Η Συμπληρωματική Εισοδηματική Στήριξη για Γεωργούς Νεαρής Ηλικίας (καθεστώς Π1-30) αποτελεί μια πρόσθετη ενίσχυση της ΚΑΠ που στοχεύει στους νέους γεωργούς — όσους εισέρχονται ενεργά στο επάγγελμα και αναλαμβάνουν τη διαχείριση γεωργικής εκμετάλλευσης. Πρόκειται για ενίσχυση πενταετούς διάρκειας, που χορηγείται ετησίως έως και το 2027, παράλληλα με τη Βασική Εισοδηματική Στήριξη.
Ποιοι θεωρούνται γεωργοί νεαρής ηλικίας
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΟΠΕΚΕΠΕ (2024) και την Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β’ 3072/09.05.2023), ως «γεωργοί νεαρής ηλικίας» νοούνται όσοι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια ηλικίας, εγκατάστασης και εκπαίδευσης.
Πρόκειται για φυσικά πρόσωπα έως 40 ετών κατά το πρώτο έτος που υποβάλλουν αίτηση για τη συγκεκριμένη ενίσχυση, έχοντας συστήσει για πρώτη φορά γεωργική εκμετάλλευση είτε το ίδιο έτος είτε μέσα στα πέντε προηγούμενα. Έτσι, η ενίσχυση στοχεύει σε όσους βρίσκονται στα πρώτα βήματα επαγγελματικής δραστηριοποίησης στον αγροτικό τομέα.
Οι δικαιούχοι οφείλουν να διαθέτουν τουλάχιστον απολυτήριο γυμνασίου και επαρκή επαγγελματικά ή εκπαιδευτικά προσόντα, όπως:
επίπεδο εκπαίδευσης 4 (Λύκειο ή ΕΠΑΣ), ή
εκπαίδευση γεωτεχνικής κατεύθυνσης τουλάχιστον 150 ωρών, ή
ελλείψει των παραπάνω, επαγγελματική εμπειρία τουλάχιστον τριών συναπτών ετών στην αγροτική εργασία, αποδεικνυόμενη με μισθοδοσίες, εργόσημα ή άλλα επίσημα δικαιολογητικά.
Η στήριξη μπορεί να χορηγηθεί επίσης σε νομικά πρόσωπα ή Ιερές Μονές, εφόσον τουλάχιστον το 51% του κεφαλαίου ανήκει σε φυσικά πρόσωπα που πληρούν τα παραπάνω κριτήρια και ασκούν ουσιαστικό έλεγχο στη διοίκηση.
Τέλος, οι νέοι αγρότες που είχαν ήδη ενταχθεί στην προηγούμενη ΚΑΠ (άρθρο 50 του Καν. 1307/2013) εξακολουθούν να λαμβάνουν τη συμπληρωματική εισοδηματική στήριξη για το υπόλοιπο της πενταετίας, σύμφωνα με τους αρχικούς όρους ένταξής τους.
Τονίζεται ότι, τα σχετικά δικαιολογητικά (π.χ. απολυτήριο, βεβαιώσεις εκπαίδευσης ή στοιχεία επαγγελματικής εμπειρίας) πρέπει να επισυνάπτονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης έως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής.
Ύψος ενίσχυσης και διάρκεια
Η συμπληρωματική εισοδηματική στήριξη για γεωργούς νεαρής ηλικίας υπολογίζεται ως κατ’ αποκοπή αποσυνδεδεμένη πληρωμή ανά επιλέξιμο εκτάριο γης. Η ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί για έως 25 εκτάρια, δηλαδή έως 250 στρέμματα ανά δικαιούχο, ανεξαρτήτως του είδους της καλλιέργειας ή της αγρονομικής περιφέρειας στην οποία ανήκει.
Η διάρκεια συμμετοχής στο καθεστώς είναι πενταετής, με αφετηρία το πρώτο έτος στο οποίο η αίτηση του παραγωγού οδηγεί σε πληρωμή. Με άλλα λόγια, από τη στιγμή που εγκριθεί και πληρωθεί για πρώτη φορά η ενίσχυση, ξεκινά να μετρά η πενταετία κατά την οποία ο γεωργός θεωρείται επιλέξιμος.
Όσον αφορά το ύψος της ενίσχυσης, η ενδεικτική τιμή μονάδας ορίζεται στα 70 ευρώ ανά εκτάριο, με δυνατότητα προσαρμογής — σύμφωνα με τις διαθέσιμες πιστώσεις του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ — από 46 έως 130 ευρώ ανά εκτάριο. Οι διαφοροποιήσεις αυτές εξαρτώνται από τις ετήσιες αναθεωρήσεις και τις συνολικές δημοσιονομικές κατανομές.
Γιατί έχει σημασία για τους νέους αγρότες
Η ενίσχυση για γεωργούς νεαρής ηλικίας αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία ανανέωσης του αγροτικού πληθυσμού. Στόχος της είναι να προσφέρει ένα σταθερό οικονομικό στήριγμα στους νέους που αποφασίζουν να ξεκινήσουν ή να αναλάβουν μια γεωργική εκμετάλλευση, βοηθώντας τους να ανταποκριθούν στα αυξημένα κόστη της πρώτης εγκατάστασης και στις δυσκολίες ένταξης στην παραγωγική διαδικασία.
Η πληρωμή αυτή, ωστόσο, είναι αποσυνδεδεμένη από την παραγωγή — δεν εξαρτάται δηλαδή από τις αποδόσεις ή τις πωλήσεις — και ως εκ τούτου δεν επαρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα μιας εκμετάλλευσης.
Για αυτό και οι νέοι αγρότες καλούνται να συνδυάζουν τη στήριξη αυτή με άλλες δράσεις της ΚΑΠ, όπως το Μέτρο 6.1 “Εγκατάσταση Νέων Γεωργών”, τα Οικολογικά Σχήματα ή τις επενδυτικές παρεμβάσεις της αγροτικής ανάπτυξης.
Έτσι, η συμπληρωματική στήριξη λειτουργεί περισσότερο ως “βασική ανάσα εκκίνησης”, προσφέροντας το απαραίτητο εισόδημα στα πρώτα χρόνια δραστηριοποίησης, παρά ως πλήρης πηγή χρηματοδότησης.
Μια ευκαιρία που χρειάζεται σωστή αξιοποίηση
Η Συμπληρωματική Εισοδηματική Στήριξη για Γεωργούς Νεαρής Ηλικίας αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο ανανέωσης του αγροτικού δυναμικού, όμως η αξία της εξαρτάται από τον τρόπο που αξιοποιείται. Δεν είναι μια αυτόματη «μπόνους πληρωμή», αλλά μια ενίσχυση που προϋποθέτει ορθή ενημέρωση, σωστή υποβολή της ΕΑΕ και τεκμηρίωση των προσόντων. Αν ενταχθεί σε έναν ολοκληρωμένο επαγγελματικό σχεδιασμό, συνδυάζοντας παραγωγή, εκπαίδευση και συμμετοχή σε άλλα μέτρα της ΚΑΠ, μπορεί να αποτελέσει πραγματικό θεμέλιο για τη νέα γενιά αγροτών και την αναζωογόνηση της υπαίθρου.
Πηγές:
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΩΝ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΣΚΑΠ 2023-2027