Σε ισχύ βρίσκεται πλέον το πλαίσιο για την ψηφιακή έκδοση και διαβίβαση παραστατικών διακίνησης αγροτικών προϊόντων στην πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ, με στόχο την καταγραφή και παρακολούθηση των διακινήσεων αποθεμάτων. Με πρόσφατη εγκύκλιο, δίνονται διευκρινίσεις για τον τρόπο εφαρμογής των υποχρεώσεων αυτών σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως οι παραγωγοί αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ και οι πωλητές υπαίθριου εμπορίου, καθώς και σε επιμέρους περιπτώσεις διακίνησης.
Τι προβλέπεται ανά κατηγορία επαγγελματιών
Παραγωγοί – Αγρότες κανονικού καθεστώτος και πωλητές υπαίθριου εμπορίου
Για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων από την αγροτική εκμετάλλευση ή τις εγκαταστάσεις του παραγωγού προς τον χώρο πώλησης σε λαϊκές αγορές ή στο πλανόδιο εμπόριο, εκδίδεται και διαβιβάζεται υποχρεωτικά στην πλατφόρμα myDATA Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής (ΤΠ 9.2). Στο παραστατικό αυτό αναγράφεται ο ΑΦΜ του παραγωγού, ως ΑΦΜ λήπτη τίθενται εννέα μηδενικά (000000000), ως σκοπός διακίνησης αναγράφεται η «Πώληση», ενώ ως τόπος παράδοσης καταχωρούνται τα πλήρη στοιχεία και η γεωγραφική θέση της αγοράς υπαίθριου εμπορίου.
Σε περίπτωση που δεν διατεθεί το σύνολο των προϊόντων, η επιστροφή πραγματοποιείται με το αρχικό συγκεντρωτικό δελτίο αποστολής, χωρίς να έχει προηγηθεί ενημέρωσή του με τις πωληθείσες ποσότητες. Με την άφιξη στις εγκαταστάσεις του παραγωγού εκδίδεται άμεσα Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, προκειμένου να δηλωθούν στο myDATA τα αδιάθετα αποθέματα.
Όταν η διακίνηση διαρκεί περισσότερες από μία ημέρες, όπως σε συμμετοχή σε διαδοχικές λαϊκές αγορές ακόμη και εκτός έδρας, το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής καλύπτει το σύνολο της διακίνησης. Στο ίδιο παραστατικό αναγράφονται όλοι οι τόποι παράδοσης που αντιστοιχούν στις αγορές στις οποίες συμμετέχει ο παραγωγός. Με την επιστροφή του και εφόσον υπάρχει αδιάθετο απόθεμα, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Για τις διακινήσεις αγροτικών προϊόντων που πραγματοποιούνται μεταξύ της αγροτικής εκμετάλλευσης (όπως χωράφια, στάνες ή φάρμες) και των αποθηκευτικών χώρων του ίδιου παραγωγού, δεν απαιτείται η έκδοση ψηφιακού παραστατικού, εφόσον πρόκειται για ενδοδιακίνηση και η απόσταση δεν υπερβαίνει τα δέκα χιλιόμετρα. Η υποχρέωση έκδοσης παραστατικού εξακολουθεί να ισχύει σε κάθε περίπτωση που η διακίνηση δεν αποτελεί ενδοδιακίνηση, όπως όταν τα προϊόντα μεταφέρονται προς πώληση ή προς τρίτους, όπως αγροτικούς συνεταιρισμούς.
Επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων υπαίθριου εμπορίου
Για τους επαγγελματίες πωλητές που προμηθεύονται αγροτικά προϊόντα από χονδρεμπόρους, όπως κεντρικές λαχαναγορές ή ιχθυόσκαλες, με σκοπό την αυθημερόν διάθεσή τους στο υπαίθριο εμπόριο, η διακίνηση προς τον χώρο πώλησης δύναται να πραγματοποιείται με το ψηφιακό παραστατικό που εκδίδει ο προμηθευτής. Το παραστατικό αυτό μπορεί να είναι είτε παραστατικό αξίας με ένδειξη διακίνησης είτε αυτοτελές παραστατικό διακίνησης, στο οποίο αναγράφονται τα στοιχεία και η γεωγραφική θέση της αγοράς ως τόπος παράδοσης.
Σε περίπτωση που δεν διατεθεί το σύνολο των προϊόντων, το αδιάθετο απόθεμα δύναται να επιστρέφει στις εγκαταστάσεις του πωλητή με το αρχικό ψηφιακό παραστατικό διακίνησης του προμηθευτή. Με την άφιξη στις εγκαταστάσεις του, εκδίδεται άμεσα Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, προκειμένου να δηλωθούν στο myDATA οι ποσότητες των αγροτικών προϊόντων που δεν πωλήθηκαν.
Για τη διακίνηση των μη πωληθέντων προϊόντων σε επόμενη ημέρα από την εγκατάσταση του πωλητή προς αγορά υπαίθριου εμπορίου, ο πωλητής υποχρεούται να εκδώσει και να διαβιβάσει Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής (ΤΠ 9.2), κατ’ ανάλογη εφαρμογή με όσα ισχύουν για τους παραγωγούς – αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ.
Πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών σε υπαίθριο εμπόριο
Για τους λιανοπωλητές που διαθέτουν βιομηχανικά και βιοτεχνικά είδη αποκλειστικά σε λαϊκές αγορές, σε λοιπές οργανωμένες υπαίθριες αγορές, όπως εμποροπανηγύρεις και θρησκευτικά πανηγύρια, καθώς και στο πλανόδιο εμπόριο, δεν υφίσταται υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης (συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής), λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων συναλλαγών. Προϋπόθεση αποτελεί τα δεδομένα των παραστατικών αγοράς των αποθεμάτων να έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα myDATA.
Σε περίπτωση ελέγχου, η συναλλαγή δύναται να αποδεικνύεται με την επίδειξη των τιμολογίων αγοράς των εμπορευμάτων.
Η εξαίρεση αυτή δεν εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου οι πωλητές δεν διαθέτουν τα εμπορεύματά τους αποκλειστικά σε υπαίθριες αγορές ή στο πλανόδιο εμπόριο, αλλά διατηρούν παράλληλα κατάστημα. Στις περιπτώσεις αυτές, εξακολουθεί να υφίσταται υποχρέωση έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης για τη μεταφορά των αποθεμάτων προς και από τους χώρους διάθεσης.
Διακίνηση μέσω ταχυμεταφορών και ταχυδρομικών υπηρεσιών
Για τις διακινήσεις αποθεμάτων που πραγματοποιούνται μέσω οντοτήτων παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών και ταχυμεταφορών, και εφόσον ο ταχυμεταφορέας μεταφέρει τα διακινούμενα αγαθά στις εγκαταστάσεις του (Κέντρο διαλογής – HUB), με την έναρξη της διακίνησης από τις εγκαταστάσεις αυτές εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Σε περίπτωση επιστροφής μη παραδοθέντων αποθεμάτων, εκδίδεται και διαβιβάζεται σχετικό παραστατικό ποσοτικής παραλαβής.
Γίνεται δεκτό ότι στις περιπτώσεις αυτές, δύνανται να μην εκδίδονται τα ανωτέρω ψηφιακά παραστατικά διακίνησης, εφόσον οι οντότητες διαθέτουν εσωτερικό ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης των διακινούμενων αγαθών σε πραγματικό χρόνο, το οποίο παρέχει όλες τις απαιτούμενες αναλυτικές πληροφορίες και οι οποίες είναι άμεσα διαθέσιμες σε περίπτωση ελέγχου.
Η σχετική εγκύκλιος της ΑΑΔΕ είναι διαθέσιμη εδώ.
