίσης ότι το χάσμα των φύλων στη μισθωτή απασχόληση έχει μειωθεί κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες.
Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι το μισθολογικό χάσμα εξακολουθεί να υφίσταται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 2024 ο μέσος όρος μισθολογικού χάσματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 11,1%, ενώ στην Ελλάδα έφθανε το 13,4%.
Η κ. Συρεγγέλα υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους θα υποβάλλουν στοιχεία κάθε χρόνο, ενώ οι επιχειρήσεις από 100 έως 249 εργαζόμενους θα υποβάλλουν στοιχεία ανά τριετία. Πρόσθεσε ότι όταν εντοπίζονται αδικαιολόγητες μισθολογικές αποκλίσεις, προβλέπονται διορθωτικές παρεμβάσεις μέσα σε έξι μήνες.
Παράλληλα ανέφερε ότι σε περιπτώσεις παραβίασης της αρχής της ίσης αμοιβής προβλέπεται πλήρης αποζημίωση των εργαζομένων χωρίς ανώτατα όρια, ενώ ενισχύεται ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη και της Επιθεώρησης Εργασίας.
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΟΙ ΑΓΡΟΤΙΣΣΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ
Πέρα από τη νομική διάσταση, η συζήτηση στη Βουλή ανέδειξε μια άλλη πραγματικότητα: ότι το μισθολογικό χάσμα μετατρέπεται σταδιακά σε χάσμα επιβίωσης.
Οι γυναίκες, και ειδικά οι αγρότισσες, συχνά απομακρύνονται από την αγορά εργασίας για να μεγαλώσουν παιδιά ή να φροντίσουν ηλικιωμένους συγγενείς. Οι χαμηλές αμοιβές, η μερική απασχόληση και τα διαστήματα εκτός εργασίας οδηγούν τελικά σε μικρότερες ασφαλιστικές εισφορές και χαμηλότερες συντάξεις.
Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Καζιάνη, ανέφερε ότι τον Απρίλιο η ανεργία των γυναικών διαμορφώθηκε στο 13,9%, όταν των ανδρών ήταν 7,9%. Η ανισότητα αυτή, όπως είπε, μεγαλώνει με το πέρασμα του χρόνου και φτάνει στο 21,5% για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών.
Όπως σημείωσε, το μισθολογικό χάσμα μεταφέρεται και στη συνταξιοδότηση: «Γίνεται συνταξιοδοτικό χάσμα που απειλεί με οικονομική εξάρτηση και φτώχεια τις γυναίκες στην τρίτη ηλικία. Γιατί χαμηλότερες αμοιβές σημαίνουν τελικά χαμηλότερες συντάξεις.
ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΑΣΣΟΝΟΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, ο Γιώργος Γαβρήλος ανέφερε ότι οι συντάξεις των γυναικών είναι κατά 24% μικρότερες από εκείνες των ανδρών. Υποστήριξε επίσης ότι το 76,8% των εργαζομένων λαμβάνει έως 1.200 ευρώ μεικτά, ενώ όσοι εργάζονται με μερική απασχόληση αμείβονται με 569,84 ευρώ μεικτά. Σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ, τα χρήματα αυτά επαρκούν μόλις για 18 ημέρες ενός νοικοκυριού.
Από την πλευρά του ΚΚΕ, ο εισηγητής, Χρήστος Κατσώτης σημείωσε ότι το 30% των εργαζόμενων γυναικών εργάζεται με μερική απασχόληση, μία στις τέσσερις είναι χαμηλόμισθη και αμείβεται με λιγότερα από πέντε ευρώ την ώρα, ενώ το 63% των ανέργων πτυχιούχων στην Ελλάδα είναι γυναίκες.
Επιπλέον, το ζήτημα που έθεσαν βουλευτές και βουλεύτριες της ελάσσονος αντιπολίτευσης είναι κατά πόσο οι γυναίκες θα αισθανθούν ασφαλείς να καταγγείλουν μισθολογικές ανισότητες, χωρίς να φοβούνται ότι την επόμενη ημέρα θα βρεθούν αντιμέτωπες με την ανεργία.
