Γόρδιος δεσμός ο ΕΛΓΑ διότι ο οργανισμός με τα έσοδα που έχει, δεν μπορεί να καλύψει τις ζημιές, οι οποίες γιγαντώνονται και μόνο από την κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ, Ανδρέας Λυκουρέντζος στους βουλευτές – μέλη της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής, ο οργανισμός παράγει ετήσιο έλλειμμα της τάξης των 90 εκατομμυρίων ευρώ.
Το έλλειμμα γιγαντώθηκε κατά την εξαετία 2020-2025, όπου υπήρξαν και ακραία καιρικά φαινόμενα (καταιγίδα «Daniel», πυρκαγιές κ.ά.), μολονότι υπάρχουν ζημιές, που λόγω του κανονισμού, οι παραγωγοί δεν αποζημιώνονται.
Οι βουλευτές της αντιπολίτευσης (Σταρακά, ΠΑΣΟΚ, Μπάρκας, ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Μανωλάκου, ΚΚΕ, Δελβερούδης, ΝΙΚΗ, Κεφαλά, Πλεύση Ελευθερίας κ.ά.) έθεσαν προβληματισμούς, παράπονα και προτάσεις προς τον πρόεδρο Ανδρέα Λυκουρέντζο για τις ασφαλιστικές καλύψεις π.χ. ακαρπίας, κατασπάραξης άγριων ζώων, καθυστερήσεις πληρωμών κ.ά.
Ο ίδιος άφησε εμμέσως να εννοηθεί πως είτε με το καλύτερο είτε με το χειρότερο σενάριο μελετών, προβλέπεται αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, για να είναι η παραγωγή βιώσιμη.
Υπεραμύνθηκε των προσπαθειών για ταχύτερη πληρωμή των αποζημιώσεων των παραγωγών με προσλήψεις προσωπικού κι άφησε να εννοηθεί πως τυχόν αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, θα πρέπει να έχει υποτυπώδη διακομματική συναίνεση.
ΠΙΕΣΕΙΣ ΘΕΣΣΑΛΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ
Ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ εξήγησε αναλυτικά στους βουλευτές και τα προβλήματα αλλά και τα σενάρια ενώ άφησε να εννοηθεί πως υπήρξαν πιέσεις κι από βουλευτές για αποζημιώσεις, φωτογραφίζοντας Θεσσαλούς. «Δεν μπορεί ο υπάλληλος να πει, θα δώσω προκαταβολή στα βαμβάκια, που η κυρία Σκόνδρα και οι άλλοι βουλευτές - όλοι της περιοχής - πίεζαν αντί να είναι 100 ευρώ, δώσαμε 140 ευρώ. Αυτό είναι απόφαση της διοίκησης και της πολιτικής ηγεσίας», είπε.
Εξήγησε πως ο ΕΛΓΑ είναι αυτοτελής οργανισμός και βασίζεται στα δικά του πληροφοριακά συστήματα. Κατά την άποψη του, τα προβλήματα του οργανισμού οφείλονται και σε οικονομικούς, αντικειμενικούς και υποκειμενικούς παράγοντες (π.χ. εκτιμήσεις ζημιών) αλλά συνδέεται εμμέσως, πλην σαφώς και με νοοτροπίες και παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας: γραφειοκρατία, νομοθέτηση, πιέσεις κ.ά.
Ο ίδιος περιέγραψε την τωρινή κατάσταση του οργανισμού ως εξής:
1. Έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η πληρωμή αποζημιώσεων του 2025.
2. Ο οργανισμός βρίσκεται σε οριακή αλλά σταθερή οικονομική κατάσταση.
3. Η βιωσιμότητα του συστήματος εξαρτάται από την καταβολή εισφορών.
4. Πολλοί παραγωγοί δεν πληρώνουν, άρα μένουν ανασφάλιστοι.
5. Χωρίς εισφορές, δεν μπορούν να δοθούν αποζημιώσεις.
6. Έγιναν προσλήψεις στελεχιακού δυναμικού αλλά υπήρξαν και συνταξιοδοτήσεις.
ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΣΧΕΣΕΙΣ
Ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ δέχτηκε κριτική από τους εκπροσώπους κομμάτων της αντιπολίτευσης για το γεγονός ότι ενώ οι παραγωγοί παρέμειναν απλήρωτοι ή κακοπληρωμένοι λόγω προβλημάτων στον ΟΠΕΚΕΠΕ κλήθηκαν να πληρώσουν και την ασφαλιστική εισφορά ή τους κατάσχεσαν χρήματα από τους λογαριασμούς.
Σημείωσε πως ο ίδιος εκείνη την ημέρα κατέθεσε παραίτηση αλλά δεν έγινε δεκτή κι έδωσε την παρακάτω εξήγηση: «Το πρωί πληρώσαμε 121,5 εκατ. αποζημιώσεις, περιμέναμε στις 15:00 η ώρα να πληρώσει ο ΟΠΕΚΕΠΕ και το αρχείο του ΕΛΓΑ στην Τράπεζα Πειραιώς θα εκτελείτο στις 23:00 η ώρα το βράδυ. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ τότε από τις 15:00 μέχρι τις 20:00, τις 21:00, τις 22:00 δεν ενημερώνει τον Πρόεδρο του ΕΛΓΑ ότι δεν πληρώσαμε, για να σταματήσω την είσπραξη».
Ξεκαθάρισε πως ο ΕΛΓΑ έχει συγκεκριμένα όρια λειτουργίας, τα οποία δεν μπορεί να υπερβεί. Είναι αυστηρά ασφαλιστικός οργανισμός. Δεν χαράσσει αγροτική πολιτική ούτε νομοθετεί· απλώς εισηγείται προτάσεις, που υλοποιούνται μόνο μέσω κυβέρνησης και νόμων. Η λειτουργία του καθορίζεται και από ευρωπαϊκούς κανόνες, είπε, ξεκαθαρίζοντας έτσι πως υπάρχουν όρια κρατικών ενισχύσεων.
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΓΕΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΔΕΝΔΡΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ
Ο κ. Λυκουρέντζος αναφέρθηκε ενδεικτικά στις ζημιές, που έχουν υποστεί ορισμένες δενδροκαλλιέργειες και ουσιαστικά βγάζουν εκτός προϋπολογισμού τον οργανισμό κι εξήγησε πως ο ΕΛΓΑ δεν λαμβάνει πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σημείωσε πως ο οργανισμός λειτουργεί και ως εκτελεστικός μηχανισμός κρατικών ενισχύσεων σε έκτακτες καταστάσεις, όπως οι φυσικές καταστροφές.
Στην ελαιοκαλλιέργεια, ζημιές, είπε, θα απαιτούνταν αποζημιώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων, πολύ πάνω από τα έσοδα εισφορών.
Αντίστοιχα, στα μήλα, οι αποζημιώσεις θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τα διαθέσιμα χρήματα.
Επισήμανε, επίσης, ότι υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου και διορθώσεων (επόπτες, ενστάσεις) και σε περιπτώσεις λαθών ή υπερεκτιμήσεων, γίνονται έλεγχοι και επιστροφές χρημάτων.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ
Σε ό, τι αφορά στις προτάσεις και στα ανοιχτά ζητήματα για το μέλλον:
- Προωθείται ψηφιακός μετασχηματισμός (δορυφόροι, drones, tablets για εκτιμητές), αλλά καθυστέρησε λόγω δικαστικών εμπλοκών.
- Προτάθηκε αλλαγή στο σύστημα δηλώσεων καλλιεργειών για ταχύτερες διαδικασίες.
- Προτάθηκε τριμερής χρηματοδότηση του οργανισμού (Κουκουλόπουλος, ΠΑΣΟΚ), όπως είχε προγραμματιστεί το 2014, δηλαδή κράτος – παραγωγοί – Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ειδικά σε θέματα πρόληψης.
- Ζητήθηκε η αναδιοργάνωση του θεσμικού πλαισίου με περισσότερους πόρους για την πρόληψη (Μανωλάκου ΚΚΕ), στην κατεύθυνση λ.χ. των αντιχαλαζικών δικτύων, που τα ζητούν και οι δενδροκαλλιεργητές.
- Χρειάζεται προσαρμογή κι αναδιοργάνωση σε νέες ποικιλίες κ.ά. που θα είναι πιο ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή.
- Είναι υπό συζήτηση, αν θα πρέπει να υπάρξει προαιρετικό ασφάλιστρο για επιπλέον καλύψεις.
Ο κ. Λυκουρέντζος τόνισε ότι ο ΕΛΓΑ πρέπει να παραμείνει οικονομικά βιώσιμος και θεσμικά συνεπής: να αποζημιώνει δίκαια, αλλά μόνο μέσα στα πραγματικά του οικονομικά όρια και το νομικό πλαίσιο.
