Την ανάγκη αλλαγών και στις ποικιλίες και στον τρόπο καλλιέργειας, στη διαχείριση νερού αλλά και στην τεχνολογία για την προστασία, λόγω των κλιματικών μεταβολών, έχουν επισημάνει επανειλημμένα ομιλητές από διάφορους κλάδους και εκπρόσωποι φορέων, που έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.
Από το Ινστιτούτο ΕΝΑ έδωσαν πιο σαφείς κατευθύνσεις για τις μεταβολές που επηρεάζουν, λόγω της Κλιματικής Αλλαγής, και την κτηνοτροφία.
Είτε πρόκειται για τα Πανεπιστήμια και το ΓΕΩΤΕΕ είτε αφορά αγροτικούς συλλόγους και συνεταιρισμούς, όλοι συμφώνησαν σε ένα πράγμα: ότι, ανεξάρτητα από την πολιτική της Κοινότητας, οφείλει να αλλάξει αγροτική ατζέντα και η Ελλάδα, προωθώντας πιο ανθεκτικές ποικιλίες, που θα μπορούν να αντέξουν στις νέες ξαφνικές μεταβολές του καιρού, και αυτή η διαδικασία πρέπει να συνδεθεί άμεσα και με το ζήτημα της ασφάλισης των καλλιεργειών. Η αλλαγή αυτή δεν αφορά όλα τα προϊόντα ούτε όλες τις ποικιλίες αλλά εξαρτάται άμεσα από τις μεταβολές σε κάθε περιοχή.
Κλιματική αλλαγή και καταστροφές
Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής έχει επισημανθεί πως οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι παρατεταμένες ξηρασίες και τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταστροφών αναδεικνύουν ότι ο καιρός έχει αλλάξει και χρειάζεται διαφορετική διαχείριση και της παραγωγικής διαδικασίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, άπαντες συμφώνησαν πως επιβάλλεται η αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει υποχρεωθεί να καταβάλλει μεγάλες αποζημιώσεις, συχνά και από τον κρατικό κουμπαρά, προκειμένου να ανταποκριθεί, και ταυτόχρονα να αρθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια για την πρόληψη και τη γρήγορη εξέταση των ζημιών. Το ποσοστό αποζημιώσεων μετά το 2020 πολλαπλασιάζεται.
Εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων επέμειναν πως οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις στην απόδοση των αποζημιώσεων απειλούν τη βιωσιμότητα των παραγωγών και των επιχειρήσεων.
Διαγράμματα και μετρήσεις έδειξαν πως η θερμοκρασία αλλάζει και κάποιες καλλιέργειες είτε θα χρειαστούν περισσότερο νερό είτε στρεσάρονται περισσότερο στο ξηροθερμικό τοπίο.
Επιστήμονες που μετέχουν στο Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ) εξήγησαν πως η κλιματική αλλαγή μειώνει τη βοσκοϊκανότητα και τη διαθεσιμότητα νερού, αλλά είναι αναχαιτιστικός παράγοντας και στην ανάπτυξη των ζώων. Επιπλέον, μειώνει τη γαλακτοπαραγωγή, την αναπαραγωγή και έχει σημαντικές συνέπειες στην αύξηση των ασθενειών. Στην παρούσα φάση, τονίστηκε πως η συμμετοχή του Πρωτογενούς Τομέα στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου επηρεάζει την ΕΕ κατά 11%.
Ποιες καλλιέργειες επηρεάζονται περισσότερο;
Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, τα φυτά C4, δηλαδή το καλαμπόκι και ορισμένα κηπευτικά, πλεονεκτούν στη νέα εποχή έναντι αρκετών άλλων αροτραίων καλλιεργειών αλλά και δενδροκαλλιεργειών, διότι αντέχουν σε πιο υψηλές θερμοκρασίες. Στην κατηγορία C3 εντάσσονται τα περισσότερα γεωργικά φυτά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η βρώμη, η σίκαλη, το ρύζι, το βαμβάκι, ο καπνός, ο ηλίανθος, αλλά και τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά.
Ειδικότερα, η Κλιματική Αλλαγή επηρεάζει τη γεωργία ως εξής:
- Μέσω της μεταβολής της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα.
- Μέσω της μεταβολής της θερμοκρασίας.
- Μέσω της μεταβολής των υδατικών κατακρημνισμάτων.
- Μέσω των ακραίων καιρικών φαινομένων.
- Μέσω της διασποράς των εχθρών και των ασθενειών των φυτών.
«Οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι παρατεταμένες ξηρασίες, τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταστροφών καθιστούν την αγροτική ασφάλιση πυλώνα βιωσιμότητας. Χρειαζόμαστε έναν σύγχρονο, οικονομικά βιώσιμο ΕΛΓΑ, με νέο κανονισμό ασφάλισης, ψηφιακά εργαλεία ταχείας εκτίμησης ζημιών, έμφαση στην πρόληψη και δυνατότητα συμπληρωματικών ασφαλιστικών σχημάτων. Η αποζημίωση δεν μπορεί να καθυστερεί μήνες· πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο σταθερότητας και ανθεκτικότητας της παραγωγής», ανέφερε ο Γιώργος Κατσουλής, πρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδας, ο οποίος ζήτησε ριζική αναβάθμιση του ΕΛΓΑ.
Από τις ξηροθερμικές θερμοκρασίες επηρεάζονται περισσότερο περιοχές, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, όπως είναι τα άνυδρα νησιά, η Κρήτη κ.ά.
Σύμφωνα με κορυφαία τραπεζικά στελέχη, πέρα από τον ΕΛΓΑ, το ασφαλιστικό κενό στην Ελλάδα για την κάλυψη φυσικών καταστροφών είναι μόλις στο 4%, όταν το ποσοστό ασφάλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κοντά στο 25% για φυσικές καταστροφές.

