Τις διαφωνίες της για το νομοσχέδιο για το Κληρονομικό Δίκαιο, που επηρεάζει και τον αγροτικό πληθυσμό, εκφράζει η ανεξάρτητη βουλευτής και συμβολαιογράφος στο επάγγελμα, Ελένη Καραγεωργοπούλου.
Το νομοσχέδιο για το Κληρονομικό Δίκαιο έχει έρθει σήμερα Τρίτη (19/5/26) προς ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής και διατάξεις του αναμένεται να εφαρμοστούν τους επόμενους μήνες. Απόφοιτη του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) η κ. Καραγεωργοπούλου ασχολήθηκε με τη μάχιμη δικηγορία κυρίως σε υποθέσεις αστικού και εμπορικού δικαίου (1996-2003). Διορίστηκε Συμβολαιογράφος στο Ειρηνοδικείο Λαυρίου. Από το 2017 συστρατεύτηκε με το κόμμα Πλεύση Ελευθερίας, με το οποίο εκλέχθηκε βουλευτής Α’ Ανατολικής Αττικής στις 25/6/2026 κι αποχώρησε τον Φεβρουάριο του 2026.
Η ίδια έχει διατελέσει μέλος του ΔΣ του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου (2018). Με την αρωγή της κ. Ζωής Κωνσταντοπούλου μάλιστα είχε καταθέσει αίτηση ακύρωσης απόφασης γενικής συνέλευσης του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου για παράνομες διαδικασίες, που αφορούν στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς. Μιλώντας στον «Αγροτύπο» εξηγεί ποια σημεία του νομοσχεδίου για το Κληρονομικό Δίκαιο παρουσιάζουν κενά ή έχουν θολά σημεία και τι θα πρέπει να πράξουν αγρότες και συνεταιρισμοί. Αναφέρεται και στα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί της αττικής γης, οι οποίοι έχουν χωράφια γύρω από το αεροδρόμιο. Πληρώνουν ΕΝΦΙΑ χωρίς να μπορούν να τ’ αξιοποιήσουν ή να τα μεταβιβάσουν ενώ προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι μεριδιούχοι της Μεσογαίας.
Ολόκληρη η συνέντευξή της έχει ως εξής:
Κυρία Καραγεωργοπούλου έρχονται σημαντικές αλλαγές πάνω στο Κληρονομικό Δίκαιο κι εσείς διαφωνήσατε με τη δομή, που ακολουθείται αλλά και με συγκεκριμένες ρυθμίσεις. Ποια είναι τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου, πώς επηρεάζει τη μέση ελληνική οικογένεια, αλλά και τις οικογενειακές επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις;
«Αλλαγές έρχονται σε πολλά βασικά ζητήματα του Κληρονομικού Δικαίου, δηλαδή στους κανόνες για το τι γίνεται με την περιουσία, τα σπίτια, τα χωράφια ή μια επιχείρηση μετά τον θάνατο κάποιου ανθρώπου. Αλλάζει η διαδικασία δημοσίευσης των διαθηκών, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο «ανοίγουν» και αναγνωρίζονται επίσημα. Εισάγονται επίσης οι λεγόμενες «κληρονομικές συμβάσεις», δηλαδή συμφωνίες που μπορούν να γίνονται από πριν, για το πώς θα περάσει μια περιουσία ή μια οικογενειακή επιχείρηση στους επόμενους. Αλλάζουν ακόμη ζητήματα, που αφορούν στα δικαιώματα του συζύγου ή του συντρόφου, αλλά και το ποιο μερίδιο παίρνει ο καθένας όταν δεν υπάρχει διαθήκη και υπάρχουν παιδιά. Επίσης, τροποποιείται η «νόμιμη μοίρα», δηλαδή το ελάχιστο κομμάτι της περιουσίας που προστατεύει ο νόμος για τα παιδιά και τον σύζυγο.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλές από αυτές τις νέες ρυθμίσεις είναι πολύ δύσκολες και περίπλοκες ακόμη και για νομικούς. Αυτό δημιουργεί ανασφάλεια στις οικογένειες και ειδικά σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις ή αγροτικές εκμεταλλεύσεις, όπου υπάρχει φόβος για νέες διαμάχες και δικαστικές εμπλοκές».
Λόγω των αλλεπάλληλων κρίσεων βρέθηκε κόσμος με χρέη. Τι νομίζετε ότι θα έπρεπε να έχει το νομοσχέδιο για το Κληρονομικό Δίκαιο ώστε να βοηθηθεί περισσότερο ο αγροτικός πληθυσμός, που ήδη όλες οι μετρήσεις τον δείχνουν με χαμηλότερο εισόδημα;
«Σήμερα πολλοί άνθρωποι, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο, κινδυνεύουν να βρεθούν ξαφνικά με χρέη που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι, επειδή κληρονομούν μια περιουσία, χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτή έχει και οφειλές. Και πολλές φορές το μαθαίνουν όταν είναι ήδη αργά.
Αυτό που θα έπρεπε να προβλέπει το νομοσχέδιο είναι μια πραγματική υποχρέωση του κράτους να ενημερώνει έγκαιρα τους άμεσους κληρονόμους - δηλαδή τα παιδιά ή τον σύζυγο - ότι υπάρχει κληρονομιά με χρέη. Εφόσον πλέον το κράτος μιλά συνεχώς για «ψηφιακό κράτος», οφείλει να μπορεί να στέλνει επίσημη ηλεκτρονική ενημέρωση ώστε ο πολίτης να γνωρίζει τι ακριβώς κληρονομεί και να αποφασίζει μέσα στην προθεσμία των τεσσάρων μηνών, αν θα αποδεχθεί ή θα αποποιηθεί την κληρονομιά.
Για πιο μακρινούς συγγενείς, δεν είναι λογικό να θεωρείται αυτόματα ότι αποδέχονται χρέη ανθρώπων με τους οποίους μπορεί να μην είχαν καμία σχέση για δεκαετίες. Θα έπρεπε να ισχύει το αντίθετο: να εμπλέκονται μόνο αν δηλώσουν οι ίδιοι ότι επιθυμούν να συμμετάσχουν στην κληρονομιά και μέχρι το ύψος της περιουσίας που πραγματικά υπάρχει».
Υπάρχουν έντονες διαμαρτυρίες από συνεταιρισμούς ότι χρέη παλαιότερων διοικητικών οργάνων πάνε στις νέες διοικήσεις, όταν αναλαμβάνουν ή ακολουθούν και τα παιδιά τους, όταν φύγουν από τη ζωή. Πώς θα μπορούσε να λυθεί αυτό το πολύπλοκο ζήτημα, τώρα που αλλάζει το ρυθμιστικό πλαίσιο;
«Τα χρόνια της οικονομικής κρίσης τα δικαστήρια αναγκάστηκαν πολλές φορές να αντιμετωπίσουν περιπτώσεις ανθρώπων, που βρέθηκαν ξαφνικά να κληρονομούν μεγάλα χρέη χωρίς καν να γνωρίζουν τι ακριβώς συνέβαινε. Γι’ αυτό και έχει κριθεί σε ορισμένες περιπτώσεις, ότι ακόμη και καθυστερημένη αποποίηση κληρονομιάς μπορεί να γίνει δεκτή, όταν το παιδί ή ο κληρονόμος δεν είχε πραγματική γνώση, ούτε του θανάτου ούτε των χρεών.
Στην περίπτωση συνεταιρισμών και παλιών διοικήσεων, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο σύνθετο. Δεν μπορεί άνθρωποι που αναλαμβάνουν σήμερα μια Διοίκηση να κινδυνεύουν να φορτωθούν παλιές υποχρεώσεις ή ευθύνες άλλων προσώπων, ούτε να μεταφέρονται τέτοια βάρη στα παιδιά και στις οικογένειές τους. Χρειάζεται λοιπόν να αλλάξει ο νόμος, ώστε να ξεκαθαρίζει ποιος ευθύνεται πραγματικά για κάθε χρέος και μέχρι ποιο σημείο. Δεν είναι δίκαιο να πληρώνουν άνθρωποι, που δεν πήραν αποφάσεις, δεν διαχειρίστηκαν χρήματα και δεν είχαν καμία συμμετοχή στη δημιουργία των οφειλών».
Όπως είπατε, έρχονται χρέη συγγενών, ακόμη και σε ανθρώπους που είχαν διακόψει χρόνια σχέσεις με συγγενείς τους. Έχουμε δει το τραγικό σενάριο να φορτώνονται χρέη ακόμη και ανήλικοι…Το νέο νομοσχέδιο για το Κληρονομικό Δίκαιο δίνει τη δυνατότητα για μυστικές ή ιδιόχειρες διαθήκες. Τι αλλάζει για τα παιδιά εκτός γάμου, για όσους έχουν κάνει σύμφωνο συμβίωσης ή ζουν πολλά χρόνια μαζί αλλά σε ελεύθερη σχέση;
«Πρέπει να περιοριστεί ο κύκλος των συγγενών που φορτώνονται αυτόματα μια κληρονομιά με χρέη. Δεν είναι λογικό άνθρωποι που μπορεί να είχαν δεκαετίες να μιλήσουν ή ακόμη και να μη γνωρίζονταν μεταξύ τους, να βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με οφειλές. Παράλληλα, το κράτος πρέπει να έχει υποχρέωση επίσημης ενημέρωσης όλων όσοι καλούνται ως κληρονόμοι, ώστε να ξέρουν εγκαίρως τι συμβαίνει και να μπορούν, αν θέλουν, να κάνουν αποποίηση. Σε ό,τι αφορά στις διαθήκες, θεωρώ πιο ασφαλή τη δημόσια διαθήκη, δηλαδή αυτή που γίνεται επίσημα μέσω συμβολαιογράφου, γιατί μειώνει τις αμφισβητήσεις και τις δικαστικές διαμάχες. Ακόμη και η ιδιόχειρη διαθήκη καλό είναι να κατατίθεται σε συμβολαιογράφο για φύλαξη.
Το νομοσχέδιο φέρνει επίσης αλλαγές για ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς γάμο. Δίνεται πλέον δικαίωμα κληρονομιάς και στον σύντροφο με τον οποίο κάποιος συζούσε για τουλάχιστον τρία χρόνια ή είχε αποκτήσει παιδί. Όμως, αυτά πολλές φορές θα πρέπει να αποδεικνύονται δικαστικά κάτι που φοβάμαι ότι μπορεί να οδηγήσει σε νέες δικαστικές συγκρούσεις και μεγάλη ταλαιπωρία για τις οικογένειες».
Είστε βουλευτής Α΄ Ανατολικής Αττικής. Υπάρχουν αγρότες ή και ιδιοκτήτες γης, που μέχρι σήμερα πληρώνουν για χωράφια που δεν χρησιμοποιούν, επειδή είναι σε μία ερμαφρόδιτη κατάσταση με το αεροδρόμιο αλλά πληρώνουν κανονικά ΕΝΦΙΑ. Τι γίνεται με αυτό;
«Ο ΕΝΦΙΑ σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι πράγματι άδικος, ιδιαίτερα όταν άνθρωποι πληρώνουν χρόνια για χωράφια ή εκτάσεις, που στην πράξη δεν μπορούν ούτε να αξιοποιήσουν, ούτε να πουλήσουν εύκολα λόγω της εκκρεμότητας με το χωροταξικό καθεστώς γύρω από το αεροδρόμιο.
Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα σε πολλές περιοχές της Μεσογαίας, αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας. Πριν από πολλά χρόνια, άνθρωποι με χαμηλά εισοδήματα αγόρασαν “μερίδια” από μεγάλες εκτάσεις, πιστεύοντας ότι το κάθε μερίδιο αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο κομμάτι γης. Πάνω σ’ αυτά τα κομμάτια χτίστηκαν σπίτια, μπήκαν ρεύμα και νερό, πληρώθηκαν φόροι, πρόστιμα και τακτοποιήσεις αυθαιρέτων.
Σήμερα όμως πολλοί από αυτούς ανακαλύπτουν ότι νομικά δεν κατέχουν ένα συγκεκριμένο οικόπεδο, αλλά μόνο ένα ποσοστό πάνω σε ολόκληρη την έκταση που περιλαμβάνει πολλά κτίσματα διαφορετικών ιδιοκτητών. Αυτό σημαίνει ότι τα ακίνητα παραμένουν μπλοκαρισμένα, δεν πωλούνται ή χαρίζονται, γιατί οι ιδιοκτήτες ουσιαστικά είναι “όμηροι” μιας κατάστασης που το ίδιο το κράτος άφησε να εξελιχθεί επί δεκαετίες. Αν δεν υπάρξει οριστική λύση από την Πολιτεία, αυτές οι περιουσίες κινδυνεύουν να απαξιωθούν πλήρως».
Είστε συμβολαιογράφος και η Ανατολική Αττική στην οποία εκλέγεστε, έχει ακόμη αγροτικό πληθυσμό. Με τα νέα δεδομένα για το ειδικό χωροταξικό για τον τουρισμό, με τις ανεμογεννήτριες, με την ανεξέλεγκτη δόμηση, πως προστατεύεται η αττική γη, που παράγει σημαντικά προϊόντα αλλά και πως προστατεύεται η βιοποικιλότητα;
«Δυστυχώς, η κυβέρνηση συχνά λειτουργεί αποσπασματικά με συνεχείς εξαιρέσεις και fast track λογικές. Η προστασία της αττικής γης δεν μπορεί να εξαρτάται από την πίεση κάθε επενδυτικού σχεδίου. Απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός με επίκεντρο τη βιωσιμότητα, την τοπική κοινωνία και τις επόμενες γενιές. Αυτό δεν είναι ούτε λογικό ούτε δίκαιο. Όταν το ίδιο το κράτος δημιουργεί περιορισμούς ή παρατεταμένη αβεβαιότητα, δεν μπορεί να μετακυλίει όλο το βάρος στους πολίτες. Χρειάζεται ξεκάθαρη καταγραφή των εκκρεμών περιπτώσεων, οριστική διευθέτηση του χωροταξικού καθεστώτος και πρόβλεψη ουσιαστικών φορολογικών ελαφρύνσεων ή απαλλαγών, όπου η γη παραμένει ουσιαστικά μη αξιοποιήσιμη, λόγω κρατικών επιλογών ή καθυστερήσεων».
Η κυβέρνηση είχε πει ότι είναι στις τελευταίες λεπτομέρειες του Κτηματολογίου αλλά φαίνεται πως έχουν γίνει λάθη στις αναρτήσεις. Τι συμβαίνει στην περιοχή σας και τι θεωρείτε πως πρέπει να γίνει πάνω σ΄ αυτό;
«Είναι τραγική η κατάσταση στο Κτηματολόγιο. Υπάρχουν πολλά λάθη στις πρώτες εγγραφές και ενώ δεσπόζει το αφήγημα περί ολοκλήρωσης του Κτηματολογίου με τυμπανοκρουσίες, η πραγματικότητα είναι ότι η επιτάχυνση πολλαπλασιάζει τα λάθη. Αναρωτιέμαι αν η Κυβέρνηση θα μπει στη διαδικασία υπερπαραγωγής τροπολογιών για να διορθώνει τα λάθη που θα αναχαιτίζουν τη συναλλακτική δραστηριότητα και την συνεπακόλουθη ροή εσόδων στο Δημόσιο… Είναι εντυπωσιακό ότι οι ανάδοχοι παραδίδουν προβληματικά έργα κτηματογράφησης και φημολογείται ότι οι ίδιοι ανάδοχοι συνάπτουν συμφωνίες για να επιλύσουν τα προβλήματα των πρώτων εγγραφών στο λειτουργούν κτηματολόγιο».
