Εξηγήσεις ζήτησε η DG Agri από την χώρα μας για την μείωση των άμεσων ενισχύσεων του Πρώτου Πυλώνα, κατά την 4η Συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027, που έγινε στην Καβάλα.
Έγινε και ειδική αναφορά στα «χαμένα» 87 εκατ. ευρώ από τις άμεσες ενισχύσεις του 2023 επί υπουργείας Αυγενάκη, λέγοντας πως θα έπρεπε να έχουν πληρωθεί. Το στέλεχος της DG Agri μάλιστα ζήτησε να μαθεί ακριβώς τι πληρωμές έγιναν το 2023.
Στην συνεδρίαση μίλησαν και οι εκπρόσωποι της ΕΘΕΑΣ, κ.κ. Σάββας Αργυράκης και Μόσχος Κορασίδης, οι οποίοι επί των ζητημάτων που τέθηκαν από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υπο-απορρόφηση κυρίως στις άμεσες ενισχύσεις, τονίστηκε ότι αυτή συνδέεται άμεσα με την πολυπλοκότητα και με τις μικρές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα.
Από κοινού οι δύο εκπρόσωποι της ΕΘΕΑΣ, ανέφεραν πως η Οργάνωσή έχει προβεί σε σημαντικές και καθοριστικές παρεμβάσεις προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αλλά και προς τρίτους φορείς με προτάσεις προς βελτιστοποίηση της ΚΑΠ, δεδομένου ότι παρατηρείται πως η μείωση των εισοδημάτων είναι αναλογικά μεγαλύτερη για τις παραγωγικές εκμεταλλεύσεις των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που στηρίζουν την παραγωγική ικανότητα της ελληνικής γεωργίας λόγω και του τρόπου εφαρμογής της αναδιανεμητικής.
«Παρατηρείται πως η μείωση των εισοδημάτων είναι αναλογικά μεγαλύτερη για τις παραγωγικές εκμεταλλεύσεις των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που στηρίζουν την παραγωγική ικανότητα της ελληνικής γεωργίας λόγω και του τρόπου εφαρμογής της αναδιανεμητικής. Όμως, δεν πρέπει να στεκόμαστε μόνο στην υπο- απορρόφηση των ποσών των άμεσων ενισχύσεων, που ανέρχονται περίπου στο 10% των ενισχύσεων της βασικής, αλλά και στη διαφυγή σημαντικού ποσοστού των ενισχύσεων από τους αγρότες σε τρίτους», τόνισαν. Επίσης, ανέφεραν ότι οι μικρές εκμεταλλεύσεις, με περιορισμένα δικαιώματα, αποφεύγουν την ενεργοποίηση, γιατί το κόστος της αίτησης και η ταλαιπωρία είναι πολλαπλάσια.
Ένα επείγον θέμα που πρέπει να αντιμετωπισθεί είναι η υιοθέτηση της πρότασης που κατέθεσαν με επιχειρήματα οι Συνεταιρισμοί αροτραίων καλλιεργειών μαζί με την ΕΘΕΑΣ. Στην εν λόγω πρόταση αναπτύχθηκαν εκτενώς οι προβληματισμοί για την κατάργηση του οικολογικού σχήματος Π1.31.1 Β, ζητώντας τη μη εφαρμογή της κατάργησης και τη συνέχιση της, όπως ίσχυε για το 2023 και το 2024. Η μη εφαρμογή του θα στερήσει σε πάνω 130 χιλιάδες δικαιούχους καλλιεργητές με 5,5 εκατ. στρέμματα, τα 97 εκατ. ευρώ που έλαβαν το 2023, χωρίς να έχει προβλεφθεί άλλη ισοδύναμη εναλλακτική λύση, εν μέσω μάλιστα της καλλιεργητικής περιόδου του 2025.
Στα Οικολογικά Σχήματα, αδικαιολόγητα και καταχρηστικά πάνω από το 10% των ενισχύσεων οδεύει σε τρίτους που πρακτικά αυτό ισοδυναμεί με υπο-απορρόφηση, αφού αυτές οι ενισχύσεις χάνονται από το εισόδημα των αγροτών. Παράλληλα, υπο-απορρόφηση συμβαίνει και από τη μη στόχευση των ενισχύσεων στους παραγωγούς που παράγουν. Συνεπώς, τα οικολογικά σχήματα πρέπει να είναι πιο απλοποιημένα και κυρίως να εξεταστεί η περίπτωση να υποβάλλονται με μαζικό τρόπο μέσω των Οργανώσεων Παραγωγών για καλύτερη αποτελεσματικότητα.
Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή εν μέσω συζητήσεων, καθώς πρόκειται να δρομολογηθούν αλλαγές για τη Νέα ΚΑΠ 2023-2027, λίγο πριν την ολοκλήρωση του 2ου έτους εφαρμογής. «Οι συζητήσεις που γίνονται για την εξωτερική σύγκλιση και τη μείωση των στρεμματικών ενισχύσεων θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για εμάς, δημιουργώντας μια νέα αβεβαιότητα για το πως θα διαμορφωθεί η αγροτική παραγωγή την επόμενη ημέρα. Οι αγρότες χρειάζονται ένα πιο σταθερό περιβάλλον για να μπορέσουν να παράγουν» υπογράμμισαν οι εκπρόσωποι της ΕΘΕΑΣ.
Το γεωργικό προϊόν δέχεται αρκετές πιέσεις, τόσο λόγω κλιματικής κρίσης, όσο και εξαιτίας των χρηματοοικονομικών δεδομένων, με αποτέλεσμα οι συζητήσεις που περιστρέφονται γύρω από την ΚΑΠ, να δημιουργούν μια περαιτέρω ανασφάλεια. Επιπλέον, η αυξημένη πολυπλοκότητα και το σημαντικό γραφειοκρατικό κόστος εξακολουθούν να ταλαιπωρούν χιλιάδες αγρότες στη χώρα μας, με αποτέλεσμα να απαιτείται μια πιο συστηματική προσπάθεια για την απλοποίηση των καταστάσεων.
Η συγκρότηση του Ταμείου για την αποζημίωση αγροτών από τις φυσικές καταστροφές και προγράμματα, όπως η Αναδιάρθρωση θα πρέπει να διαθέτουν πόρους για την καταβολή αποζημιώσεων, οι οποίες είναι καθοριστικές για τη διασφάλιση της προόδου της παραγωγής.
Η ΚΑΠ δεν θα πρέπει να αποτελεί μόνο μια πολιτική, αλλά ένα ζωντανό εργαλείο προόδου για την εθνική και κατ’ επέκταση ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, γι’ αυτό και οι δράσεις που θα στηρίξουν την ανθεκτικότητα της αγροτικής παραγωγής, πρέπει να τεθούν σε προτεραιότητα.
Ανακοίνωση ΥπΑΑΤ
H ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ για την συνεδρίαση αναφέρει τα εξής:
Με την παρουσία του Υφυπουργού, κ. Δ. Σταμενίτη, των Βουλευτών Ν. Καβάλας, κ. Ι. Πασχαλίδη και Δράμας, κ. Δ. Κυριαζίδη, του χωρικού Αντι-Περιφερειάρχη της ΠΕ Καβάλας, κ. Θ. Μαρκόπουλου, του Αντι-Περιφερειάρχη Ανάπτυξης, Επιχειρηματικότητας, Καινοτομίας και Κοινωνικής Οικονομίας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, κ. Αλ. Ιωσιφίδη, του Αντι-Περιφρειάρχη Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, κ. Δ. Τσέτσιλα, της Αντι-Περιφερειάρχου της ΠΕ Χαλκιδικής κας Αικ. Ζωγράφου, του Δημάρχου Καβάλας κ. Θ. Μουριάδη, του Δημάρχου Παγγαίου, κ. Φίλιππου Αναστασιάδη και του Δημάρχου Δοξάτου κ. Γ. Βογιατζή, πραγματοποιήθηκαν με μεγάλη επιτυχία την Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 2024 στην Καβάλα οι εργασίες της 16ης συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022 και της 4ης συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027.
Των συνεδριάσεων προέδρευσε o γενικός Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, κ. Δ. Οδ. Παπαγιαννίδης, ενώ σε αυτές συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των Περιφερειών, των Υπουργείων, των Υπηρεσιών καθώς και λοιπών Φορέων που εμπλέκονται στην υλοποίηση των εν λόγω τομεακών προγραμμάτων.
Στο πλαίσιο των δύο συνεδριάσεων καταγράφηκε η ιδιαίτερα σημαντική πρόοδος του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 καθώς και οι εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις του σε επίπεδο πληρωμών και κατ΄ επέκταση απορρόφησης ενωσιακών πόρων, ενώ έγινε αναφορά σχετικά με την ενεργοποίηση του ΣΣ ΚΑΠ και τις επικείμενες προσκλήσεις και πληρωμές.
Ο Υφυπουργός, κ. Δ. Σταμενίτης στον χαιρετισμό του αναφέρθηκε στις βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε σχέση με την ΚΑΠ, οι οποίες αφορούν στη στήριξη του γεωργικού εισοδήματος των αγροτών και στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας, στην εξωστρέφεια και στην αύξηση της παραγωγικότητας με μεγαλύτερη έμφαση στην έρευνα, στην τεχνολογία και στην ψηφιοποίηση, στη βελτίωση της θέσης των παραγωγών στην αλυσίδα αξίας, στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, στη διευκόλυνση της επιχειρηματικής ανάπτυξης στις αγροτικές μας περιοχές και στη βελτίωση της ανταπόκρισης της γεωργίας στις απαιτήσεις της κοινωνίας για ασφαλή, θρεπτικά και βιώσιμα τρόφιμα.
Υπογράμμισε τη συμβολή της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ σε σχέση με την άμεση αναθεώρηση της ΚΑΠ που είχε ως στόχο τη βελτίωση του ενωσιακού και εθνικού κανονιστικού πλαισίου για τη χορήγηση των ενισχύσεων στους παραγωγούς και επισήμανε ότι θα συνεχιστούν οι προσπάθειες για περαιτέρω απλοποίηση της υλοποίησης της νέας ΚΑΠ, καθώς και της εφαρμογής του νέου μοντέλου επιδόσεων.
Τέλος, σημείωσε ότι θα γίνεται στενή παρακολούθηση των εξελίξεων, καθώς και καταγραφή των αναγκών σε σχέση με τον πρωτογενή τομέα ώστενα αντιμετωπίζονται άμεσα και αποτελεσματικά τα προβλήματα και οι δυσκολίες του τομέα.
Ο χωρικός Αντι-Περιφερειάρχης Ν. Καβάλας κ. Θ. Μαρκόπουλος μετέφερε τον χαιρετισμό του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χριστόδουλου Τοψίδη για καλή επιτυχία στις εργασίες των συνεδριάσεων και τόνισε τη σημασία του πρωτογενούς τομέα στην ανάπτυξη και την απασχόληση στην ύπαιθρο και στις τοπικές κοινωνίες.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης, κ. Δ. Οδ. Παπαγιαννίδης στην εισήγησή του αναφέρθηκε στην ιδιαίτερα ικανοποιητική πορεία του ΠΑΑ, καθώς τηρούνται σε μεγάλο βαθμό τα χρονοδιαγράμματα, σημειώνοντας ότι υπερκάλυψε το στόχο του ΕΣΠΑ καθώς και τις υποχρεώσεις του κανόνα ν+3 για όλα τα έτη εφαρμογής του, καθώς και ότι θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια κατά το επόμενο έτος, ώστε να κλείσει το πρόγραμμα χωρίς απώλεια πόρων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου παρεμβάσεων για τη στήριξη των παραγωγών στις πληγείσες από τις πρόσφατες θεομηνίες περιοχές.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στην έκδοση των νέων προσκλήσεων και των προδημοσιεύσεων με έμφαση στην ποιότητα, την καινοτομία, τη συνεργασία και τις νέες τεχνολογίες, κάνοντας αναφορά στις σχετικές δράσεις για την ευζωία των ζώων, τη βελτίωση της ποιότητα της γεωργικής παραγωγής, της εξισωτικής αποζημίωσης, τα δασικά μέτρα, τη συνεργασία και τη συμβουλευτική υποστήριξη των παραγωγών, καθώς και την κατάρτιση και εκπαίδευσή τους. Αναφέρθηκε, επίσης στο ζήτημα της επιτάχυνσης και της διεύρυνσης της εφαρμογής των χρηματοδοτικών εργαλείων του ΠΑΑ.
Επίσης, αναφέρθηκε στην πρόοδο ενεργοποίησης του ΣΣ ΚΑΠ σχετικά με τις νέες προσκλήσεις και προδημοσιεύσεις που αφορούν σε συνολικά 1,8 δις ευρώ και αφορούν σε παρεμβάσεις για τους νέους αγρότες, την αγροτική οδοποιία, τη σύσταση και λειτουργία των Ομάδων Παραγωγών, την εξισωτική αποζημίωση, τα μεγάλα Εγγειοβελτιωτικά και Αρδευτικά έργα, τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, των Σχεδίων Βελτίωσης, της Συνεργασίας μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων, των Γεωργοπεροβαλλοντικών Δράσεων και των Τομεακών Προγραμμάτων για τα οπωροκηπευτικά, το μέλι και τον οίνο.
Ο εκπρόσωπος της Ε.Ε., κ. Filip Busz επεσήμανε την μέχρι σήμερα καλή συνεργασία με τη Διαχειριστική Αρχή, καθώς και τη μεγάλη σημασία των εργασιών της Επιτροπής Παρακολούθησης για την ποιότητα και αποτελεσματικότητα της υλοποίησης των Προγραμμάτων. Σχετικά με την υλοποίηση του ΠΑΑ τόνισε ότι κινείται στο μέσο όρο της Ε.Ε., με πολύ καλή επίδοση στα μέτρα που αφορούν σε εκτάσεις και ζώα, αλλά και την ανάγκη για περαιτέρω επιτάχυνση ορισμένων μέτρων, όπως οι παρεμβάσεις για πρόληψη και αποκατάσταση ζημιών στα δάση και τα συστήματα ποιότητας.
Επισήμανε την πρόοδο σχετικά με τα μέτρα για τις συμβουλευτικές υπηρεσίες, την καλή διαβίωση των ζώων και τη συνεργασία ενώ σημείωσε την ανάγκη να ενταθούν οι προσπάθειες υλοποίησης του ΠΑΑ για την επίτευξη των χρηματοδοτικών του στόχων με την ολοκλήρωσή του το επόμενο έτος. Για το ΣΣ ΚΑΠ επισήμανε την ικανοποίηση για τις πληρωμές του Πυλώνα Ι και το μεγάλο ενδιαφέρον των αγροτών για τα οικολογικά σχήματα, αλλά και την ανάγκη της άμεσης ενεργοποίησης των παρεμβάσεων του Πυλώνα ΙΙ, καθώς και της λειτουργίας του συστήματος AKIS.