Τέθηκε σε ισχύ, με τη δημοσίευση σε ΦΕΚ, το πλαίσιο κρατικής αρωγής για αγροτικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν ζημιές από τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν το 2025 σε περιοχές της ελληνικής επικράτειας. Η απόφαση αφορά συγκεκριμένες, οριοθετημένες περιοχές και καθορίζει με σαφήνεια τόσο το είδος των ζημιών που δύνανται να αποζημιωθούν όσο και τη διαδικασία που ακολουθείται για την καταγραφή και την επιχορήγηση, χωρίς να εισάγει πολιτικές κρίσεις ή αξιολογικές τοποθετήσεις, αλλά αποτυπώνοντας αποκλειστικά το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει.
Ποιους αφορά το πλαίσιο κρατικής αρωγής
Η κρατική αρωγή ενεργοποιείται για αγροτικές εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται σε περιοχές οι οποίες έχουν επισήμως οριοθετηθεί ως πληγείσες από τις πυρκαγιές του 2025. Οι περιοχές αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, Περιφερειακές Ενότητες της Στερεάς Ελλάδας, της Δυτικής Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, της Κρήτης, του Βορείου Αιγαίου, των Ιονίων Νήσων και της Αττικής. Η εφαρμογή του πλαισίου βασίζεται στις διατάξεις του ν. 4797/2021 και αφορά επιχορηγήσεις για την αντιμετώπιση ζημιών μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, σύμφωνα με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
Τι είδους ζημιές καλύπτονται
Η επιχορήγηση μπορεί να καλύψει μέρος των υλικών ζημιών που προκλήθηκαν άμεσα από τις πυρκαγιές και αφορούν στοιχεία ενεργητικού της αγροτικής εκμετάλλευσης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ο εξοπλισμός, τα μέσα παραγωγής, οι πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, τα αποθηκευμένα προϊόντα, τα φορτηγά δημόσιας ή ιδιωτικής χρήσης, καθώς και το εγγείο κεφάλαιο, εφόσον έχουν καταγραφεί ως κατεστραμμένα από τις αρμόδιες επιτροπές κρατικής αρωγής. Αντίθετα, ρητά προβλέπεται ότι η κρατική αρωγή δεν καλύπτει ζημιές σε φυτικό και ζωικό κεφάλαιο, στη φυτική παραγωγή ή σε κάθε είδους καλλιέργεια. Οι συγκεκριμένες ζημιές παραμένουν εκτός του πλαισίου της επιχορήγησης και εμπίπτουν, όπου προβλέπεται, σε άλλους θεσμοθετημένους μηχανισμούς.
Σχέση με ασφάλιση και άλλες ενισχύσεις
Στις περιπτώσεις όπου η αγροτική εκμετάλλευση διαθέτει ασφαλιστήριο συμβόλαιο, η επιχορήγηση μπορεί να καλύψει το μέρος της εκτιμηθείσας ζημίας που δεν αποζημιώνεται από την ασφάλιση. Παράλληλα, το πλαίσιο κρατικής αρωγής δεν εφαρμόζεται για ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει του Κανονισμού Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων, ούτε για ζημιές που καλύπτονται από άλλους μηχανισμούς αποζημίωσης.
Φορολογικό και νομικό καθεστώς της επιχορήγησης
Η επιχορήγηση που προβλέπεται από το πλαίσιο χαρακτηρίζεται αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη. Δεν υπόκειται σε τέλη, εισφορές ή κρατήσεις υπέρ του Δημοσίου, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, ασφαλιστικά ταμεία ή πιστωτικά ιδρύματα. Επιπλέον, δεν εφαρμόζονται διατάξεις που αφορούν τη φορολόγηση σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησής της.
Προϋποθέσεις για τους δικαιούχους
Για να είναι επιλέξιμοι για την επιχορήγηση ή για τυχόν προκαταβολή έναντι αυτής, οι αγρότες θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, είτε ως κατά κύριο επάγγελμα αγρότες είτε ως κάτοχοι αγροτικής εκμετάλλευσης. Απαραίτητη είναι επίσης η υποβολή δήλωσης ενιαίας ενίσχυσης στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου, η εκπλήρωση της υποχρέωσης καταβολής της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς, καθώς και η τήρηση των προϋποθέσεων που προβλέπονται στην ισχύουσα κοινή υπουργική απόφαση για τις διαδικασίες επιχορήγησης επιχειρήσεων λόγω θεομηνιών.
Διαδικασία αιτήσεων και εκτίμησης ζημιών
Οι αιτήσεις για την καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών υποβάλλονται στον αρμόδιο οργανισμό ασφάλισης, ο οποίος διαβιβάζει συγκεντρωτικά τις αιτήσεις και τα σχετικά στοιχεία στις οικείες Περιφερειακές Ενότητες. Οι επιτροπές κρατικής αρωγής, στις οποίες συμμετέχει και στέλεχος του οργανισμού, λαμβάνουν υπόψη τις αυτοψίες, τις καταγραφές και τα πορίσματα που έχουν συνταχθεί. Σε περίπτωση διενέργειας αυτοψίας, αυτή πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός έξι μηνών από την ημερομηνία επέλευσης της θεομηνίας. Για τη διαδικασία εκτίμησης, ως αίτηση του δικαιούχου λογίζεται η αίτηση που έχει ήδη υποβληθεί στο πλαίσιο της αρχικής καταγραφής.
Σημείωση για την καταβολή της ενίσχυσης
Το ύψος της επιχορήγησης ή τυχόν προκαταβολής, ο τρόπος υπολογισμού της, η διαδικασία και ο χρόνος εκταμίευσης, καθώς και η καταβολή στους δικαιούχους, καθορίζονται με μεταγενέστερες υπουργικές αποφάσεις που εκδίδονται σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Διαβάστε ολόκληρο το ΦΕΚ εδώ
