Χαλαζόπτωση στην Άρτα: Έντονα πλήγματα στα ακτινίδια, ανησυχία για την ποιότητα και τη διάθεση της παραγωγής

Το ηλιακό έγκαυμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φυσιολογικές διαταραχές των καρπών των εσπεριδοειδών σε περιοχές με θερμά και ξηρά καλοκαίρια. Δεν προκαλείται από παθογόνο αίτιο, αλλά από τον συνδυασμό έντονης ηλιακής ακτινοβολίας, υψηλών θερμοκρασιών και ανεπαρκούς υδατικής κατάστασης των δέντρων. Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις μεσογειακές καλλιέργειες, καθώς η κλιματική κρίση καθιστά τους καύσωνες συχνότερους και παρατεταμένους, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες συμπίπτουν με περιόδους ξηρασίας και περιορισμένης διαθεσιμότητας νερού.

Η ηλιακή ακτινοβολία είναι απαραίτητη για τη φωτοσύνθεση και την ανάπτυξη των καρπών. Όταν όμως υπερβαίνει την ικανότητα των φυτικών ιστών να απορροφήσουν ή να αποβάλουν την πλεονάζουσα ενέργεια, η επιφάνεια του καρπού υπερθερμαίνεται, προκαλώντας βλάβη στον φλοιό. Η θερμοκρασία της εκτεθειμένης επιφάνειάς του μπορεί να είναι υψηλότερη από τη θερμοκρασία του αέρα, καθώς ο καρπός διαθέτει λιγότερο αποτελεσματικούς μηχανισμούς ψύξης από τα φύλλα. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, οι επιφανειακές θερμοκρασίες των καρπών μπορούν να ξεπεράσουν τους 40°C, ενώ στα εσπεριδοειδή θερμοκρασίες καρπού 38–48°C, σε συνδυασμό με υψηλή ένταση ακτινοβολίας, οδηγούν στην εμφάνιση εγκαύματος.

Πώς δημιουργείται η βλάβη

Όπως εξηγεί ο κ. Ζιώγας, η έντονη ορατή και υπεριώδης ακτινοβολία, σε συνδυασμό με την αύξηση της θερμοκρασίας του καρπού, προκαλούν φωτοοξειδωτική και θερμική καταπόνηση στους ιστούς του φλοιού. Υπό αυτές τις συνθήκες παράγονται ενεργές μορφές οξυγόνου (ROS), ιδιαίτερα δραστικά μόρια που μπορούν να καταστρέψουν κυτταρικές μεμβράνες, πρωτεΐνες και λιπίδια. Η απώλεια της ακεραιότητας των μεμβρανών οδηγεί σε διαρροή ηλεκτρολυτών, αφυδάτωση των κυττάρων και, σε σοβαρές περιπτώσεις, νέκρωση.

Στους καρπούς των εσπεριδοειδών, η βλάβη συνδέεται επίσης με τη ρήξη ή καταστροφή των ελαιοφόρων αδένων του flavedo, δηλαδή του εξωτερικού έγχρωμου τμήματος του φλοιού. Η καταστροφή τους τραυματίζει τους ιστούς, αυξάνει την απώλεια νερού και επιταχύνει την υποβάθμιση της επιδερμίδας. Παράλληλα, διαταράσσονται τα φωτοσυνθετικά συστήματα του καρπού, μειώνεται η λειτουργικότητα των χρωστικών και περιορίζεται η προστασία των ιστών από την πλεονάζουσα ηλιακή ακτινοβολία.

Ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της καταπόνησης, το ηλιακό έγκαυμα δύναται να εμφανιστεί ως φωτοοξειδωτικός αποχρωματισμός, καστανός μεταχρωματισμός ή νέκρωση. Στην πρώτη περίπτωση παρατηρείται λεύκανση ή κιτρινωπός αποχρωματισμός του φλοιού. Σε εντονότερη καταπόνηση η περιοχή αποκτά χάλκινη, καστανή ή κιτρινοκάστανη απόχρωση, καθώς αποδομούνται η χλωροφύλλη και τα καροτενοειδή. Στη σοβαρότερη μορφή καταστρέφονται επιδερμικά και υποεπιδερμικά κύτταρα, δημιουργώντας ξηρή, σκούρα νεκρωτική κηλίδα.

Ποια είναι τα συμπτώματα στους καρπούς

Στα εσπεριδοειδή, τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως στην πλευρά του καρπού που δέχεται άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Αρχικά διακρίνεται περιορισμένη κιτρινωπή ή υπόλευκη περιοχή, που διαφέρει από το φυσιολογικό χρώμα του υπόλοιπου καρπού. Όπως αναφέρει ο ερευνητής, με την εξέλιξη της βλάβης η επιφάνεια γίνεται καστανή, δερματώδης ή ελαφρώς βυθισμένη και τελικά δύναται να νεκρωθεί, ενώ η ένταση των συμπτωμάτων κυμαίνεται από ήπιο αποχρωματισμό έως εκτεταμένες σκοτεινές νεκρωτικές κηλίδες.

Οι προσβεβλημένοι καρποί υποβαθμίζονται κυρίως ως προς την εξωτερική εμφάνιση και συχνά δεν μπορούν να διατεθούν ως νωπά προϊόντα υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, η ζημιά δεν είναι πάντοτε μόνο αισθητική. Η καταστροφή του φλοιού αυξάνει την απώλεια νερού, μπορεί να προκαλέσει σκλήρυνση ή αφυδάτωση των ιστών, να ευνοήσει τη δημιουργία ρωγμών και να αποτελέσει σημείο εισόδου για δευτερογενείς μολύνσεις. Επιπλέον, έχουν αναφερθεί μεταβολές στη συνεκτικότητα, την ξηρά ουσία, την περιεκτικότητα σε χυμό και την οξύτητα, με τελικό αποτέλεσμα τη μείωση της ποιότητας, της συντηρησιμότητας και της εμπορικής αξίας.

Αριστερά: Ηλιακό έγκαυμα σε καρπό μανταρινιάς ποικιλίας «Encore». Δεξιά: Καρποί της ίδιας ποικιλίας ψεκασμένοι με σκεύασμα πυριτίου - ασβεστίου για ηλιοπροστασία.

Πότε αυξάνεται ο κίνδυνος

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος παρατηρείται κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων υψηλής θερμοκρασίας, έντονης ηλιοφάνειας και χαμηλής σχετικής υγρασίας. Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η απότομη μετάβαση από σχετικά ήπιες ή συννεφιασμένες ημέρες σε συνθήκες καύσωνα, καθώς οι καρποί δεν προλαβαίνουν να προσαρμοστούν στη μεγάλη αύξηση της ακτινοβολίας και δύναται να εμφανίσουν γρήγορα φωτοοξειδωτικές βλάβες.

Ο κ.  Ζιώγας επισημαίνει ότι η υδατική καταπόνηση επιδεινώνει σημαντικά το πρόβλημα. Όταν το έδαφος δεν παρέχει αρκετό νερό, κλείνουν τα στόματια των φύλλων, μειώνεται η διαπνοή και περιορίζεται η φυσική ψύξη της κόμης. Τα εξασθενημένα ή χαμηλής ζωηρότητας δέντρα εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία, επειδή διαθέτουν αραιότερη βλάστηση και μικρότερη φυλλική επιφάνεια που σκιάζει τους καρπούς.

Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν επίσης οι καρποί στο εξωτερικό μέρος της κόμης, ιδιαίτερα όταν έχουν αποκαλυφθεί έπειτα από έντονο κλάδεμα, θραύση κλάδων ή μετακίνηση των βλαστών από ισχυρούς ανέμους. Η μεγαλύτερη ζημιά παρατηρείται συνήθως στη δυτική ή νοτιοδυτική πλευρά των δέντρων, όπου η ακτινοβολία είναι εντονότερη κατά τις απογευματινές ώρες, όταν η θερμοκρασία του αέρα και των φυτικών ιστών είναι ήδη υψηλή. Σύμφωνα με την επιστημονική βιβλιογραφία, οι καρποί με δυτικό προσανατολισμό παρουσιάζουν συχνότερα και σοβαρότερα συμπτώματα, ιδίως σε ξηρές περιόδους και σε σημεία της κόμης με περιορισμένη φυλλική κάλυψη.

Πρόληψη μέσα από τη διαχείριση του οπωρώνα

Κατά τον ερευνητή, η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του ηλιακού εγκαύματος είναι προληπτική. Επειδή η νέκρωση του ιστού του καρπού είναι μη αναστρέψιμη, βασικός στόχος είναι η διατήρηση χαμηλότερης θερμοκρασίας των καρπών και η αποφυγή της απότομης έκθεσής τους σε πλήρη ηλιοφάνεια.

Το κλάδεμα πρέπει να είναι ισορροπημένο, ώστε να διατηρεί επαρκή φυλλική κάλυψη των καρπών. Ένα πολύ αυστηρό θερινό κλάδεμα ή η απότομη αφαίρεση μεγάλων κλάδων μπορεί να εκθέσει καρπούς που είχαν αναπτυχθεί στη σκιά, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές μέσα σε λίγες ημέρες. Η διαμόρφωση της κόμης πρέπει να εξασφαλίζει επαρκή φωτισμό και αερισμό, χωρίς να αφήνει μεγάλο μέρος των καρπών ακάλυπτο.

Η άρδευση αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας και, κατά τις περιόδους υψηλού κινδύνου, πρέπει να αποφεύγονται η διακοπή της παροχής νερού και οι μεγάλες διακυμάνσεις της εδαφικής υγρασίας. Η επαρκής υδατική κατάσταση διατηρεί τη φυσιολογική διαπνοή και συμβάλλει στην ψύξη των φύλλων και της κόμης. Ωστόσο, η άρδευση πρέπει να εφαρμόζεται με βάση τις ανάγκες της καλλιέργειας και τα χαρακτηριστικά του εδάφους, καθώς η υπερβολική άρδευση ή η κακή στράγγιση δεν ευνοούν τη σωστή λειτουργία του ριζικού συστήματος.

Η διατήρηση της ζωηρότητας των δέντρων μέσω ισορροπημένης θρέψης, υγιούς ριζικού συστήματος και ορθής φυτοπροστασίας περιορίζει την ευαισθησία των καρπών. Αντίθετα, οι υπερβολικές αζωτούχες λιπάνσεις, που προκαλούν πολύ τρυφερή και ασταθή βλάστηση, πρέπει να αποφεύγονται. Στόχος είναι η ανάπτυξη λειτουργικής κόμης και όχι άναρχης βλάστησης.

Δίχτυα σκίασης, ανακλαστικά υλικά και άλλες παρεμβάσεις

Τα δίχτυα σκίασης δύναται να μειώσουν την προσπίπτουσα ακτινοβολία και τη θερμοκρασία των καρπών, ενώ συνήθως αυξάνουν τη σχετική υγρασία στην κόμη και βελτιώνουν την αποδοτικότητα χρήσης του νερού. Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από τον βαθμό σκίασης, τον τύπο του διχτυού, το σύστημα εγκατάστασης και την ποικιλία. Ωστόσο, η υπερβολική σκίαση δύναται να επηρεάσει αρνητικά τη φωτοσύνθεση, τον χρωματισμό και την ποιότητα των καρπών· επομένως, η επιλογή δεν μπορεί να είναι ενιαία για όλες τις περιοχές και τις ποικιλίες. Ακόμη και με δίχτυ, η διάχυτη ακτινοβολία δύναται να παραμένει αρκετή για την πρόκληση συμπτωμάτων, όπως έχει παρατηρηθεί και σε μανταρινιά ποικιλίας 'Ponkan'.

Η εφαρμογή ανακλαστικών σκευασμάτων, όπως φιλμ λεπτών ορυκτών σωματιδίων με βάση τον καολίνη, το πυρίτιο ή το ανθρακικό ασβέστιο, αποτελεί αποτελεσματική πρακτική. Τα υλικά αυτά σχηματίζουν λεπτή λευκή επίστρωση σε φύλλα και καρπούς, αυξάνουν την ανάκλαση της υπέρυθρης, της ορατής και μέρους της υπεριώδους ακτινοβολίας και περιορίζουν τη θερμική επιβάρυνση. Η δράση τους εξαρτάται από την ομοιομορφία κάλυψης, τον χρόνο εφαρμογής, τις επαναλήψεις μετά από βροχή ή έντονη ανάπτυξη των καρπών και τη συμβατότητα με την καλλιέργεια.

Χαρακτηριστικά, ο κ. Ζιώγας παραθέτει τα αποτελέσματα διετούς πειράματος σε γκρέιπφρουτ 'Rio Red', σύμφωνα με τα οποία τα ανακλαστικά σκευάσματα με βάση το ασβέστιο μείωσαν ελαφρά τη θερμοκρασία καρπών και φύλλων και περιόρισαν την εμφάνιση ηλιακού εγκαύματος κατά 4,9% το 2016 και 1,8% το 2017 σε σχέση με τους μάρτυρες. Αντίθετα, η εφαρμογή αντιδιαπνευστικού αύξησε τη θερμοκρασία των καρπών και τη συχνότητα εγκαύματος, καθώς η μείωση της διαπνοής δύναται να περιορίζει την ικανότητα ψύξης μέσω της εξάτμισης, αυξάνοντας τη θερμοκρασία των φυτικών ιστών. Στην ίδια έρευνα, οι εφαρμογές αντιδιαπνευστικού αύξησαν το ποσοστό ηλιοκαμένων καρπών κατά περίπου 6% το 2016 και 8% το 2017.

Η χρήση ανακλαστικών προϊόντων, όπως καολίνη, πυρίτιο και ανθρακικό ασβέστιο, πρέπει να γίνεται με εγκεκριμένα σκευάσματα, σύμφωνα με την ετικέτα και τις οδηγίες του γεωπόνου. Απαιτείται επίσης προσοχή στα πιθανά υπολείμματα στους καρπούς, που επηρεάζουν την εμπορική εμφάνιση, καθώς και στις επαναλαμβανόμενες εφαρμογές.

Ολοκληρωμένη στρατηγική προστασίας

Τα ηλιακά εγκαύματα στους καρπούς των εσπεριδοειδών δεν δύναται να προληφθούν με ένα μόνο μέτρο. Η αποτελεσματική προστασία βασίζεται στον συνδυασμό κατάλληλων καλλιεργητικών πρακτικών, επαρκούς άρδευσης και έγκαιρης εφαρμογής μέτρων πριν από την εμφάνιση ακραίων θερμοκρασιών. Μετά την εμφάνιση του εγκαύματος, οι επεμβάσεις δεν δύναται να αποκαταστήσουν τον νεκρωμένο φλοιό, αλλά μπορούν να περιορίσουν τη ζημιά και να προστατεύσουν τους υπόλοιπους καρπούς.

Καθώς οι συνθήκες του μεσογειακού καλοκαιριού γίνονται θερμότερες και πιο ακραίες, το ηλιακό έγκαυμα πρέπει να αποτελεί μέρος του ετήσιου σχεδιασμού της καλλιέργειας. Η έγκαιρη πρόληψη και ο συνδυασμός καλλιεργητικών και τεχνικών μέτρων μειώνουν σημαντικά τις απώλειες, διατηρώντας την ποιότητα και την εμπορική αξία της παραγωγής.

Η πρόσφατη κακοκαιρία που έπληξε περιοχές της Ημαθίας άφησε πίσω της σοβαρές ζημιές στις καλλιέργειες ντομάτας, λίγο πριν από την έναρξη της συγκομιδής. Οι παραγωγοί αναμένουν πλέον τις πρώτες αυτοψίες των κλιμακίων του ΕΛΓΑ, ώστε να κινηθούν οι διαδικασίες καταγραφής και δήλωσης των ζημιών.

Για τις επιπτώσεις της χαλαζόπτωσης στις καλλιέργειες ντομάτας, την αναμονή για τις πρώτες εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ, αλλά και τα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συλλόγου «Πιερίων» Ημαθίας και αντιπρόεδρο της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας, κ. Πέτρο Λεμόνη.

Χαλάζι στα Ριζώματα λίγο πριν από την έναρξη της συγκομιδής

Σύμφωνα με τον κ. Λεμόνη, η έντονη χαλαζόπτωση εκδηλώθηκε το βράδυ της Κυριακής, πλήττοντας κυρίως τα Ριζώματα και την ευρύτερη περιοχή. Πρόκειται για ορεινά χωριά, στα οποία η ντομάτα αποτελεί την κυριότερη καλλιέργεια.

Όπως εξηγεί, το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο δεν ήταν μόνο η ένταση του φαινομένου, αλλά κυρίως το στάδιο στο οποίο βρήκε την καλλιέργεια, καθώς οι παραγωγοί βρίσκονταν λίγο πριν από την έναρξη της συγκομιδής. «Το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου ξεκινά η συγκομιδή στα Ριζώματα. Μιλάμε σχεδόν για ολοκληρωτική καταστροφή», αναφέρει.

Παρότι η ένταση του χαλαζιού δεν ήταν ίδια σε όλες τις εκτάσεις, η εικόνα που μεταφέρεται από τις πληγείσες περιοχές είναι ιδιαίτερα δυσμενής. «Σε αρκετές περιοχές μιλούν για μεγάλη ζημιά, η οποία φτάνει από 80% έως και 100%», επισημαίνει.

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι η ένταση του χαλαζιού διαφοροποιήθηκε ακόμη και μεταξύ γειτονικών αγροτεμαχίων, ωστόσο σε αρκετές από τις εκτάσεις που επλήγησαν οι ζημιές είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες.

Αναμονή για τις πρώτες αυτοψίες – Βαρύ το κόστος για τους παραγωγούς

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου, υπήρχε ενημέρωση ότι κλιμάκιο του ΕΛΓΑ επρόκειτο να επισκεφθεί την περιοχή, χωρίς, κατά τον χρόνο της συνομιλίας, να έχει επιβεβαιωθεί εάν η αυτοψία είχε ήδη πραγματοποιηθεί. Η επίσκεψη αποτελεί το πρώτο βήμα για την αναγγελία και την υποβολή δηλώσεων ζημιάς από τους παραγωγούς.

Η ανάγκη να προχωρήσουν γρήγορα οι σχετικές διαδικασίες αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι παραγωγοί έχουν ήδη επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος του φετινού κόστους και βρίσκονταν πλέον στο κατώφλι της συγκομιδής. «Το κόστος παραγωγής έχει εκτιναχθεί. Έχουν αυξηθεί τα φάρμακα, τα λιπάσματα, η ενέργεια και τα καύσιμα», τονίζει ο κ. Λεμόνης.

Ακόμη και στις εκτάσεις όπου μπορεί να παραμείνει κάποια συγκομίσιμη ποσότητα, απαιτείται επιπλέον διαλογή της χτυπημένης παραγωγής, με αντίστοιχη αύξηση των εργατικών. Υπό αυτές τις συνθήκες, σύμφωνα με τον ίδιο, ορισμένοι παραγωγοί ενδέχεται να μην μπουν καν στη διαδικασία της συγκομιδής, εφόσον το κόστος των μεροκάματων υπερβαίνει το αναμενόμενο όφελος.

Την ίδια στιγμή, εκφράζει έντονο προβληματισμό για τις μεγάλες καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις, οι οποίες, όπως αναφέρει, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάσουν περίπου τον έναν χρόνο. Στο διάστημα αυτό, οι πληγέντες παραγωγοί παραμένουν χωρίς εισόδημα, ενώ καλούνται να εξασφαλίσουν εκ νέου τα απαιτούμενα κεφάλαια για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Αίτημα για αλλαγή του κανονισμού και κάλυψη στο 100% της ζημιάς

Με αφορμή τη νέα καταστροφή, ο κ. Λεμόνης επαναφέρει το πάγιο αίτημα των αγροτικών συλλόγων για αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ και πλήρη κάλυψη των ζημιών, ανεξάρτητα από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η καλλιέργεια. «Ζητάμε αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να καλύπτει το 100% της ζημιάς, σε όλα τα στάδια της καλλιέργειας και από όλους τους κινδύνους, τα καιρικά φαινόμενα και τις ασθένειες», υπογραμμίζει.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τις ζημιές που προκλήθηκαν την προηγούμενη χρονιά σε καλλιέργειες κερασιάς και ροδακινιάς. Σύμφωνα με τον ίδιο, παραγωγοί εξακολουθούν να περιμένουν αποζημιώσεις, ενώ στην περίπτωση των κερασιών ο παγετός έπληξε την καλλιέργεια στο προανθικό στάδιο, το οποίο δεν καλύπτεται από τον ισχύοντα κανονισμό, παρά το γεγονός ότι, όπως υποστηρίζει, σε ορισμένες περιπτώσεις η ζημιά έφτασε στο 100%.

Παράλληλα, ο κ. Λεμόνης εκφράζει τον προβληματισμό του για την υποστελέχωση του ΕΛΓΑ. Όπως αναφέρει, από την εμπειρία των παραγωγών, οι ελλείψεις προσωπικού και η πρόσληψη εποχικών υπαλλήλων μετά την εκδήλωση των ζημιών επιβαρύνουν τον χρόνο ολοκλήρωσης των εκτιμήσεων και, κατ’ επέκταση, την καταβολή των αποζημιώσεων.

Πίεση στο αγροτικό εισόδημα και προβληματισμός για το μέλλον

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου «Πιερίων» επισημαίνει ότι η πρόσφατη χαλαζόπτωση έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη δύσκολη συγκυρία για τον πρωτογενή τομέα, με το αυξημένο κόστος παραγωγής να συνδυάζεται με χαμηλές τιμές και αβεβαιότητα ως προς την εμπορική πορεία αρκετών προϊόντων.

Όπως αναφέρει, οι ζημιές στις καλλιέργειες ντομάτας έρχονται να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας στην περιοχή, καθώς οι παραγωγοί βιομηχανικής και επιτραπέζιας ροδακινιάς, αλλά και κερασιών, βρίσκονται επίσης αντιμέτωποι με σοβαρές δυσκολίες. Το γεγονός αυτό, όπως επισημαίνει, περιορίζει ακόμη περισσότερο το αγροτικό εισόδημα και εντείνει τον προβληματισμό για τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

«Πώς θα μπορέσουν να ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι και να συνεχίσουν να παράγουν και την επόμενη χρονιά;» διερωτάται.

Η συσσώρευση των προβλημάτων, σύμφωνα με τον κ. Λεμόνη, οδηγεί παραγωγούς στη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, ακόμη και στην εκρίζωση δέντρων, ενώ απομακρύνει τους νεότερους από τη γεωργική δραστηριότητα. «Όταν δεν βγαίνει ο παραγωγός, εγκαταλείπει τη γη. Οι νέοι δεν ασχολούνται πλέον με τα χωράφια και τα χωριά ερημώνουν», αναφέρει.

Πλέον, οι παραγωγοί αναμένουν την άμεση παρουσία των κλιμακίων του ΕΛΓΑ και την καταγραφή των ζημιών στις καλλιέργειες ντομάτας, ώστε να κινηθούν χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις οι διαδικασίες των δηλώσεων και των αποζημιώσεων.

Η έντονη χαλαζόπτωση που έπληξε το Αχλαδοχώρι του Δήμου Σιντικής στις Σέρρες άφησε πίσω της εκτεταμένες καταστροφές σε ένα μεγάλο εύρος καλλιεργειών, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές βρίσκονταν σε κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης.

Για την εικόνα που διαμορφώθηκε μετά την πρόσφατη κακοκαιρία, συνομιλήσαμε με τον παραγωγό και πρόεδρο της Δημοτικής Ενότητας Αχλαδοχωρίου, κ. Αβραάμ Τσαβλίδη, ο οποίος περιέγραψε την ένταση του φαινομένου, τις επιπτώσεις στις παραγωγές, αλλά και τους προβληματισμούς των παραγωγών σχετικά με τη διαδικασία των εκτιμήσεων και των αποζημιώσεω

Η σφοδρότητα της χαλαζόπτωσης άφησε εκτεταμένες ζημιές στον κάμπο

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Δημοτικής Ενότητας, η κακοκαιρία εκδηλώθηκε γύρω στις τρεις το μεσημέρι, ξεκίνησε με ισχυρούς ανέμους και ακολούθησε χαλαζόπτωση που διήρκεσε περίπου 40 λεπτά. Στα τελευταία 5 έως 7 λεπτά το χαλάζι συνοδεύτηκε από βροχόπτωση, ενώ μετά την παύση του φαινομένου η βροχή συνεχίστηκε για λίγο ακόμη. Όπως επισημαίνει, η μεγάλη διάρκεια της χαλαζόπτωσης, σε συνδυασμό με το μεγάλο μέγεθος του χαλαζιού, συνέβαλαν στην έκταση των ζημιών.

Όπως ανέφερε, οι ζημιές δεν περιορίστηκαν σε μεμονωμένα αγροτεμάχια, αλλά επεκτάθηκαν ουσιαστικά σε ολόκληρο τον κάμπο του Αχλαδοχωρίου, επηρεάζοντας καλλιέργειες πατάτας, κρεμμυδιού, καλαμποκιού, καρυδιάς, μηλιάς, καθώς και σιτηρών που βρίσκονταν ακόμη στο χωράφι. Όπως εξήγησε, επειδή πρόκειται για ορεινή περιοχή, ο αλωνισμός πραγματοποιείται αργότερα σε σχέση με άλλες περιοχές και έτσι αρκετές καλλιέργειες σιτηρών βρέθηκαν εκτεθειμένες στη χαλαζόπτωση.

«Συνήθως το χαλάζι οριοθετείται και πλήττει συγκεκριμένα σημεία. Τώρα μιλάμε για ολική καταστροφή σε όλο τον κάμπο», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι αρκετοί κάτοικοι με πολυετή εμπειρία στην αγροτική παραγωγή δήλωσαν πως δεν είχαν ξαναζήσει φαινόμενο αντίστοιχης έντασης και διάρκειας.

Σημαντικές επιπτώσεις στις καλλιέργειες και ανησυχία για την επόμενη χρονιά

Ο κ. Τσαβλίδης εξήγησε ότι η χαλαζόπτωση προκάλεσε σοβαρές ζημιές τόσο στις αροτραίες όσο και στις δενδρώδεις καλλιέργειες. Όπως ανέφερε, στις πατάτες, τα κρεμμύδια και τα καλαμπόκια καταστράφηκε το υπέργειο τμήμα των φυτών, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, δυσχεραίνει την περαιτέρω ανάπτυξή τους, καθώς περιορίζεται η δυνατότητα φωτοσύνθεσης και θρέψης των φυτών. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι πατάτες είχαν ήδη δεχθεί μικρή επίδραση από τον παγετό του Μαΐου, είχαν όμως επανέλθει, πριν ακολουθήσει η νέα καταστροφή από το χαλάζι.

Αντίστοιχα, στις καρυδιές και στις μηλιές σημειώθηκαν σημαντικές ζημιές, ενώ, όπως ανέφερε, στις καρυδιές χτυπήθηκε και το πράσινο περίβλημα του καρπού, το οποίο προστατεύει και συμβάλλει στη θρέψη του. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι αρκετές όψιμες δενδρώδεις καλλιέργειες είχαν ήδη πληγεί από τον παγετό του περασμένου Μαΐου, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί να βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με διαδοχικές ζημιές μέσα στην ίδια καλλιεργητική περίοδο.

Ο ίδιος εξέφρασε ακόμη την ανησυχία ότι οι επιπτώσεις ενδέχεται να μην περιοριστούν μόνο στη φετινή παραγωγή. Όπως επισήμανε, αυτή την περίοδο διαμορφώνονται οι οφθαλμοί που θα δώσουν την παραγωγή της επόμενης χρονιάς και, εφόσον έχουν επηρεαστεί από τη χαλαζόπτωση, υπάρχει πιθανότητα να υπάρξουν συνέπειες και στη μελλοντική παραγωγή. «Δεν είναι μόνο η φετινή παραγωγή. Αν έχουν επηρεαστεί οι οφθαλμοί που θα δώσουν παραγωγή του χρόνου, τότε το πρόβλημα μπορεί να συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά», ανέφερε.

Οι εκτιμήσεις των ζημιών και οι προβληματισμοί των παραγωγών

Αναφερόμενος στη διαδικασία που ακολουθείται μετά τη θεομηνία, ο πρόεδρος της Δημοτικής Ενότητας εξήγησε ότι προηγείται η οριοθέτηση της πληγείσας περιοχής και στη συνέχεια πραγματοποιούνται οι δηλώσεις ζημιάς από τους παραγωγούς, ενώ οι τελικές εξακριβώσεις πραγματοποιούνται κοντά στη συγκομιδή. Ωστόσο, υποστήριξε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι ζημιές είναι ήδη εμφανείς από τις πρώτες ημέρες μετά το φαινόμενο.

Παράλληλα, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τον χρόνο ολοκλήρωσης των διαδικασιών, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου η ίδια καλλιέργεια έχει πληγεί τόσο από παγετό όσο και από χαλάζι, υποστηρίζοντας ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες καθυστερήσεις στις εκτιμήσεις.

Επιπλέον, στάθηκε στο υψηλό κόστος παραγωγής, ειδικά για καλλιέργειες όπως η πατάτα και το κρεμμύδι, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, υπολογίζονται οι αποζημιώσεις. Όπως ανέφερε, οι παραγωγοί εκφράζουν επιφυλάξεις τόσο για τις αποδόσεις όσο και για τις τιμές που λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων, θεωρώντας ότι δεν αντανακλούν πάντοτε την πραγματική εικόνα των εκμεταλλεύσεών τους. Ακόμα, εξέφρασε την αγωνία του για τον χρόνο καταβολής των αποζημιώσεων, επισημαίνοντας ότι οι παραγωγοί καλούνται ήδη να καλύψουν σημαντικά έξοδα για την καλλιεργητική περίοδο.

«Από μια ζημιά κανείς δεν κερδίζει. Αυτό που θέλει ο παραγωγός είναι να πάρει τη σοδειά του και να τη διαθέσει στην αγορά. Η αποζημίωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει το εισόδημα που χάνεται», τόνισε.

Η νέα κακοκαιρία που έπληξε περιοχές του Δήμου Αμυνταίου άφησε πίσω της σημαντικές ζημιές σε καλλιέργειες και υποδομές. Εκεί όπου το φαινόμενο εκδηλώθηκε με τη μεγαλύτερη ένταση, οι επιπτώσεις ήταν ιδιαίτερα σοβαρές, ενώ αρκετές καλλιέργειες βρέθηκαν σε ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο της παραγωγικής περιόδου.

Για την εικόνα που διαμορφώθηκε μετά το πέρασμα της κακοκαιρίας, τις περιοχές που επλήγησαν, τις καλλιέργειες που υπέστησαν τις μεγαλύτερες ζημιές και τις πρώτες ενέργειες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, μίλησε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγροτοκτηνοτροφίας Βεγόρας (Α.Σ.Α.ΒΕ.), κ. Γεώργιος Γιαννιτσόπουλος.

Ακραία καιρικά φαινόμενα με ισχυρούς ανέμους, έντονη βροχόπτωση και χαλάζι

Όπως περιγράφει ο κ. Γιαννιτσόπουλος, η κακοκαιρία εκδηλώθηκε με ιδιαίτερη ένταση, καθώς στην περιοχή επικράτησαν ισχυροί άνεμοι, έντονη βροχόπτωση και χαλαζόπτωση. Πρόκειται για το δεύτερο διαδοχικό έντονο καιρικό φαινόμενο που πλήττει την περιοχή μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, εντείνοντας την ανησυχία των παραγωγών.

«Είχε πάρα πολύ αέρα, φοβερό νερό και χαλάζι», αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η ένταση του ανέμου ήταν τέτοια ώστε «να ξηλώνει στέγες», ενώ προκλήθηκαν και ζημιές σε υποδομές, όπως η κατάρρευση τμήματος τοιχίου σε γήπεδο 5x5.

Ο ίδιος διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η ένταση των φαινομένων δεν ήταν ίδια σε όλες τις περιοχές. «Εκεί που πέρασε είχε μεγάλη ζημιά, εκεί που δεν πέρασε δεν έκανε κακό», αναφέρει, εξηγώντας ότι ακόμη και μεταξύ γειτονικών εκμεταλλεύσεων η εικόνα μπορεί να διαφέρει σημαντικά.

Οι περιοχές και οι καλλιέργειες που επλήγησαν

Οι ζημιές καταγράφηκαν στον πρώην Δήμο Φιλώτα και γενικότερα στον Δήμο Αμυνταίου. Ειδικότερα, ο κ. Γιαννιτσόπουλος αναφέρει περιοχές όπως η Βεγόρα, το Αμύνταιο, ο Παντελεήμονας, η Μανιάκη και το Αντίγονο, επισημαίνοντας ότι συνολικά επηρεάστηκαν περίπου δέκα έως έντεκα χωριά, ανάλογα με τη διαδρομή που ακολούθησε το φαινόμενο.

Στις περιοχές αυτές, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Α.Σ.Α.ΒΕ., οι μεγαλύτερες ζημιές καταγράφηκαν στα αμπέλια, ενώ προβλήματα σημειώθηκαν και στις καλλιέργειες ροδάκινου και κερασιού.

«Η μεγαλύτερη ζημιά έγινε στα αμπέλια», τονίζει, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται κυρίως για την αμπελουργική ζώνη της περιοχής. Ζημιές υπέστησαν επίσης τα ροδάκινα, ενώ τα κεράσια επλήγησαν σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική περίοδο, καθώς βρίσκονται ήδη στη συγκομιδή.

Όπως επισημαίνει, μετά τη χαλαζόπτωση απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις καλλιέργειες, καθώς υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης ασθενειών. Για τον λόγο αυτό, έχουν ήδη δοθεί οδηγίες από τους γεωπόνους σχετικά με τις απαραίτητες επεμβάσεις προστασίας, ώστε να περιοριστούν οι δευτερογενείς επιπτώσεις στις πληγείσες καλλιέργειες.

Παράλληλα, έχει ήδη ξεκινήσει η πρώτη καταγραφή των ζημιών στις πληγείσες περιοχές, με τους γεωπόνους να βρίσκονται στα κτήματα ενημερώνοντας τους παραγωγούς για τις διαδικασίες που θα ακολουθήσουν. Όπως υπενθυμίζει ο κ. Γιαννιτσόπουλος, θα πρέπει να γίνουν οι σχετικές αναγγελίες ζημιών εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ώστε οι παραγωγοί να προχωρήσουν εμπρόθεσμα στις απαιτούμενες δηλώσεις. Παρά τις διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται από περιοχή σε περιοχή, όπου εκδηλώθηκε το φαινόμενο οι ζημιές χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα έντονες.

Η πρόσφατη κακοκαιρία που έπληξε περιοχές της Φθιώτιδας και προκάλεσε ζημιές σε καλλιέργειες επανέφερε στο προσκήνιο τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων στην αγροτική παραγωγή. Παρότι η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται γενικά θετική για τις καλλιέργειες της περιοχής, οι έντονες χαλαζοπτώσεις και οι ισχυροί άνεμοι που εκδηλώθηκαν σε συγκεκριμένες περιοχές άφησαν πίσω τους προβλήματα, η πραγματική έκταση των οποίων αναμένεται να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια μέσα από τις διαδικασίες εκτίμησης του ΕΛΓΑ.

Για να αποτυπωθεί η εικόνα που έχει διαμορφωθεί στις πληγείσες περιοχές, καθώς και οι πρώτες εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις στις καλλιέργειες, επικοινωνήσαμε με τον γεωπόνο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Λαμίας, κ. Γιώργο Μπούκα, ο οποίος μετέφερε την εικόνα που επικρατεί μετά το πέρασμα της κακοκαιρίας.

Οι περιοχές που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κακοκαιρίας

Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρθηκε από την περιοχή, η κακοκαιρία εκδηλώθηκε ως συνδυασμός χαλαζόπτωσης και ισχυρών ανέμων, με τα εντονότερα φαινόμενα να καταγράφονται κυρίως στα ορεινότερα τμήματα της Φθιώτιδας και όχι τόσο στον κάμπο και στις χαμηλότερες περιοχές της κοιλάδας. Ιδιαίτερα σημαντικές ζημιές αναφέρθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Μακρακώμης, προς Λιανοκλάδι και Λουτρά Υπάτης, όπου καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες επιπτώσεις από τη χαλαζόπτωση.

Αντίθετα, στην ευρύτερη περιοχή της Σπερχειάδας τα φαινόμενα ήταν αισθητά, ωστόσο η εικόνα φαίνεται να είναι συγκριτικά ηπιότερη. Παράλληλα, σε αρκετά σημεία όπου εκδηλώθηκαν τα φαινόμενα κυριαρχούν χορτολιβαδικές εκτάσεις, ενώ, όπως επισημάνθηκε, η επίπτωση στην κτηνοτροφία ήταν περιορισμένη, καθώς τα περισσότερα ζώα βρίσκονταν ήδη σε στεγασμένους χώρους.

Όπως επισημάνθηκε, «οι μεγάλες ζημιές έγιναν από το χαλάζι», ενώ η μορφολογία της περιοχής φαίνεται πως συνέβαλε στην ένταση των φαινομένων. Η κοιλάδα του Σπερχειού και οι δυτικότερες ζώνες λειτουργούν συχνά ως διάδρομος ισχυρών ανέμων, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να δημιουργούνται ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες για τις καλλιέργειες. «Όσο πηγαίνει πιο δυτικά ο άνεμος, γίνεται ο χαμός», ήταν η χαρακτηριστική περιγραφή που δόθηκε για την ένταση των ανέμων, με αναφορά στον τοπικό άνεμο που οι κάτοικοι της περιοχής γνωρίζουν ως Λίβα.

Ποιες καλλιέργειες επηρεάστηκαν 

Στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, κυριαρχούν καλλιέργειες μηδικής, κινόας, ενεργειακών φυτών, βαμβακιού, σιτηρών και καλαμποκιού. Παράλληλα, στις ζώνες γύρω από τα Λουτρά Υπάτης εντοπίζονται και δενδρώδεις καλλιέργειες, κυρίως φιστικιές, καρυδιές και ροδιές.

Όπως επισημάνθηκε, η έκταση της ζημιάς δεν συνδέεται απαραίτητα με το είδος της καλλιέργειας, αλλά σε μεγάλο βαθμό με το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρισκόταν τη στιγμή που εκδηλώθηκε το φαινόμενο. Για τον λόγο αυτό, η πραγματική εικόνα των επιπτώσεων αναμένεται να διαφοροποιείται σημαντικά από καλλιέργεια σε καλλιέργεια και από αγροτεμάχιο σε αγροτεμάχιο.

Η εικόνα στις δενδρώδεις καλλιέργειες φαίνεται μέχρι στιγμής πιο συγκρατημένη. Όπως ανέφερε ο συνομιλητής μας, κατά τις μετακινήσεις του στην περιοχή και από τις επαφές που είχε με παραγωγούς, δεν διαπιστώθηκαν εκτεταμένα φαινόμενα όπως σπασμένα κλαδιά ή μαζική καρπόπτωση στις φιστικιές της περιοχής της Υπάτης. «Δεν είδα κάτι το ιδιαίτερο» και «οι καλλιεργητικές φροντίδες συνεχίζονται κανονικά» ήταν η εικόνα που μεταφέρθηκε για τις συγκεκριμένες φυτείες.

Παράλληλα, οι ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν προβλήματα σε μικρές θερμοκηπιακές κατασκευές και πρόχειρες καλύψεις κηπευτικών. Όπως επισημάνθηκε, «αυτά τα μικρά θερμοκήπια τα έριξε κάτω ο αέρας», με τη ζημιά να αποδίδεται κυρίως στις ανεμοπιέσεις και όχι στο χαλάζι.

Η πραγματική έκταση των ζημιών θα φανεί τις επόμενες εβδομάδες

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που αναδείχθηκαν κατά τη συζήτηση αφορά το γεγονός ότι η πραγματική εικόνα των ζημιών δεν μπορεί να αποτυπωθεί πλήρως αμέσως μετά το φαινόμενο. Ήδη από την επόμενη ημέρα της κακοκαιρίας πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες αυτοψίες και καταγραφές, ενώ ακολουθεί η διαδικασία των αναγγελιών και των δηλώσεων ζημιάς από τους παραγωγούς, προκειμένου να ξεκινήσει η εκτίμηση των επιπτώσεων ανά περιοχή και καλλιέργεια.

Όπως εξηγήθηκε, σε πολλές καλλιέργειες οι συνέπειες της χαλαζόπτωσης εμφανίζονται αρκετές ημέρες αργότερα. Στο καλαμπόκι, για παράδειγμα, η επίδραση στη γονιμοποίηση και στην τελική ανάπτυξη του φυτού μπορεί να γίνει εμφανής μετά από 20 έως 25 ημέρες. «Με την πρώτη ματιά καταλαβαίνεις ότι κάτι συμβαίνει. Μετά όμως καταλαβαίνεις τι συνέπειες είχε», σημειώθηκε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τη σημασία των επαναλαμβανόμενων ελέγχων και της εξειδικευμένης εκτίμησης από τους γεωπόνους του ΕΛΓΑ.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πλήρης εικόνα της ζημιάς μπορεί να αποτυπωθεί ακόμη και λίγους μήνες αργότερα, κοντά στη συγκομιδή, όταν θα είναι πλέον σαφές κατά πόσο επηρεάστηκαν η ανάπτυξη και η παραγωγικότητα των φυτών.

Παράλληλα, τονίστηκε ότι η ένταση της ζημιάς δεν είναι ομοιόμορφη. Αναμένεται να υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις από αγροτεμάχιο σε αγροτεμάχιο, ακόμη και μέσα στην ίδια περιοχή, καθώς η χαλαζόπτωση είχε έντονα τοπικό χαρακτήρα.

Μια καλή καλλιεργητική χρονιά που σκιάζεται από το κόστος παραγωγής

Παρά την πρόσφατη θεομηνία, η γενικότερη εικόνα της φετινής χρονιάς χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα θετική από καλλιεργητικής άποψης. Οι καιρικές συνθήκες που προηγήθηκαν θεωρούνται ευνοϊκές για πολλές καλλιέργειες και, σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν από τον γεωπόνο, η χρονιά εξελίσσεται καλά. «Είναι πολύ καλή χρονιά για τις καλλιέργειες», ήταν η χαρακτηριστική εκτίμηση.

Την ίδια στιγμή, εκείνο που απασχολεί περισσότερο τους παραγωγούς δεν είναι μόνο οι καιρικοί κίνδυνοι αλλά και το αυξημένο κόστος παραγωγής. Το κόστος καυσίμων, η υψηλή τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για άρδευση και η λειτουργία των γεωτρήσεων και των ΤΟΕΒ εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά το αγροτικό εισόδημα. 

Όπως επισημάνθηκε, το χαλάζι αποτελεί ένα φαινόμενο που, παρότι μπορεί να προβλεφθεί σε γενικές γραμμές, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπιστεί στην πράξη. Μόνο σε ορισμένες ιδιαίτερα οργανωμένες καλλιέργειες, όπως συγκεκριμένοι αμπελώνες που διαθέτουν ειδικά συστήματα προστασίας, υπάρχουν δυνατότητες ουσιαστικής θωράκισης απέναντι σε τέτοιου είδους ακραία καιρικά γεγονότα.

Η τελική εικόνα των ζημιών στη Φθιώτιδα αναμένεται να διαμορφωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς θα ολοκληρώνονται οι δηλώσεις των παραγωγών και οι επιτόπιες εκτιμήσεις. Μέχρι τότε, παραγωγοί και υπηρεσίες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των καλλιεργειών, προκειμένου να αποτυπωθεί με ακρίβεια το πραγματικό αποτύπωμα της πρόσφατης κακοκαιρίας.

Έντονες βροχοπτώσεις, χαλαζόπτωση και ισχυροί άνεμοι έπληξαν τις προηγούμενες ημέρες την επαρχία Φαρσάλων, προκαλώντας ζημιές σε καλλιέργειες που βρίσκονται είτε στο κατώφλι της συγκομιδής είτε σε κρίσιμα στάδια ανάπτυξης. Προκειμένου να καταγράψουμε την πρώτη εικόνα από τις πληγείσες περιοχές, επικοινωνήσαμε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Επαρχίας Φαρσάλων «Ο ΕΝΙΠΕΑΣ», κ. Νικόλαο Γούσιο, ο οποίος μετέφερε τις εκτιμήσεις που υπάρχουν μέχρι στιγμής, αλλά και την ανησυχία που επικρατεί στους παραγωγούς.

Ζημιές σε πολλές περιοχές της επαρχίας, αλλά όχι με ενιαία εικόνα

Όπως εξήγησε ο κ. Γούσιος, είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα ως προς τη συνολική έκταση των ζημιών, καθώς οι δηλώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και τα συνεργεία εκτιμήσεων έχουν μόλις ξεκινήσει τους ελέγχους. Σύμφωνα με τον ίδιο, το φαινόμενο δεν προκάλεσε μια ενιαία και καθολική καταστροφή, αλλά λειτούργησε «σε φωλιές – φωλιές», με αποτέλεσμα να υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ακόμη και μεταξύ γειτονικών περιοχών.

Από τις πρώτες αναφορές, ιδιαίτερα επηρεασμένες εμφανίζονται οι περιοχές Ευύδριο, Πυργάκια, Ελληνικό και Ανωχώρι, ενώ ζημιές καταγράφονται και στα πιο ορεινά χωριά, όπως τα Δένδρα και το Ναρθάκι. Παρότι δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα, ο πρόεδρος του συνεταιρισμού εκτιμά ότι σημαντικός αριθμός παραγωγών έχει επηρεαστεί τόσο από τη χαλαζόπτωση όσο και από τη βροχόπτωση.

Σιτηρά, όσπρια, βαμβάκι και βιομηχανική ντομάτα στο επίκεντρο

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τις καλλιέργειες που βρίσκονταν πολύ κοντά στη συγκομιδή. Σύμφωνα με τον κ. Γούσιο, σοβαρά προβλήματα εντοπίζονται στα σιτηρά, στις φακές και στα ρεβίθια, δηλαδή σε καλλιέργειες που αυτή την περίοδο συγκομίζονται ή ετοιμάζονται να συγκομιστούν.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, υπάρχουν ήδη περιπτώσεις παραγωγών που «δεν θα συγκομίσουν φακή», ενώ αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και σε αγροτεμάχια με ρεβίθια που χτυπήθηκαν από το χαλάζι. Δύσκολη χαρακτηρίζεται και η κατάσταση στα σιτάρια, καθώς αρκετά χωράφια βρίσκονται σε οριακό σημείο, ενώ οι παραγωγοί παρακολουθούν με αγωνία την εξέλιξη των καιρικών συνθηκών.

Ζημιές καταγράφονται επίσης σε βαμβάκι και βιομηχανική ντομάτα. Αν και οι συγκεκριμένες καλλιέργειες δεν βρίσκονται ακόμη σε στάδιο συγκομιδής, οι επιπτώσεις προβληματίζουν ιδιαίτερα τους παραγωγούς. Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού σημειώνει ότι οι εκτιμητές θα καθορίσουν το ακριβές μέγεθος των απωλειών, ωστόσο υπάρχουν ήδη περιπτώσεις βαμβακοχώραφων που επλήγησαν έντονα από το χαλάζι.

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε και το γεγονός ότι κάθε καλλιέργεια βρισκόταν στο δικό της κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης. Στα σιτηρά και στα όσπρια η ζημιά ήρθε λίγο πριν τη συγκομιδή, ενώ σε βαμβάκι και βιομηχανική ντομάτα η παραγωγική διαδικασία συνεχίζεται, δημιουργώντας πρόσθετη αβεβαιότητα για την τελική απόδοση.

Η κακοκαιρία πάνω σε μια ήδη δύσκολη χρονιά

Όπως υπογραμμίζει ο κ. Γούσιος, οι ζημιές αυτές δεν έρχονται σε μια εύκολη χρονιά για τον αγροτικό κόσμο της περιοχής. Αντίθετα, προστίθενται σε ένα ήδη πιεσμένο περιβάλλον, καθώς οι παραγωγοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις οικονομικές συνέπειες που άφησε πίσω του ο Daniel, αλλά και τις χαμηλές τιμές σε αρκετά προϊόντα. Παράλληλα, η φετινή καλλιεργητική περίοδος χαρακτηρίστηκε από μια ιδιαίτερα υγρή άνοιξη, έντονους ανέμους και συνεχείς καιρικές εναλλαγές, συνθήκες που δυσκόλεψαν εξαρχής τη διαχείριση των καλλιεργειών.

Ιδιαίτερα στις καλλιέργειες βιομηχανικής ντομάτας, οι παραγωγοί καλούνται τώρα να συνεχίσουν να επενδύουν χρήματα σε ψεκασμούς και καλλιεργητικές φροντίδες χωρίς να γνωρίζουν ποια θα είναι τελικά η παραγωγή που θα παραλάβουν. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, «καλείσαι τώρα να δώσεις πάλι λεφτά, να ψεκάσεις, να κάνεις επεμβάσεις για να δεις τι θα πάρεις και αν θα πάρεις».

Αντίστοιχα, στο βαμβάκι υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι ζημιές είναι σημαντικές, ενώ η εποχή δεν επιτρέπει πλέον επανασπορά. Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου η ζημιά δεν είναι ολοκληρωτική, παραμένει το ερώτημα αν η τελική παραγωγή θα μπορέσει να καλύψει το κόστος καλλιέργειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που ανέφερε ο κ. Γούσιος είναι η περίπτωση παραγωγού σιταριού με απόδοση περίπου 400 κιλά ανά στρέμμα και τιμή γύρω στα 20-21 λεπτά το κιλό, επίπεδα που δυσκολεύουν την κάλυψη των εξόδων παραγωγής. Την ίδια στιγμή, το κόστος σε σπόρους, φυτοπροστατευτικά προϊόντα και λοιπά εφόδια συνεχίζει να αυξάνεται.

Σε αυτό το περιβάλλον, όπως σημειώνει, τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν «το κερασάκι στην τούρτα» για πολλούς παραγωγούς, οι οποίοι αισθάνονται ότι βρίσκονται αντιμέτωποι με διαρκείς πιέσεις χωρίς ουσιαστικά περιθώρια αντίδρασης. Όπως εξηγεί, στις εκτατικές καλλιέργειες δεν υπάρχουν πρακτικές λύσεις προστασίας αντίστοιχες με τα αντιχαλαζικά δίχτυα που χρησιμοποιούνται σε δενδρώδεις καλλιέργειες, με αποτέλεσμα οι αγρότες να αισθάνονται πολλές φορές «θεατές στην καταστροφή τους».

Ξεκίνησαν οι δηλώσεις – αναμονή για τις εκτιμήσεις

Οι δηλώσεις ζημιάς έχουν ήδη ξεκινήσει και τα πρώτα κλιμάκια εκτιμητών έχουν βρεθεί στις πληγείσες περιοχές. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού, η διαδικασία αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες, καθώς θα αυξάνονται οι αυτοψίες στα χωράφια και θα διαμορφώνεται σαφέστερη εικόνα για το μέγεθος των απωλειών.

Ωστόσο, όπως ξεκαθαρίζει ο κ. Γούσιος, το ζητούμενο για τους παραγωγούς δεν είναι οι αποζημιώσεις, αλλά η δυνατότητα να παράγουν. «Εμείς θέλουμε να παράγουμε και να βγάζουμε ένα σωστό προϊόν, δεν θέλουμε ούτε χαλάζι ούτε βροχή ούτε αποζημιώσεις. Την παραγωγή μας θέλουμε», τονίζει, αποτυπώνοντας το κλίμα που επικρατεί σήμερα στον αγροτικό κόσμο της περιοχής.

Η κακοκαιρία που έπληξε την περιοχή της Ελασσόνας την περασμένη Παρασκευή, συνοδευόμενη από χαλάζι και έντονη βροχόπτωση, άφησε πίσω της σημαντικές ζημιές σε αγροτικές καλλιέργειες, προκαλώντας ανησυχία στους παραγωγούς που αναμένουν πλέον τις επίσημες εκτιμήσεις για το μέγεθος των απωλειών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με γεωπόνο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ένωση Ελασσόνας, ο οποίος μετέφερε την πρώτη εικόνα που διαμορφώνεται στην περιοχή μέσα από τις αναφορές των παραγωγών, κάνοντας λόγο για σημαντικές ζημιές σε καλλιέργειες που επλήγησαν από το πέρασμα της κακοκαιρίας.

Οι περιοχές που επλήγησαν και τα χαρακτηριστικά της κακοκαιρίας

Με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες που έχουν φτάσει στον συνεταιρισμό, από τα πλέον πληττόμενα σημεία φαίνεται να είναι οι περιοχές της Ολυμπιάδας και του Σπαρμού. Όπως επισημάνθηκε, η ζημιά χαρακτηρίζεται μεγάλη, με τις αναφορές των παραγωγών να καταδεικνύουν ότι το φαινόμενο επηρέασε σημαντικό μέρος των καλλιεργειών στις συγκεκριμένες ζώνες.

«Η ζημιά είναι μεγάλη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο γεωπόνος, προσθέτοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι πρώτες εικόνες δείχνουν εκτεταμένες επιπτώσεις στις πληγείσες περιοχές. Παράλληλα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν φτάσει στον συνεταιρισμό, πολλοί παραγωγοί φαίνεται να έχουν επηρεαστεί από το φαινόμενο, αν και η τελική εικόνα θα προκύψει μέσα από τις επίσημες καταγραφές.

Η κακοκαιρία συνοδεύτηκε από χαλάζι και έντονη βροχόπτωση, με τον γεωπόνο να επισημαίνει ότι η ένταση των ζημιών φαίνεται να συνδέεται τόσο με τα χαρακτηριστικά του φαινομένου όσο και με τη χρονική περίοδο κατά την οποία εκδηλώθηκε.

«Και το μέγεθος και η διάρκεια» έπαιξαν ρόλο, ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι επιπτώσεις ενισχύθηκαν και από το γεγονός ότι οι καλλιέργειες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης σε σχέση με άλλες περιόδους του έτους κατά τις οποίες ενδέχεται να εκδηλώνονται αντίστοιχα καιρικά φαινόμενα.

Ποιες καλλιέργειες φαίνεται να έχουν πληγεί

Όπως ανέφερε στον ΑγροΤύπο ο γεωπόνος του Α. Σ., ζημιές φαίνεται να έχουν καταγραφεί σε καλλιέργειες σιτηρών, καρυδιών, μήλων, καπνών και τριφυλλιού. Σύμφωνα με τον ίδιο, ζημιές καταγράφονται σε μεγάλο μέρος των καλλιεργειών που βρίσκονται στις πληγείσες περιοχές, ενώ από τις μέχρι στιγμής πληροφορίες προκύπτει ότι έχουν επηρεαστεί πολλοί παραγωγοί.

Η τελική εικόνα αναμένεται να αποσαφηνιστεί μετά τις επίσημες καταγραφές, ωστόσο, σύμφωνα με τον γεωπόνο, οι μέχρι στιγμής πληροφορίες δείχνουν ότι οι επιπτώσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα καλλιεργειών της περιοχής.

«Όλα είναι μεγάλο πλήγμα», σημείωσε ο γεωπόνος, υπογραμμίζοντας ότι κάθε καλλιέργεια που επηρεάζεται συνεπάγεται οικονομικές απώλειες για τους παραγωγούς, οι οποίοι έχουν ήδη επενδύσει χρήματα, εργασία και χρόνο στη φετινή παραγωγική περίοδο.

Ιδιαίτερη ανησυχία, πάντως, εκφράζεται για τα καπνά, σιτηρά και τα τριφύλλια, τα οποία, σύμφωνα με όσα ανέφερε στον ΑγροΤύπο ο γεωπόνος του συνεταιρισμού, φαίνεται να συγκαταλέγονται στις καλλιέργειες που ενδέχεται να δεχθούν το σημαντικότερο οικονομικό πλήγμα από το συγκεκριμένο καιρικό φαινόμενο.

Αναμονή για τις εκτιμήσεις

Αν και μια πρώτη εικόνα της κατάστασης έχει ήδη διαμορφωθεί μέσα από τις αναφορές των παραγωγών και τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί από τις πληγείσες περιοχές, η πλήρης αποτύπωση του μεγέθους των ζημιών αναμένεται να προκύψει το επόμενο διάστημα, με την παρουσία των αρμόδιων κλιμακίων στις πληγείσες ζώνες.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε στον ΑγροΤύπο ο γεωπόνος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ένωση Ελασσόνας, αναμένεται να ακολουθήσει η επίσημη καταγραφή των ζημιών, προκειμένου να διαμορφωθεί σαφέστερη εικόνα για την έκταση των απωλειών ανά καλλιέργεια και περιοχή.

Παράλληλα, αναμένονται και οι σχετικές αναγγελίες, ώστε οι παραγωγοί να μπορέσουν να προχωρήσουν στις απαραίτητες δηλώσεις ζημιάς και να ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες εκτίμησης.

Προς το παρόν, η ακριβής έκταση των απωλειών δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε στον ΑγροΤύπο, «οι μέχρι στιγμής  οι ζημιές φαίνεται να εκτείνονται σε σημαντικό μέρος των καλλιεργούμενων εκτάσεων της περιοχής».

Έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού (ΕΔΕΚ), εξέδωσε, στις 11/6/2026, η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) για πορτοκαλί προειδοποίηση.

Όπως αναφέρει μεταβολή του καιρού προβλέπεται την Παρασκευή (12/06/2026) στη βόρεια και την κεντρική Ελλάδα, με τοπικά ισχυρές βροχές και καταιγίδες, που θα συνοδεύονται πρόσκαιρα από ισχυρούς ανέμους (μπουρίνια), μεγάλη συχνότητα κεραυνών, ενώ υπάρχει πιθανότητα τοπικών χαλαζοπτώσεων.

Αναλυτικά ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:

α. Στη Μακεδονία από τις προμεσημβρινές μέχρι τις βραδινές ώρες, εκτός από την περιοχή της Χαλκιδικής όπου τα φαινόμενα θα συνεχιστούν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου,

β. στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία από το μεσημέρι έως τις βραδινές ώρες,

γ. στις Σποράδες και την Εύβοια από το βράδυ της Παρασκευής έως και τις προμεσημβρινές ώρες του Σαββάτου και

δ. στην ανατολική Στερεά την Παρασκευή από τις απογευματινές έως τις βραδινές ώρες,

ε. στη Θράκη από τις απογευματινές ώρες της Παρασκευής μέχρι τις πρωινές ώρες του Σαββάτου,

στ. στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου (κυρίως περιοχή Λήμνου) από το βράδυ της Παρασκευής μέχρι τις πρωινές ώρες του Σαββάτου.

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/Meteo.gr

Ανακοίνωση που εξέδωσε το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/Meteo.gr, ατμοσφαιρική διαταραχή στην ανώτερη ατμόσφαιρα θα προκαλέσει πρόσκαιρη αλλαγή του καιρού, το διήμερο Παρασκευή (12/06) και Σάββατο (13/06/2026), με τοπικά έντονες καταιγίδες κυρίως στα ηπειρωτικά, ισχυρούς ανέμους στα πελάγη και μικρή πτώση της θερμοκρασίας.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία, για την Παρασκευή (12/06) αναμένονται βροχές και τοπικές καταιγίδες στο μεγαλύτερο τμήμα της ηπειρωτικής χώρας, ενώ το Σάββατο (13/06) τα φαινόμενα θα περιοριστούν στα ανατολικά και νότια τμήματα.

Τα φαινόμενα θα είναι κατά τόπους έντονα και θα συνοδεύονται από χαλαζοπτώσεις:

• τις μεσημεριανές ώρες της Παρασκευής (12/06) στα κεντρικά και βόρεια ηπειρωτικά τμήματα και κυρίως στις ορεινές περιοχές
• τις πρωινές ώρες του Σαββάτου (13/06) σε Ανατολική Μακεδονία, Θράκη, Ανατολική Θεσσαλία (Μαγνησία), Σποράδες, Βόρεια και Κεντρική Εύβοια.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους της χώρας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων. Παράλληλα, συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων:

• Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
• Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.
• Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα σημεία του οδικού δικτύου, όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χειμάρρους και δεν υπάρχει γέφυρα.
• Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).
• Να προφυλαχτούν αμέσως κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης. Να καταφύγουν σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο και να μην εγκαταλείπουν τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθούν ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.
• Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).
• Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως τροχαία κλπ.

Ισχυρή χαλαζόπτωση έπληξε τις προηγούμενες ημέρες περιοχές του κάμπου της Βεγόρας στη Φλώρινα, προκαλώντας ζημιές σε δενδρώδεις καλλιέργειες που βρίσκονται σε ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης. Για την εικόνα που επικρατεί στην περιοχή, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγροτοκτηνοτροφίας Βεγόρας (Α.Σ.Α.ΒΕ.), κ. Γεώργιο Γιαννιτσόπουλο, ο οποίος είναι και ο ίδιος παραγωγός, με καλλιέργειες που επηρεάστηκαν από τη χαλαζόπτωση.

Καλλιέργειες σε κρίσιμο στάδιο βρέθηκαν στο επίκεντρο της χαλαζόπτωσης

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού, οι ζημιές αφορούν κυρίως συμπύρηνα ροδάκινα, κεράσια, μήλα και αμύγδαλα, καλλιέργειες που αυτή την περίοδο βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης και, κατά συνέπεια, παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό ευαισθησίας απέναντι στο χαλάζι.

Όπως ανέφερε ο κ. Γιαννιτσόπουλος, η χαλαζόπτωση δεν έπληξε το σύνολο του κάμπου, ωστόσο επηρέασε σημαντικά τρεις έως τέσσερις οικισμούς της περιοχής, με τις πρώτες αυτοψίες και καταγραφές να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη από τα αρμόδια κλιμάκια.

Ο πρόεδρος του Α.Σ.Α.ΒΕ. εξήγησε ότι τα ροδάκινα και τα μήλα βρίσκονται ακόμη σε στάδιο αραίωσης, γεγονός που καθιστά πρόωρη οποιαδήποτε ασφαλή εκτίμηση για το τελικό μέγεθος της ζημιάς. Παράλληλα, οι εκτιμήσεις διαφοροποιούνται όχι μόνο ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας αλλά και από χωράφι σε χωράφι, καθώς η ένταση του φαινομένου δεν ήταν ίδια σε όλες τις περιοχές.

«Έχει πιάσει τρία-τέσσερα χωριά γύρω εδώ, αλλά όχι όλο τον κάμπο», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τη γεωγραφική κατανομή της χαλαζόπτωσης.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τα κεράσια και τα νεκταρίνια, τα οποία, όπως σημείωσε, φαίνεται να είναι από τις πιο ευάλωτες καλλιέργειες τη δεδομένη χρονική στιγμή. «Νομίζω τα κεράσια και τα νεκταρίνια», ανέφερε, εξηγώντας ότι τόσο το στάδιο ανάπτυξης όσο και η ευαισθησία της επιδερμίδας των καρπών αυξάνουν τον κίνδυνο ποιοτικής και εμπορικής υποβάθμισης.

Παρότι οι παραγωγοί της περιοχής έχουν βιώσει στο παρελθόν ακόμη ισχυρότερα χαλαζικά φαινόμενα, η τρέχουσα χαλαζόπτωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι καλλιέργειες έχουν ήδη επιβαρυνθεί από το αυξημένο κόστος παραγωγής και τη γενικότερη οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος.

Πρόσθετα έξοδα και απώλειες παραγωγής σε μια ήδη δύσκολη χρονιά

Πέρα από την άμεση απώλεια παραγωγής, οι παραγωγοί κλήθηκαν να προχωρήσουν άμεσα σε προστατευτικούς ψεκασμούς, ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο προσβολών από ασθένειες που συχνά ακολουθούν τα τραύματα που προκαλεί το χαλάζι στους καρπούς και στο φυτικό κεφάλαιο. «Τα ψεκάσματα μετά το χαλάζι αυτά είναι οπωσδήποτε», σημείωσε ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, υπογραμμίζοντας ότι το κόστος ξεκινά από την πρώτη κιόλας ημέρα μετά το φαινόμενο.

Ο ίδιος ανέφερε ότι ζημιές υπέστησαν και εκμεταλλεύσεις μελών του συνεταιρισμού, αλλά και η δική του οικογένεια. Όπως εξήγησε, από περίπου 500 στρέμματα που διαχειρίζονται τα παιδιά του, επλήγησαν περίπου 200 στρέμματα, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλειες παραγωγής αλλά και σε επιπλέον καλλιεργητικά έξοδα. «Ξεκινάμε από εκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την ανάγκη για πρόσθετες επεμβάσεις και την οικονομική επιβάρυνση που προκαλείται σε μια ήδη δύσκολη χρονιά.

Ιδιαίτερα σοβαρές θεωρούνται οι επιπτώσεις στις επιτραπέζιες καλλιέργειες, όπου ακόμη και μικρά χτυπήματα από χαλάζι μπορούν να καταστήσουν τον καρπό μη εμπορεύσιμο. Όπως επισήμανε, υπάρχουν ολόκληρα χωριά στην περιοχή που βασίζουν σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους σε επιτραπέζια προϊόντα, γεγονός που αυξάνει το οικονομικό αποτύπωμα μιας τέτοιας καταστροφής.

Αναφερόμενος στα μέτρα πρόληψης, εξήγησε ότι η εγκατάσταση αντιχαλαζικών διχτυών δεν αποτελεί πάντα οικονομικά βιώσιμη λύση για όλες τις καλλιέργειες. Η απόφαση εξαρτάται τόσο από τη συχνότητα εμφάνισης χαλαζοπτώσεων όσο και από την οικονομική αξία της παραγωγής. «Έχει να κάνει και με τον τζίρο που δίνει η καλλιέργεια», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η επένδυση είναι ευκολότερο να αποσβεστεί σε καλλιέργειες υψηλής αξίας, όπως τα κεράσια, σε σχέση με άλλες παραγωγές χαμηλότερου οικονομικού αποτελέσματος.

Την ώρα που οι καταγραφές συνεχίζονται, οι παραγωγοί της Βεγόρας περιμένουν τις επίσημες εκτιμήσεις για να διαπιστωθεί το ακριβές μέγεθος των απωλειών και το ύψος των ζημιών που άφησε πίσω της η έντονη χαλαζόπτωση των τελευταίων ημερών.

Χαλαζόπτωση με δυνατή βροχόπτωση σημειώθηκε, την Πέμπτη (4/06), σε κατά τόπους περιοχές της Ημαθίας, με τις πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ζημιές σε καλλιέργειες που βρίσκονταν στο κρίσιμο στάδιο της ανάπτυξης και σε φρούτα που ήταν κοντά στην συγκομιδή.

Προβλήματα καταγράφηκαν στο Δήμο Νάουσας, με επίκεντρο την περιοχή των Ανθεμίων (Κοπανός, Μονόσπιτα), όπου το χαλάζι έπληξε χωράφια και κατοικημένες περιοχές, αφήνοντας πίσω του ζημιές.

Σημαντικές ζημιές είχαμε και σε καλλιέργειες στον κάμπο της Βεγόρας (Μανιάκη) με αναφορές να κάνουν λόγο για ολοκληρωτική καταστροφή στις περιοχές από τις οποίες πέρασε το έντονο φαινόμενο, με ζημιές σε δενδρώδεις καλλιέργειες με επιτραπέζια και συμπύρηνα ροδάκινα και άλλα πυρηνόκαρπα.

Τα καιρικά φαινόμενα, που εκδηλώθηκαν αιφνιδιαστικά και με ιδιαίτερη ένταση, έπληξαν ακόμη την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Αλεξάνδρειας και συγκεκριμένα την ενότητα Αντιγονιδών (Κεφαλοχώρι, Επισκοπή, Καβάσιλα), όπου η χαλαζόπτωση συνοδεύτηκε από βροχόπτωση.

Ο κ. Μάκης Αντωνιάδης, πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Αγροτών Νάουσας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η καταιγίδα ήταν πολύ δυνατή και συνοδεύτηκε από έντονη βροχόπτωση. Είχε διάρκεια πάνω από τρεις ώρες και ξεκίνησε από το μεσημέρι της Πέμπτης. Από την ερχόμενη εβδομάδα αναμένουμε οι εκτιμητές του ΕΛΓΑ της περιοχής να προχωρήσουν σε οριοθέτηση των περιοχών που έπαθαν ζημιές.

Από την πλευρά της η Διαμάντω Κρητικού, ταμίας της ΕΘΕΑΣ και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Αμυνταίου, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η κακοκαιρία με χαλαζόπτωση και δυνατή βροχόπτωση ξεκίνησε από την περιοχή της Βεγόρας και συνέχισε σε δύο κατευθύνσεις. Το ένα κύμα πήγε προς το Αντίγονο και το άλλο κύμα κατευθύνθηκε προς την περιοχή Ποταμιού και Μανιάκι. Οι περιοχές που έπληξε η κακοκαιρία έπαθαν μεγάλες ζημιές, στους αμπελώνες και τις δενδρώδεις καλλιέργειες (πυρηνόκαρπα κ.α.).  

Η πρόσφατη έντονη χαλαζόπτωση που έπληξε περιοχές της ενδοχώρας του Ηρακλείου άφησε πίσω της σοβαρές ζημιές σε αμπελοκαλλιέργειες, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους παραγωγούς της περιοχής. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν στον ΑγροΤύπο από την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηρακλείου, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί σε αρκετές αμπελουργικές ζώνες είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη, καθώς σε ορισμένες περιοχές οι ζημιές φαίνεται να είναι εκτεταμένες.

Όπως επισημάνθηκε στη διάρκεια της επικοινωνίας, οι ζημιές εντοπίζονται κυρίως σε περιοχές όπως ο Προφήτης Ηλίας, τα Βενεράτα και άλλες αμπελουργικές ζώνες της ενδοχώρας, ενώ ενδείξεις προβλημάτων υπάρχουν και στις Αρχάνες. Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρθηκε στον ΑγροΤύπο, η απογοήτευση μεταξύ των παραγωγών είναι ήδη έντονη, καθώς πολλοί βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές απώλειες στις καλλιέργειές τους.

Μεγάλες διαφοροποιήσεις στις ζημιές ακόμη και σε γειτονικά αμπέλια

Σύμφωνα με την εικόνα που έχει μεταφερθεί από παραγωγούς προς τον συνεταιρισμό, η ένταση της χαλαζόπτωσης παρουσίασε σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή και υψόμετρο. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, ακόμη και αμπέλια του ίδιου παραγωγού, σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, εμφάνισαν τελείως διαφορετικό επίπεδο ζημιάς.

«Υπήρχε μια παράξενη διαστρωμάτωση του χαλαζιού», σημειώθηκε χαρακτηριστικά, με αποτέλεσμα σε ορισμένα σημεία η καταστροφή να είναι διπλάσια συγκριτικά με γειτονικές εκτάσεις.

Η κατάσταση φαίνεται να είναι ακόμη πιο δύσκολη για τις πρώιμες ποικιλίες. Όπως εξηγήθηκε, αρκετές καλλιέργειες βρίσκονταν ήδη σε προχωρημένο φαινολογικό στάδιο, καθώς τα τελευταία χρόνια αρκετοί παραγωγοί στρέφονται σε πιο πρώιμες καλλιέργειες ώστε να ακολουθούν καλύτερα τις απαιτήσεις της αγοράς.

«Τα σταφύλια ήταν ήδη αρκετά μεγαλωμένα», αναφέρθηκε, ενώ έγινε λόγος τόσο για τα κλασικά αμπέλια που τρυγούνται τον Αύγουστο όσο και για μεγάλες εκτάσεις πρώιμων ποικιλιών, στις οποίες η ζημιά φαίνεται να ήταν ακόμη πιο έντονη.

Καταγραφές ζημιών και πρώτη εικόνα από τις πληγείσες περιοχές

Παρότι οι διαδικασίες βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι πρώτες επιτόπιες εκτιμήσεις από αρμόδιους γεωπόνους, ενώ αναμένεται και η επίσημη αναγγελία ζημιών το επόμενο διάστημα.

Με βάση την πρώτη εικόνα από τις πληγείσες περιοχές, σε αρκετές περιπτώσεις τα ποσοστά ζημιάς φαίνεται να κυμαίνονται από 70% έως και 100%, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της καταστροφής για σημαντικό μέρος των αμπελουργών της περιοχής.

Ζημιές που δεν σταματούν μόνο στη φετινή παραγωγή

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τέθηκαν στη συζήτηση αφορά το γεγονός ότι οι συνέπειες μιας ισχυρής χαλαζόπτωσης δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη φετινή απώλεια παραγωγής.

Όπως μεταφέρθηκε από μέλος της Ε.Α.Σ.Η, οι βλάβες στα πρέμνα μπορούν να επηρεάσουν και την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Παραγωγός που είχε πληγεί την προηγούμενη χρονιά ανέφερε ότι οι επιπτώσεις αποτυπώθηκαν αργότερα, κατά το κλάδεμα, όταν διαπιστώθηκε μειωμένη αναβλάστηση στα κλήματα.

«Η ζημιά δεν είναι μόνο η φετινή παραγωγή», επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, ενώ υπογραμμίστηκε ότι τέτοιου είδους δευτερογενείς επιπτώσεις δεν είναι εύκολο να καταγραφούν ή να αξιολογηθούν στο πλαίσιο των συνήθων διαδικασιών αποζημίωσης.

Παρακολούθηση των αμπελιών και ανάγκη άμεσων καλλιεργητικών παρεμβάσεων

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη παρακολούθησης και προστασίας των αμπελιών που επλήγησαν. Όπως τονίστηκε από την πλευρά του συνεταιρισμού, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η παραγωγή έχει ουσιαστικά χαθεί, οι καλλιεργητικές φροντίδες δεν σταματούν, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να συνεχίσουν τις απαραίτητες εργασίες για να προστατεύσουν τα φυτά και να διατηρήσουν τη βιωσιμότητα των αμπελώνων τους.

«Πρέπει να προστατευτεί ό,τι έχει απομείνει», σημειώθηκε χαρακτηριστικά, καθώς μετά από τέτοιου είδους τραυματισμούς αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης δευτερογενών προσβολών και φυτοπαθολογικών προβλημάτων στα φυτά.

Η ανάγκη για σωστή παρακολούθηση των πληγωμένων αμπελιών τις επόμενες εβδομάδες θεωρείται κρίσιμη, τόσο για τη διατήρηση της φυτικής υγείας όσο και για τον περιορισμό των επιπτώσεων στη μελλοντική παραγωγική δυναμική των αμπελώνων.

Οι πρόσφατες χαλαζοπτώσεις που έπληξαν περιοχές του Δήμου Τυρνάβου άφησαν πίσω τους έντονο προβληματισμό στους παραγωγούς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου πολλές καλλιέργειες βρίσκονται σε κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης. Η εικόνα στα χωράφια παραμένει ακόμη υπό διαμόρφωση, καθώς – όπως συμβαίνει συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις – αρκετές ζημιές αποτυπώνονται πιο καθαρά όσο περνούν οι ημέρες και εξελίσσεται η ανάπτυξη των καρπών.

Με αφορμή την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, συνομιλήσαμε με τον γεωπόνο του ΑΣΕΠΟΠ Τυρνάβου, κ. Βασίλη Τζουχάλα, ο οποίος μετέφερε την πρώτη εικόνα από τις πληγείσες περιοχές, επισημαίνοντας πως το φαινόμενο είχε ένταση, διάρκεια και – κυρίως – επαναληπτικό χαρακτήρα, καθώς η ίδια περιοχή χτυπήθηκε δύο φορές μέσα στην ίδια ημέρα.

«Το κακό ήταν ότι πέρασε δύο φορές»

Όπως ανέφερε ο κ. Τζουχάλας, η χαλαζόπτωση δεν περιορίστηκε σε ένα μόνο πέρασμα. Η ίδια περιοχή επλήγη αρχικά την Κυριακή το μεσημέρι και ξανά το βράδυ, γεγονός που επιβάρυνε σημαντικά την κατάσταση στις καλλιέργειες.

«Δεν πήρε μόνο την Κυριακή το μεσημέρι. Την ίδια περιοχή πήρε και την Κυριακή το βράδυ», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως το πρόβλημα δεν ήταν μόνο η ένταση του φαινομένου αλλά και η επανάληψή του μέσα σε λίγες ώρες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ζώνη που επηρεάστηκε εκτείνεται σε αρκετά μεγάλο τμήμα του Δήμου Τυρνάβου, με περιοχές όπου η ζημιά διαφοροποιείται ακόμη και από περιβόλι σε περιβόλι. Όπως εξήγησε, υπήρχαν αγροτεμάχια που «χτυπήθηκαν» πιο έντονα λόγω προσανατολισμού, φυλλώματος ή της πλευράς από την οποία «έφερνε» το χαλάζι, ενώ άλλα εμφάνισαν πιο περιορισμένη εικόνα ζημιάς.

«Υπάρχει περιβόλι δίπλα δίπλα που μπορεί να έχει 70-80% ζημιά και άλλο να έχει πολύ λιγότερη», ανέφερε, θέλοντας να δείξει πόσο ανομοιογενής είναι αυτή τη στιγμή η κατάσταση στην περιοχή.

Ροδάκινα και αχλάδια: Πληγές, χαρακές και απώλεια εμπορικότητας

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο γεωπόνος του ΑΣΕΠΟΠ στις ζημιές που εμφανίζονται ήδη σε ροδάκινα και αχλάδια, επισημαίνοντας πως αρκετά από τα σημάδια θα φανούν πιο έντονα όσο μεγαλώνει ο καρπός.

Στα ροδάκινα, όπου σε αρκετές περιπτώσεις ο καρπός ήταν πιο ανεπτυγμένος και αραιωμένος, έχουν ήδη εμφανιστεί «νυχιές», βαθουλώματα και τραυματισμοί που – όπως εξήγησε – καθιστούν το προϊόν μη εμπορεύσιμο, καθώς η μεγαλύτερη επιφάνεια του καρπού το έκανε πιο εκτεθειμένο στο χαλάζι.

«Αυτά που έχουν νυχιές, δηλαδή που έχει βγει σάρκα, είναι τελειωμένα εμπορικά», τόνισε, εξηγώντας πως τέτοιοι τραυματισμοί οδηγούν στη συνέχεια σε σαπίσματα και μετασυλλεκτικά προβλήματα. Παράλληλα, υπογράμμισε πως σε τέτοιες περιπτώσεις τα σημάδια που δημιουργούνται στον καρπό δεν υποχωρούν στην πορεία, αλλά παραμένουν όσο αυτός μεγαλώνει.

Στα αχλάδια, η εικόνα παραμένει πιο σύνθετη. Υπάρχουν περιπτώσεις με «γρατζουνιές» και επιφανειακά σημάδια, ενώ αλλού υπάρχουν βαθύτερες πληγές που αναμένεται να φανούν περισσότερο όσο μεγαλώνει ο καρπός.

«Μεγαλώνοντας το αχλάδι οι φθορές θα υπάρχουν», σημείωσε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας πως αρκετές ζημιές δεν μπορούν ακόμη να αποτυπωθούν με ακρίβεια στο σημερινό στάδιο ανάπτυξης, καθώς πολλά από τα σημάδια δεν έχουν ακόμη «ανοίξει» πλήρως πάνω στον καρπό.

Ακόμη, επεσήμανε ότι φέτος η αγορά δείχνει να είναι απαιτητική, καθώς πρόκειται – όπως όλα δείχνουν – για χρονιά με παραγωγή και κανονικές ποσότητες. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μικρές ατέλειες πιθανόν να επηρεάσουν σημαντικά την εμπορική αξία των φρούτων και να δυσκολέψουν τη διαλογή και εμπορία τους. «Και ένα βαθουλωματάκι μπορεί να παίξει ρόλο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι σε χρονιές με αυξημένη προσφορά οι εμπορικές απαιτήσεις γίνονται αυστηρότερες.

Αμπέλια: Το πρόβλημα θα φανεί στην πορεία

Σημαντικό μέρος της πληγείσας περιοχής αφορά και αμπελώνες, καθώς – όπως εξήγησε ο κ. Τζουχάλας – πρόκειται για ζώνη με έντονο αμπελουργικό χαρακτήρα και μεγάλο αριθμό αμπελοκαλλιεργειών.

Οι ζημιές στα αμπέλια εντοπίζονται κυρίως στο στάδιο του δεσίματος, με χτυπημένα τσαμπιά, σκισμένα φύλλα και τραυματισμούς στη βλάστηση. Ωστόσο, όπως ανέφερε, η πραγματική έκταση της απώλειας παραγωγής δεν μπορεί ακόμη να υπολογιστεί με ασφάλεια, καθώς η εικόνα θα ξεκαθαρίσει περισσότερο στην πορεία της καλλιεργητικής εξέλιξης.

«Η εμπειρία μου δείχνει ότι θα υπάρχει μείωση παραγωγής. Το πόσο θα είναι αυτή, κανείς δεν το ξέρει ακόμη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Τόνισε επίσης πως η εικόνα μεταβάλλεται καθημερινά, καθώς όσο περνούν οι ημέρες γίνονται πιο εμφανή τα σημάδια από το χαλάζι. «Η μέρα που περνάει, φαίνεται και χειρότερα», είπε, περιγράφοντας την αγωνία των παραγωγών που επιστρέφουν στα κτήματά τους και βλέπουν σταδιακά τις επιπτώσεις να αποτυπώνονται πιο καθαρά πάνω στις καλλιέργειες.

Οι εκτιμήσεις και η επόμενη μέρα για τους παραγωγούς

Όπως εξήγησε ο γεωπόνος του ΑΣΕΠΟΠ Τυρνάβου, το επόμενο διάστημα αναμένονται οι αναγγελίες και οι διαδικασίες εκτίμησης των ζημιών, ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις οι ουσιαστικές εκτιμήσεις θα γίνουν πιο κοντά στη συγκομιδή, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική απώλεια.

Ιδιαίτερα στις ποικιλίες που συγκομίζονται αργότερα, η εικόνα αναμένεται να ξεκαθαρίσει σταδιακά, καθώς σήμερα πολλά από τα σημάδια δεν έχουν ακόμη «ανοίξει» πλήρως πάνω στον καρπό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ο καρπός βρίσκεται ακόμη σε στάδιο όπου η πλήρης εικόνα της ζημιάς δεν μπορεί να αποτυπωθεί με ασφάλεια.

Ο ίδιος απέφυγε να κάνει πρόωρες προβλέψεις για το τελικό μέγεθος της ζημιάς, επιμένοντας πως η κατάσταση διαφέρει σημαντικά ανά περιοχή και καλλιέργεια. Παρ’ όλα αυτά, υπογράμμισε ότι πρόκειται για ένα σοβαρό περιστατικό που έχει επηρεάσει μεγάλη έκταση παραγωγικών εκμεταλλεύσεων στον Τύρναβο, με τους παραγωγούς να περιμένουν πλέον τις επίσημες διαδικασίες εκτίμησης και καταγραφής των απωλειών.

Σε αρκετές αμπελουργικές περιοχές της χώρας καταγράφηκαν τις τελευταίες ημέρες έντονα καιρικά φαινόμενα με χαλαζοπτώσεις και ισχυρές βροχοπτώσεις, προκαλώντας προβλήματα στη βλάστηση των αμπελιών και αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης φυτοπαθολογικών προσβολών.

Μεταξύ των περιοχών που επλήγησαν ήταν και περιοχές του Τυρνάβου, όπου η ισχυρή χαλαζόπτωση που σημειώθηκε την Κυριακή 24 Μαΐου 2026, συνοδευόμενη από έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους, προκάλεσε σημαντικές ζημιές σε αμπελώνες. Το φαινόμενο έπληξε κυρίως τη νεαρή βλάστηση των πρέμνων, προκαλώντας τραυματισμούς σε βλαστούς, φύλλα και ταξιανθίες, σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για την καλλιέργεια.

Με αφορμή την εκδήλωση του φαινομένου, το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου εξέδωσε έκτακτο δελτίο με οδηγίες προς τους αμπελουργούς των χαλαζόπληκτων περιοχών, επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσων επεμβάσεων προστασίας για τον περιορισμό μυκητολογικών και βακτηριακών προσβολών.

Άμεσες επεμβάσεις προστασίας στους αμπελώνες

Σύμφωνα με τις οδηγίες, οι παραγωγοί καλούνται να προχωρήσουν μέσα στις επόμενες 24 έως 48 ώρες σε ψεκασμούς με χαλκούχα σκευάσματα, καθώς και με σκευάσματα που παρέχουν προστασία έναντι του βοτρύτη. Οι πληγές που δημιουργούνται στους φυτικούς ιστούς από το χαλάζι αποτελούν σημεία εισόδου για παθογόνα, ιδιαίτερα όταν ακολουθούν συνθήκες υψηλής υγρασίας και αστάθειας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, ωστόσο, στη χρήση των χαλκούχων προϊόντων, καθώς η τρυφερή βλάστηση του αμπελιού αυτή την περίοδο είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και υπάρχει κίνδυνος φυτοτοξικότητας, ειδικά σε περιπτώσεις υπερδοσολογίας ή εφαρμογής υπό ακατάλληλες καιρικές συνθήκες.

Παράλληλα, επισημαίνεται και ο κίνδυνος εμφάνισης ωιδίου τις επόμενες ημέρες, κυρίως αν ο ασταθής καιρός με βροχές και υγρασία ακολουθηθεί από απότομη άνοδο της θερμοκρασίας και ξηροθερμικές συνθήκες. Οι μεταβολές αυτές δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη της ασθένειας, ιδιαίτερα σε αμπελώνες με πυκνή βλάστηση και μειωμένο αερισμό.

Οι ειδικοί συστήνουν επίσης την απομάκρυνση των ισχυρά τραυματισμένων βλαστών, φύλλων και ταξιανθιών από το χωράφι, ώστε να περιοριστεί η παρουσία μολυσματικών εστιών μέσα στον αμπελώνα.

Την ίδια στιγμή, τονίζεται η ανάγκη συχνής επιθεώρησης των καλλιεργειών κατά την τρέχουσα περίοδο. Η έγκαιρη παρακολούθηση επιτρέπει την ταχύτερη διαπίστωση πιθανών προσβολών από φυτοπαράσιτα ή ασθένειες και συμβάλλει σε πιο αποτελεσματική και οικονομική αντιμετώπιση, με μικρότερη επιβάρυνση για το περιβάλλον και την καλλιέργεια.

Τέλος, έμφαση δίνεται στην αυστηρή τήρηση των οδηγιών χρήσης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, τόσο ως προς τις εγκεκριμένες δοσολογίες και τη συνδυαστικότητα των σκευασμάτων, όσο και ως προς το διάστημα πριν τη συγκομιδή και τα απαραίτητα μέτρα ατομικής προστασίας κατά την εφαρμογή τους.

Σύμφωνα με τα προγνωστικά στοιχεία του meteo.gr / Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη αναμένεται να ενισχύσει τις συνθήκες καιρικής αστάθειας που ήδη επικρατούν στη χώρας μας.

Έτσι, από την Παρασκευή 22/05 έως τουλάχιστον τη Δευτέρα 25/05, βροχές και καταιγίδες θα εκδηλώνονται σε πολλές περιοχές της χώρας κυρίως από το μεσημέρι και μετά. Τα φαινόμενα κατά τόπους θα είναι έντονα, ενώ ευνοείται η εκδήλωση τοπικών χαλαζοπτώσεων.

Σύνταξη άρθρου: Στρ. Βουγιούκας, Κ. Λαγουβάρδος
ΕΑΑ – Πεντέλη, Πέμπτη  21 Μαΐου 2026, 15:45

Ο πρόσφατος παγετός που έπληξε τη Νεμέα άφησε πίσω του εικόνες σοβαρής καταστροφής στον αμπελουργικό κάμπο της περιοχής. Σε μια περίοδο όπου οι αμπελώνες είχαν ήδη προχωρήσει σε έντονη βλαστική ανάπτυξη, οι χαμηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές, δημιουργώντας έντονη ανησυχία για τη φετινή παραγωγή αλλά και για τη συνολική βιωσιμότητα πολλών εκμεταλλεύσεων.

Για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον αμπελουργικό κάμπο της Νεμέας, τις διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη και τα προβλήματα που ήδη αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, συνομιλήσαμε με τη διευθύντρια της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Νεμέας, κα. Αργυρώ Αϊβαλή.

«Ο κάμπος είναι όλος καμένος» – Ζημιές σε χιλιάδες στρέμματα

Σύμφωνα με την κ. Αϊβαλή, η ζημιά αφορά πολύ μεγάλο μέρος της αμπελουργικής ζώνης της Νεμέας, με τις πρώτες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περίπου 8.500 στρέμματα που έχουν πληγεί ολοκληρωτικά από τον παγετό. Όπως εξηγεί, η καταστροφή δεν περιορίζεται μόνο στον κάμπο της Νεμέας, αλλά επεκτείνεται και στα γύρω χωριά, των οποίων οι παραγωγοί διατηρούν αμπελοτεμάχια στην περιοχή.

Η ίδια περιγράφει με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο την εικόνα που αντικρίζει καθημερινά: «Τα γραφεία της Ένωσης είναι στην αρχή του κάμπου της Νεμέας και βλέπω όλο τον κάμπο. Αντί για πράσινο χρώμα βλέπεις παντού καφέ».

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι επηρεάστηκαν τόσο παλαιοί όσο και νέοι αμπελώνες, ακόμη και φυτεύσεις που πραγματοποιήθηκαν μόλις τον περασμένο χειμώνα. Όπως σημειώνει η διευθύντρια της ΕΑΣ Νεμέας, «υπάρχουν κτήματα που φυτεύτηκαν φέτος, τον Δεκέμβρη και τον Γενάρη, είχαν αρχίσει να αναπτύσσονται και κάηκαν και αυτά».

Γιατί ο φετινός παγετός θεωρείται από τους πιο σοβαρούς των τελευταίων δεκαετιών

Η κ. Αϊβαλή επισημαίνει πως παγετοί έχουν καταγραφεί και άλλες χρονιές στη Νεμέα, ωστόσο η φετινή περίπτωση διαφοροποιείται σημαντικά τόσο ως προς την έκταση όσο και ως προς το στάδιο ανάπτυξης των αμπελιών τη στιγμή που εκδηλώθηκε το φαινόμενο.

Όπως εξηγεί, τα προηγούμενα χρόνια οι παγετοί που σημειώνονταν στην περιοχή εμφανίζονταν συνήθως μέσα στον Απρίλιο, περίοδο κατά την οποία τα αμπέλια δεν είχαν προλάβει να αναπτυχθούν σε τόσο μεγάλο βαθμό. Αυτή τη φορά όμως, οι αμπελώνες είχαν ήδη προχωρήσει σημαντικά στη βλάστηση, με τους νέους βλαστούς να έχουν φτάσει ακόμη και τα 10 με 20 εκατοστά. Έτσι, όταν «χτυπήθηκε» το καινούριο βλαστάρι από τον παγετό, η ζημιά εξελίχθηκε σε ολοσχερή καταστροφή για πολλά αμπελοτεμάχια. «Όταν το κτήμα έχει βγάλει καινούριο βλαστάρι και αυτό γίνει ζημιά, είναι ολοσχερής», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, τονίζει πως αντίστοιχο φαινόμενο τέτοιας έκτασης είχε να εμφανιστεί από το 2000, σημειώνοντας ότι «δεν έχει ξαναγίνει τόσο μεγάλη έκταση και τόσο μεγάλη ζημιά».

Αναμονή για τις εκτιμήσεις και αγωνία για τις αποζημιώσεις

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία των εκτιμήσεων, η κατάσταση παραμένει ακόμη σε στάδιο συζητήσεων μεταξύ των αρμόδιων φορέων. Σύμφωνα με την κ. Αϊβαλή, κλιμάκια του ΕΛΓΑ επισκέφθηκαν ήδη την περιοχή, ενώ αρχικά είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο οριζόντιας εκτίμησης για τα πληγέντα στρέμματα, χωρίς εξατομικευμένους ελέγχους από γεωπόνους. Ωστόσο, όπως σημειώνει, η διαδικασία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Την ίδια στιγμή, η αγωνία των παραγωγών εντείνεται καθημερινά, καθώς η απώλεια της παραγωγής δημιουργεί αλυσιδωτά προβλήματα. Η διευθύντρια της ΕΑΣ Νεμέας επισημαίνει πως οι αμπελουργοί περιμένουν «γρήγορες αποζημιώσεις ώστε να μπορέσουν να βγάλουν τη χρονιά», ενώ αναφέρεται και στον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν νέοι αγρότες και παραγωγοί που συμμετέχουν σε Σχέδια Βελτίωσης και άλλα προγράμματα.

Όπως εξηγεί, χωρίς παραγωγή πολλοί παραγωγοί ενδέχεται να αδυνατούν να καλύψουν τις υποχρεώσεις των προγραμμάτων στα οποία έχουν ενταχθεί, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν ακόμη και με επιστροφές χρημάτων. «Αν δεν ληφθούν μέτρα, θα αναγκαστούν να γυρίσουν χρήματα πίσω», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Χιλιάδες παραγωγοί επηρεάζονται από τον παγετό στη Νεμέα

Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται και στον αριθμό των ανθρώπων που επηρεάζονται άμεσα από τον παγετό. Σύμφωνα με την κ. Αϊβαλή, στον Δήμο Νεμέας κατοικούν περίπου 7.500 κάτοικοι, ενώ εκτιμάται ότι πάνω από 3.500 παραγωγοί θα προχωρήσουν σε δηλώσεις ζημιάς για τον παγετό.

Η ίδια δεν κρύβει τον προβληματισμό της για την επόμενη μέρα, ειδικά σε μια περίοδο όπου, όπως σημειώνει, τα κόστη παραγωγής έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά και η οικονομική πίεση στον αμπελουργικό κόσμο είναι έντονη. Παρά τις δυσκολίες, προσπαθεί να διατηρεί μια αισιόδοξη στάση, παραδεχόμενη ωστόσο πως «έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, είναι κάπως δύσκολο».

Ζημιές στις καλλιέργειες προκάλεσε το κύμα παγετών, που είχαμε τις προηγούμενες ημέρες, με την θερμοκρασία σε πολλές περιοχές της χώρας να πέφτει σε χαμηλά επίπεδα, κάτι που ήταν πρωτόγνωρο για αυτή την εποχή.

Ο κ. Γιάννης Κόλλιας, παραγωγός από το Χρυσοβίτσι της Αρκαδίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες της Δευτέρας έφεραν ολική ζημιά στις καρυδιές, που είναι ευαίσθητες αυτή την περίοδο. Είναι πρωτόγνωρο όμως το φαινόμενο για τις καστανιές, να έχουμε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες τον Μάιο. Θα πρέπει να περιμένουμε λίγες ημέρες για να δούμε αν υπάρξει ζημιά στις καστανιές. 

Ο κ. Δημήτρης Χάψας, παραγωγός από την Γουμένισσα Καλαβρύτων, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι τα ξημερώματα της Δευτέρας σταμάτησε ο αέρας και είχαμε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, που έφτασαν μέχρι και -4,3 °C. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να έχουμε ολική ζημιά στα μήλα που είναι στο καρπίδιο αλλά και στα αχλάδια. Περιμένουμε να έρθουν οι εκτιμητές του ΕΛΓΑ για να κάνουν την καταγραφή της ζημιάς. Οι παραγωγοί της Αχαίας έχουν πάθει μεγάλες ζημιές.

Σημαντικές ζημιές έχουμε από τις χαμηλές θερμοκρασίες στον αμπελώνα της Νεμέας, με τους παραγωγούς να αναφέρουν ότι χάθηκε το 70% της παραγωγής στην ζώνη καλλιέργειας. Ο κ. Γεώργιος Πάτσης, γεωπόνος στον Αγροτικό Οινοποιητικό Συνεταιρισμό Νεμέας (ΑΟΣ Νεμέας) αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι είχαμε δύο συνεχόμενους παγετούς τα ξημερώματα της Κυριακής (3/5) και τα ξημερώματα της Δευτέρας (4/5). Τα βλαστάρια είχαν ύψος από 2 έως 10 πόντους. Οι χαμηλές θερμοκρασίες κατάστρεψαν τη νέα βλάστηση των αμπελιών. Σε πολλές περιπτώσεις οι ζημιές είναι μεγάλες και αφορούν όλο τον κάμπο. Για το θέμα έχει ενημερωθεί ο ΕΛΓΑ στην Πάτρα και αναμένεται να επισκεφθεί, την Τετάρτη (6/5), την περιοχή για να πραγματοποιήσει αυτοψία.

Σοβαρές ζημιές σε καλλιέργειες στο οροπέδιο της Μαντινείας και σε γύρω περιοχές της Αρκαδίας από τον παγετό που σημειώθηκε τις πρωινές ώρες της 4ης Μαΐου 2026, αναφέρει ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Αρκαδίας «Η Ένωση», ο οποίος ενημέρωσε τον ΕΛΓΑ για την κατάσταση και ζητά άμεση αποστολή κλιμακίων, έκδοση αναγγελιών ζημιάς και ταχεία έναρξη των εκτιμήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Συνεταιρισμός από τους μετεωρολογικούς σταθμούς που έχει εγκαταστήσει, οι θερμοκρασίες έπεσαν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Στις Ρίζες Τεγέας καταγράφηκαν -3,27 °C, στο Ζευγολατιό Κορυθίου -1,33 °C, στο Βουνό Τεγέας -2,53 °C και στα Βούρβουρα Αρκαδίας -2,10 °C. Οι χαμηλές θερμοκρασίες καταγράφηκαν σε περίοδο κατά την οποία οι καλλιέργειες βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο βλαστικό στάδιο.

Όπως αναφέρει ο Συνεταιρισμός, το φαινόμενο είχε ως αποτέλεσμα εκτεταμένες ζημιές σε αμπελοκαλλιέργειες, δενδρώδεις καλλιέργειες, κηπευτικά και άλλες ευαίσθητες καλλιέργειες της περιοχής. Οι πρώτες ενδείξεις από το πεδίο δείχνουν σημαντικές καταστροφές στη νέα βλάστηση και στα καρποφόρα όργανα των φυτών. Σύμφωνα με την ενημέρωση, οι ζημιές αυτές αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την φετινή παραγωγή. Παράλληλα, ζητείται η γρήγορη έναρξη της διαδικασίας εκτιμήσεων από τους αρμόδιους εκτιμητές, καθώς και η επίσπευση των διαδικασιών αποζημίωσης των πληγέντων παραγωγών, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης και της οικονομικής πίεσης που δημιουργείται.

Ζημιές είχαμε στα αμπέλια και πιο νότια στην Μεσσηνία. Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Γαργαλιάνων, Νικόλαος Σινάνης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ζημιές είχαμε από τον παγετό, τα ξημερώματα της Κυριακής, κυρίως σε καλλιέργειες σταφίδας και αμπελιού, οι οποίες επλήγησαν σε περιοχές όπως το Λιβάρτζι, το Μπασίκου, αλλά και σε άλλα σημεία της περιοχής. Σήμερα Τρίτη (5/5) ήρθε στην περιοχή ο επόπτης του ΕΛΓΑ και έκανε μια πρώτη εκτίμηση των ζημιών που προκάλεσε ο παγετός στις καλλιέργειες.

Από την πλευρά του ο Κώστας Αποστολόπουλος, πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Χανδρινού, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι ζημιές έχουμε στην κορινθιακή σταφίδα στην περιοχή Σουληνάρι της Μεσσηνίας. Όσο περνάνε οι ημέρες τόσο θα φανεί το μέγεθος της ζημιάς. Αναμένουμε από τον ΕΛΓΑ να προχωρήσει άμεσα στις εκτιμήσεις της ζημιάς.

Ο κ. Γρηγόρης Γρουζίδης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου (περιοχή Καβάλας), αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι χαμηλές θερμοκρασίες είχαμε τα ξημερώματα της περασμένης Κυριακής και Δευτέρας. Περιμένουμε τις επόμενες ημέρες για να δούμε το μέγεθος της ζημιάς στη νέα βλάστηση.

Ο κ. Γιώργος Παπακώστας, παραγωγός καρυδιών από την Μακρακώμη της Φθιώτιδας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο, τα δέντρα έχουν πάει πιο πίσω και ακόμη δεν γνωρίζουμε αν έχουν ζημιά. Θα πρέπει να περιμένουμε τις επόμενες ημέρες να δούμε αν οι χαμηλές θερμοκρασίες έχουν επηρεάσει την παραγωγή.

Η κ. Διαμάντω Κρητικού, ταμίας της ΕΘΕΑΣ και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Αμυνταίου, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε στην περιοχή συνεχώς χαμηλές θερμοκρασίες που σε κάποιες περιοχές έφτασαν και στους -1,9 °C.  

Σε κοινότητες του δήμου Καστοριάς έχει γίνει αναγγελία για ζημιές από τον παγετό, στις 4 Μαΐου 2026, σε δενδρώδεις καλλιέργειες, φασόλια, κηπευτικά και αμπέλια. Οι παραγωγοί θα πρέπει αν απευθύνονται στους ανταποκριτές του ΕΛΓΑ με αντίγραφο της δήλωσης καλλιέργειας έτους 2025. 

Αλλαγή θα παρουσιάσει ο καιρός από την Πέμπτη 30/04 και από τα βόρεια, με βροχές, ενισχυμένους βοριάδες και σημαντική πτώση της θερμοκρασίας, με την φετινή Πρωτομαγιά να χαρακτηρίζεται περισσότερο ως φθινοπωρινή παρά ανοιξιάτικη.

Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr, από τις μεσημεριανές ώρες της Πέμπτης 30/04 αναμένονται βροχές και τοπικές καταιγίδες αρχικά σε Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρο και Βόρειο Αιγαίο, που βαθμιαία θα επεκταθούν νοτιότερα και έως το βράδυ θα επηρεάσουν Θεσσαλία, Σποράδες, Στερεά Ελλάδα και Βόρεια Εύβοια. Χιονοπτώσεις αναμένονται στα βόρεια ορεινά ηπειρωτικά τμήματα. Την Παρασκευή 01/05, βροχές και τοπικές καταιγίδες προβλέπονται σε Θεσσαλία, Εύβοια, Σποράδες, Κεντρική και Ανατολική Στερεά, Πελοπόννησο, νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, Κυκλάδες και Βόρεια Κρήτη, οι οποίες βαθμιαία θα εξασθενήσουν και θα περιοριστούν στα νότια τμήματα, ενώ τις θερμές ώρες της ημέρας αναμένονται τοπικές βροχές στα βόρεια ηπειρωτικά και στο Ιόνιο.

Το κύριο χαρακτηριστικό όμως της μεταβολής, θα είναι η σημαντική πτώση της θερμοκρασίας, που την Παρασκευή 01/05 οι μέγιστες τιμές της θα είναι έως και 13 βαθμούς χαμηλότερες σε σχέση με τις αντίστοιχες της Πέμπτης 30/04.

Παράλληλα, σταδιακή ενίσχυση θα παρουσιάσουν οι βόρειοι άνεμοι στο Αιγαίο και στα ανατολικά ηπειρωτικά τμήματα, αρχικά στο Βόρειο Αιγαίο από τις μεσημεριανές ώρες της Πέμπτης 30/04 και έως το βράδυ και στο υπόλοιπο Αιγαίο, με τις εντάσεις τους να φτάνουν τα 6-7 μποφόρ (ριπές ανέμων έως τα 80-90 km/h). Οι ενισχυμένοι βόρειοι άνεμοι θα διατηρηθούν και το Σαββατοκύριακο 02/05-03/05.

Σύνταξη άρθρου: Ι. Κωλέτσης, Κ. Λαγουβάρδος

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / meteo.gr – Πεντέλη, Πέμπτη 30 Απριλίου 2026, 09:00

Τα προγνωστικά στοιχεία για τον καιρό της Πρωτομαγιάς παρουσίασε ο μετεωρολόγος και ευρωβουλευτής κ. Σάκης Αρναούτογλου.

Όπως αναφέρει η φετινή Πρωτομαγιά θα κυλήσει με έντονα φθινοπωρινό και κατά τόπους χειμωνιάτικο σκηνικό, καθώς η αλλαγή του καιρού φέρνει βροχές, τοπικές καταιγίδες, ισχυρούς βοριάδες και αισθητή πτώση της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές της χώρας.

Από την Παρασκευή (1/5) και μέσα στο Σαββατοκύριακο οι νεφώσεις θα είναι αυξημένες, με διαστήματα βροχών κυρίως στα ανατολικά, τα νότια και αρκετές ηπειρωτικές περιοχές, ενώ στα ορεινά δεν θα λείψουν και οι χιονοπτώσεις.

Οι άνεμοι στο Αιγαίο θα πνέουν πολύ ισχυροί, φτάνοντας τοπικά τα 8 μποφόρ, δημιουργώντας δυσκολίες στις θαλάσσιες μετακινήσεις και έντονη αίσθηση ψύχρας.

Η θερμοκρασία θα παραμείνει χαμηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή, με μικρή βελτίωση να διαφαίνεται προς το τέλος του τριημέρου.

Συνολικά, πρόκειται για μια Πρωτομαγιά που περισσότερο θα θυμίζει μεταβατικό χειμωνιάτικο διάλειμμα παρά σταθερή ανοιξιάτικη περίοδο, αν και τα πρώτα στοιχεία αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο για αισθητά θερμότερες, ενδεχομένως και καλοκαιρινές θερμοκρασίες προς τα τέλη της επόμενης εβδομάδας.

Σε εφαρμογή τίθεται νέο καθεστώς κρατικής ενίσχυσης για την αποκατάσταση ζημιών που προκάλεσαν οι πλημμύρες της περιόδου 4 έως 30 Σεπτεμβρίου 2023, βάσει της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ. Το μέτρο αφορά αγροτικές εκμεταλλεύσεις, επιχειρήσεις και λοιπούς φορείς που επλήγησαν σε περιοχές της Αττικής, της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας και εντάσσεται στο πλαίσιο της κρατικής αρωγής για φυσικές καταστροφές.

Με κοινή απόφαση των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθορίζονται οι όροι εφαρμογής του μέτρου. Συγκεκριμένα, προσδιορίζονται ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο καθεστώς, ποιες ζημιές θεωρούνται επιλέξιμες, το ποσοστό της επιχορήγησης ανά κατηγορία δικαιούχου, τα ανώτατα όρια ενίσχυσης, καθώς και ο τρόπος ελέγχου, ο συμψηφισμός με άλλες ενισχύσεις και η τελική καταβολή των ποσών.

Δικαιούχοι και τι καλύπτεται

Δικαιούχοι της ενίσχυσης είναι επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και φυσικά πρόσωπα που δεν είναι κατ’ επάγγελμα αγρότες, εφόσον λειτουργούν νόμιμα εντός των οριοθετημένων πληγεισών περιοχών και πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.

Για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες και τους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, βασική προϋπόθεση είναι η υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ) και η καταβολή της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς στον ΕΛΓΑ, με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων εξαιρέσεων από την υποχρεωτική ασφάλιση.

Η επιχορήγηση αφορά υλικές ζημιές που προκλήθηκαν άμεσα από τις πλημμύρες και έχουν καταγραφεί από τις αρμόδιες Επιτροπές Κρατικής Αρωγής. Ειδικότερα, καλύπτονται ζημιές σε στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης ή της αγροτικής εκμετάλλευσης, όπως εξοπλισμός, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, μέσα παραγωγής, εγγείο κεφάλαιο, φορτηγά οχήματα δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης, επαγγελματικά οχήματα, καθώς και αποθηκευμένα προϊόντα.

Δεν καλύπτονται ζημιές που εμπίπτουν στους κανονισμούς ασφάλισης του ΕΛΓΑ για τη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο.

Ύψος ενίσχυσης και ποσοστά

Η επιχορήγηση συνίσταται σε δωρεάν χρηματική ενίσχυση του Δημοσίου και υπολογίζεται ως ποσοστό επί της εκτιμηθείσας ζημίας, όπως αυτή προσδιορίζεται από τις αρμόδιες Επιτροπές Κρατικής Αρωγής της Περιφέρειας.

Για τις επιχειρήσεις, τους φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες, η ενίσχυση ανέρχεται στο 70% της ζημίας. Ο χαρακτηρισμός του κατ’ επάγγελμα αγρότη προκύπτει από το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) για το έτος 2023. Σε περίπτωση διαφοροποίησης μεταξύ των ετών, λαμβάνεται υπόψη ο χαρακτηρισμός του 2022, εφόσον ο δικαιούχος εμφανίζεται ως κατ’ επάγγελμα αγρότης.

Για τους μη κατ’ επάγγελμα αγρότες – κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, όπως αυτοί προσδιορίζονται επίσης από το ΜΑΑΕ, το ποσοστό ενίσχυσης διαμορφώνεται στο 35% της εκτιμηθείσας ζημίας.

Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ασφαλιστήριο συμβόλαιο, η επιχορήγηση υπολογίζεται μόνο στο μέρος της ζημίας που δεν καλύπτεται από την ασφάλιση και καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας προσδιορισμού της ασφαλιστικής αποζημίωσης. Σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των ενισχύσεων που λαμβάνει ο δικαιούχος, από κάθε πηγή, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100% της συνολικής ζημίας, διαφορετικά το ποσό της επιχορήγησης μειώνεται αναλόγως.

Ως προς τα ανώτατα όρια, για επιχειρήσεις και κατ’ επάγγελμα αγρότες προβλέπεται επιχορήγηση έως 500.000 ευρώ ανά δικαιούχο, με δυνατότητα προσαύξησης έως το διπλάσιο σε περίπτωση ύπαρξης έως δύο υποκαταστημάτων. Για τους μη κατ’ επάγγελμα αγρότες, το ανώτατο όριο ανέρχεται σε 250.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Τέλος, από το ποσό της επιχορήγησης αφαιρούνται, κατά τον υπολογισμό και την καταβολή της, τυχόν ποσά πρώτης αρωγής ή προκαταβολών που έχουν ήδη χορηγηθεί για την ίδια θεομηνία, τα οποία συμψηφίζονται με την τελική ενίσχυση.

Διαδικασία χορήγησης

Η διαδικασία ενεργοποιείται με τη διαβίβαση συγκεντρωτικών καταστάσεων ζημιών από τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη προς τη Γενική Γραμματεία Κρατικής Αρωγής, βάσει των εκτιμήσεων των Επιτροπών Κρατικής Αρωγής. Στη συνέχεια, εκδίδεται απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την ένταξη των επιμέρους δικαιούχων στο καθεστώς ενίσχυσης.

Οι δικαιούχοι οφείλουν να υποβάλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά εντός προθεσμίας τριών μηνών από την έκδοση της απόφασης ένταξης. Η βεβαίωση των ζημιών πραγματοποιείται από την Περιφέρεια, ενώ για την καταβολή της ενίσχυσης απαιτείται η ολοκλήρωση του προσδιορισμού τυχόν ασφαλιστικής αποζημίωσης.

Μετά τη συγκέντρωση των δικαιολογητικών, οι φάκελοι διαβιβάζονται στις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες για έλεγχο και εκκαθάριση, βάσει αναλυτικής κατάστασης που περιλαμβάνει στοιχεία όπως ΑΦΜ, IBAN και το δικαιούμενο ποσό ανά δικαιούχο.

Η καταβολή της ενίσχυσης πραγματοποιείται απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό (IBAN), ο οποίος πρέπει να είναι δηλωμένος στην ΑΑΔΕ ή στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Από το ποσό της επιχορήγησης αφαιρούνται τυχόν ποσά πρώτης αρωγής ή προκαταβολών που έχουν ήδη καταβληθεί για την ίδια ζημία.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι έχουν καταβληθεί ποσά που υπερβαίνουν το δικαιούμενο ύψος ενίσχυσης ή ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, τα ποσά αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα, με την επιβολή των προβλεπόμενων τόκων.

Περιορισμοί και συμψηφισμοί

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον έλεγχο της συνολικής ενίσχυσης που λαμβάνει κάθε δικαιούχος. Σε περίπτωση που από διαφορετικές πηγές (κρατικές ενισχύσεις, αποζημιώσεις, ασφάλειες) το συνολικό ποσό υπερβαίνει την εκτιμηθείσα ζημία, η επιχορήγηση μειώνεται αναλόγως.

Παράλληλα, εάν διαπιστωθεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις ή ότι έχουν καταβληθεί ποσά πέραν των δικαιούμενων, αυτά αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και με τόκους, σύμφωνα με όσα ορίζει η απόφαση.

Διαβάστε ολόκληρο το ΦΕΚ εδώ

Στον χάρτη της κύριας φωτογραφίας παρουσιάζεται ο αθροιστικός υετός 3-ώρου και τα πεδία πιέσεων κατά το διάστημα 18:00 - 21:00 της Τετάρτης 01 Απριλίου 2026 (πηγή meteo.gr)

Συνεδρίαση Πολιτικής Προστασίας

Την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου συγκάλεσε ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, Νίκος Παπαευσταθίου, σήμερα Τρίτη, 31 Μαρτίου 2026.

Θέμα της συνεδρίασης, το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ) που εξέδωσε η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ) με ισχυρές βροχές, καταιγίδες, πιθανώς τοπικές χαλαζοπτώσεις, ισχυρούς ανέμους και χιονοπτώσεις στα ορεινά.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της Επιτροπής ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται για αύριο Τετάρτη, 01 Απριλίου:
α. Στα νησιά του Ιονίου από τις πρώτες πρωινές ώρες
β. Στην ανατολική Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά, την Εύβοια, τη Θεσσαλία και τις Σποράδες από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα.
γ. Στην Αττική από νωρίς το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα.
δ. Στις Κυκλάδες (κυρίως στα βόρεια) και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (από νήσο Χίο και νοτιότερα) από το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα.
ε. Στα Δωδεκάνησα από το απόγευμα.
στ. Θα επικρατήσουν στο κεντρικό και νότιο Αιγαίο και κυρίως στα Δωδεκάνησα πολύ θυελλώδεις ΝΑ άνεμοι εντάσεως 8 με 9 και στα Δωδεκάνησα 10 μποφόρ.

Το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.) έχει ήδη επικοινωνήσει με τους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, καθώς και με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων προκειμένου να υπάρχει η αντίστοιχη επιχειρησιακή ετοιμότητα και αντιμετώπιση των συνεπειών αυτών.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας μετά το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ), που εκδόθηκε από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ) και τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου, έθεσε σε κατάσταση κινητοποίησης (Red Code), αύριο Τετάρτη 01-04-2026 και την Πέμπτη 02-04-2026 τις Περιφέρειες:

• Αττικής
• Στερεάς Ελλάδας
• Θεσσαλίας περιλαμβανομένων των Σποράδων
• Πελοποννήσου
• Νοτίου Αιγαίου
• καθώς και τις Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας και Πιερίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Στο πλαίσιο αυτό, Δήμοι και Περιφέρειες των παραπάνω περιοχών καλούνται να συγκαλέσουν άμεσα τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π) και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π).

Επισημαίνεται ότι, στις περιοχές που υπάρχει κίνδυνος κατολισθήσεων κατά τη διάρκεια των ισχυρών καιρικών φαινομένων και σε σημεία όπου έχουν σημειωθεί στο παρελθόν, συνιστάται στους πολίτες  να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν τις μετακινήσεις, ενώ σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι οδηγοί υποχρεούνται να φέρουν στο όχημά τους κατάλληλα αντιολισθητικά μέσα.

Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου θα συνεδριάσει εκ νέου αύριο το πρωί.

ΕΜΥ: επικαιροποίηση του Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων

Σε επικαιροποίηση του Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων προχώρησε η ΕΜΥ στις 31 Μαρτίου 2026.

Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία έχουμε:

Καιρικό σύστημα στην κεντρική Μεσόγειο, με την ονομασία ERMINIO προβλέπεται να επηρεάσει την Τετάρτη 01-04-26 και την Πέμπτη (02-04-26) τις περισσότερες περιοχές της χώρας με μεγάλης διάρκειας και έντασης βροχές και καταιγίδες και πιθανώς με τοπικές χαλαζοπτώσεις.

Την Τετάρτη στην ανατολική χώρα θα πνέουν ανατολικοί νοτιοανατολικοί άνεμοι εντάσεως 7 με 9 και τοπικά στην περιοχή των Δωδεκανήσων 10 μποφόρ.

Πυκνές χιονοπτώσεις θα σημειωθούν την Τετάρτη στα ορεινά της Ηπείρου και της Μακεδονίας.

Ισχυρές βροχές και καταιγίδες, πιο συγκεκριμένα προβλέπονται:

Την Τετάρτη (01-04-26)
α. Στα νησιά του Ιονίου από τις πρώτες πρωινές ώρες και στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο από το μεσημέρι (πορτοκαλί προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Πελοπόννησο από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
γ. Στην ανατολική Στερεά, την Εύβοια, τη Θεσσαλία και τις Σποράδες από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
δ. Στην Πιερία από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι το βράδυ (πορτοκαλί προειδοποίηση).
ε. Στην Αττική από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
στ. Στις βόρειες Κυκλάδες από το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
ζ. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από αργά το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
η. Στα Δωδεκάνησα από το απόγευμα (κόκκινη προειδοποίηση).
θ. Στην ανατολική Κρήτη τις απογευματινές - βραδινές ώρες (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Την Πέμπτη (02-04-26)
α. Στη δυτική και νότια Πελοπόννησο από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Θεσσαλία (περιφερειακές ενότητες Λάρισας, Μαγνησίας συμπεριλαμβανομένων και των Σποράδων) από τις πρώτες ώρες μέχρι το μεσημέρι (πορτοκαλί προειδοποίηση).
γ. Στις περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας: Πιερία, Ημαθία, Χαλκιδική και Σερρών από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
δ. Στην Κρήτη (κυρίως στα δυτικά και τα νότια) από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
ε. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
στ. Στα Δωδεκάνησα τις πρώτες ώρες της ημέρας (κόκκινη προειδοποίηση) και εκ νέου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών: Κορυφώνεται την Τετάρτη η κακοκαιρία στη χώρα μας - Επεισόδιο βροχόπτωσης κατηγορίας 5 (Ακραία)

Περαιτέρω επιδείνωση του καιρού αναμένεται την Τετάρτη, 1 Απριλίου 2026, με βροχές, καταιγίδες και θυελλώδεις ανέμους στην επικράτεια της χώρας, σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr.

Πιο αναλυτικά, τα κυριότερα χαρακτηριστικά της κακοκαιρίας θα είναι:

• Οι ισχυρές κατά τόπους βροχές και καταιγίδες τόσο στα ηπειρωτικά όσο και στα νησιωτικά τμήματα της χώρας. Τις πρώτες πρωινές ώρες φαινόμενα θα εκδηλωθούν κυρίως στα Επτάνησα και τη Δυτική Ελλάδα, αλλά γρήγορα θα επεκταθούν και στην υπόλοιπη χώρα, με την κεντρική και ανατολική ηπειρωτική χώρα, την Ανατολική και Νότια Πελοπόννησο, τις Κυκλάδες, την Κρήτη, το Ανατολικό και Νότιο Αιγαίο να επηρεάζονται σημαντικά. Τις βραδινές ώρες τα φαινόμενα θα ενισχυθούν στο Βόρειο και Ανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.
• Οι χαλαζοπτώσεις αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες στα Επτάνησα και τη Δυτική Ελλάδα, ενώ από το απόγευμα στη Νότια Πελοπόννησο, στην Κρήτη, στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα.
• Οι θυελλώδεις άνεμοι στα πελάγη, ειδικότερα στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Η εξέλιξη αυτή του καιρού συνδέεται με μια ιδιαίτερα δυναμική διάταξη πάνω από την κεντρική και ανατολική Μεσόγειο και την ταυτόχρονη παρουσία δύο βαρομετρικών χαμηλών.

Το πρώτο βαρομετρικό χαμηλό (L1) έχει σχηματιστεί στη θαλάσσια περιοχή νότια της Ιταλίας. Ταυτόχρονα, δεύτερο βαρομετρικό χαμηλό (L2), το οποίο βαθαίνει γρήγορα στην περιοχή του Αιγαίου, κινείται από την περιοχή της Βόρειας Αφρικής προς τα βόρεια-βορειοανατολικά. Αυτό είναι το χαμηλό που συνδέεται άμεσα με τη σημαντική επιδείνωση του καιρού στη χώρα μας την Τετάρτη. Η δημιουργία αυτού του δεύτερου χαμηλού συνδέεται με σημαντικές θερμοκρασιακές διαφορές πάνω από την Αφρική.

Τέλος σημειώνεται ότι σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση του επεισοδίου βροχόπτωσης (RPI), η οποία αναπτύχθηκε από τη μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το συγκεκριμένο επεισόδιο κατατάσσεται στην Κατηγορία 5 (Ακραία).

Σημαντική επιδείνωση αναμένεται να παρουσιάσει ο καιρός τις επόμενες ημέρες, με κύρια χαρακτηριστικά τις ισχυρές βροχές και τους θυελλώδεις ανέμους.

Η κακοκαιρία θα κορυφωθεί την Τετάρτη (1/4), με εκτεταμένες βροχοπτώσεις και καταιγίδες σε μεγάλο μέρος της χώρας και με νοτιοανατολικούς ανέμους στο Αιγαίο που θα φτάσουν ακόμα και τα 9 μποφόρ. Παράλληλα, στα ορεινά της Ηπείρου και της Μακεδονίας αναμένονται κατά τόπους πυκνές χιονοπτώσεις.

Όπως δηλώνει ο μετεωρολόγος και Ευρωβουλευτής, Σάκης Αρναούτογλου, τα φαινόμενα θα ξεκινήσουν από τα δυτικά τμήματα της Ελλάδας, από το βράδυ της Τρίτης, ενώ αναμένονται και πυκνές χιονοπτώσεις σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων. Την Τετάρτη, η κακοκαιρία θα επεκταθεί σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα, με τις βροχές να φτάνουν και στην Αττική μετά το μεσημέρι. Σε ορισμένες περιοχές, δεν αποκλείεται τα φαινόμενα να είναι κατά τόπους έντονα. Την Πέμπτη θα διατηρηθεί ο άστατος καιρός.

Το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ) που εξέδωσε η ΕΜΥ αναφέρει τα εξής:

Καιρικό σύστημα στη δυτική Μεσόγειο, με την ονομασία ERMINIO (όπως ονομάστηκε από τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιταλίας - Ομάδα Κεντρικής Μεσογείου), κινούμενο νοτιοανατολικά προβλέπεται να επηρεάσει την Τετάρτη 01-04-26 και την Πέμπτη 02-04-26 τις περισσότερες περιοχές της χώρας, με μεγάλης διάρκειας και έντασης βροχές και καταιγίδες και πιθανώς με τοπικές χαλαζοπτώσεις.

Την Τετάρτη στην ανατολική χώρα θα πνέουν ανατολικοί νοτιοανατολικοί άνεμοι εντάσεως 8 με 9 και τοπικά στην περιοχή των Δωδεκανήσων 10 μποφόρ.

Πυκνές χιονοπτώσεις θα σημειωθούν την Τετάρτη στα ορεινά της Ηπείρου και της Μακεδονίας.

Α. Την Τετάρτη (01-04-26) συγκεκριμένα από το ανωτέρω καιρικό σύστημα δημιουργείται επιφανειακό χαμηλό στη Λιβύη που κινείται γρήγορα βόρεια βορειοανατολικά.
Ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:
α. Στα νησιά του Ιονίου από τις πρώτες πρωινές ώρες (πορτοκαλί προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά, την Εύβοια, τη Θεσσαλία και τις Σποράδες από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
γ. Στην Αττική από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι το βράδυ (κόκκινη προειδοποίηση).
δ. Στις Κυκλάδες (κυρίως στα βόρεια) και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (από νήσο Χίο και νοτιότερα) από το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
ε. Στα Δωδεκάνησα από το απόγευμα (κόκκινη προειδοποίηση).

Β. Την Πέμπτη (02-04-26) ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:
α. Στη δυτική και νότια Πελοπόννησο από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Θεσσαλία (περιφερειακές ενότητες Λάρισας, Μαγνησίας συμπεριλαμβανομένων και των Σποράδων) από τις πρώτες ώρες μέχρι το μεσημέρι (πορτοκαλί προειδοποίηση).
γ. Στις περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας: Πιερία, Ημαθία, Χαλκιδική και Σερρών από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
δ. Στην Κρήτη (κυρίως στα δυτικά και τα νότια) από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
ε. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
στ. Στα Δωδεκάνησα τις πρώτες ώρες της ημέρας (κόκκινη προειδοποίηση) και εκ νέου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας 

Συστάσεις προς τους πολίτες απευθύνει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας καλώντας τους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση έντονων καιρικών φαινομένων.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους της χώρας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Παράλληλα, συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων:

• Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
• Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.
• Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα σημεία του οδικού δικτύου, όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χειμάρρους και δεν υπάρχει γέφυρα.
• Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).
• Να προφυλαχτούν αμέσως κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης. Να καταφύγουν σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο και να μην εγκαταλείπουν τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθούν ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.
• Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).
• Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση χιονοπτώσεων και παγετού:

Αν πρόκειται να μετακινηθούν με το αυτοκίνητο:
Να ενημερωθούν για τον καιρό και για την κατάσταση του οδικού δικτύου
Να έχουν στο όχημά τους αντιολισθητικές αλυσίδες και το ρεζερβουάρ γεμάτο καύσιμα
Να ταξιδεύουν, εφόσον είναι αναγκαίο, κατά προτίμηση στη διάρκεια της ημέρας προτιμώντας τους κεντρικούς δρόμους
Να ενημερώνουν τους οικείους τους για τη διαδρομή που πρόκειται να ακολουθήσουν
Να μεταβάλλουν το πρόγραμμα των μετακινήσεών τους ώστε να αποφεύγουν την αιχμή των καιρικών φαινομένων
Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Αν μετακινούνται πεζή:
Να ντύνονται με πολλά στρώματα από ελαφριά ρούχα αντί για ένα βαρύ ρούχο και να φορούν κατάλληλα παπούτσια ώστε να αποφύγουν τραυματισμούς λόγω της ολισθηρότητας
Να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις κατά την διάρκεια αιχμής των φαινομένων (έντονη χιονόπτωση,  συνθήκες παγετού)

Σε πάνω από 170 δις ευρώ αποτιμώνται οι ζημιές από τα συμβάντα πλημμυρών από το 1980 μέχρι σήμερα, με θύματα πολύ συχνά τους αγρότες και ταλαιπωρίες στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και τις μεταποιητικές μονάδες, με κορυφαίο παράδειγμα την καταιγίδα «Daniels».

Τα πλημμυρικά φαινόμενα στη χώρα μας αποτιμώνται σε πάνω από 1.500, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, κι έχουν προκαλέσει πάνω από 430 θανάτους.

Στην χώρα μας υπάρχουν 14 υδατικά διαμερίσματα με 46 λεκάνες απορροής και 26,703  χιλιόμετρα ζωνών δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας. Οι υδάτινοι πόροι, που αφορούν στη Γεωργία μόνο για αρδευτικό νερό,  με αφορμή την Παγκόσμια Νερού, αφορούν στο 86%. Αρμόδιες διευθύνσεις κατά περίπτωση αφορούν στα συναρμόδια υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κλιματικής Κρίσης και σε κάθε περίπτωση εμπλέκονται αναλόγως και το Εσωτερικών ή και το Οικονομικών.

Μιλώντας πριν λίγες μέρες στην αρμόδια Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, ο γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης ανέφερε ότι τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, τα οποία εκπονούνται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2007/60/ΕΚ, αποτελούν στρατηγικά εργαλεία πρόληψης και ιεράρχησης παρεμβάσεων, με τις πλημμύρες να αντιμετωπίζονται με έναν  συνδυασμό ενεργητικών και παθητικών μέτρων.

Ο ίδιος υπογράμμισε τη σημασία της διαχείρισης σε επίπεδο λεκάνης απορροής και της συνεχούς επικαιροποίησης των χαρτογραφήσεων κινδύνου με βάση νέα δεδομένα. Επισήμανε, παράλληλα, την αξία του διαρκούς καθαρισμού των κοιτών και των ρεμάτων από τις Περιφέρειες, ώστε να μην φράζουν οι δίοδοι του νερού από φερτά υλικά.

Σημείωσε ότι ιδιαίτερη σημασία αποδίδει το Υπουργείο και στα συστήματα έγκαιρης πρόγνωσης και προειδοποίησης, τα οποία είναι εγκατεστημένα στα ποτάμια Έβρος και Αξιός, μέσω δύο προγραμμάτων Interreg, και βασίζονται σε μετεωρολογικά, υδρολογικά και υδραυλικά προγνωστικά μοντέλα και έγκαιρα προβλέπουν τον κίνδυνο. Υπενθυμίζουμε ότι οι αγρότες του Έβρου έχουν ταλαιπωρηθεί σημαντικά εξαιτίας των πλημμυρών.

Εξάλλου, ουδείς μπορεί να πει με ακρίβεια, πόσο ακριβώς κόστισε η καταιγίδα “Daniel”. Υπολογίζεται σε περίπου 3 – 3,5 δις, καθώς πέρα από τις αποζημιώσεις μέσω ΕΛΓΑ, δόθηκαν και κρατικές ενισχύσεις ενώ ενεπλάκησαν κι ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς δηλώθηκαν 7.426 ζημιές κι εξ αυτών τα περίπου 364 εκατ. αφορούσαν περιουσίες.

Την ίδια στιγμή όμως που υπάρχουν πλημμύρες υφίσταται και το πρόβλημα της λειψυδρίας. Σύμφωνα με παλαιότερες αναφορές κυβερνητικών παραγόντων στην Επιτροπή Περιβάλλοντος τα έτη ’20-22 συγκεντρώθηκαν 188 προτάσεις έργων από φορείς ύδρευσης των νησιών, συνολικού προϋπολογισμού 318,5 εκ. ευρώ περίπου ώστε να χρηματοδοτηθούν μέσω ΕΣΠΑ 21-27, εθνικών πόρων ή άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Σύμφωνα με τους παράγοντες του ΥΠΕΝ, που ενημέρωσαν τους βουλευτές – μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος, τα σχέδια πλημμυρών υπήρχαν αλλά τώρα ανανεώνονται και επικαιροποιούνται με βάση τα νέα στοιχεία. Το πρόβλημα δεν αγγίζει βέβαια, μόνο την ύπαιθρο αλλά υπάρχει ακόμη και στην πρωτεύουσα, τόσο σε περιοχές καθαρά αστικές όσο και ημιαστικές και παράκτιες.

Πέρα από την ύπαιθρο, περίπου 25 δήμοι της πρωτεύουσας κινδυνεύουν, λόγω των πλημμυρικών φαινομένων. Ανάμεσα σ΄ αυτούς υπάρχουν και δήμοι, που έχουν κυρίως ελαιοκομική, αμπελουργική και ανθοκομική δραστηριότητα ή εκτροφή  πουλερικών για αβγοπαραγωγή, όπως είναι η Κηφισιά, τα Μέγαρα, η Μεταμόρφωση, η Παιανία, τα Σπάτα κ.ά.

Προς αυτή την κατεύθυνση, ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νικόλαος Παπαευσταθίου παρουσίασε την πρόοδο του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», το οποίο περιλαμβάνει τη σύνταξη στρατηγικών σχεδίων (master plans) για αντιπλημμυρικά έργα σ’ όλη τη χώρα, καθώς και το σχέδιο «ΔΑΡΔΑΝΟΣ» για τον βέλτιστο συντονισμό των φορέων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 

Βεβαίως, σύμφωνα με την κριτική ορισμένων παραγόντων της αντιπολίτευσης, το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, που είναι σε εξέλιξη προχωρά αργά.

Το μεγάλο πρόγραμμα ενίσχυσης της Πολιτικής Προστασίας που αφορά πυρκαγιές, πλημμύρες, drones, ελικόπτερα, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης κτλ., σύμφωνα με την αντιπολίτευση, διαθέτει πολύ μεγάλο προϋπολογισμό (πάνω από 2 δισ. ευρώ).

Όμως, σύμφωνα με το ΚΚΕ δεν εξυπηρετεί τον σκοπό της Πολιτικής Προστασίας αλλά της πολεμικής προετοιμασίας, υποτάσσοντας την προστασία των δασών στους στόχους του ΝΑΤΟ και συγκεκριμένα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό με τίτλο: «Ενεργή μάχη». Κατά τον Περισσό, το πρόγραμμα antiNERO περιλαμβάνει πανάκριβα αποσπασματικά έργα, τα οποία δεν εντάσσονται σε ένα σχέδιο ολοκληρωμένης διαχείρισης και προστασίας από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.

Την ανάγκη αλλαγών και στις ποικιλίες και στον τρόπο καλλιέργειας, στη διαχείριση νερού αλλά και στην τεχνολογία για την προστασία, λόγω των κλιματικών μεταβολών, έχουν επισημάνει επανειλημμένα ομιλητές από διάφορους κλάδους και εκπρόσωποι φορέων, που έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Από το Ινστιτούτο ΕΝΑ έδωσαν πιο σαφείς κατευθύνσεις για τις μεταβολές που επηρεάζουν, λόγω της Κλιματικής Αλλαγής, και την κτηνοτροφία.

Είτε πρόκειται για τα Πανεπιστήμια και το ΓΕΩΤΕΕ είτε αφορά αγροτικούς συλλόγους και συνεταιρισμούς, όλοι συμφώνησαν σε ένα πράγμα: ότι, ανεξάρτητα από την πολιτική της Κοινότητας, οφείλει να αλλάξει αγροτική ατζέντα και η Ελλάδα, προωθώντας πιο ανθεκτικές ποικιλίες, που θα μπορούν να αντέξουν στις νέες ξαφνικές μεταβολές του καιρού, και αυτή η διαδικασία πρέπει να συνδεθεί άμεσα και με το ζήτημα της ασφάλισης των καλλιεργειών. Η αλλαγή αυτή δεν αφορά όλα τα προϊόντα ούτε όλες τις ποικιλίες αλλά εξαρτάται άμεσα από τις μεταβολές σε κάθε περιοχή.

Κλιματική αλλαγή και καταστροφές

Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής έχει επισημανθεί πως οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι παρατεταμένες ξηρασίες και τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταστροφών αναδεικνύουν ότι ο καιρός έχει αλλάξει και χρειάζεται διαφορετική διαχείριση και της παραγωγικής διαδικασίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, άπαντες συμφώνησαν πως επιβάλλεται η αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει υποχρεωθεί να καταβάλλει μεγάλες αποζημιώσεις, συχνά και από τον κρατικό κουμπαρά, προκειμένου να ανταποκριθεί, και ταυτόχρονα να αρθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια για την πρόληψη και τη γρήγορη εξέταση των ζημιών. Το ποσοστό αποζημιώσεων μετά το 2020 πολλαπλασιάζεται.

Εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων επέμειναν πως οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις στην απόδοση των αποζημιώσεων απειλούν τη βιωσιμότητα των παραγωγών και των επιχειρήσεων.

Διαγράμματα και μετρήσεις έδειξαν πως η θερμοκρασία αλλάζει και κάποιες καλλιέργειες είτε θα χρειαστούν περισσότερο νερό είτε στρεσάρονται περισσότερο στο ξηροθερμικό τοπίο.

Επιστήμονες που μετέχουν στο Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ) εξήγησαν πως η κλιματική αλλαγή μειώνει τη βοσκοϊκανότητα και τη διαθεσιμότητα νερού, αλλά είναι αναχαιτιστικός παράγοντας και στην ανάπτυξη των ζώων. Επιπλέον, μειώνει τη γαλακτοπαραγωγή, την αναπαραγωγή και έχει σημαντικές συνέπειες στην αύξηση των ασθενειών. Στην παρούσα φάση, τονίστηκε πως η συμμετοχή του Πρωτογενούς Τομέα στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου επηρεάζει την ΕΕ κατά 11%.

Ποιες καλλιέργειες επηρεάζονται περισσότερο;

Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, τα φυτά C4, δηλαδή το καλαμπόκι και ορισμένα κηπευτικά, πλεονεκτούν στη νέα εποχή έναντι αρκετών άλλων αροτραίων καλλιεργειών αλλά και δενδροκαλλιεργειών, διότι αντέχουν σε πιο υψηλές θερμοκρασίες. Στην κατηγορία C3 εντάσσονται τα περισσότερα γεωργικά φυτά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η βρώμη, η σίκαλη, το ρύζι, το βαμβάκι, ο καπνός, ο ηλίανθος, αλλά και τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά.

Ειδικότερα, η Κλιματική Αλλαγή επηρεάζει τη γεωργία ως εξής:

• Μέσω της μεταβολής της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα.
• Μέσω της μεταβολής της θερμοκρασίας.
• Μέσω της μεταβολής των υδατικών κατακρημνισμάτων.
• Μέσω των ακραίων καιρικών φαινομένων.
• Μέσω της διασποράς των εχθρών και των ασθενειών των φυτών.

«Οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι παρατεταμένες ξηρασίες, τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταστροφών καθιστούν την αγροτική ασφάλιση πυλώνα βιωσιμότητας. Χρειαζόμαστε έναν σύγχρονο, οικονομικά βιώσιμο ΕΛΓΑ, με νέο κανονισμό ασφάλισης, ψηφιακά εργαλεία ταχείας εκτίμησης ζημιών, έμφαση στην πρόληψη και δυνατότητα συμπληρωματικών ασφαλιστικών σχημάτων. Η αποζημίωση δεν μπορεί να καθυστερεί μήνες· πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο σταθερότητας και ανθεκτικότητας της παραγωγής», ανέφερε ο Γιώργος Κατσουλής, πρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδας, ο οποίος ζήτησε ριζική αναβάθμιση του ΕΛΓΑ.

Από τις ξηροθερμικές θερμοκρασίες επηρεάζονται περισσότερο περιοχές, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, όπως είναι τα άνυδρα νησιά, η Κρήτη κ.ά.

Σύμφωνα με κορυφαία τραπεζικά στελέχη, πέρα από τον ΕΛΓΑ, το ασφαλιστικό κενό στην Ελλάδα για την κάλυψη φυσικών καταστροφών είναι μόλις στο 4%, όταν το ποσοστό ασφάλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κοντά στο 25% για φυσικές καταστροφές.