Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί διαχρονικά βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας στο Λιβάδι Ολύμπου, μια περιοχή με μακρά παράδοση στην εκτροφή αιγοπροβάτων και έντονη οικογενειακή παρουσία στον πρωτογενή τομέα. Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει συνολικά ο κλάδος, η περιοχή διατηρεί σταθερό ζωικό κεφάλαιο, ικανοποιητική παραγωγή και ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος.
Μιλώντας στον ΑγροΤύπο, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Βοσκών Λιβαδίου Ολύμπου, κ. Τάσος Αντωνίου, περιγράφει την εικόνα της φετινής χρονιάς, τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά και τις βασικές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί της περιοχής.
Λιβάδι Ολύμπου: Μια περιοχή με ισχυρή κτηνοτροφική παράδοση
Το Λιβάδι Ολύμπου είναι ένας ορεινός οικισμός, σε υψόμετρο περίπου 1.200 μέτρων, με περισσότερους από 2.000 μόνιμους κατοίκους, όπου η αιγοπροβατοτροφία εξακολουθεί να αποτελεί βασική επαγγελματική δραστηριότητα για πολλές οικογένειες. Σύμφωνα με τον κ. Αντωνίου, στην ευρύτερη περιοχή εκτρέφονται σήμερα περίπου 65.000-70.000 αιγοπρόβατα, ενώ ο Συνεταιρισμός Βοσκών Λιβαδίου Ολύμπου αριθμεί περίπου 5.000 ζώα.
Ιδιαίτερα θετικό στοιχείο, όπως επισημαίνει στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι το ζωικό κεφάλαιο παραμένει σταθερό, χωρίς να έχει καταγραφεί ουσιαστική μείωση των εκτροφών. «Οι περισσότερες μονάδες είναι οικογενειακές, τέταρτης και πέμπτης γενιάς», επισημαίνει ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, εξηγώντας ότι η μακρόχρονη σχέση των οικογενειών με την κτηνοτροφία συμβάλλει στη διατήρηση της δραστηριότητας στην περιοχή.
Εξίσου σημαντική, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η εικόνα που παρουσιάζει η περιοχή στο μέτωπο των ζωονόσων. Μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί προβλήματα, γεγονός στο οποίο έχει συμβάλει και η λειτουργία σταθμού απολύμανσης, στο πλαίσιο των μέτρων βιοασφάλειας.
Παραγωγή γάλακτος, τιμές και εικόνα της αγοράς
Η φετινή παραγωγική χρονιά εξελίχθηκε ικανοποιητικά για τους κτηνοτρόφους της περιοχής, με την παραγωγή να διατηρείται ουσιαστικά στα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς. «Ήμασταν περίπου στα περσινά επίπεδα, λίγο πάνω ή λίγο κάτω», αναφέρει ο κ. Αντωνίου, επισημαίνοντας ότι δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην παραγωγικότητα των μονάδων.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στους όγκους παραγωγής, καθώς ο Συνεταιρισμός συγκεντρώνει περίπου 1.000 τόνους γάλακτος, ενώ η συνολική παραγωγή της περιοχής ξεπερνά τα 16 εκατομμύρια κιλά ετησίως. Σε ό,τι αφορά τις τιμές παραγωγού, το πρόβειο γάλα διαμορφώνεται περίπου στα 1,65 ευρώ/κιλό, ενώ το γίδινο κυμαίνεται περίπου στο 1 ευρώ/κιλό.
Ο κ. Αντωνίου εκτιμά ότι, με τα σημερινά δεδομένα της αγοράς, οι τιμές αυτές κρίνονται ικανοποιητικές για τους παραγωγούς. «Με τις συνθήκες που υπάρχουν σήμερα, οι τιμές αυτές είναι καλές», σημειώνει χαρακτηριστικά. Η παραγωγή του Συνεταιρισμού διοχετεύεται κυρίως σε τοπικούς συνεργάτες, ενώ υπάρχει συνεργασία και με μεγάλη αλυσίδα της αγοράς.
Το αυξημένο κόστος παραγωγής και η ανάγκη για ανθρώπινο δυναμικό
Παρότι η παραγωγική εικόνα παραμένει θετική, οι κτηνοτρόφοι εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές προκλήσεις. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού, το μεγαλύτερο μέρος του κόστους παραγωγής αφορά τις ζωοτροφές, ενώ το συνολικό ημερήσιο κόστος εκτροφής μπορεί, ενδεικτικά, να προσεγγίζει το 1 ευρώ ανά ζώο, ανάλογα φυσικά με τις συνθήκες κάθε εκμετάλλευσης και τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται.
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού. «Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι εργάτες», αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι πέρα από τη δυσκολία εύρεσης προσωπικού, σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η έλλειψη εμπειρίας, καθώς η κτηνοτροφία απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και καθημερινή ενασχόληση.
Όπως εξηγεί, το ενδιαφέρον των νέων επικεντρώνεται κυρίως στη συνέχιση των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων και λιγότερο στη δημιουργία μιας νέας μονάδας από την αρχή, γεγονός που αναδεικνύει τόσο τη σημασία της οικογενειακής παράδοσης όσο και τις δυσκολίες εισόδου νέων ανθρώπων στον κλάδο.
Αισιοδοξία για το μέλλον και προστιθέμενη αξία από τον Όλυμπο
Παρά τις δυσκολίες που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ο κλάδος, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού εμφανίζεται αισιόδοξος για την επόμενη χρονιά. Όπως επισημαίνει, η αυξημένη ζήτηση για το προϊόν και η θετική πορεία των εξαγωγών της φέτας δημιουργούν προσδοκίες ότι η αγορά θα συνεχίσει να στηρίζει τον παραγωγό.
«Υπάρχει ζήτηση και το εξαγωγικό κομμάτι της φέτας πηγαίνει πολύ καλά, με αποτέλεσμα αυτό να φτάνει και σε εμάς», τονίζει. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνει, ενισχύει τις θετικές προσδοκίες και για τους παραγωγούς της περιοχής. Παράλληλα, εκτιμά ότι υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις ώστε και η επόμενη παραγωγική περίοδος να εξελιχθεί θετικά. «Τα ζώα είναι σε καλή κατάσταση και παραγωγικά», αναφέρει χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η νέα χρονιά μπορεί να είναι ακόμη καλύτερη.
Επιπλέον, υπογραμμίζει ότι η σωστή διαχείριση των κοπαδιών, η ισορροπημένη διατροφή, οι κατάλληλες συνθήκες υγιεινής, οι σύγχρονες εγκαταστάσεις, ο προληπτικός έλεγχος και η πρόληψη αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ποιότητας του παραγόμενου γάλακτος. Όπως επισημαίνει, οι πρακτικές αυτές συμβάλλουν ώστε οι μονάδες να παραμένουν βιώσιμες και ανταγωνιστικές.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πρόσφατη ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, χαρακτηρίζοντάς τη μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την περιοχή. Όπως επισημαίνει, η διεθνής αυτή αναγνώριση μπορεί να συμβάλει στην ευρύτερη ανάδειξη του τόπου, ενισχύοντας τόσο τον τουρισμό και τον αγροτουρισμό όσο και την προβολή των τοπικών προϊόντων. Όπως εκτιμά, πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να προσδώσει επιπλέον αξία συνολικά στην περιοχή και, κατ' επέκταση, να ωφελήσει και την τοπική αιγοπροβατοτροφία.
