Η ελληνική αιγοπροβατοτροφία «εκπέμπει SOS», πότε λένε ότι θα πληρωθεί το χαμένο εισόδημα στους κτηνοτρόφους

Η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η αύξηση του κόστους παραγωγής, οι μεταβολές στις καταναλωτικές απαιτήσεις, οι πιέσεις που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή, αλλά και η ανάγκη προσέλκυσης νέων ανθρώπων στο επάγγελμα συνθέτουν ένα απαιτητικό περιβάλλον για τους παραγωγούς. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η βιωσιμότητα του κλάδου δεν εξαρτάται μόνο από τις επενδύσεις σε υποδομές και εξοπλισμό, αλλά και από τη δημιουργία ισχυρών συνεργασιών, τη συνεχή εκπαίδευση και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Για τη ΜΕΒΓΑΛ, η στήριξη της ελληνικής κτηνοτροφίας δεν αποτελεί μια περιστασιακή δράση εταιρικής υπευθυνότητας. Αποτελεί μέρος της ιστορίας, της φιλοσοφίας και της καθημερινής λειτουργίας της εδώ και 76 χρόνια.

Υποτροφία

Η διατήρηση μιας ισχυρής παραγωγικής βάσης. εξαρτάται από τη δυνατότητα του κλάδου να προσελκύσει, να εκπαιδεύσει και να εμπνεύσει τη νέα γενιά.
Αναγνωρίζοντας αυτή την ανάγκη, η ΜΕΒΓΑΛ προχώρησε το 2024 στη δημιουργία της «Υποτροφίας Κωνσταντίνος Χατζάκος – ΜΕΒΓΑΛ», μιας πρωτοβουλίας που απευθύνεται αποκλειστικά στα παιδιά των συνεργαζόμενων παραγωγών της.

Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από την αποφοίτηση στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Από αριστερά: Dr. Jeff Lansdale (Πρόεδρος ΑΓΣ), Στέργιος Ιατρού (υπότροφος ΜΕΒΓΑΛ), Μαριάννα Παπαδοπούλου Χατζάκου (Δ/ντρια Ζώνης Γάλακτος ΜΕΒΓΑΛ).

Η υποτροφία παρέχει τη δυνατότητα διετούς φοίτησης στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, καλύπτοντας το σύνολο των διδάκτρων για μία από τις ακόλουθες ειδικότητες: «Διαχειριστής Γεωργοκτηνοτροφικών Εκμεταλλεύσεων» και «Διαχειριστής Συστημάτων Εκτροφής Αγροτικών Ζώων».
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μια επένδυση στους συνεργάτες που αναμένεται αύριο να αναλάβουν τη διαχείριση των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων και να οδηγήσουν την ελληνική κτηνοτροφία στην επόμενη ημέρα.
Η επιλογή της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για έναν εκπαιδευτικό οργανισμό που έχει συνδεθεί ιστορικά με την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας στη Βόρεια Ελλάδα, συμβάλλοντας επί δεκαετίες στην κατάρτιση στελεχών του πρωτογενούς τομέα.

Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από τα εγκαίνια του Εκπαιδευτικού Εργαστηρίου Γάλακτος της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής από τον τότε Πρόεδρο, κ. Πάνο Κανέλλη (Μάιος 2010).

Παράλληλα, η σχέση της ΜΕΒΓΑΛ με το Ίδρυμα είναι διαχρονική και συνδέεται άμεσα με την παρακαταθήκη του Κωνσταντίνου Χατζάκου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Εκπαιδευτικό Τυροκομείο του Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας Γάλακτος και Γαλακτοκομικών Προϊόντων, το οποίο φέρει το όνομά του, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην ανάπτυξη του κλάδου.
Μέσα στο Ιούνιο μάλιστα αποφοίτησε ο πρώτος υπότροφος της ΜΕΒΓΑΛ ή, ο οποίος είναι τρίτης γενιάς αγελαδοτρόφος, που συνεχίζει την οικογενειακή παράδοση και τη συνεργασία με τη ΜΕΒΓΑΛ από τον παππού του.

Φωτογραφία: Μαριάννα Παπαδοπούλου Χατζάκου - Διευθύντρια Ζώνης Γάλακτος ΜΕΒΓΑΛ.

Κεντρική ομιλήτρια στην τελετή αποφοίτησης ήταν η Διευθύντρια Ζώνης Γάλακτος της ΜΕΒΓΑΛ, κυρία Μαριάννα Παπαδοπούλου Χατζάκου, που απευθύνθηκε με θερμά λόγια στους αποφοίτους τονίζοντας τη σημασία της γνώσης, της κριτικής σκέψης και της επαγγελματικής κατάρτισης ως εφόδια για τον αγροδιατροφικό τομέα, 

Academilk by ΜΕΒΓΑΛ

Η υποτροφία έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά πρωτοβουλιών που έχει αναπτύξει η ΜΕΒΓΑΛ με στόχο τη μεταφορά γνώσης και τεχνογνωσίας στους ανθρώπους της παραγωγής.
Σε αυτή τη λογική δημιουργήθηκε το Academilk by ΜΕΒΓΑΛ, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που φέρνει την επιστημονική γνώση κοντά στον παραγωγό και μετατρέπει τη θεωρία σε πρακτικό εργαλείο βελτίωσης της καθημερινής λειτουργίας της κτηνοτροφικής μονάδας.

Φωτογραφία: Ημερίδα για παραγωγούς πρόβειου γάλακτος (Απρίλιος 2026).

Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς φορείς και ειδικότερα με τη συμμετοχή επιστημονικών συνεργατών από το Τμήμα Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Μέσα από επιτόπιες επισκέψεις, αυτοψίες και αναλυτική καταγραφή της λειτουργίας κάθε μονάδας, αξιολογούνται κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση και την ποιότητα της παραγωγής. Παράλληλα παρέχονται εξατομικευμένες συμβουλές για θέματα διατροφής των ζώων, συνθηκών υγιεινής, πρακτικών αρμέγματος, οργάνωσης της εκτροφής και διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου, μέτρων βιοασφάλειας.
Στόχος του Academilk by ΜΕΒΓΑΛ είναι η αύξηση της παραγωγικότητας των μονάδων μέσα από πρακτικές που βελτιώνουν ταυτόχρονα την ευζωία των ζώων και την ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ισχυρότερες και πιο βιώσιμες εκμεταλλεύσεις, ικανές να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της εποχής.

Παραδοσιακά προϊόντα και εξαγωγές

Η φιλοσοφία της ΜΕΒΓΑΛ για την ενίσχυση της πρωτογενούς παραγωγής συνδέεται άμεσα και με την παραγωγή παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας, όπως το ελληνικό γιαούρτι και η Φέτα ΠΟΠ, τα οποία λειτουργούν ως πρεσβευτές της μεσογειακής διατροφής σε όλο τον κόσμο.
Σήμερα, περίπου το 50% του κύκλου εργασιών της εταιρείας προέρχεται από εξαγωγές, ενώ ταυτόχρονα η εταιρεία επένδυσε στην κατασκευή νέας μονάδας παραγωγής λευκών τυριών, γεγονότα που αποτυπώνουν τη διεθνή δυναμική των ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων, αλλά και την εμπιστοσύνη της εταιρείας στην αξία της ελληνικής πρώτης ύλης.

Διαχρονική σχέση με παραγωγούς

Από την ίδρυσή της έως σήμερα, η εταιρεία αναπτύχθηκε παράλληλα με την εξέλιξη της ελληνικής γαλακτοπαραγωγής. Η πορεία της βασίστηκε εξαρχής στην αξιοποίηση του ελληνικού γάλακτος και στη συνεργασία με τους ανθρώπους της υπαίθρου, δημιουργώντας ένα δίκτυο σχέσεων που σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής εμπορικής συνεργασίας.
Σήμερα η εταιρεία συνεργάζεται με 504 κτηνοτρόφους, από τους οποίους συλλέγει ετησίως περίπου 74 εκατομμύρια κιλά αγελαδινού και 25 εκατομμύρια κιλά αιγοπρόβειου γάλακτος. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται οικογένειες που επί δεκαετίες επενδύουν στην ελληνική παραγωγή και συνδέουν την πορεία τους με εκείνη της εταιρείας.Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις συνεργασίες της ΜΕΒΓΑΛ συνεχίζονται σήμερα με τη δεύτερη και την τρίτη γενιά κτηνοτρόφων. 

Η παρακαταθήκη του Κωνσταντίνου Χατζάκου

Η προσέγγιση αυτή έχει τις ρίζες της στο όραμα του ιδρυτή της εταιρείας, Κωνσταντίνου Χατζάκου. Από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της ΜΕΒΓΑΛ, ο ίδιος πίστευε ότι η ανάπτυξη της γαλακτοβιομηχανίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πρόοδο της ελληνικής κτηνοτροφίας. Η φράση που τον συνόδευε, «Στις φλέβες μου κυλάει γάλα»,
εξακολουθεί να εκφράζει μέχρι σήμερα τον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία αντιλαμβάνεται τη σχέση της με την πρωτογενή παραγωγή και τους ανθρώπους της.
Για τη ΜΕΒΓΑΛ, κάθε συνεργαζόμενος κτηνοτρόφος αποτελεί μέλος μιας ευρύτερης παραγωγικής κοινότητας, η επιτυχία της οποίας συνδέεται άμεσα με τη δική της ανάπτυξη. 

Κλείνοντας

Από την εκπαίδευση της νέας γενιάς και τη συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή, μέχρι τη μεταφορά τεχνογνωσίας μέσω του Academilk, την παραγωγή παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων με διεθνή απήχηση και τις πολυετείς σχέσεις εμπιστοσύνης με εκατοντάδες παραγωγούς, η ΜΕΒΓΑΛ έχει διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων με επίκεντρο τον άνθρωπο της παραγωγής.
Για τη ΜΕΒΓΑΛ, αυτή η επένδυση αποτελεί διαχρονική επιλογή, συνδεδεμένη με την ιστορία της, αλλά και με το όραμά της για το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ, δήλωσε, στις 17 Ιουλίου, στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα Πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων) εννιά νέες εστίες ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην χώρα μας.

Τα νέα κρούσματα βρίσκονται στις εξής περιοχές: Δύο στο Καναλάκι (ΠΕ Πρέβεζας), δύο στην Μαρώνεια-Σάπες (ΠΕ Ροδόπης), μια στη Διώνη (ΠΕ Ροδόπης), μια στα Φάρσαλα (ΠΕ Λάρισας), μια στην Σιντική (ΠΕ Σερρών), μία στην Τρίπολη (ΠΕ Αρκαδίας) και μία στη Γορτυνία (ΠΕ Αρκαδίας).

Τα προβλήματα στην αιγοπροβατοτροφία είναι πολύ μεγάλα. Είμαστε στον Ιούλιο και ακόμη δεν έχουν καταβληθεί οι ενισχύσεις για την αγορά των ζωοτροφών, που είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση από τις αρχές του 2026.

Η κατάσταση στη νομαδική κτηνοτροφία είναι πολύ άσχημη, μετά την απαγόρευση των μετακινήσεων στα θερινά χειμαδιά, που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ. Οι κτηνοτρόφοι που δεν πήγαν τα ζώα τους να βοσκήσουν είναι υποχρεωμένοι να αγοράσουν ζωοτροφές αν και δεν έχουν πληρωθεί ακόμη την σχετική ενίσχυση από το κράτος.

Ούτε έχουμε κάτι νεότερο για την απώλεια εισοδήματος για το 2026 που είχε υποσχεθεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός στους κτηνοτρόφους. 

Επίσης πολλοί κτηνοτρόφοι έχουν μείνει απλήρωτοι λόγω ανωτέρας βίας (έχασαν τα ζώα τους) στα οικολογικά σχήματα και στις συνδεδεμένες ενισχύσεις για το 2025 και σε κάποιους χρωστάνε ακόμη και από το 2024.

Οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα ζώα τους και έχουν μείνει χωρίς εισόδημα βλέπουν ότι είναι πολύ δύσκολη η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου αφού παρά τα μέτρα βιοασφάλειας που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ τα κρούσματα συνεχίζονται.

Σε επιστολή που έστειλε η ΕΘΕΑΣ προς το ΥπΑΑΤ αναφέρει ότι η εξάπλωση των νόσων έχει δημιουργήσει οικονομικές συνθήκες ασφυξίας για τους κτηνοτρόφους στις περιοχές όπου εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα μετακίνησης, θανατώσεις ζώων, απαγορεύσεις διακίνησης, καθυστερήσεις στην επαναλειτουργία εκμεταλλεύσεων και απώλεια εισοδήματος.

Παράλληλα, σημαντικές επιπτώσεις καταγράφονται και σε επιχειρήσεις που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από την κτηνοτροφική παραγωγή, όπως γαλακτοβιομηχανίες, τυροκομεία, συνεταιρισμοί και ζωοτροφικές επιχειρήσεις. Όλα τα παραπάνω, συνθέτουν μια κατάσταση πρωτόγνωρη και ως εκ τούτου, η ζημιά που έχει καταστεί μόνιμη πλέον για αρκετούς κτηνοτρόφους, πρέπει να αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο ενός τεκμηριωμένου αιτήματος- προγράμματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να αξιοποιηθούν τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη των πληττόμενων κτηνοτρόφων, συνεταιρισμών και επιχειρήσεων.

Η στήριξη σύμφωνα με την ΕΘΕΑΣ θα πρέπει να καλύπτει:

α) Την επανεκκίνηση των εκμεταλλεύσεων και τη σταθερότητα ή και αύξηση του ζωικού κεφαλαίου, ειδικά για προϊόντα που έχουν ζήτηση και αντιστάθμιση εισοδήματος μέχρι την ανασύσταση για όλα τα μέλη της εκμετάλλευσης.

β) Τους κτηνοτρόφους που υπέστησαν απώλεια ζωικού κεφαλαίου ή απώλεια εισοδήματος λόγω των περιοριστικών μέτρων.

γ) Τους Συνεταιρισμούς, τις εκμεταλλεύσεις, καθώς και τους κτηνοτρόφους που πλήττονται άμεσα και έμμεσα από τους περιορισμούς και τους υποχρεωτικούς σταβλισμούς λόγω ζωονόσων.

δ) Τις δαπάνες που συνδέονται με μέτρα βιοασφάλειας και τις απολυμάνσεις.

ε) Τη στελέχωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών σε όλες τις περιοχές της χώρας.

Η αιγοπροβατοτροφία διατηρεί σημαντική παρουσία στην πρωτογενή παραγωγή της Χαλκιδικής, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ζωικού κεφαλαίου και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων να εντοπίζεται στη Γαλάτιστα, μία από τις σημαντικότερες κτηνοτροφικές περιοχές του νομού.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Γαλάτιστας, κ. Άγγελος Τσιαρτσιαφλής, η φετινή περίοδος εξελίχθηκε παραγωγικά, ενώ οι τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος διαμορφώθηκαν σε ικανοποιητικά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι κτηνοτρόφοι εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με το αυξημένο ενεργειακό κόστος, τη μεγάλη έλλειψη εργατικών χεριών και τη διαρκή ανάγκη προστασίας των κοπαδιών από τις ζωονόσους.

Στη Γαλάτιστα συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της αιγοπροβατοτροφίας της Χαλκιδικής

Η Γαλάτιστα αποτελεί τον βασικό πυρήνα της αιγοπροβατοτροφίας στη Χαλκιδική. Σύμφωνα με τον κ. Τσιαρτσιαφλή, στην ευρύτερη περιοχή εκτρέφονται περισσότερα από 45.000 ζώα, στην πλειονότητά τους πρόβατα, ενώ το ζωικό κεφάλαιο σε ολόκληρο τον νομό υπολογίζεται περίπου στις 60.000 κεφαλές.

Στην περιοχή λειτουργούν περίπου 65 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, οι περισσότερες οικογενειακού χαρακτήρα. Όπως αναφέρει ο ίδιος, πρόκειται κατά κανόνα για σύγχρονες και οργανωμένες μονάδες, ενώ οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι ασχολούνται παράλληλα και με τη γεωργία, καλλιεργώντας ψυχανθή, σιτηρά, τριφύλλια και, όπου υπάρχει δυνατότητα άρδευσης, αραβόσιτο. Με τον τρόπο αυτό καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών των κοπαδιών τους με ιδιοπαραγόμενες ζωοτροφές.

Τα τελευταία χρόνια βελτιώθηκε και η πρόσβαση στις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, καθώς υλοποιήθηκαν έργα αγροτικής οδοποιίας στην περιοχή, διευκολύνοντας τη μετακίνηση παραγωγών και μηχανημάτων. Στη Γαλάτιστα δραστηριοποιείται επίσης ο μοναδικός αμιγώς κτηνοτροφικός συνεταιρισμός της Χαλκιδικής, μέσω του οποίου οργανώνεται μέρος της συλλογικής διάθεσης του γάλακτος και παρέχεται τεχνική υποστήριξη στους παραγωγούς.

Παραγωγική χρονιά και ανοδική πορεία στις τιμές του γάλακτος

Η φετινή γαλακτική περίοδος χαρακτηρίζεται από τον κ. Τσιαρτσιαφλή ως μία από τις καλές παραγωγικές χρονιές για την περιοχή. «Ήταν μια παραγωγική χρονιά. Από εκεί και πέρα, το αποτέλεσμα για κάθε κτηνοτρόφο εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο φροντίζει, ταΐζει και διαχειρίζεται το κοπάδι του», σημειώνει.

Μέσω της Ομάδας Παραγωγών αιγοπρόβειου γάλακτος, μεγάλο μέρος της παραγωγής διατίθεται συλλογικά στις γαλακτοβιομηχανίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο πρόεδρος, η ποσότητα γάλακτος που διακινείται ετησίως μέσω του συνεταιρισμού προσεγγίζει τους 4.000 τόνους. Η συλλογική διάθεση του γάλακτος παρέχει, όπως εξηγεί, καλύτερους όρους συνεργασίας με τις γαλακτοβιομηχανίες, τόσο ως προς τη διαπραγμάτευση των τιμών όσο και ως προς την ενημέρωση και τη γενικότερη εμπορική σχέση.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές, το πρόβειο γάλα ξεκίνησε τη φετινή περίοδο περίπου στα 1,60-1,62 ευρώ το κιλό, ενώ στη συνέχεια έφτασε περίπου στα 1,70 ευρώ το κιλό. Αντίστοιχα, το γίδινο γάλα κινήθηκε από περίπου 0,98-0,99 ευρώ και έφτασε κοντά στο 1,05 ευρώ το κιλό.

Ο πρόεδρος χαρακτηρίζει τις τιμές ικανοποιητικές και εκτιμά ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, επιτρέπουν να αμείβεται ο κόπος του παραγωγού. «Το προϊόν διατίθεται σε ικανοποιητική τιμή. Υπάρχει ζήτηση και δεν έχουμε παράπονα από τη διάθεση του γάλακτος μέσω του συνεταιρισμού», αναφέρει.

Θετική ήταν, σύμφωνα με τον ίδιο, και η αγορά των αμνοεριφίων, καθώς οι τιμές τόσο στα αρνιά όσο και στα κατσίκια κινήθηκαν σε καλά επίπεδα και η ζήτηση παρέμεινε σταθερή. Η σημερινή εικόνα, όπως σημειώνει, απέχει από παλαιότερες περιόδους, όταν οι κτηνοτρόφοι δυσκολεύονταν ακόμη και να βρουν αγοραστή για το γάλα τους ή αντιμετώπιζαν καθυστερήσεις στις πληρωμές.

Βιοασφάλεια, αυξημένο κόστος και έλλειψη εργατικών χεριών

Παρότι το προηγούμενο διάστημα καταγράφηκαν εστίες ευλογιάς σε άλλες περιοχές της Χαλκιδικής, στη Γαλάτιστα και στις άμεσα γειτονικές περιοχές δεν εμφανίστηκαν κρούσματα. Σύμφωνα με τον κ. Τσιαρτσιαφλή, αυτό οφείλεται στην αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας από τους κτηνοτρόφους. «Κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να μην έρθει η ευλογιά ή η πανώλη στην περιοχή μας. Προς το παρόν δεν έχουμε κρούσματα, αλλά χρειάζεται συνεχής προσοχή», επισημαίνει.

Ωστόσο, οι περιορισμοί που εφαρμόστηκαν για την αποτροπή εξάπλωσης των ζωονόσων επιβάρυναν σημαντικά το κόστος παραγωγής. Σε αρκετές περιπτώσεις η βόσκηση περιορίστηκε, με αποτέλεσμα πολλά κοπάδια να παραμένουν σταβλισμένα και να τρέφονται αποκλειστικά με αποθηκευμένες ζωοτροφές. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος, οι παραγωγοί απέφευγαν να μετακινούν τα ζώα ακόμη και κοντά στις εγκαταστάσεις τους, τόσο λόγω του φόβου μετάδοσης της ασθένειας όσο και εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων.

Παράλληλα, σημαντικό μέρος των ζωοτροφών παράγεται μέσα στις ίδιες τις εκμεταλλεύσεις, γεγονός που περιορίζει την επιβάρυνση από το κόστος των ζωοτροφών. Αντίθετα, οι μεγαλύτερες πιέσεις προέρχονται σήμερα από το υψηλό ενεργειακό κόστος και κυρίως από την έλλειψη εργατικών χεριών. Το μηνιαίο κόστος για έναν εργαζόμενο έχει αυξηθεί από περίπου 1.100-1.200 ευρώ στα περίπου 1.500 ευρώ, ενώ ακόμη και με αυτές τις αποδοχές η εξεύρεση προσωπικού παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. «Τα εργατικά χέρια είναι αυτό που μας καίει. Χωρίς προσωπικό μένει πίσω η παραγωγή και δεν μπορείς να διατηρήσεις πολλά ζώα», τονίζει.

Για την κάλυψη των αναγκών έχουν γίνει προσπάθειες προσέλκυσης εργαζομένων από την Ινδία και το Πακιστάν, όμως οι σχετικές διαδικασίες χαρακτηρίζονται χρονοβόρες. Το τελευταίο διάστημα ο προσανατολισμός στρέφεται περισσότερο προς την Αίγυπτο, αξιοποιώντας τη νέα διακρατική συμφωνία, καθώς η διαδικασία μετακίνησης των εργατών είναι ταχύτερη.

Ο κ. Τσιαρτσιαφλής υπογραμμίζει ότι απαιτείται απλούστευση των διαδικασιών πρόσληψης και ασφάλισης, ώστε οι κτηνοτρόφοι να μπορούν να καλύπτουν έγκαιρα τις ανάγκες τους σε εργατικό δυναμικό.

Λιγότερες, μεγαλύτερες και περισσότερο οργανωμένες μονάδες

Αναφερόμενος στην εξέλιξη της αιγοπροβατοτροφίας στη Χαλκιδική, ο κ. Τσιαρτσιαφλής δεν εκτιμά ότι ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Όπως εξηγεί, η είσοδος ενός νέου ανθρώπου στο επάγγελμα απαιτεί υψηλό αρχικό κεφάλαιο. Μόνο η δημιουργία μιας σύγχρονης κτηνοτροφικής εγκατάστασης μπορεί να απαιτήσει περίπου 300.000 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται η αγορά ή η κατοχή γης, τα τρακτέρ, τα μηχανήματα και ο υπόλοιπος εξοπλισμός.

Παράλληλα, αρκετοί παραγωγοί που συνταξιοδοτούνται δεν έχουν διάδοχη κατάσταση, καθώς τα παιδιά τους έχουν επιλέξει άλλους επαγγελματικούς δρόμους. Η έλλειψη οικογενειακής συνέχειας, σε συνδυασμό με τη δυσκολία εξεύρεσης εργατών, οδηγεί σταδιακά ορισμένες μικρότερες εκμεταλλεύσεις στην έξοδο από τον κλάδο.

Η εκτίμησή του είναι ότι στο μέλλον θα υπάρχουν λιγότερες κτηνοτροφικές μονάδες, αλλά με μεγαλύτερο αριθμό ζώων και υψηλότερο επίπεδο οργάνωσης. Οι πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις, χωρίς ηλεκτροδότηση, νερό, ιδιόκτητες καλλιέργειες, σύγχρονο εξοπλισμό και επαρκές εργατικό δυναμικό, θα δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να παραμείνουν βιώσιμες.

«Υπάρχει μέλλον για την κτηνοτροφία στην περιοχή, αλλά θα παραμείνουν κυρίως οι οργανωμένες μονάδες. Θα είναι λιγότερες, με περισσότερα ζώα, και θα χρειάζονται στήριξη από την Πολιτεία, ιδιαίτερα στο θέμα των εργατών γης και στην απλούστευση των διαδικασιών», καταλήγει ο κ. Τσιαρτσιαφλής.

Η Δυτική Θεσσαλία αποτελεί διαχρονικά μία από τις σημαντικότερες κτηνοτροφικές περιοχές της χώρας, με την αιγοπροβατοτροφία και την αγελαδοτροφία να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην τοπική οικονομία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο κλάδος καλείται να διαχειριστεί διαδοχικές προκλήσεις, από τις καταστροφικές πλημμύρες και τις ζωονόσους μέχρι το αυξημένο κόστος λειτουργίας και τη συνεχιζόμενη μείωση του παραγωγικού δυναμικού. Στο πλαίσιο αυτό, επικοινωνήσαμε με τον ζωοτέχνη του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων και Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας, κ. Φιλίππου, προκειμένου να καταγράψουμε την εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα στην κτηνοτροφία της περιοχής, τις επιπτώσεις των τελευταίων εξελίξεων και τις προοπτικές του κλάδου.

Η σημερινή εικόνα της κτηνοτροφίας στη Δυτική Θεσσαλία

Η εικόνα της κτηνοτροφίας στη Δυτική Θεσσαλία αποτυπώνεται σε μεγάλο βαθμό μέσα από τη δραστηριότητα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων και Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας, ο οποίος συνεργάζεται με εκατοντάδες παραγωγούς στις Περιφερειακές Ενότητες Τρικάλων και Καρδίτσας. Όπως αναφέρει ο ζωοτέχνης του συνεταιρισμού, ο συνεταιρισμός αριθμεί περίπου 350 μέλη, ενώ συνεργάζεται και με περίπου 150 ακόμη παραγωγούς που δεν είναι μέλη, αλλά διαθέτουν το γάλα τους μέσω αυτού.

Από τα μέλη του συνεταιρισμού, περίπου 20 είναι αγελαδοτρόφοι, περίπου 100 αιγοτρόφοι, ενώ η μεγάλη πλειονότητα αποτελείται από προβατοτρόφους. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο συνεταιρισμός καλύπτει πάνω από το 50% των παραγωγών στις Περιφερειακές Ενότητες Τρικάλων και Καρδίτσας, εκπροσωπώντας παράλληλα σημαντικό μέρος του ζωικού κεφαλαίου της περιοχής. Στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας, το ποσοστό των παραγωγών που συνεργάζονται με τον συνεταιρισμό προσεγγίζει ακόμη και το 70%.

Ζωικό κεφάλαιο σε υποχώρηση μετά από διαδοχικά πλήγματα

Η εικόνα που περιγράφει ο ζωοτέχνης του συνεταιρισμού δείχνει ότι η κτηνοτροφία της Δυτικής Θεσσαλίας εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση συρρίκνωσης. Η μείωση αποτυπώνεται πρωτίστως στον αριθμό των ενεργών παραγωγών και των μονάδων, ενώ αντίστοιχη πίεση παρατηρείται στο ζωικό κεφάλαιο και στο συνολικό παραγωγικό δυναμικό της περιοχής.

Όπως εξηγεί, η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα, αλλά της διαδοχικής επίδρασης των πλημμυρών (Daniel) και των ζωονόσων, οι οποίες οδήγησαν αρκετούς παραγωγούς στην εγκατάλειψη της δραστηριότητας ή κατέστησαν αδύνατη την επαναλειτουργία των μονάδων τους. «Είναι μειωμένος ο αριθμός των παραγωγών. Αυτό έχει συμβεί και λόγω των πλημμυρών που είχε η περιοχή μας, ενώ στη συνέχεια ήρθαν και οι ζωονόσοι», αναφέρει χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η μείωση κινείται περίπου στην τάξη του 10%, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακριβή συγκεντρωτικά στοιχεία.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η επίδραση της ευλογιάς των προβάτων και των αιγών, καθώς τόσο τα Τρίκαλα όσο και η Καρδίτσα επηρεάστηκαν από κρούσματα. Σύμφωνα με τον ζωοτέχνη, μόνο στον συνεταιρισμό χάθηκαν περίπου 15 παραγωγοί, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν έχουν προχωρήσει σε ανασύσταση των εκτροφών τους. Αντίστοιχα, ούτε αρκετοί κτηνοτρόφοι που επλήγησαν από τις πλημμύρες επέστρεψαν στην παραγωγή.

Κατά τον χρόνο της επικοινωνίας και σύμφωνα με την εικόνα που μετέφερε ο ίδιος, στις Περιφερειακές Ενότητες Τρικάλων και Καρδίτσας δεν είχαν καταγραφεί νέα κρούσματα για διάστημα άνω των έξι μηνών. Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, οι συνέπειες εξακολουθούν να είναι εμφανείς, καθώς αρκετοί παραγωγοί δεν επέστρεψαν στη δραστηριότητα. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «πολλοί τα παράτησαν», γεγονός που αποτυπώνεται στη μείωση των ενεργών μονάδων.

Ζήτηση και τιμές γάλακτος απέναντι στο υψηλό κόστος λειτουργίας

Παρά τη συρρίκνωση του παραγωγικού δυναμικού, η αγορά του αιγοπρόβειου γάλακτος εμφανίζει θετικά σημάδια. Στην αγορά καταγράφεται αυξημένη ζήτηση, κυρίως για το πρόβειο γάλα, καθώς οι επιπτώσεις των απωλειών που προκάλεσε η ευλογιά αρχίζουν πλέον να γίνονται περισσότερο αισθητές. Ο συνεταιρισμός συγκεντρώνει συνήθως  ετησίως περίπου 12 εκατομμύρια κιλά αιγοπρόβειου γάλακτος, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 12.000 τόνους. Για τη φετινή περίοδο, ωστόσο, η συνολική ποσότητα αναμένεται ελαφρώς μειωμένη, χωρίς ακόμη να υπάρχει ακριβής αποτίμηση της υποχώρησης.

Κατά την τρέχουσα περίοδο, οι τιμές του πρόβειου γάλακτος κινούνται περίπου μεταξύ 1,55 και 1,60 ευρώ ανά κιλό, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να διαμορφωθούν σε υψηλότερα επίπεδα. Η τελική μέση τιμή, ωστόσο, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς, όπως εξηγεί ο ζωοτέχνης, ο συνεταιρισμός ολοκληρώνει συνήθως τη σχετική διαδικασία τον Σεπτέμβριο. Αντίστοιχα, το γίδινο γάλα κυμαίνεται περίπου από 1,00 έως 1,10 ευρώ ανά κιλό. «Φαίνεται ότι υπάρχει αρκετά μεγάλη ζήτηση για το πρόβειο γάλα», τονίζει ο ζωοτέχνης, επισημαίνοντας ότι η συγκυρία ως προς τις τιμές του προϊόντος είναι θετική.

Ωστόσο, οι καλύτερες τιμές δεν αρκούν από μόνες τους για να αλλάξουν την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων. Παρότι το κόστος των ζωοτροφών εμφανίζεται σήμερα πιο σταθεροποιημένο —με το τριφύλλι να διαμορφώνεται περίπου στα 20-22 λεπτά το κιλό, έναντι 24-25 λεπτών την αντίστοιχη περσινή περίοδο— η ενέργεια και οι υπόλοιπες λειτουργικές δαπάνες εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά τις εκμεταλλεύσεις.

Όπως περιγράφει, η οικονομική πίεση είναι γενικευμένη, με τους παραγωγούς να διαθέτουν σχεδόν το σύνολο των εσόδων τους για την κάλυψη των τρεχουσών υποχρεώσεων. «Κανένας δεν τελειώνει τον μήνα με σημαντικό οικονομικό περιθώριο. Όλοι ψάχνουν να βρουν και το τελευταίο ευρώ για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα

Παρά τη θετική συγκυρία ως προς τη ζήτηση και τις τιμές του γάλακτος, ο προβληματισμός για το μέλλον της κτηνοτροφίας παραμένει έντονος. Σύμφωνα με τον ζωοτέχνη, η περιοχή επηρεάζεται ταυτόχρονα τόσο από τα προβλήματα της γεωργίας όσο και από εκείνα της κτηνοτροφίας, με αποτέλεσμα να δοκιμάζονται δύο από τους βασικότερους παραγωγικούς πυλώνες των Περιφερειακών Ενοτήτων Τρικάλων και Καρδίτσας. Όπως επισημαίνει, οι υψηλές δαπάνες παραγωγής, οι χαμηλές τιμές σε αρκετά γεωργικά προϊόντα, οι συνέπειες των ζωονόσων και οι απώλειες ζωικού κεφαλαίου διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τους παραγωγούς.

Την ίδια στιγμή, η έλλειψη νέων ανθρώπων που επιλέγουν να εισέλθουν στο επάγγελμα και οι δυσκολίες στην ανασύσταση των εκτροφών εντείνουν την ανησυχία. Όπως αναφέρει, δεν υπάρχει ουσιαστική είσοδος νέων παραγωγών στον κλάδο, ενώ οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τις μονάδες τους δυσκολεύονται να επανέλθουν.

Ιδιαίτερο εμπόδιο εξακολουθούν να αποτελούν και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις και στην προμήθεια ζώων. Σύμφωνα με τον ζωοτέχνη, οι κτηνοτρόφοι μπορεί να αδυνατούν να αγοράσουν ζώα ή να αυξήσουν το κοπάδι τους ακόμη και όταν ένα κρούσμα εμφανίζεται σε διαφορετική περιοχή της χώρας, γεγονός που δυσχεραίνει την ανασύσταση των εκτροφών. «Δυστυχώς, ενώ είμαι αισιόδοξος άνθρωπος, αυτό δεν το βλέπω να γίνεται στον κλάδο μας», σημειώνει.

Ως μεγαλύτερο πρόβλημα χαρακτηρίζει, πάντως, την αβεβαιότητα που βιώνουν οι παραγωγοί. Όπως τονίζει, ένας κτηνοτρόφος μπορεί να εργάζεται κανονικά σήμερα και την επόμενη ημέρα να βρεθεί αντιμέτωπος με την απώλεια της δραστηριότητάς του, χωρίς σαφή προοπτική επανόδου.

Παρά τις προσπάθειες των κτηνοτρόφων να εφαρμόζουν τα μέτρα βιοασφάλειας και τη συνεχή ενημέρωση του συνεταιρισμού προς τα μέλη του, παραμένει αναγκαία η αντιμετώπιση των περιορισμών που δυσχεραίνουν την ανασύσταση και την ανάπτυξη των εκτροφών. Σε διαφορετική περίπτωση, ακόμη και η θετική συγκυρία που καταγράφεται σήμερα στην αγορά του αιγοπρόβειου γάλακτος δύσκολα θα μπορέσει να αντισταθμίσει τη διαρκή υποχώρηση του παραγωγικού δυναμικού και την αβεβαιότητα που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον κλάδο.

Συνεχίζονται τα νέα κρούσματα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην χώρα μας.

Στις αρχές του Ιουλίου συναγερμός σήμανε στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας, έπειτα από την εμφάνιση νέων κρουσμάτων σε κτηνοτροφικές εκτροφές της Νέας Σαμψούντας, καλώντας παράλληλα τους κτηνοτρόφους να τηρούν με αυστηρότητα τα μέτρα βιοασφάλειας και να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή για τον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων περιστατικών.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι πως ολόκληρη η Περιφέρεια Ηπείρου ήταν σχεδόν καθαρή από ευλογιά.

Το ίδιο είχε συμβεί τον Ιούνιο με τα κρούσματα ευλογιάς στην Αρκαδία, όπου και εκεί δεν είχε κάνει την εμφάνισή της η νόσος.

Το αρμόδιο τμήμα της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ, το τελευταίο δίμηνο, δήλωσε συνολικά 28 νέα κρούσματα ευλογιάς στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα Πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων). Συγκεκριμένα:

Στις 5 Ιουνίου 2026, δήλωσε 3 νέες εστίες: Στη Γορτυνία της ΠΕ Αρκαδίας, στον Πύργο της ΠΕ Ηλείας και στη Σιντική της ΠΕ Σερρών.

Στις 15 Ιουνίου 2026, δήλωσε 6 νέες εστίες: Στην Κοζάνη της ΠΕ Κοζάνης, στη Μεγαλόπολη της ΠΕ Αρκαδίας, στη Μαρώνεια-Σάπες της ΠΕ Ροδόπης, στη Συντική της ΠΕ Σερρών, στη Γορτυνία της ΠΕ Αρκαδίας και στην Αμφιλοχία της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας.

Στις 29 Ιουνίου 2026, δήλωσε 11 νέες εστίες: Στη Γορτυνία της ΠΕ Αρκαδίας, στην Αμφιλοχία της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας, στη Μαρώνεια-Σάπες της ΠΕ Ροδόπης, στην Κατερίνη της ΠΕ Πιερίας, στην Αμφιλοχία της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας, στην Πύδνα-Κολινδρός της ΠΕ Πιερίας, στη Ζαχάρω της ΠΕ Ηλείας, στην Οιχαλία της ΠΕ Μεσσηνίας, στην Αμφιλοχία της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας, στη Μαρώνεια-Σάπες της ΠΕ Ροδόπης και στην Γορτυνία της ΠΕ Αρκαδίας.

Στις 3 Ιουλίου 2026, δήλωσε 3 νέες εστίες: Στην Ολυμπία της ΠΕ Ηλείας, στην Κατερίνη της ΠΕ Πιερίας και στο Δήμο Σερβίων-Βελβεντού της ΠΕ Κοζάνης.

Στις 10 Ιουλίου 2026, δήλωσε 5 νέες εστίες: Στον Δήμο Σερβίων-Βελβεντού της ΠΕ Κοζάνης, στο Ξηρόμερο της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας, στο Άκτιο Βόνιτσας της ΠΕ Αιτωλοακαρνανίας και δύο στην ΠΕ Πρέβεζας.

Αν συνεχιστεί αυτή η εικόνα με την ευλογιά τότε θα είναι αναμενόμενη η απόφαση της Κομισιόν για την ορολογική εξέταση των αιγοπροβάτων στην χώρα μας.

ΥΠΑΑΤ: Νέες συντονισμένες παρεμβάσεις για προστασία απέναντι στις επιζωοτίες

Ότι υπάρχει πρόβλημα φαίνεται από την ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥΠΑΑΤ, στις 7 Ιουλίου 2026, στην οποία αναφέρει τα εξής:

Στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού του για την πρόληψη και τον περιορισμό της διασποράς των επιζωοτιών, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχωρά σε σειρά ενεργειών για την περαιτέρω ενίσχυση της βιοασφάλειας.

Ειδικότερα ο ΥφΑΑΤ Θανάσης Καββαδάς έστειλε επιστολές προς τις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Αττικής, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Νοτίου Αιγαίου, καθώς και προς Δήμους, λιμενικά ταμεία και συναρμόδιους φορείς, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των απαραίτητων ενεργειών για την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και προστασίας του ζωικού κεφαλαίου.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου για τη δημιουργία ενός ακόμη ισχυρότερου πλέγματος βιοασφάλειας στις περιοχές αυξημένου κινδύνου, στα κεντρικά λιμάνια και στις πύλες εισόδου της χώρας, με σκοπό την αποτελεσματικότερη πρόληψη και αποτροπή της διασποράς των επιζωοτιών. Στις επιστολές  που έστειλε ο αρμόδιος ο κ. Καββαδάς καλεί τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν άμεσα:

Στην καταγραφή των υφιστάμενων μέτρων και υποδομών βιοασφάλειας.

Στην υπόδειξη νέων σημείων για την εγκατάσταση αψίδων απολύμανσης, απολυμαντικών τάφρων, ταπήτων απολύμανσης και, όπου απαιτείται, κινητών συνεργείων απολύμανσης.

Στην υποβολή αναλυτικής εκτίμησης του κόστους των απαιτούμενων παρεμβάσεων.

Στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Περιφερειών, Δήμων, Λιμενικών Ταμείων και κτηνιατρικών υπηρεσιών, προκειμένου να διαμορφωθεί ένας ενιαίος επιχειρησιακός σχεδιασμός.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα κρίσιμα σημεία εισόδου και διακίνησης ζώων, ζωοτροφών και γάλακτοςαπό και προς διάφορες περιοχές της χώρας, όσο και από γειτονικές χώρες.Ειδικότερα, οι παρεμβάσεις αφορούν τους λιμένες του Πειραιά, της Ραφήνας και του Λαυρίου, τους λιμένες των Δήμων Ρόδου, Κω, Λέρου, Σύμης και Μεγίστης, καθώς και τη Λέσβο και τον Έβρο, όπου λόγω της γεωγραφικής τους θέσης απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας για την αποτροπή εισόδου και διασποράς επιζωοτιών.

Μέσα από τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων επιδιώκεται η δημιουργία ενός συνεκτικού δικτύου υποδομών βιοασφάλειας, το οποίο θα λειτουργεί προληπτικά και θα ενισχύει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς, επισημαίνει: «Η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και η ενίσχυση της βιοασφάλειας αποτελούν σταθερή προτεραιότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε ενισχύουμε τον συντονισμό με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να προχωρήσουμε έγκαιρα στις απαραίτητες παρεμβάσεις. Η εμπειρία των τελευταίων μηνών απέδειξε ότι η πρόληψη είναι το αποτελεσματικότερο μέσο αντιμετώπισης των επιζωοτιών. Για τον λόγο αυτό προχωρούμε συστηματικά στην αναβάθμιση των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να προστατεύσουμε την ελληνική κτηνοτροφία, να στηρίξουμε τους παραγωγούς και να θωρακίσουμε τη χώρα απέναντι σε κάθε πιθανό κίνδυνο διασποράς».

ΕΘΕΑΣ: Αλλαγή του πλαισίου αντιμετώπισης ζωονόσων για βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας

Η ΕΘΕΑΣ απέστειλε επιστολή προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καταθέτοντας τις θέσεις και τις προτάσεις της για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των ζωονόσων, με στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ελληνικής κτηνοτροφίας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων στήριξης για τους κτηνοτρόφους, τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς και τις επιχειρήσεις που πλήττονται από τις επιπτώσεις των ζωονόσων.

Η επιστολή αναφέρει τα εξής:

Κάνοντας έναν πρώτο απολογισμό μετά από τρία σχεδόν έτη συνεχόμενων ζωονόσων, όπως η πανώλη, η ευλογιά και ο αφθώδης πυρετός, η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών επιθυμεί να επαναφέρει το ζήτημα των σοβαρών επιπτώσεων που έχουν προκαλέσει στην ελληνική κτηνοτροφία, στους κτηνοτρόφους, στους συνεταιρισμούς και συνολικά στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αλυσίδα παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας κτηνοτροφικών προϊόντων.

Το πρώτο και βασικό συμπέρασμα είναι ότι η μέχρι σήμερα διαχείριση των νόσων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, με βασικό εργαλείο αντιμετώπισης τη θανάτωση των ζώων στις πληττόμενες εκμεταλλεύσεις και την επιβολή περιοριστικών μέτρων, δεν μπορεί να αποτελέσει μόνιμη αντιμετώπιση, καθώς δε φαίνεται να αρκεί για την επίλυση του προβλήματος. Εάν σε αυτό προστεθεί και η μεγάλη αβεβαιότητα για την επανασύσταση των κοπαδιών που ακολουθείται από τη θανάτωση των ζώων στις εκμεταλλεύσεις, γίνεται κατανοητό ότι η συρρίκνωση της κτηνοτροφίας που ήδη καταγράφεται, θα αποτελέσει σοβαρότατο πρόβλημα, όχι μόνο για τους κτηνοτρόφους, αλλά για την οικονομία της υπαίθρου.

Το δεύτερο βασικό συμπέρασμα προέρχεται από σειρά επαφών μας, τόσο από την επιστημονική κοινότητα, όσο και από κτηνοτροφικούς φορείς άλλων κρατών-μελών, αλλά και από τη συμμετοχή μας σε συσκέψεις με Ευρωπαϊκούς Θεσμούς, όπως το Ευρωκοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, είναι ότι τα υφιστάμενα πρωτόκολλα αντιμετώπισης, δεν έχουν ενσωματώσει την κλιματική κρίση, την ταχύτητα μετάδοσης των ασθενειών και τον ενδημικό χαρακτήρα που έχουν αυτές σε χώρες δίπλα στα σύνορα των Κρατών Μελών της ΕΕ.

Το ζήτημα απαιτεί διαφορετική, ολοκληρωμένη και πιο αποτελεσματική προσέγγιση, η οποία θα συνδυάζει μέτρα βιοασφάλειας, την προστασία της δημόσιας υγείας με τη διατήρηση του ζωικού κεφαλαίου και την οικονομική επιβίωση των κτηνοτρόφων. Για τον λόγο αυτό, και ύστερα από συζητήσεις εντός των φορέων των κτηνοτρόφων και των συνεταιρισμών, πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρξει νέα βάση προσέγγισης, τόσο στη χώρα μας, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως μετά το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου. Επιπρόσθετα, όπως έχει ήδη επισημάνει η ΕΘΕΑΣ στο παρελθόν, κρίνεται απαραίτητη και επιτακτική η ανάγκη θέσπισης ενός ειδικού, αυστηρού πρωτοκόλλου ορθής διαχείρισης των ζωονόσοων, το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει και μία στρατηγική εμβολιασμού, η οποία εφόσον επιλέγεται πρέπει να διεξάγεται οργανωμένα υπό την επίβλεψη των αρμόδιων υπηρεσιών.

Γνωρίζετε επίσης, ότι η εξάπλωση των νόσων έχει δημιουργήσει οικονομικές συνθήκες ασφυξίας για τους κτηνοτρόφους στις περιοχές όπου εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα μετακίνησης, θανατώσεις ζώων, απαγορεύσεις διακίνησης, καθυστερήσεις στην επαναλειτουργία εκμεταλλεύσεων και απώλεια εισοδήματος. Παράλληλα, σημαντικές επιπτώσεις καταγράφονται και σε επιχειρήσεις που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από την κτηνοτροφική παραγωγή, όπως γαλακτοβιομηχανίες, τυροκομεία, συνεταιρισμοί και ζωοτροφικές επιχειρήσεις.

Όλα τα παραπάνω, συνθέτουν μια κατάσταση πρωτόγνωρη και ως εκ τούτου, η ζημιά που έχει καταστεί μόνιμη πλέον για αρκετούς κτηνοτρόφους, πρέπει να αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο ενός τεκμηριωμένου αιτήματος- προγράμματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να αξιοποιηθούν τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη των πληττόμενων κτηνοτρόφων, συνεταιρισμών και επιχειρήσεων.

Η στήριξη θα πρέπει να καλύπτει:
α) Την επανεκκίνηση των εκμεταλλεύσεων και τη σταθερότητα ή και αύξηση του ζωικού κεφαλαίου, ειδικά για προϊόντα που έχουν ζήτηση και αντιστάθμιση εισοδήματος μέχρι την ανασύσταση για όλα τα μέλη της εκμετάλλευσης.
β) Τους κτηνοτρόφους που υπέστησαν απώλεια ζωικού κεφαλαίου ή απώλεια εισοδήματος λόγω των περιοριστικών μέτρων.
γ) Τους Συνεταιρισμούς, τις εκμεταλλεύσεις, καθώς και τους κτηνοτρόφους που πλήττονται άμεσα και έμμεσα από τους περιορισμούς και τους υποχρεωτικούς σταβλισμούς λόγω ζωονόσων.
δ) Τις δαπάνες που συνδέονται με μέτρα βιοασφάλειας και τις απολυμάνσεις.
ε) Τη στελέχωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών σε όλες τις περιοχές της χώρας.

Βάσει των ανωτέρω, παρακαλούμε για την ανάληψη των σχετικών πρωτοβουλιών και για τις οποίες, παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση χρειαστείτε.

Με εκτίμηση,
Παύλος Σατολιάς
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου ΕΘΕΑΣ

Αυξήσεις είδαν οι κτηνοτρόφοι στο αιγοπρόβειο γάλα, κατά 4 με 5 λεπτά το κιλό, στα τιμολόγια που πήραν στα χέρια τους.

Αυτό δείχνει ότι η αγορά έχει έλλειψη από γάλα και η μεταποίηση δυσκολεύεται να καλύψει τις παραγγελίες και τη ζήτηση.

Αν και ακόμη είναι νωρίς για τη διαπραγμάτευση της επόμενης εμπορικής περιόδου φαίνεται ότι θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες το έλλειμα στην παραγωγή γάλακτος στην χώρα μας, με αποτέλεσμα να συνεχιστεί και η ανοδική πορεία στις τιμές.

Από την άλλη όμως έχουμε το αυξημένο κόστος λειτουργίας των μονάδων λόγω της απαγόρευσης βόσκησης. Είμαστε στον Ιούλιο και ακόμη δεν έχουν καταβληθεί οι ενισχύσεις για την αγορά των ζωοτροφών, που είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση από τις αρχές του 2026. Ούτε έχουμε κάτι νεότερο για την απώλεια εισοδήματος και την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Επίσης πολλοί κτηνοτρόφοι έμειναν απλήρωτοι στα οικολογικά σχήματα και στις συνδεδεμένες ενισχύσεις.

Ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Λιβαδίου Ολύμπου «Βοσκός» κ. Τάσος Αντωνίου δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την περίοδο βλέπουμε να υπάρχει ενδιαφέρον από την αγορά για το αιγοπρόβειο γάλα. Εμείς έχουμε κλείσει συμφωνία για την πώληση του προϊόντος μας μέχρι τα τέλη του Σεπτεμβρίου. Μετά από τα μέσα Αυγούστου θα ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις με την μεταποίηση για τη νέα εμπορική περίοδο. Το θετικό είναι ότι στην περιοχή μας δεν έχουμε κρούσματα ευλογιάς.

Ο κ. Αντώνης Τσίτσιας, αντιπρόεδρος στον Αγροτικό Κτηνοτροφικό Συνεταιρισμό Τυρνάβου, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ο συνεταιρισμός ξεκινά να διαπραγματεύεται την τιμή στο αιγοπρόβειο γάλα με τα τυροκομεία από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Κάνουμε εμπορική συμφωνία με σταθερή τιμή για όλη την εμπορική περίοδο. Αυτή την εποχή πάντως βλέπουμε να υπάρχει ενδιαφέρον για γάλα από τις βιομηχανίες. Και αυτό θα συνεχιστεί και την επόμενη εμπορική περίοδο, αφού έχουμε την θανάτωση χιλιάδων προβάτων λόγω της ευλογιάς. Επίσης έχει απαγορευτεί η μετακίνηση των κτηνοτρόφων στις ορεινές περιοχές, κάτι που επηρεάζει την γαλακτοπαραγωγή των ζώων τους. Εκτιμώ ότι θα συνεχιστεί η έλλειψη γάλακτος και την επόμενη περίοδο και οι τιμές θα κινηθούν σε υψηλά επίπεδα.

Ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχει έλλειψη στο αιγοπρόβειο γάλα και αναμένεται για την ερχόμενη περίοδο να κινηθούν ανοδικά οι τιμές παραγωγού. Στην περιοχή μας το γάλα το αγοράζουν οι βιομηχανίες και τα τυροκομεία σε τιμές από 1,65 έως και 1,73 ευρώ το κιλό. Προβλέπω ότι για την επόμενη περίοδο η τιμή θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Από την άλλη όμως μεγάλος αριθμός παραγωγών δεν πληρώθηκαν για τα οικολογικά σχήματα και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις και δεν γνωρίζουν αν και πότε θα πληρωθούν.

Ο κ. Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχει έλλειψη γάλακτος με αποτέλεσμα να έχουμε μια συνεχή ανοδική πορεία των τιμών. Όσο περνάει ο καιρός η αγορά βλέπει το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί με τις θανατώσεις του ζωικού κεφαλαίου και την μείωση των ποσοτήτων του γάλακτος. Υπάρχει αυξημένη ζήτηση και εκτιμώ ότι θα συνεχιστεί και για την επόμενη εμπορική περίοδο.

Από την άλλη όμως οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν ακόμη πληρωθεί για την αγορά ζωοτροφών. Από τον περασμένο Μάρτιο ζητήσαμε να καταβληθούν τα χρήματα αλλά φτάσαμε Ιούλιο και ακόμη δεν τα έδωσαν. Από την άλλη απαγορεύουν στους κτηνοτρόφους να βγάλουν τα ζώα τους για να βοσκήσουν στα βοσκοτόπια (που σε πολλές περιπτώσεις πληρώνουν τα νοίκια). Στην χώρα μας η μεγάλη πλειοψηφία των ζώων έχει ανάγκη την βόσκηση για αυτό από τον Απρίλιο μέχρι τα τέλη Ιουνίου έχουμε την καλύτερη γαλακτοπαραγωγή.

Επίσης στην πρόσφατη πληρωμή, που έγινε τον Ιούνιο, μεγάλος αριθμός πραγματικών κτηνοτρόφων δεν πληρώθηκε για τα οικολογικά σχήματα. Βρήκαν κάποια τιμολόγια και τους έβαλαν σε «καθεστώς υπό διερεύνηση» και κανείς δεν γνωρίζει αν και πότε θα πληρωθούν. Θα πρέπει η ΑΑΔΕ να προσανατολιστεί σε ελέγχους στα τιμολόγια πώλησης γάλακτος και κρέατος και αγοράς ζωοτροφών. Αυτά δείχνουν αν ο κτηνοτρόφος παράγει πραγματικά. Επίσης σήμερα είναι εύκολο η ΑΑΔΕ να κάνει έλεγχο στο ΑΦΜ για αγροτική δραστηριότητα. Μπορεί να προχωρήσει σε μια αντιστοιχεία των ζώων που δηλώνει στο ΟΣΔΕ με τις ποσότητες που πουλάει. 

Η έλλειψη του γάλακτος θα συνεχιστεί αν το ΥπΑΑΤ δεν δώσει άμεσα το πράσινο φως για να ξεκινήσει - στις καθαρές περιοχές - η διαδικασία για την «ανασύσταση» των κοπαδιών. Όσο περνάει ο καιρός και μένουν κτηνοτρόφοι χωρίς εισόδημα τόσο πιο δύσκολο θα είναι να παραμείνουν στο επάγγελμα. Η θέση που έχει σήμερα η ηγεσία του ΥπΑΑΤ ότι θα πρέπει να περάσει 6μηνο χωρίς κρούσμα στην χώρα για να ξεκινήσει η ανασύσταση κοπαδιών δεν είναι εφαρμόσιμη. Βλέπουμε τα κρούσματα ευλογιάς να συνεχίζονται παρά τις απαγορεύσεις και τα μέτρα βιοασφάλειας που έχουν πάρει εδώ και τόσο καιρό.

Εγκύκλιο εξέδωσε η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ με τις απαγορευμένες Ζώνες λόγω επιβεβαίωσης εστιών Ευλογιάς των προβάτων και αιγών στην Ελλάδα. Ειδικότερα, στην εγκύκλιο αναφέρονται τα εξής:

Σας γνωρίζουμε ότι από 27 Μαΐου έως 5 Ιουνίου 2026, το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για την 
Ευλογιά των προβάτων και των αιγών (Τμήμα Μοριακής Διαγνωστικής, Αφθώδους Πυρετού, Ιολογικών,  Ρικετσιακών και Εξωτικών Νοσημάτων της Διεύθυνσης Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών), επιβεβαίωσε επτά (7)  νέες εστίες σε εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων.

Αναλυτικότερα: 

- Μία εστία εντοπίζεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών, στον Δήμο Σιντικής (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00155).

-Τέσσερις εστίες εντοπίζονται στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ως ακολούθως:

τρεις εστίες στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας, ως εξής: δύο εστίες στον Δήμο Αμφιλοχίας  (Αναφορές  ADIS Αρ. 2026/00151 & 00157), μία εστία στον Δήμο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00153)

- μία εστία στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας, στον Δήμο Πύργου (Αναφορές ADIS Αρ.2026/00156).

- Δύο εστίες εντοπίζονται στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, στην Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας ως ακολούθως: μία εστία στον Δήμο Μεγαλόπολης (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00152), μία εστία στον Δήμο Γορτυνίας (Αναφορά ADIS Αρ. 2026/00154).

Κατόπιν διαβούλευσης με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενσωματώθηκαν στο  Παράρτημα της  Εκτελεστικής  Απόφασης (EE) 1366/2026 της 12ης Ιουνίου 2026, σχετικά με την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/2207 για ορισμένα μέτρα έκτακτης ανάγκης σχετικά με την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Στο πλαίσιο αυτό οριοθετήθηκαν οι παρακάτω ζώνες στις Π.Ε. Έβρου, Ροδόπης, Ξάνθης, 
Καβάλας, Θάσου, Δράμας, Σερρών, Κιλκίς, Χαλκιδικής, Πέλλας, Ημαθίας, Πιερίας, Κοζάνης, Λάρισας, Μαγνησίας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Ευρυτανίας, Φθιώτιδας, Εύβοιας, Φωκίδας, Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηλείας, Αρκαδίας, Μεσσηνίας, Λακωνίας, Αργολίδας, Κεφαλληνίας, Πρέβεζας, Άρτας, Θεσπρωτίας, Λευκάδας, Ιθάκης και στη Μ.Ε. Θεσσαλονίκης ως ακολούθως: 

1. Ζώνη Προστασίας

Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 5km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.

Περιφερειακή Ενότητα Έβρου
Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας
Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης
Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας 
Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας
Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης
Περιφερειακή Ενότητα Σερρών
Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων
Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας
Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας
Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας 
Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας
Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας
Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας
Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας
Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας
Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης
Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας
Περιφερειακή Ενότητα Θάσου
Περιφερειακή Ενότητα Δράμας
Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας
Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς
Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας
Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας
Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας
Περιφερειακή Ενότητα Ιθάκης
Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας

2. Ζώνη Επιτήρησης

Περιλαμβάνει τις περιοχές σε ακτίνα 20km γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές.

Περιφερειακή Ενότητα Έβρου
Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας
Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης
Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας 
Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας
Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης
Περιφερειακή Ενότητα Σερρών
Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων
Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας
Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας
Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας 
Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας
Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας
Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας
Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας
Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας
Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης
Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας
Περιφερειακή Ενότητα Θάσου
Περιφερειακή Ενότητα Δράμας
Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας
Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας
Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς
Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας
Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας
Περιφερειακή Ενότητα Ιθάκης
Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας

3. Περαιτέρω Απαγορευμένη Ζώνη

Π.Ε. Αχαΐας,
Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας,
Π.Ε. Έβρου,
Π.Ε. Φθιώτιδας,
Π.Ε. Ηλείας,
Π.Ε. Ημαθίας,
Π.Ε. Καρδίτσας,
Π.Ε. Κοζάνης,
Π.Ε. Λάρισας,
Π.Ε. Μαγνησίας,
Π.Ε. Πέλλας,
Π.Ε. Φωκίδας,
Π.Ε. Πιερίας,
Π.Ε. Ροδόπης,
Π.Ε. Σερρών,
Μ.Ε. Θεσσαλονίκης,
Π.Ε. Τρικάλων,
Π.Ε. Ξάνθης,
Π.Ε. Καβάλας,
Π.Ε. Θάσου,
Π.Ε. Δράμας,
Π.Ε. Κιλκίς,
Π.Ε. Χαλκιδικής,
Π.Ε. Ευρυτανίας,
Π.Ε. Εύβοιας,
Π.Ε. Κεφαλληνίας,
Π.Ε. Πρέβεζας,
Π.Ε. Ιθάκης,
Π.Ε. Άρτας,
Π.Ε. Θεσπρωτίας,
Π.Ε. Λευκάδας,
Π.Ε. Αρκαδίας,
Π.Ε. Μεσσηνίας,
Π.Ε. Λακωνίας,
Π.Ε. Αργολίδας

Διαβάστε ολόκληρη την εγκύκλιο εδώ.

Η ευλογιά των προβάτων και των αιγών εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ελληνική κτηνοτροφία, με τις αρμόδιες αρχές και τους παραγωγούς να βρίσκονται σε διαρκή επαγρύπνηση για τον περιορισμό της διασποράς της νόσου.

Την προηγούμενη εβδομάδα, συναγερμός σήμανε στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας, έπειτα από την εμφάνιση ύποπτων περιστατικών σε κτηνοτροφικές εκτροφές της Νέας Σαμψούντας. Με ανακοίνωσή της στις 3 Ιουλίου, η Περιφέρεια Ηπείρου γνωστοποίησε ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη οι προβλεπόμενοι εργαστηριακοί έλεγχοι και ότι είχαν ήδη τεθεί σε εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την αντιμετώπιση πιθανής εμφάνισης της νόσου.

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Ιουλίου, η Περιφέρεια Ηπείρου ανακοίνωσε ότι οι εργαστηριακοί έλεγχοι επιβεβαίωσαν την παρουσία της ευλογιάς των προβάτων και των αιγών σε τρεις εκτροφές (εκ των οποίων οι δύο συστεγαζόμενες) στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας, καλώντας παράλληλα τους κτηνοτρόφους να τηρούν με αυστηρότητα τα μέτρα βιοασφάλειας και να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή για τον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων περιστατικών.

Τι ανακοινώθηκε

Μετά την ολοκλήρωση των εργαστηριακών ελέγχων, η Περιφέρεια Ηπείρου προχώρησε στην ακόλουθη επίσημη ανακοίνωση:

Σε συνέχεια της ανακοίνωσης που εκδόθηκε την Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026, η Κτηνιατρική Υπηρεσία της Περιφέρειας Ηπείρου, γνωστοποιεί ότι από τους εργαστηριακούς ελέγχους, επιβεβαιώθηκαν κρούσματα ευλογιάς των προβάτων και των αιγών σε τρεις εκτροφές (δύο συστεγαζόμενες) της Περιφερειακής Ενότητας Πρέβεζας.

Έχουν τεθεί άμεσα σε εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα από την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία μέτρα για την αντιμετώπιση της νόσου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη εκτεταμένη επιδημιολογική διερεύνηση και εντατικοί έλεγχοι στις εκτροφές της περιοχής.

Καλούνται όλοι οι κτηνοτρόφοι να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή και να εφαρμόζουν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην καθημερινή επιθεώρηση των ζώων για την έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων, όπως υψηλός πυρετός, εξανθήματα, βλατίδες και εφελκίδες, ιδιαίτερα στην κοιλιακή χώρα, στους μαστούς, στις μασχάλες, στο κεφάλι και στο κάτω μέρος της ουράς.

Απαγορεύεται κάθε μη εγκεκριμένη μετακίνηση αιγοπροβάτων, ενώ οι μετακινήσεις οχημάτων, εξοπλισμού και προσώπων στις εκτροφές πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο και να συνοδεύονται από αυστηρή εφαρμογή των μέτρων απολύμανσης.

Οποιοδήποτε ύποπτο περιστατικό ή ασυνήθιστη θνησιμότητα πρέπει να δηλώνεται άμεσα στην Κτηνιατρική Υπηρεσία. Η έγκαιρη αναγγελία είναι καθοριστικής σημασίας για τον περιορισμό της διασποράς της νόσου και την προστασία του ζωικού κεφαλαίου.

Η Κτηνιατρική Υπηρεσία παρακολουθεί συνεχώς την εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης και θα ενημερώνει άμεσα για κάθε νέα εξέλιξη ή πρόσθετο μέτρο που θα απαιτηθεί.

Αυξημένη επιφυλακή στις εκτροφές της περιοχής

Αυξημένη είναι η επιφυλακή που επικρατεί στους κτηνοτρόφους της περιοχής μετά την επιβεβαίωση των κρουσμάτων ευλογιάς, σύμφωνα με όσα ανέφεραν στον ΑγροΤύπο από τον Αγροτικό Αγελαδοτροφικό - Αιγοπροβατοτροφικό Συνεταιρισμό Δήμου Πρέβεζας. Όπως επισημαίνουν, οι παραγωγοί παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις, ενώ η τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί βασική προτεραιότητα για την προστασία των εκτροφών.

Παράλληλα, σημειώνουν ότι μέχρι την εμφάνιση των νέων κρουσμάτων η περιοχή δεν είχε αντιμετωπίσει πρόσφατα αντίστοιχα περιστατικά. «Υπήρχε καθαρότητα μέχρι πριν το Πάσχα. Από εκεί και πέρα δεν ακούστηκε άλλο κρούσμα», αναφέρουν χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την εικόνα που επικρατούσε στην περιοχή τους τελευταίους μήνες.

Από τον συνεταιρισμό τονίζουν ότι η εμπειρία των τελευταίων μηνών έχει ενισχύσει την εγρήγορση των παραγωγών απέναντι στην ευλογιά, με τα μέτρα να εφαρμόζονται πλέον με ιδιαίτερη προσοχή στις εκτροφές. «Επαγρύπνηση υπάρχει γενικά απο τους κτηνοτρόφους», σημειώνουν.

Δείτε την ανακοίνωση της 3/7/2026 εδώ

Δείτε την ανακοίνωση της 6/7/2026 εδώ

Ανησυχία προκαλεί στους κτηνοτρόφους της Λέσβου η εμφάνιση νέων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού σε τρεις εκτροφές που βρίσκονται στη ζώνη της πρώτης εμφάνισης της ζωονόσου.

«Κατακαλόκαιρο ο ιός δείχνει να επιμένει και η ανησυχία θα κορυφώνεται όσο πλησιάζουμε στο φθινόπωρο. Παράλληλα η αγανάκτηση φουντώνει όσο συνεχίζεται η κοροϊδία και η καθυστέρηση των αποζημιώσεων για τα θανατωθέντα ζώα», σημειώνει η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου. «Άνθρωποι χωρίς δουλειά – πως ζουν χωρίς ευρώ στη τσέπη!» επισημαίνει και προσθέτει:

«Η Ομοσπονδία απαιτεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να απαντήσει στο κτηνοτροφικό κόσμο του νησιού, πώς σχεδιάζει να σταματήσει αυτή τη καταστροφική επιζωοτία και γιατί δεν μιλάνε για εμβολιασμό που θα μπορούσε να προστατέψει και να σώσει το ζωικό κεφάλαιο του νησιού μας

Απαιτούμε να αποζημιωθούν τώρα τα θανατωμένα ζώα. Οι κωδικοί των εκτροφών και ο αριθμός των θανατωμένων ζώων είναι επίσημα καταγεγραμμένος, γι’ αυτό να πάψουν οι γραφειοκρατικές δικαιολογίες και να δοθούν τα χρήματα άμεσα στους δικαιούχους.

Οι βιοπαλαιστές κτηνοτρόφοι να μην έχουν καμιά εμπιστοσύνη σ’ όλους όσους υπόσχονται λύσεις σε συναντήσεις πίσω από κλειστές πόρτες γραφείων. Ο μόνος τρόπος για την επίλυση των δίκαιων αιτημάτων τους είναι ο δρόμος του μαζικού αγώνα. Είναι η παλικαρίσια συμμετοχή τους στις κινητοποιήσεις των προηγούμενων ημερών που άσκησαν πίεση και ανάγκασαν τη κυβέρνηση και το ΥΠΑΑΤ να κάνει τις όποιες πληρωμές που δικαιούμασταν έστω και καθυστερημένα.

Ο αγροτικός κόσμος του νησιού να μην επαναπαύεται και να προετοιμάζεται για νέους αγώνες, αν θέλουμε να παραμείνουμε στις δουλειές μας και να ζήσουμε με αξιοπρέπεια.

Όχι στη χαλαρότητα. Να παρθούν όλα τα μέτρα βιοασφάλειας για τη μη εξάπλωση της ζωονόσου με κρατική χρηματοδότηση.

Να σταματήσει η τρομοκράτηση και η στοχοποίηση συναδέλφων μας που πρωτοστάτησαν στις κινητοποιήσεις.

Δεν κάνουμε βήμα πίσω από τη διεκδίκηση των αιτημάτων μας που είναι:

• Άμεση και πλήρη αποζημίωση για όσους κτηνοτρόφους θανατωθούν τα ζώα τους, πλήρη στήριξη μέχρι την ανασύσταση του κοπαδιού.
• Αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος όλων των κτηνοτρόφων απ’ τις επιπτώσεις της καραντίνας και αποζημίωση για τα αμνοερίφια που έμειναν αδιάθετα λόγω μη λειτουργίας των σφαγείων.
• Επιδότηση όλων των ζωοτροφών.
• Τώρα να στελεχωθεί πλήρως η Κτηνιατρική Υπηρεσία με προσλήψεις μόνιμων κτηνιάτρων και στελέχωση των τοπικών κτηνιατρείων. Αυτή η υποστελέχωση είναι που άνοιξε τη πόρτα στη νόσο. Αυτή η υποστελέχωση είναι που κρατάει τα σφαγεία κλειστά.
• Υποχρεωτικές απολυμάνσεις στο λιμάνι και σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου με ευθύνη της Περιφέρειας και του κράτους, όλο το 24ωρο.
• Η τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας να χρηματοδοτηθεί εξολοκλήρου από το κράτος.
• Πάγωμα σε όλες τις οφειλές σε τράπεζες, εφορία και ζωοτροφές. Κανένας κτηνοτρόφος να μην πληρώσει δόση όσο το νησί είναι σε καραντίνα. Κάλυψη των εισφορών σε ΕΦΚΑ και ΕΛΓΑ από το κράτος.
• Εμβολιασμός. Να εφαρμοστεί από τις κρατικές υπηρεσίες με επιστημονικό σχέδιο και να καλυφθούν πλήρως από το κράτος οι όποιες επιπτώσεις υπάρξουν απ’ αυτό.
• Να σταματήσει ο αποκλεισμός στη προώθηση τυροκομικών προϊόντων από τα μικρά τυροκομία που δεν διαθέτουν κλειστό σύστημα παστερίωσης».

Στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού του για την πρόληψη και τον περιορισμό της διασποράς των επιζωοτιών, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχωρά σε σειρά ενεργειών για την περαιτέρω ενίσχυση της βιοασφάλειας. Ειδικότερα, ο ΥφΑΑΤ Θανάσης Καββαδάς έστειλε επιστολές προς τις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Αττικής, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Νοτίου Αιγαίου, καθώς και προς Δήμους, λιμενικά ταμεία και συναρμόδιους φορείς, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των απαραίτητων ενεργειών για την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και προστασίας του ζωικού κεφαλαίου.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου για τη δημιουργία ενός ισχυρότερου πλέγματος βιοασφάλειας στις περιοχές αυξημένου κινδύνου, στα κεντρικά λιμάνια και στις πύλες εισόδου της χώρας, με σκοπό την αποτελεσματικότερη πρόληψη και αποτροπή της διασποράς των επιζωοτιών.

Στις επιστολές που έστειλε ο κ. Καββαδάς καλεί τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν άμεσα:

-Στην καταγραφή των υφιστάμενων μέτρων και υποδομών βιοασφάλειας.

-Στην υπόδειξη νέων σημείων για την εγκατάσταση αψίδων απολύμανσης, απολυμαντικών τάφρων, ταπήτων απολύμανσης και, όπου απαιτείται, κινητών συνεργείων απολύμανσης.

-Στην υποβολή αναλυτικής εκτίμησης του κόστους των απαιτούμενων παρεμβάσεων.

-Στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Περιφερειών, Δήμων, Λιμενικών Ταμείων και κτηνιατρικών υπηρεσιών, προκειμένου να διαμορφωθεί ένας ενιαίος επιχειρησιακός σχεδιασμός.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα κρίσιμα σημεία εισόδου και διακίνησης ζώων, ζωοτροφών και γάλακτος από και προς διάφορες περιοχές της χώρας, όσο και από γειτονικές χώρες. Ειδικότερα, οι παρεμβάσεις αφορούν τους λιμένες του Πειραιά, της Ραφήνας και του Λαυρίου, τους λιμένες των Δήμων Ρόδου, Κω, Λέρου, Σύμης και Μεγίστης, καθώς και τη Λέσβο και τον Έβρο, όπου λόγω της γεωγραφικής τους θέσης απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας για την αποτροπή εισόδου και διασποράς επιζωοτιών.

Μέσα από τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων επιδιώκεται η δημιουργία ενός συνεκτικού δικτύου υποδομών βιοασφάλειας, το οποίο θα λειτουργεί προληπτικά και θα ενισχύει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς επισημαίνει: «Η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και η ενίσχυση της βιοασφάλειας αποτελούν σταθερή προτεραιότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε ενισχύουμε τον συντονισμό με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να προχωρήσουμε έγκαιρα στις απαραίτητες παρεμβάσεις.

Η εμπειρία των τελευταίων μηνών απέδειξε ότι η πρόληψη είναι το αποτελεσματικότερο μέσο αντιμετώπισης των επιζωοτιών. Για τον λόγο αυτό προχωρούμε συστηματικά στην αναβάθμιση των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να προστατεύσουμε την ελληνική κτηνοτροφία, να στηρίξουμε τους παραγωγούς και να θωρακίσουμε τη χώρα απέναντι σε κάθε πιθανό κίνδυνο διασποράς».

Τον άμεσο κίνδυνο να χαθούν περιουσίες -σπίτια, κτήματα, βοσκοτόπια - εξαιτίας του κτηματολογίου στην Κρήτη, έθεσε επί τάπητος, ο Γιώργος Βενιεράκης, πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Κτηνοτρόφων νομού Ρεθύμνης.

Ο ίδιος προσήλθε στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής συνοδευόμενος από τον αντιπρόεδρο του συλλόγου, Τίτο Δασκαλάκη και το μέλος Ανδρέα Ψαθάκη και μίλησε για το ζήτημα των ισχυρών τίτλων ιδιοκτησίας.

Το κράτος, ανέφερε, πως θα πρέπει να επανεξετάσει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην Κρήτη, καθώς υπάρχουν ιδιαιτερότητες, που δεν μπορούν να αγνοηθούν, καλώντας και την κ. Ντόρα Μπακογιάννη να επιβεβαιώσει του λόγου το αληθές.

ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ ΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Κατά τον κ. Βενιεράκη, σε πολλές περιπτώσεις στην Κρήτη οι μεταβιβάσεις γης πραγματοποιούνταν με τον λόγο τιμής ή με απλά ιδιωτικά συμφωνητικά και όχι με τους τυπικούς τίτλους ιδιοκτησίας, που απαιτούνται σήμερα. Αυτό έχει ως συνέπεια, χιλιάδες πολίτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν ιδιαίτερα σύνθετο και κοστοβόρο μηχανισμό διαδικασιών και αντιρρήσεων. Το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος έχει επισημανθεί επανειλημμένα κι από βουλευτές του νησιού.

Ο κ. Βενιεράκης επισήμανε ότι πολλοί πολίτες έχουν ήδη εγκαταλείψει την προσπάθεια να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, καθώς το οικονομικό βάρος είναι μεγάλο, ενώ αρκετοί δεν είχαν εξαρχής τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε διαδικασίες αντιρρήσεων. Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για εκτάσεις πάνω στις οποίες μεγάλωσαν οικογένειες, εργάστηκαν γενιές ανθρώπων και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ζωής και της ιστορίας τους. Σημείωσε πως δηλώνονταν στις φορολογικές δηλώσεις οι εκτάσεις και τώρα αμφισβητούνται οι περιουσίες τους.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ ΕΚΤΟΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα των οικοπέδων εντός οικισμών, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν στην παραμονή των νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο, αφού πλέον αλλάζουν τα τετραγωνικά για το χτίσιμο σπιτιών.

Όπως τόνισε, εάν περιοριστούν οι δυνατότητες αξιοποίησης των περιουσιών, θα δημιουργηθεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση προς τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τα χωριά και να στραφούν στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων αναφέρθηκε και στις τιμές του γάλακτος στην Κρήτη. Όπως ανέφερε, οι κτηνοτρόφοι δεν αποτελούν μόνο έναν επαγγελματικό κλάδο, αλλά παράλληλα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη φροντίδα και στη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Σημείωσε πως τα αιγοπρόβατα της Κρήτης συμβάλλουν στη μείωση των πυρκαγιών σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα γιατί απομακρύνουν την ξηρή βλάστηση.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ

Επισήμανε πως τον περισσότερο καιρό τα αιγοπρόβατα της Κρήτης βόσκουν στην ύπαιθρο αλλά αναφέρθηκε και στο κόστος των ζωοτροφών, όταν είναι κλεισμένα, διότι η Κρήτη δεν παράγει τριφύλλι.

Ο κ. Βενιεράκης αναφέρθηκε στα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει συνολικά η κτηνοτροφία στην Κρήτη, κάνοντας λόγο για αυξημένα κόστη παραγωγής σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Όπως σημείωσε, το γεγονός ότι πρόκειται για νησιωτική περιοχή δημιουργεί πρόσθετες επιβαρύνσεις στις μεταφορές πρώτων υλών και ζωοτροφών, με αποτέλεσμα το κόστος να αυξάνεται σημαντικά ενώ οι τιμές στο γάλα είναι χαμηλές.

Ειδικά για τις ζωοτροφές, υπογράμμισε ότι μεγάλες ποσότητες μεταφέρονται από την ηπειρωτική χώρα, καθώς η τοπική παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες. Αυτό, όπως εξήγησε, επιβαρύνει σημαντικά τους παραγωγούς, οι οποίοι καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ένα διαρκώς αυξανόμενο οικονομικό βάρος.

ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο εκπρόσωπος των Κτηνοτρόφων υποστήριξε πως απαιτείται η διαμόρφωση ειδικής νησιωτικής πολιτικής, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών και να υπάρξουν μέτρα στήριξης που θα ενισχύσουν την παραγωγή και τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.

Ο ίδιος στάθηκε και στην ανάγκη να υπάρξουν ουσιαστικά κίνητρα για τους νέους ανθρώπους, προκειμένου να παραμείνουν στα χωριά και να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα. Όπως σημείωσε, απαιτούνται παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την παραγωγή, θα δημιουργήσουν συνθήκες ανάπτυξης και θα επιτρέψουν στους νέους να σχεδιάσουν το μέλλον τους στην ύπαιθρο.

ΧΑΜΗΛΕΣ ΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ ΓΙΑ ΤΡΟΦΕΣ

Στο θέμα παρενέβη η πρώην υπουργός, Ντόρα Μπακογιάννη ως μέλος της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής και αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ενδεχομένως θα πρέπει να επιδοτηθεί το μεταφορικό ισοδύναμο στην Κρήτη σε ό, τι αφορά στις ζωοτροφές.

Ζήτημα για το αιγοπρόβειο γάλα στην Κρήτη έθεσε από την πλευρά του ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χνάρης σημειώνοντας το υψηλό κόστος των ζωοτροφών γενικά στα νησιά σημειώνοντας, πως δεν παράγουν τριφύλλι.

Έθεσε ταυτόχρονα και το θέμα των τιμών σημειώνοντας πως το πρόβειο γάλα στην Κρήτη πωλείται 1,06 ευρώ, όταν στην υπόλοιπη Ελλάδα η τιμή του κυμαίνεται από 1,40 έως 1,60.  Επισήμανε, επίσης, πως το τριφύλλι στην Κρήτη κυμαίνεται από 0,40 και 0,50 λεπτά, όταν η τιμή στην υπόλοιπη Ελλάδα είναι στα 0,15 λεπτά.

Η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Μαγνησίας συναντήθηκε, την Τετάρτη (1/7), στο ΥπΑΑΤ, με τους υφυπουργούς, Καββαδά και Ανδριανό, παρουσία των αγροτών, κτηνοτρόφων και αλιέων της περιοχής. 

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Μαγνησίας κ. Θοδωρής Γεωργαδάκης, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι στην συνάντηση αναφερθήκαμε στα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα (φυτικής και ζωικής παραγωγής) του νομού. Όμως δεν πήραμε καμία απάντηση στα αιτήματά μας.

Μας ανέφερε ο κ. Ανδριανός ότι ετοιμάζονται να πληρώσουν αποζημιώσεις για τις ζημιές που είχαμε στο προανθικό στάδιο των καλλιεργειών, από τους ανοιξιάτικους παγετούς του 2025. Όμως οι καλλιέργειες της Μαγνησίας δεν θα είναι επιλέξιμες για το πρόγραμμα και οι παραγωγοί δεν θα αποζημιωθούν.

Ακόμη ζητήσαμε μια οικονομική στήριξη για το κριθάρι που έχει πολύ χαμηλή τιμή αλλά ούτε και αυτό το δέχτηκαν να το συζητήσουν. Είδαμε μια αδιαφορία από την ηγεσία του ΥπΑΑΤ και θα ξεκινήσουν άμεσα συσκέψεις για τον απολογισμό της συνάντησης αυτής. Δεν αποκλείουμε να υπάρξουν κινητοποιήσεις μέσα στο καλοκαίρι.

Από την πλευρά του ο κ. Γιώργος Τερζάκης, Πρόεδρος Κτηνοτρόφων Μαγνησίας, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι συζητήσαμε με τον κ. Καββαδά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι. Πήραμε υποσχέσεις αλλά όχι δεσμεύσεις.

Στην Μαγνησία έχει χαθεί το 75% του ζωικού κεφαλαίου από τις ζωονόσους. Ζητήσαμε άμεσα να καταβληθούν οι ενισχύσεις για την αγορά των ζωοτροφών του 2026. Τονίσαμε στον υφυπουργό τις αυξημένες ανάγκες που έχουν τα ζώα λόγω του εγκλεισμού τους και ζητήσαμε να καταβληθούν στους κτηνοτρόφους 50 λεπτά την ημέρα για κάθε αιγοπρόβατο και όχι τα 21 ευρώ που έδωσαν στην προηγούμενη πληρωμή γιατί αυτά τα ποσά δεν αρκούν για τη διατροφή των ζώων. Δεν πήραμε απάντηση.

Η κατάσταση στη νομαδική κτηνοτροφία είναι πολύ άσχημη, μετά την απαγόρευση των μετακινήσεων στα θερινά χειμαδιά, που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ. Μας ανέφερε ο κ. Καββαδάς ότι η απαγόρευση επιβλήθηκε από την ΕΕ λόγω των κρουσμάτων της ευλογιάς.

Επίσης, επισημάναμε ότι όσοι έχασαν τα ζώα τους, μέσα στο 2024, θα πρέπει να πληρωθούν τις ενισχύσεις μέχρι το τέλος του 2026, γιατί είναι διετής η διάρκεια της ανωτέρας βίας. Μας απάντησε ότι σχεδιάζουν να γίνει η πληρωμή για ανωτέρα βία μέχρι τα μέσα Αυγούστου.

Ζητήσαμε για το 2026 την ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος στους κτηνοτρόφους (είχαν υποσχεθεί θα την πλήρωναν το πρώτο 6μηνό του 2026) με τα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και τα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής. Μας απάντησε ότι προσπαθούν να πληρώσουν την απώλεια εισοδήματος μέχρι τέλος του έτους αλλά δεν μας είπε πότε θα το κάνουν.

Η Μαρία Γκίζα, νέα κτηνοτρόφος από τη Μαγνησία, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ήταν μια συνάντηση στην οποία δεν πήραμε κάποια απάντηση, δεν μας έδωσαν καμιά λύσεις και δεν δεσμεύτηκαν για τίποτα. Αναφέρθηκα στο πρόβλημα της αναπλήρωσης του ζωικού κεφαλαίου και ρώτησα να θα μπορούσε να γίνει πιο γρήγορα και όχι να γίνει μετά από ένα εξάμηνο χωρίς να έχουμε κανένα κρούσμα ευλογιάς.

Μου απάντησαν κατηγορηματικά δεν θα αλλάξει το πλαίσιο για το εξάμηνο πανελλαδικά από το τελευταίο κρούσμα ευλογιάς, κάτι το οποίο εντείνει την αγωνία μας για το τι θα γίνει με το εισόδημα μας. Αυτό που βλέπουμε οι κτηνοτρόφοι και μας προβληματίζει είναι ότι δεν σταματούν τα νέα κρούσματα στην χώρα μας. Ρωτάμε όσοι έχασαν τα ζώα τους πότε θα πρέπει να στήσουν τις εκτροφές ώστε να αποκτήσουν ένα εισόδημα για να ζήσουν.

Η μετακινούμενη κτηνοτροφία αποτελεί μία από τις πιο διαχρονικές μορφές εκτροφής αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, διατηρώντας μέχρι σήμερα σημαντικό ρόλο στην αξιοποίηση των φυσικών βοσκοτόπων και στη διατήρηση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας στις ορεινές περιοχές της χώρας. Παράλληλα, πρόκειται για ένα σύστημα εκτροφής που συνδέεται με την ευζωία των ζώων, τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη διατήρηση της παραδοσιακής κτηνοτροφίας, το οποίο τα τελευταία χρόνια καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες που διαμορφώνουν οι ζωονόσοι, οι περιορισμοί βιοασφάλειας και το αυξημένο κόστος παραγωγής.

Για τον τρόπο λειτουργίας της μετακινούμενης κτηνοτροφίας, τα οφέλη που εξακολουθεί να προσφέρει, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι, αλλά και τις προοπτικές του θεσμού υπό το βάρος των πρόσφατων εξελίξεων, μιλήσαμε με τον ζωοτέχνη της Ομάδας Παραγωγών Γαλακτοκομικών του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Βοΐου Κοζάνης, κ. Ιωάννη Χασιώτη.

Η μετακινούμενη κτηνοτροφία βασίζεται στην αξιοποίηση των θερινών βοσκοτόπων

Όπως εξηγεί ο κ. Χασιώτης, η μετακινούμενη κτηνοτροφία στην Ελλάδα βασίζεται στο ημινομαδικό σύστημα εκτροφής, σύμφωνα με το οποίο οι κτηνοτρόφοι διατηρούν μόνιμες εγκαταστάσεις στις πεδινές περιοχές κατά τους χειμερινούς μήνες και, από τα μέσα Μαΐου έως περίπου τα τέλη Οκτωβρίου, μετακινούν τα κοπάδια τους στις ορεινές ζώνες, προκειμένου να αξιοποιήσουν τους θερινούς βοσκότοπους. «Ο λόγος που γίνεται η μετακίνηση από πάντα ήταν η εξεύρεση τροφής για τα ζώα», αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η φυσική βόσκηση αποτελεί τον βασικό λόγο διατήρησης του συγκεκριμένου συστήματος εκτροφής μέχρι και σήμερα.

Η μετακίνηση, όπως σημειώνει, δεν περιορίζεται μόνο στην εξασφάλιση διαθέσιμης βοσκής. Τα ζώα μεταφέρονται σε περιοχές με ηπιότερες θερμοκρασίες κατά τους θερινούς μήνες, γεγονός που περιορίζει το θερμικό στρες, μειώνει την καταπόνησή τους από τη ζέστη και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες εκτροφής. Παράλληλα, οι μετακινούμενες εκτροφές βασίζονται κυρίως σε αυτόχθονες φυλές αιγοπροβάτων, οι οποίες είναι προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της εκτατικής βόσκησης. «Ένα βελτιωμένο ζώο, αν το ανεβάσεις στο βουνό, θα πρέπει να συνεχίσεις να το ταΐζεις και εκεί. Ουσιαστικά δεν κερδίζεις κάτι», επισημαίνει, εξηγώντας ότι οι αυτόχθονες φυλές είναι εκείνες που μπορούν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τη διαθέσιμη φυσική βλάστηση των ορεινών βοσκοτόπων.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στην περιοχή του Βοΐου, όπου εξακολουθούν να μετακινούνται κοπάδια από άλλες περιοχές της χώρας κατά τη θερινή περίοδο. Σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, στην περιοχή οι μετακινούμενες εκτροφές αφορούν αποκλειστικά ποίμνια αιγών,  προέρχονται κυρίως από την Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας και μεταφέρονται κάθε καλοκαίρι στους ορεινούς βοσκότοπους της περιοχής.

Μέχρι πριν από δύο χρόνια, πριν από την εμφάνιση των σοβαρών ζωονόσων που οδήγησαν σε αυστηρότερους περιορισμούς στις μετακινήσεις, αρκετοί κτηνοτρόφοι πραγματοποιούσαν ακόμη και τη φθινοπωρινή επιστροφή των κοπαδιών πεζή. «Μιλάμε για διαδρομές σχεδόν 200 χιλιομέτρων, που για ορισμένους χρειάζονταν περίπου δεκαπέντε ημέρες για να ολοκληρωθούν», αναφέρει. Σήμερα, ωστόσο, οι ανοιξιάτικες μετακινήσεις πραγματοποιούνται πλέον με φορτηγά, καθώς την περίοδο αυτή τα ζώα βρίσκονται ακόμη σε γαλακτοπαραγωγή και απαιτούν καθημερινή άμελξη.

Η φυσική βόσκηση μειώνει το κόστος και ενισχύει την ευζωία των ζώων

Σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, το σημαντικότερο πλεονέκτημα της μετακινούμενης κτηνοτροφίας παραμένει η αξιοποίηση της φυσικής βλάστησης, καθώς οι κτηνοτρόφοι μπορούν να καλύπτουν σημαντικό μέρος των διατροφικών αναγκών των ζώων μέσω της βόσκησης, μειώνοντας σημαντικά το κόστος αγοράς ζωοτροφών.

Παράλληλα, η μεταφορά των κοπαδιών στις ορεινές περιοχές συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ευζωίας τους, καθώς οι χαμηλότερες θερμοκρασίες περιορίζουν το θερμικό στρες που προκαλεί η θερινή ζέστη. Τα οφέλη αυτά αποτυπώνονται και στην παραγωγή γάλακτος. «Το πρώτο διάστημα μετά την άνοδο στους θερινούς βοσκότοπους υπάρχει συνήθως αύξηση της παραγωγής γάλακτος», σημειώνει, εξηγώντας ότι τα ζώα βρίσκονται σε ευνοϊκότερες κλιματολογικές συνθήκες και έχουν στη διάθεσή τους άφθονη φυσική βοσκή, σε αντίθεση με τις πεδινές περιοχές όπου η θερινή ξηρασία έχει περιορίσει σημαντικά τη διαθέσιμη βλάστηση.

Παρότι οι αυτόχθονες φυλές δεν χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις, η φυσική βόσκηση συνδέεται και με καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά του παραγόμενου γάλακτος. «Η βόσκηση προσφέρει πολλά καλά χαρακτηριστικά στο γάλα. Αυτό έχει αποδειχθεί και από σχετικές μελέτες. Δυστυχώς όμως αυτή η ποιότητα δεν πληρώνεται», υπογραμμίζει. Τα οφέλη της μετακινούμενης κτηνοτροφίας, ωστόσο, δεν περιορίζονται μόνο στην παραγωγή γάλακτος. Η συνεχής βόσκηση συμβάλλει στη διατήρηση των φυσικών βοσκοτόπων, περιορίζει τη συσσώρευση καύσιμης ύλης και λειτουργεί προληπτικά απέναντι στην εκδήλωση και την εξάπλωση πυρκαγιών.

Επιπλέον, η εποχική παρουσία των μετακινούμενων κτηνοτρόφων αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη ζωή των ορεινών χωριών. «Οι άνθρωποι αυτοί επιστρέφουν στα χωριά καταγωγής τους. Με έναν τρόπο τα χωριά ζωντανεύουν ξανά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι η μετακινούμενη κτηνοτροφία συμβάλλει όχι μόνο στην παραγωγή, αλλά και στη διατήρηση της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής των ορεινών περιοχών.

Οι δυσκολίες της μετακίνησης και οι σύγχρονες προκλήσεις

Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα που εξακολουθεί να προσφέρει, η μετακινούμενη κτηνοτροφία συνοδεύεται και από μια σειρά δυσκολιών, οι οποίες έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Όπως εξηγεί ο κ. Χασιώτης, οι περισσότεροι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι διαθέτουν πρόχειρες εγκαταστάσεις στους θερινούς βοσκότοπους, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους στα έντονα καιρικά φαινόμενα. «Ο καιρός είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Μια δυνατή μπόρα ή ένας κεραυνός μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στις εγκαταστάσεις και στα ζώα», σημειώνει.

Στις δυσκολίες αυτές προστίθενται οι ζημιές από άγρια ζώα, αλλά και η απομακρυσμένη θέση πολλών θερινών μονάδων, καθώς αρκετές βρίσκονται σε περιοχές με δύσκολη πρόσβαση, γεγονός που δυσχεραίνει τόσο την καθημερινή διαχείριση των εκτροφών όσο και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.

Παράλληλα, σημαντική πρόκληση αποτελεί και το κόστος της μετακίνησης των κοπαδιών. Ωστόσο, ως προς τη διαθεσιμότητα των θερινών βοσκοτόπων, η εικόνα σήμερα είναι διαφορετική σε σχέση με παλαιότερες δεκαετίες. «Σήμερα η διαθέσιμη βόσκηση όχι μόνο φτάνει, αλλά περισσεύει για τα μετακινούμενα κοπάδια», τονίζει.

Όπως εξηγεί, όταν ο αριθμός των μετακινούμενων ζώων ήταν σημαντικά μεγαλύτερος, η διαθέσιμη βλάστηση δεν επαρκούσε μέχρι το τέλος της θερινής περιόδου, με αποτέλεσμα ορισμένοι κτηνοτρόφοι να πραγματοποιούν ακόμη και δεύτερη μετακίνηση μέσα στο καλοκαίρι, αναζητώντας νέους βοσκότοπους. Αντίθετα, σήμερα η σημαντική μείωση των μετακινούμενων κοπαδιών έχει αλλάξει την εικόνα αυτή, με αποτέλεσμα στις περισσότερες περιοχές να υπάρχει πλέον επάρκεια φυσικής βοσκή

Οι ζωονόσοι αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν αβεβαιότητα για το μέλλον

Εκεί όπου, σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, εντοπίζεται πλέον η μεγαλύτερη πρόκληση για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία είναι οι περιορισμοί που επιβάλλονται εξαιτίας των ζωονόσων και ιδιαίτερα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Η αδυναμία μετακίνησης προς τους θερινούς βοσκότοπους ανατρέπει τον τρόπο λειτουργίας των συγκεκριμένων εκτροφών, καθώς οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται να διατηρούν τα ζώα στις μόνιμες εγκαταστάσεις τους και να καλύπτουν τις διατροφικές τους ανάγκες με αγοραζόμενες ζωοτροφές.

Παράλληλα, τα ζώα παραμένουν εκτεθειμένα στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, γεγονός που αυξάνει το θερμικό στρες και επηρεάζει αρνητικά την παραγωγικότητά τους. Όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη αλλαγή είναι ακόμη πιο δύσκολη για τις αυτόχθονες φυλές που έχουν εξελιχθεί ώστε να εκτρέφονται σε εκτατικά συστήματα βόσκησης.

«Δεν μπορεί ένα ζώο που έχει μάθει να ζει σε εκτατική εκτροφή να περιοριστεί απότομα μέσα σε μια σταβλική εγκατάσταση. Επιπλέον, οι συγκεκριμένες φυλές δεν είναι γενετικά φτιαγμένες για να αποδώσουν όπως οι φυλές υψηλών αποδόσεων σε ένα εντατικό σύστημα», επισημαίνει. Εκτιμά ότι αρκετοί μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι ενδέχεται να οδηγηθούν ακόμη και στη μείωση ή την εγκατάλειψη των εκτροφών τους.

«Εγώ θεωρώ ότι πολλά κοπάδια θα πουληθούν για σφαγή», αναφέρει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι συγκεκριμένες αυτόχθονες φυλές δεν μπορούν να αποδώσουν σε ένα εντατικό σύστημα εκτροφής όπως οι φυλές υψηλών αποδόσεων. Όπως εκτιμά, η μετακινούμενη κτηνοτροφία δύσκολα θα εκλείψει πλήρως, ωστόσο αναμένει σημαντική συρρίκνωσή της τα επόμενα χρόνια. «Δεν θα μηδενιστεί, αλλά θεωρώ ότι θα περιοριστεί πάρα πολύ», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι, πέρα από τις οικονομικές δυσκολίες, οι περιορισμοί που επιβάλλονται για λόγους βιοασφάλειας επηρεάζουν πλέον καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου συστήματος εκτροφής.

Όπως διευκρινίζει, σήμερα δεν υπάρχουν μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι μεταξύ των μελών του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Βοΐου. Ωστόσο, ο συνεταιρισμός συνεργάζεται κατά καιρούς με μετακινούμενους κτηνοτρόφους από τους οποίους συγκεντρώνει γάλα μέσω της Ομάδας Παραγωγών που διαθέτει. Οι εν λόγω μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι προέρχονται  από την ευρύτερη περιοχή της Λάρισας και τη Συκιά Χαλκιδικής και μεταφέρουν τα κοπάδια τους στην ευρύτερη περιοχή του Βοΐου, αξιοποιώντας τους θερινούς βοσκότοπους της περιοχής.

Σε μείζον ζήτημα βιωσιμότητας εξελίσσεται η κατάσταση για τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους της ελληνικής υπαίθρου και ιδιαίτερα της Ηπείρου, καθώς οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των κοπαδιών απειλούν όχι μόνο μια παραγωγική δραστηριότητα αλλά και έναν ολόκληρο τρόπο ζωής, με βαθιές ιστορικές και πολιτισμικές ρίζες με τα σαρακατσάνικα κονάκια και τις «καλύβες» των Βλάχων.

Από τη Σαμαρίνα και τους Καλαρρύτες έως την Μπαλντούμα, τη Φούρκα, το Περιστέρι, τα Θεοδώριανα και το Ματσούκι, η μετακινούμενη κτηνοτροφία εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στα ορεινά της Ηπείρου, της Δυτικής Μακεδονίας και της Θεσσαλίας.

Εκατοντάδες χρόνια τώρα, οι κτηνοτρόφοι ακολουθούν τις ίδιες διαδρομές, μεταφέροντας τα κοπάδια τους από τα χειμαδιά προς τα ορεινά βοσκοτόπια κατά τη θερινή περίοδο – παλαιότερα μαζί με το βιος τους με άλογα και μουλάρια και σήμερα με αυτοκίνητα. Η διαδικασία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια παραγωγική πρακτική αλλά μια παράδοση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι ζητούν να παραμείνει ζωντανή.

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΑΜΕΣΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Ωστόσο, οι απαγορεύσεις των μετακινήσεων εξαιτίας των ζωονόσων και των σχετικών κοινοτικών κανονισμών αλλά και η δυσπιστία της ΕΕ μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, έχουν δημιουργήσει μία άνευ προηγουμένου ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας.

Στο πλαίσιο του 5ου Cantina Academy στα Ιωάννινα, ο πρόεδρος της Ένωσης Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου, Γιάννης Δεκόλης, απηύθυνε έκκληση προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ν΄ αρθούν τα περιοριστικά μέτρα ώστε να μπορέσουν τα κοπάδια ν’ ανέβουν στα βουνά. Κι αυτό διότι, ανεξάρτητα από τις λογικές γραφειοκρατών και τα προβλήματα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ υπάρχουν όντως παραγωγοί, που συνεχίζουν να μετακινούν τα κοπάδια τους περνώντας δυο και τρεις νομούς κι επιβαρύνονται με μεγάλο κόστος λόγω της ανόδου των τιμών των καυσίμων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα μετακινούμενοι παραγωγοί της Θεσπρωτίας, οι οποίοι υπό κανονικές συνθήκες περνούν στον νομό Ιωαννίνων και μερικοί καταλήγουν στη Σαμαρίνα Γρεβενών, η οποία φέτος μοιάζει … γυμνή από κοπάδια και βελάσματα ζώων.

ΦΡΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, επιχείρησε να εξηγήσει τη λογική πίσω από τα περιοριστικά μέτρα, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται για πολιτική επιλογή αλλά για υποχρέωση, που απορρέει από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. «Κανένας δεν ξυπνάει εδώ και λέει “θα κρατήσουμε τα ζώα εκεί που βρίσκονται, δεν θα τα αφήσουμε να πάνε στα βουνά”», ανέφερε χαρακτηριστικά μιλώντας στο Μέτσοβο, εξηγώντας ότι οι περιορισμοί εφαρμόζονται προκειμένου να προστατευτούν περιοχές που παραμένουν απαλλαγμένες από κρούσματα. Ο υπουργός άφησε ανοιχτό ένα παράθυρο μεγαλύτερης ευελιξίας ειδικά για την Ήπειρο, εξαιτίας της έλλειψης κρουσμάτων στις περισσότερες περιοχές, εξαντλώντας το περιθώριο που δίνει η νομοθεσία.

ΚΟΣΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΣ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει πράσινο φως από την Κοινότητα. Από τη μία πλευρά υπάρχει ο φόβος για την εξάπλωση της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού. Από την άλλη πλευρά, όμως, οι κτηνοτρόφοι που διαθέτουν υγιή κοπάδια αδυνατούν να αντέξουν το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία των εκμεταλλεύσεών τους, την ώρα που ήδη το κόστος ενέργειας είναι υψηλό.

Ο κ. Γιάννης Δεκόλης υπογράμμισε ότι η κατάσταση αφορά όχι μόνο στην επιβίωση των επαγγελματιών αλλά και την προστασία σημαντικών ντόπιων ελληνικών φυλών ζώων. Πολλές από αυτές ως αποτέλεσμα μακροχρόνιας προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες των ορεινών περιοχών, κινδυνεύουν να χαθούν εάν διακοπεί η φυσική διαδικασία μετακίνησης και βόσκησης. 

Η ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

«Πρέπει να υπάρξει απόφαση ώστε οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι ν΄ανέβουν με τα κοπάδια στα βουνά. Κοπάδια που έμειναν πέρυσι χωρίς ν΄ ανέβουν στο βουνό, αρρώστησαν. Αρκετά απ’ αυτά τα ζώα θανατώθηκαν. Δεν πρέπει να χάσουμε άλλο κοπάδι ούτε μετακινούμενο κτηνοτρόφο. Χρειάζεται να παραμείνουν και να τα διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού. Και ταυτόχρονα να δώσουμε και κίνητρα σε νέους ανθρώπους να συνεχίσουν τη μετακινούμενη κτηνοτροφία με νέους όρους: να μπορέσουν να δώσουν κίνητρα και για αγροτουρισμό. Χρειαζόμαστε υποδομές αλλιώς η μετακινούμενη κτηνοτροφία θα σταματήσει με ό, τι αυτό συνεπάγεται για το επάγγελμα, για τη βιοποικιλότητα, για τις ελληνικές φυλές ζώων», μας ανέφερε ο κ. Γιάννης Δεκόλης. Πράγματι, η παρουσία των κοπαδιών στα βουνά είναι γνωστό πως περιορίζει τη συσσώρευση ξηρής βλάστησης και μειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών αλλά κι αναγέννησης των δασικών οικοσυστημάτων.

ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΕΙ ΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ

Επομένως, κάθε μέρα περιορισμών και καθυστέρησης επιβαρύνει οικονομικά τους κτηνοτρόφους, θέτει θέμα βιωσιμότητας των μονάδων και αποτελεί κίνδυνο τη βιοποικιλότητα. Πάνω απ΄ όλα εξαντλεί τα ζώα λόγω θερμικού στρες και απειλεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση μιας δραστηριότητας, που αποτελεί ζωντανό κύτταρο ιστορίας και ανάπτυξης της ελληνικής υπαίθρου. Το ζητούμενο πλέον είναι να πειστεί και η ΕΕ για την ισορροπία ανάμεσα στην αναγκαία προστασία του ζωικού κεφαλαίου και στη διατήρηση μιας παράδοσης που συνεχίζει να στηρίζει ανθρώπους, περιοχές και ολόκληρα οικοσυστήματα κι αποτελεί κομμάτι του ελληνικού πολιτισμού, που βαστούν ακόμη στις πλάτες τους, κυρίως Βλάχοι και Σαρακατσαναίοι παραγωγοί.

Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Κοζάνης και ιδιαίτερα της περιοχής του Βοΐου, όπου η εκτροφή αιγοπροβάτων εξακολουθεί να αποτελεί βασική οικονομική δραστηριότητα για πολλές οικογένειες. Ωστόσο, η φετινή χρονιά εξελίσσεται κάτω από τη σκιά των περιορισμών που εξακολουθεί να επιβάλλει η ευλογιά των αιγοπροβάτων, επηρεάζοντας τόσο την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων όσο και τη λειτουργία της αγοράς. Την ίδια στιγμή, η αυξημένη ζήτηση για γάλα και οι ικανοποιητικές τιμές παραγωγού αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για τον κλάδο, παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να προκαλούν οι ζωονόσοι.

Την εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα στην περιοχή ανέλυσε στον ΑγροΤύπο ο ζωοτέχνης κ. Ιωάννης Χασιώτης, της Ομάδας Παραγωγών Γάλακτος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού (ΑΚΣ) Βοΐου Κοζάνης.  

Ισχυρή αιγοπροβατοτροφική περιοχή 

Η Κοζάνη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές αιγοπροβατοτροφίας της χώρας, ενώ, πέρα από τις εκτροφές αιγοπροβάτων, διαθέτει και σημαντική βοοτροφία κρεοπαραγωγικής κατεύθυνσης. Σύμφωνα με τον κ. Χασιώτη, ο συνολικός πληθυσμός των αιγοπροβάτων στον νομό υπολογίζεται περίπου στις 250.000, ενώ ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της περιοχής του Βοΐου και της Βλάστης αποτελεί η παρουσία μεγάλου αριθμού μετακινούμενων κοπαδιών, τα οποία κάθε χρόνο ανεβαίνουν από τη Θεσσαλία στα ορεινά βοσκοτόπια.

Ωστόσο, φέτος η εικόνα διαφοροποιήθηκε πλήρως. «Φέτος δεν ήρθε κανένα μετακινούμενο κοπάδι λόγω της απαγόρευσης που ισχύει εξαιτίας της ευλογιάς», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι αυτό δημιούργησε σημαντικό κενό και στον συνεταιρισμό, καθώς μέρος του γάλακτος που συγκεντρωνόταν προερχόταν από μετακινούμενους κτηνοτρόφους.

Η ευλογιά συνεχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητα των εκτροφών

Το πρόσφατο επιβεβαιωμένο κρούσμα ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην περιοχή των Σερβίων, κοντά στη λίμνη Πολυφύτου, επανέφερε στο προσκήνιο τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι της Κοζάνης. Όπως εξήγησε ο ζωοτέχνης, το νέο περιστατικό εμφανίστηκε έπειτα από περίπου οκτώ μήνες χωρίς κρούσμα στον νομό Κοζάνης, γεγονός που ουσιαστικά ανέκοψε την πορεία επιστροφής στην κανονικότητα. Παρότι η περιοχή είχε παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς νέο περιστατικό, δεν είχε ακόμη εξέλθει από την απαγορευμένη ζώνη, με αποτέλεσμα αρκετοί περιορισμοί να εξακολουθούν να ισχύουν. «Είχαμε οκτώ μήνες χωρίς κρούσμα στον νομό, όμως τώρα ουσιαστικά ξαναγυρίζουμε πίσω», ανέφερε.

Παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη εκτροφή ήταν μικρή και τα ζώα θανατώθηκαν άμεσα, οι περιορισμοί παραμένουν σε ισχύ, με σημαντικότερη συνέπεια τη συνεχιζόμενη απαγόρευση της βόσκησης, ενώ εξακολουθούν να εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα στις μετακινήσεις ζώων, γάλακτος και ζωοτροφών. Παράλληλα, η περιοχή γύρω από το κρούσμα βρίσκεται σε ζώνη επιτήρησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η απαγόρευση της βόσκησης αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο παράγοντα αύξησης του κόστους παραγωγής. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η απαγόρευση της βόσκησης. Εκεί ανεβαίνει πραγματικά το κόστος παραγωγής», τόνισε. Όπως εξήγησε, το παραγωγικό σύστημα της περιοχής βασίζεται στη μικτή εκτροφή, με τα ζώα να παραμένουν σταβλισμένα τους χειμερινούς μήνες και στη συνέχεια να αξιοποιούν τους φυσικούς βοσκότοπους. Η αδυναμία χρήσης των βοσκοτόπων οδηγεί σε αυξημένη κατανάλωση ζωοτροφών και συνεπώς σε μεγαλύτερο κόστος για τις εκμεταλλεύσεις.

Παράλληλα, σημαντικές δυσκολίες εξακολουθούν να προκαλούν οι διαδικασίες που απαιτούνται για τις σφαγές. Όπως εξήγησε, πριν από κάθε σφαγή πραγματοποιούνται δειγματοληψίες και εργαστηριακοί έλεγχοι, ενώ η υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών έχει οδηγήσει σε μεγάλες καθυστερήσεις. «Υπήρχαν κτηνοτρόφοι που έσφαξαν τα αρνιά τους τον Ιούνιο, ενώ είχαν γεννηθεί τον Δεκέμβριο», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το μέγεθος του προβλήματος που δημιουργήθηκε ιδιαίτερα την περίοδο του Πάσχα.

Οι καθυστερήσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να χαθεί σημαντική ποσότητα γάλακτος, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις περιορίστηκε αισθητά και η διάρκεια της γαλακτικής περιόδου των ζώων. Αναφερόμενος στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, επισήμανε ότι πλέον η διαδικασία εξαρτάται από την επιδημιολογική εικόνα ολόκληρης της χώρας. «Πρέπει να περάσουν έξι μήνες χωρίς κρούσμα σε όλη την επικράτεια για να μπορέσει να ξεκινήσει η ανασύσταση», εξήγησε.

Αυξημένη ζήτηση για γάλα και ικανοποιητικές τιμές παραγωγού

Παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να δημιουργούν οι περιορισμοί λόγω ευλογιάς, η εικόνα της αγοράς γάλακτος παρουσιάζει σήμερα σαφώς πιο θετικά χαρακτηριστικά. Ο κ. Χασιώτης σημείωσε ότι οι τιμές παραγωγού βρίσκονται σε ικανοποιητικά επίπεδα, με το πρόβειο γάλα να πληρώνεται μέσω του συνεταιρισμού από 1,60 έως 1,65 ευρώ ανά κιλό, ενώ το γίδινο διαμορφώνεται περίπου στο 1 ευρώ ανά κιλό.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, σε αντίθεση με όσα συχνά αναφέρονται, το κόστος των ζωοτροφών δεν έχει αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, καθώς οι τιμές των δημητριακών και της μηδικής παραμένουν σχετικά συγκρατημένες. Όπως εξήγησε, μεγαλύτερη πίεση είχε ασκηθεί το προηγούμενο διάστημα από το ενεργειακό κόστος, το οποίο όμως εμφανίζει πλέον τάσεις αποκλιμάκωσης.

Την ίδια στιγμή, η ζήτηση για αιγοπρόβειο γάλα παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. «Η ζήτηση για γάλα είναι μεγάλη. Όσο γάλα και να είχαμε, θα υπήρχε απορρόφηση, ενώ οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα», ανέφερε.

Ο ίδιος επισήμανε ακόμη ότι, παρά τις συνέπειες των ζωονόσων, το ζωικό κεφάλαιο στην περιοχή δεν έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με πριν από μία δεκαετία. Αντίθετα, εκείνο που παρουσιάζει σταθερή μείωση είναι ο αριθμός των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, καθώς αρκετοί παραγωγοί εγκαταλείπουν το επάγγελμα λόγω μεγάλης ηλικίας και έλλειψης διαδοχής.

Συλλογική διάθεση γάλακτος και στήριξη των μικρών παραγωγών

Ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Βοΐου διαθέτει συνολικά περίπου 150 μέλη, ενώ η Ομάδα Παραγωγών Γάλακτος αριθμεί σήμερα 27 κτηνοτρόφους. Η ετήσια συγκέντρωση γάλακτος ανέρχεται περίπου στους 500 τόνους, έναντι περίπου 200 τόνων πριν από δύο χρόνια, γεγονός που αποτυπώνει τη σημαντική ανάπτυξη της ομάδας.

Το γάλα συγκεντρώνεται στις εγκαταστάσεις του συνεταιρισμού και στη συνέχεια διατίθεται σε γαλακτοβιομηχανία, ενώ όλοι οι παραγωγοί αμείβονται με ενιαία τιμή, ανεξάρτητα από το μέγεθος της εκμετάλλευσής τους. «Στόχος μας είναι να στηρίζουμε κυρίως τους μικρούς παραγωγούς, ώστε να πληρώνονται με την ίδια τιμή που πληρώνεται και ένας μεγάλος παραγωγός», υπογράμμισε.

Όπως εξήγησε, πολλοί από τους συνεργαζόμενους κτηνοτρόφους δραστηριοποιούνται σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου χωρίς τον συνεταιρισμό θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη ή ακόμη και ασύμφορη η διάθεση του γάλακτός τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν δεν υπήρχε το πρόβλημα της ευλογιάς, η φετινή χρονιά θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία από τις καλύτερες των τελευταίων ετών για την αιγοπροβατοτροφία της περιοχής.

Κλείνοντας, ο κ. Χασιώτης εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις προοπτικές του κλάδου, υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεπεραστεί το πρόβλημα των ζωονόσων. «Εάν ξεκαθαρίσει η κατάσταση με τις ζωονόσους, πιστεύω ότι το μέλλον της αιγοπροβατοτροφίας μπορεί να είναι λαμπρό. Είναι ένας κλάδος που μπορεί να κρατήσει κόσμο στην ύπαιθρο και έχει πραγματική αξία παραγωγής, ανεξάρτητα από τις επιδοτήσεις», κατέληξε.

Η κτηνοτροφία στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια σύνθετη κρίση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στις ζωονόσους ή στο αυξημένο κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Δημόπουλο, πρόεδρο του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Καβάλας και μέλος του συντονισμού των κτηνοτροφικών συλλόγων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τα προβλήματα συσσωρεύονται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία και έχουν οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου και των εκμεταλλεύσεων. Όπως επισημαίνει στον ΑγροΤύπο, η εικόνα που καταγράφεται στην Καβάλα είναι αντίστοιχη με αυτή που συναντάται σε Ξάνθη, Ροδόπη και Δράμα, καθώς οι κτηνοτρόφοι της περιοχής αντιμετωπίζουν κοινές δυσκολίες και λειτουργούν συντονισμένα μέσα από κοινές παρεμβάσεις και διεκδικήσεις.

Η μεγάλη μείωση του ζωικού κεφαλαίου 

Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία που παραθέτει ο κ. Δημόπουλος αφορά τη δραματική μείωση των αιγοπροβάτων στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Όπως αναφέρει, το 2015 στην Περιφέρεια καταγράφονταν περίπου 1.215.000 αιγοπρόβατα, ενώ σήμερα ο αριθμός τους έχει περιοριστεί σε περίπου 507.000 ζώα.

Πρόκειται για μια μείωση που δεν οφείλεται αποκλειστικά στις ζωονόσους. Σύμφωνα με τον ίδιο, χιλιάδες ζώα σφαγιάστηκαν, πολλά κοπάδια πουλήθηκαν σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ σημαντικός αριθμός κτηνοτρόφων εγκατέλειψε οριστικά το επάγγελμα. «Δεν είναι ότι ο ίδιος κτηνοτρόφος μείωσε απλώς το κοπάδι του. Πολλοί σταμάτησαν εντελώς, άλλοι πούλησαν τα ζώα τους και άλλοι αναγκάστηκαν να στραφούν σε διαφορετικές δραστηριότητες», σημειώνει.

Ο κ. Δημόπουλος επισημαίνει ότι η συρρίκνωση δεν ξεκίνησε με την πρόσφατη κρίση της ευλογιάς. Όπως αναφέρει, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης βρέθηκε επανειλημμένα αντιμέτωπη με σοβαρές ζωονόσους ήδη από το 2013 και το 2014, όταν καταγράφηκαν κρούσματα ευλογιάς και καταρροϊκού πυρετού, ενώ το 2015 ακολούθησε η οζώδης δερματίτιδα των βοοειδών. Κατά τον ίδιο, οι συνεχείς αυτές υγειονομικές κρίσεις επιβάρυναν σημαντικά την κτηνοτροφία της περιοχής, πολύ πριν εμφανιστούν τα σημερινά προβλήματα.

Παράλληλα, εκτιμά ότι οι αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις της Περιφέρειας έχουν μειωθεί περίπου στο μισό, καθώς από 8.000-8.500 μονάδες έχουν απομείνει περίπου 4.000. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, στα βοοειδή η μείωση είναι σαφώς μικρότερη, καθώς το ζωικό κεφάλαιο παραμένει κοντά στις 100.000 κεφαλές, παρουσιάζοντας υποχώρηση της τάξης του 5%-6%.

Οι ανισότητες της ΚΑΠ 

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας στις αποφάσεις που εφαρμόστηκαν από το 2015 και μετά στο πλαίσιο της ΚΑΠ. Όπως εξηγεί, η αντιστοίχιση βοσκοτόπων και ζωικών μονάδων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη ήταν σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας.

Συγκεκριμένα, για την ίδια ζωική μονάδα ένας κτηνοτρόφος της περιοχής λάμβανε περίπου 3 στρέμματα βοσκοτόπου, όταν στην Ήπειρο η αντιστοίχιση έφτανε τα 4,6 στρέμματα και στην Κρήτη τα 5,7 στρέμματα. Αυτή η διαφοροποίηση, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρέασε όχι μόνο τα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης αλλά και μια σειρά άλλων παρεμβάσεων, όπως το πρασίνισμα, τα οικολογικά σχήματα και τις βιολογικές ενισχύσεις. «Με τα ίδια ζώα, ο ένας κτηνοτρόφος βρισκόταν σε εντελώς διαφορετική θέση από τον άλλο. Οι απώλειες δεν ήταν θεωρητικές. Μεταφράζονταν κάθε χρόνο σε χιλιάδες ευρώ», υποστηρίζει.

Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας υποστηρίζει ότι οι διαφοροποιήσεις αυτές επηρέασαν άμεσα την αξία των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης. Όπως εξηγεί, η αντιστοίχιση λιγότερων στρεμμάτων βοσκοτόπου ανά ζωική μονάδα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη οδήγησε σε διαφορετική αφετηρία κατά τον υπολογισμό των δικαιωμάτων και στη συνέχεια στη διαδικασία της σύγκλισης. Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή είχε αλυσιδωτές συνέπειες όχι μόνο στη βασική ενίσχυση αλλά και στο πρασίνισμα που εφαρμοζόταν έως το 2022, καθώς και στα σημερινά οικολογικά σχήματα, όπου η ενίσχυση υπολογίζεται επίσης ανά στρέμμα βοσκοτόπου.

Στην ίδια λογική εντάσσει και τις αλλαγές στην εξισωτική αποζημίωση. Όπως αναφέρει, κτηνοτρόφοι που στο παρελθόν λάμβαναν 5.000 έως 7.000 ευρώ ετησίως, σήμερα συχνά περιορίζονται σε ποσά κοντά στα 1.800 ευρώ, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλειες αρκετών χιλιάδων ευρώ κάθε χρόνο για μια μεσαία εκμετάλλευση. Κατά τον ίδιο, η μείωση αυτή επηρέασε καθοριστικά την οικονομική βιωσιμότητα πολλών μονάδων, ιδιαίτερα σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές.

Ευλογιά: Η ζωονόσος που επιτάχυνε την κρίση

Αν και τα προβλήματα προϋπήρχαν, η ευλογιά των αιγοπροβάτων λειτούργησε ως καταλύτης. Σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο, η Α. Μακεδονία - Θράκη συγκαταλέγεται στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από τη νόσο, με τις απώλειες να υπολογίζονται σε περίπου 200.000 ζώα. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος αντικατάστασης των παραγωγικών ζώων. Όπως αναφέρει, παρότι για ορισμένες κατηγορίες ζώων προβλέπονται υψηλότερα ποσά, ο μέσος όρος αποζημίωσης διαμορφώνεται περίπου στα 150 ευρώ ανά ζώο, όταν η αξία αγοράς ενός παραγωγικού ζώου είναι συχνά σημαντικά υψηλότερη.

Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτηρίζει την κατάσταση στην περιοχή του Νέστου, όπου, όπως αναφέρει, σφαγιάστηκαν περισσότερα από 45 παραγωγικά κοπάδια. «Σε πολλές περιπτώσεις δεν χάθηκαν απλώς ζώα. Χάθηκαν παραγωγικές μονάδες που λειτουργούσαν επί δεκαετίες», τονίζει.

Ο κ. Δημόπουλος εκφράζει έντονο προβληματισμό για το ύψος των αποζημιώσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική αξία των παραγωγικών ζώων που θα πρέπει να αντικατασταθούν. Παράλληλα, επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο επανασύστασης των κοπαδιών, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για το μέλλον πολλών εκτροφών.

Ακόμα, εκφράζει επιφυλάξεις για τα μέχρι σήμερα μέτρα επανασύστασης των κοπαδιών, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί μετακίνησης και αβεβαιότητα σχετικά με τις προϋποθέσεις συμμετοχής των πληγέντων παραγωγών. Κατά τον ίδιο, χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη και επαρκή χρηματοδότηση της επανεκκίνησης των εκτροφών, πολλοί παραγωγοί δύσκολα θα επιστρέψουν στην κτηνοτροφική δραστηριότητα. «Όταν σφάζονται παραγωγικά ζώα, δεν αρκεί μια αποζημίωση. Πρέπει να μπορεί ο άνθρωπος να ξαναστήσει το κοπάδι του», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Υψηλό κόστος παραγωγής, ελλιπείς έλεγχοι και αποθάρρυνση των νέων

Στην ήδη δύσκολη κατάσταση προστίθεται και το αυξημένο κόστος λειτουργίας των μονάδων. Ο κ. Δημόπουλος υπολογίζει ότι το ημερήσιο κόστος διατροφής και διαχείρισης ενός ζώου κυμαίνεται περίπου στο 1 έως 1,5 ευρώ, ενώ παράλληλα οι κτηνοτρόφοι επιβαρύνονται με αυξημένες δαπάνες για εργασία, καύσιμα, εξοπλισμό και ζωοτροφές.

Παρότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος κινείται σήμερα σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, φτάνοντας περίπου στο 1,60 ευρώ το κιλό, ο κ. Δημόπουλος υποστηρίζει ότι πολλές εκμεταλλεύσεις δεν έχουν ακόμη ανακτήσει τις απώλειες που συσσωρεύτηκαν την προηγούμενη δεκαετία. Όπως σημειώνει, το 2019 οι παραγωγοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με τιμές που είχαν υποχωρήσει ακόμη και στα 75 λεπτά το κιλό, γεγονός που προκάλεσε σοβαρή οικονομική πίεση σε πολλές μονάδες. Κατά τον ίδιο, οι συνέπειες εκείνης της περιόδου εξακολουθούν να επηρεάζουν τη βιωσιμότητα αρκετών εκμεταλλεύσεων, παρά τη βελτίωση που καταγράφεται σήμερα στην αγορά του γάλακτος.

Την ίδια στιγμή, εκφράζει παράπονα για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, υποστηρίζοντας ότι οι πραγματικοί παραγωγοί συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα σύστημα που δεν αντιμετωπίζει επαρκώς τις στρεβλώσεις. «Ο έλεγχος είναι το πρώτο και βασικό. Αν δεν λειτουργήσει σωστά, οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι θα συνεχίσουν να χάνουν πόρους», τονίζει. Ο ίδιος συνδέει το ζήτημα με τη διαχρονική συζήτηση γύρω από τους βοσκοτόπους και την κατανομή των ενισχύσεων, υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη αποτελεσματικών ελέγχων επιτρέπει τη συνέχιση στρεβλώσεων που τελικά στερούν πόρους από τους ενεργούς παραγωγούς.

Όλα αυτά, όπως υποστηρίζει, επηρεάζουν άμεσα και τη διάθεση των νέων να ασχοληθούν με την κτηνοτροφία. «Ένας νέος δεν θα επιλέξει να μπει στο επάγγελμα όταν βλέπει τον πατέρα του να παλεύει συνεχώς με προβλήματα και αβεβαιότητα», σημειώνει. Όπως επισημαίνει, η οικονομική πραγματικότητα των σύγχρονων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την είσοδο νέων ανθρώπων στον κλάδο, καθώς το κόστος εξοπλισμού, μηχανημάτων και υποδομών παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε σχέση με τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία. «Για να παραμείνει ένας νέος στην ύπαιθρο, πρέπει να βλέπει προοπτική. Δεν αρκεί να επιβιώνει. Πρέπει να μπορεί να ζει αξιοπρεπώς από τη δουλειά του», αναφέρει.

Την επιπλέον ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας στη Λέσβο ζητάει με επιστολή του ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Αθανάσιος Καββαδάς από τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, κ. Κωνσταντίνο Μουτζούρη.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της συστηματικής προσπάθειας για την αποτελεσματικότερη προστασία του ζωικού κεφαλαίου της περιοχής και την αντιμετώπιση των κινδύνων μετάδοσης επιζωοτιών.

Μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Λέσβο, ο Υφυπουργός ζήτησε τον σχεδιασμό και την υπόδειξη επιπλέων κατάλληλων χώρων και σημείων σε όλο το νησί, όπου θα μπορούν να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν αψίδες απολύμανσης, απολυμαντικές τάφροι και τάπητες απολύμανσης. Παράλληλα, ζητήθηκε η καταγραφή και η ενημέρωση για τις ήδη υφιστάμενες υποδομές βιοασφάλειας στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου, προκειμένου να αξιολογηθεί η επάρκειά τους και να ενισχυθεί περαιτέρω το δίκτυο προστασίας.

Ταυτόχρονα, καταγράφονται ήδη απτά αποτελέσματα από τις παρεμβάσεις που έχουν αναληφθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με στόχο την εντατικοποίηση των ελέγχων στους χώρους υγειονομικής ταφής ζώων για την υγιεινή και την ασφάλεια των κατοίκων του νησιού. Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Καββαδάς ζήτησε από τη Διεύθυνση Αστυνομίας Λέσβου να διενεργεί σε εβδομαδιαία βάση ελέγχους στους συγκεκριμένους χώρους, προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας.

Κατόπιν των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν, διαπιστώθηκε ότι ελέγχθηκαν συνολικά 51σημεία υγειονομικής ταφής σε όλο το νησί, εκ των οποίων 9 έχρηζαν άμεσης παρέμβασης. Η σχετική ενημέρωση διαβιβάστηκε στη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η οποία ανταποκρίθηκε άμεσα και προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες αποκατάστασης. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της υπηρεσίας, πραγματοποιήθηκαν εργασίες επίχωσης, συμπλήρωσης χωμάτων και διευθέτησης των χώρων στα εννιά σημεία, με στόχο τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας των σημείων υγειονομικής ταφής και την πλήρη τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ του ΥΠΑΑΤ, της Περιφέρειας και των τοπικών αρχών για τη θωράκιση της Λέσβου απέναντι στον κίνδυνο διασποράς των επιζωοτιών.

Στα παραπάνω μέτρα προστέθηκε και η πρόσφατη ενίσχυση των κτηνιατρικών δυνάμεων στο νησί για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιχειρούν στο πεδίο 17 στρατιωτικοί κτηνίατροι. Η παρουσία τους συμβάλλει στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη υλοποίηση των απαιτούμενων ελέγχων, στην ενίσχυση της επιτήρησης και στην καλύτερη υποστήριξη των μέτρων που εφαρμόζονται για τον περιορισμό και την αντιμετώπιση της νόσου.

«Η προστασία της Λέσβου και του ζωικού της κεφαλαίου αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Με συντονισμένες παρεμβάσεις, αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενισχύουμε καθημερινά την άμυνα του νησιού απέναντι στην απειλή του αφθώδους πυρετού. Οι έλεγχοι, οι παρεμβάσεις στους χώρους υγειονομικής ταφής, η ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, αλλά και η καταγραφή και η αναγκαιότητα θωράκισης του νησιού με νέα σημεία βιοασφάλειας αποδεικνύουν ότι κινούμαστε άμεσα και αποφασιστικά για την εκρίζωση της νόσου. Τις επόμενες αναμένεται να παρθούν κι άλλα μέτρα για την πλήρη ιχνηλάτηση στο νησί. Η κοινή προσπάθεια της Πολιτείας, της Περιφέρειας, των κτηνιατρικών υπηρεσιών, των σωμάτων ασφαλείας και των παραγωγών είναι απαραίτητη, ώστε να περιοριστεί πλήρως η μετάδοση της νόσου και να οδηγηθούμε με ασφάλεια στην οριστική εξάλειψή της», επισημαίνει ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Αθανάσιος Καββαδάς.

Έγινε, την Παρασκευή (19/6), η ενεργοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας για την υποβολή αιτήσεων προμήθειας ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων στα αιγοπρόβατα.

Η πλατφόρμα είναι πλέον διαθέσιμη για τους κτηνοτρόφους, τις εγκεκριμένες εταιρείες διάθεσης ψηφιακών μέσων σήμανσης καθώς και τα καταστήματα λιανικής διάθεσης μέσων σήμανσης αιγοπροβάτων, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας μεταρρύθμισης που ενισχύει τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και την αξιοπιστία των αγροτικών ενισχύσεων.

Η λειτουργία της πλατφόρμας εντάσσεται στην πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος ιχνηλασιμότητας, το οποίο θεσπίστηκε με την υπ’ αριθμ. Β’ 3300/11.06.2026 κοινή απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαργαρίτη Σχοινά και του Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γιώργου Πιτσιλή.

Υπενθυμίζεται ότι για το 2026 το μέτρο εφαρμόζεται πιλοτικά σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα, ενώ από το 2027 προβλέπεται η καθολική εφαρμογή του.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων αποτελεί προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.

Οι ηλεκτρονικοί βώλοι φέρουν μοναδικούς κωδικούς ταυτοποίησης, οι οποίοι συνδέονται με τους κωδικούς των ενωτίων των ζώων και καταχωρούνται στη νέα ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας.

Η τοποθέτηση και η καταχώριση των στοιχείων πραγματοποιούνται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους.

Μέσω της νέας πλατφόρμας, οι κτηνοτρόφοι μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις αιτήσεις τους για την προμήθεια βώλων και να παρακολουθούν τη διαδικασία μέσα από ένα πλήρως ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο ενισχύει την ακρίβεια, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου.

Παραγγελία σήμανσης αιγοπροβάτων: (εδώ)

Εγκεκριμένες εταιρείες διάθεσης μέσων σήμανσης: (εδώ)

Καταστήματα λιανικής διάθεσης μέσων σήμανσης: (εδώ)

Η σχετική εγκύκλιος στην οποία περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία (εδώ)

Συγγραφέας: Zoi Dardouma, z.dardouma@nuevo-group.com

Οι ακραίες θερμοκρασίες αποτελούν πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική κτηνοτροφία. Η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε συχνότερα, εντονότερα και παρατεταμένα επεισόδια ανόδου της θερμοκρασίας, με αποτέλεσμα το θερμικό στρες στα μικρά μηρυκαστικά να αναδεικνύεται σε σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την ευζωία, την υγεία και την παραγωγική απόδοση των εκτροφών. [1][2][4]

Η αξιολόγηση του κινδύνου βασίζεται κυρίως στον Δείκτη Θερμοκρασίας-Υγρασίας (Temperature Humidity Index - THI), ο οποίος συνδυάζει τη θερμοκρασία περιβάλλοντος και τη σχετική υγρασία: [2][5]

• THI < 22.2 (Xωρίς στρες): 
  Τα ζώα βρίσκονται σε θερμική άνεση χωρίς εμφανείς φυσιολογικές ή παραγωγικές επιπτώσεις.
• 22.2 ≤ THI < 23.3 (Μέτρια καταπόνηση): 
  Παρατηρείται ήπια αύξηση του αναπνευστικού ρυθμού και μικρή μείωση της πρόσληψης τροφής.
• 23.3 ≤ THI < 25.6 (Σοβαρή καταπόνηση): 
  Εμφανίζεται σημαντική πτώση παραγωγικότητας, έντονη ταχύπνοια και μείωση γονιμότητας.
• THI ≥ 25.6 (Ακραία θερμική καταπόνηση): 
  Τα ζώα παρουσιάζουν έντονη θερμική καταπόνηση με κίνδυνο θερμοπληξίας και σοβαρών απωλειών.

Ωστόσο, ο THI δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει το θερμικό φορτίο των ζώων. Η ηλιακή ακτινοβολία, η ταχύτητα του ανέμου, η πυκνότητα των ζώων στον χώρο και ο επαρκής αερισμός των εγκαταστάσεων μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την πραγματική θερμική επιβάρυνση. Έτσι, ακόμη και όταν οι θερμοκρασίες δεν θεωρούνται ακραίες, οι συνθήκες εκτροφής μπορεί να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο θερμικού στρες. [2][5]

Η ένταση των επιπτώσεων του θερμικού στρες διαφέρει μεταξύ των ζώων και επηρεάζεται από παράγοντες όπως η φυλή, η ηλικία, η γαλακτοπαραγωγική φάση, η θρεπτική και σωματική κατάσταση, καθώς και το χρώμα και ο τύπος του τριχώματος. [2][4]

Σε φυσιολογικό επίπεδο, τα ζώα αντιδρούν αυξάνοντας τον αναπνευστικό τους ρυθμό (λαχάνιασμα) και ενεργοποιώντας μηχανισμούς αποβολής θερμότητας, ενώ παράλληλα μειώνεται ο μεταβολικός τους ρυθμός. [2][5]. Οι μεταβολές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την ευζωία των ζώων, αλλά οδηγούν και σε σημαντικές οικονομικές απώλειες για τους παραγωγούς.

Οι σημαντικότερες συνέπειες του θερμικού στρες περιλαμβάνουν: 

• Μείωση της γαλακτοπαραγωγής και υποβάθμιση της ποιότητας του γάλακτος
• Χαμηλότερη αξιοποίηση της τροφής
• Μειωμένους ρυθμούς ανάπτυξης
• Εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος
• Αναπαραγωγικά προβλήματα, όπως μειωμένη ποιότητα σπέρματος, χαμηλότερα ποσοστά σύλληψης και αυξημένοι εμβρυϊκοί θάνατοι [3][5][6][7]

Για την αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση του θερμικού στρες, οι παραγωγοί καλούνται να εφαρμόζουν συνδυαστικά κατάλληλα διαχειριστικά μέτρα:

• προσαρμογή του σιτηρεσίου για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών των ζώων κατά τις περιόδους υψηλών θερμοκρασιών
• συνεχής πρόσβαση σε καθαρό και δροσερό νερό
• εξασφάλιση επαρκούς σκίασης και χρήση ανεμιστήρων ή συστημάτων υδρονέφωσης
• κούρεμα των ζώων σε σωστό χρόνο ώστε να διευκολύνεται η αποβολή της θερμότητας
• αποφυγή υπερβολικού συνωστισμού στους στάβλους, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες
• αξιοποίηση σύγχρονων συστημάτων παρακολούθησης των περιβαλλοντικών συνθηκών και των δεικτών ευζωίας των ζώων [2][6]

Η σύγχρονη διαχείριση του θερμικού στρες δεν αφορά μόνο τις συνθήκες εκτροφής και τη διατροφή. Στη nuevo υποστηρίζουμε τους φυσικούς αμυντικούς μηχανισμούς του οργανισμού απέναντι στο οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των ζώων στις προκλήσεις της θερμικής καταπόνησης.

Το nuphoria είναι ένα φυσικό προϊόν με  υψηλή συγκέντρωση βιοδραστικών συστατικών με αποδεδειγμένη λειτουργική δράση όπως πολυφαινόλες της ελιάς, εσπεριδίνη, θυμόλη, ανηθόλη, ροσμαρινικό οξύ και αλλισίνη.

Το nuphoria βελτιώνει την αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών των ζωοτροφών και συμβάλλει στην ενίσχυση της αντιοξειδωτικής προστασίας και στη ρύθμιση της φλεγμονώδους απόκρισης του οργανισμού. Με τον τρόπο αυτό υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων και βοηθά τα ζώα να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις συνθήκες θερμικής καταπόνησης.

Μελέτες και εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες εκτροφής έχουν αναδείξει σημαντικά οφέλη, μεταξύ των οποίων:

• αύξηση της γαλακτοπαραγωγής
• βελτίωση της ποιότητας του γάλακτος
• μείωση του αριθμού σωματικών κυττάρων (SCC) και μείωση περιστατικών μαστίτιδας
• ενίσχυση της αντιοξειδωτικής προστασίας του οργανισμού
• καλύτερη αξιοποίηση της τροφής και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των ζώων σε συνθήκες στρες

Συνοψίζοντας, η πρόληψη και η διαχείριση του θερμικού στρες στα μικρά μηρυκαστικά απαιτούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει σωστή διαχείριση, κατάλληλη διατροφή και υποστήριξη της φυσιολογίας τους, ώστε να διασφαλίζονται η υγεία και η παραγωγικότητά τους.

Βιβλιογραφία

1. Ben Moula, A., Kchikich, A., Chentouf, M., Hamdache, A., Bouraada, K., Essafi, M., & Ezziyyani, M. (2024). Climate change impacts on sheep and goat production and reproduction. Journal of Central European Agriculture, 25(4), 910–918. https://doi.org/10.5513/jcea01/25.4.4335
2. Berihulay, H., Abied, A., He, X., Jiang, L., & Ma, Y. (2019). Adaptation mechanisms of small ruminants to environmental heat stress. Animals, 9(3), E75. https://doi.org/10.3390/ani9030075
3. Finocchiaro, R., van Kaam, J. B. C. H. M., Portolano, B., & Misztal, I. (2005). Effect of heat stress on production of Mediterranean dairy sheep. Journal of Dairy Science, 88(5), 1855–1864. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(05)72860-5
4. Katsarou, E. I., Lianou, D. T., Papadopoulos, E., & Fthenakis, G. C. (2022). Long-term climatic changes in small ruminant farms in Greece and potential associations with animal health. Sustainability, 14(3), 1673. https://doi.org/10.3390/su14031673
5. Marai, I. F. M., El-Darawany, A. A., Fadiel, A., & Abdel-Hafez, M. A. M. (2007). Physiological traits as affected by heat stress in sheep—A review. Small Ruminant Research, 71(1–3), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2006.10.003
6. Mullakkalparambil Velayudhan, S., Gunasekaran, I., Narasingam, B., Ramajothi, A., Arulselvam, V., Dona Mary, E., & Veerasamy, S. (2025). Impacts of heat stress on growth performance and its mitigation in small ruminants. Animal Frontiers, 15(3), 6–20. https://doi.org/10.1093/af/vfaf021
7. Salama, A. A. K., Caja, G., Hamzaoui, S., Badaoui, B., Castro-Costa, A., Façanha, D. A. E., & Bozzi, R. (2014). Different levels of response to heat stress in dairy goats. Small Ruminant Research, 121(1), 73–79. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2013.11.021

Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Πιερίας. Ωστόσο, η πολύμηνη εφαρμογή περιοριστικών μέτρων λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στις εκτροφές, επηρεάζοντας τόσο την οικονομική βιωσιμότητα των μονάδων όσο και την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων.

Για να αποτυπώσουμε την πραγματική εικόνα της περιοχής, επικοινωνήσαμε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κτηνοτρόφων – Αιγοπροβατοτρόφων Πιερίας, κ. Χαράλαμπο Μπουγάτσια, ο οποίος μετέφερε την κατάσταση όπως τη βιώνουν σήμερα οι παραγωγοί, περιγράφοντας τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν, αλλά και τις προοπτικές του κλάδου.

Η ανασύσταση των κοπαδιών παραμένει παγωμένη

Παρά τη σημαντική μείωση των κρουσμάτων στην περιοχή, οι επιπτώσεις των μέτρων εξακολουθούν να είναι αισθητές. Όπως εξηγεί ο κ. Μπουγάτσιας, το βασικό πρόβλημα σήμερα είναι ότι η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου εξακολουθεί να μην προχωρά με τον τρόπο που θα περίμεναν οι κτηνοτρόφοι.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, για ένα διάστημα επιτρεπόταν η εισαγωγή ζώων, όμως στη συνέχεια επιβλήθηκαν εκ νέου απαγορεύσεις σε εθνικό επίπεδο λόγω των συνεχιζόμενων κρουσμάτων της νόσου σε διάφορες περιοχές της χώρας. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «αν βρεθεί κρούσμα στην Κρήτη, επηρεάζεται όλη η Ελλάδα», με αποτέλεσμα να παραμένουν σε ισχύ περιορισμοί στις μετακινήσεις, στις αγοραπωλησίες και γενικότερα στις διακινήσεις των ζώων.

Μάλιστα, όπως τόνισε, οι περιορισμοί συνεχίζουν να εφαρμόζονται ακόμη και σε περιοχές όπου δεν καταγράφονται πλέον κρούσματα, γεγονός που αποτυπώνει τη δυσκολία επιστροφής στην κανονικότητα. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα κρούσματα στην Πιερία έχουν μειωθεί σημαντικά και πλέον καταγράφεται περίπου ένα περιστατικό τον μήνα, ωστόσο ακόμη και αυτά αρκούν ώστε να συνεχίζονται οι περιορισμοί που επηρεάζουν ολόκληρο τον κλάδο.

Το κόστος εκτροφής αυξάνεται όσο τα ζώα παραμένουν κλεισμένα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρόεδρος του συνεταιρισμού στις οικονομικές συνέπειες που δημιουργεί η παρατεταμένη παραμονή των ζώων στους στάβλους. Όπως εξήγησε, τα αιγοπρόβατα βρίσκονται εδώ και μήνες σε μια κατάσταση όπου δεν μπορούν να αξιοποιήσουν κανονικά τους διαθέσιμους χώρους βόσκησης, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες σε ζωοτροφές. «Άλλο να βγαίνει το ζώο έξω και άλλο να είναι μέσα κλεισμένο», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση αυτή επηρεάζει τόσο το κόστος παραγωγής όσο και την ευζωία των ζώων.

Παράλληλα, οι τιμές των ζωοτροφών παραμένουν υψηλές. Ο κ. Μπουγάτσιας συνέδεσε τις αυξήσεις με το αυξημένο κόστος ενέργειας και καυσίμων, σημειώνοντας ότι «το πετρέλαιο τα παρασύρει όλα». Σε συνδυασμό με την αδυναμία αξιοποίησης των βοσκοτόπων, το κόστος συντήρησης των κοπαδιών έχει επιβαρυνθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετοί κτηνοτρόφοι δυσκολεύονται πλέον να καλύψουν τις ανάγκες των εκτροφών τους και εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν το επάγγελμα. «Υπάρχουν αρκετοί κτηνοτρόφοι που δεν μπορούν να τα συντηρήσουν και σκέφτονται να φύγουν από το επάγγελμα», ανέφερε.

Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία ότι όσο παρατείνονται οι περιορισμοί τόσο δυσκολότερη γίνεται η κατάσταση για τα κοπάδια και τους παραγωγούς. Όπως σημείωσε, στόχος είναι να περάσει το απαραίτητο διάστημα χωρίς νέα προβλήματα ώστε να αρθούν πλήρως τα μέτρα και να μπορέσουν οι κτηνοτρόφοι να επιστρέψουν σε πιο φυσιολογικές συνθήκες εκτροφής.

Ένα τρίτο των μονάδων χάθηκε – Η Πιερία βλέπει την κτηνοτροφία της να συρρικνώνεται

Η πιο ανησυχητική ίσως διαπίστωση αφορά τη συρρίκνωση του παραγωγικού δυναμικού της περιοχής, τόσο ως άμεση συνέπεια της ευλογιάς όσο και ως συνέχεια μιας πτωτικής πορείας που είχε ήδη ξεκινήσει τα προηγούμενα χρόνια. Όπως δήλωσε ο κ. Μπουγάτσιας, περίπου 90 μονάδες επλήγησαν από την ευλογιά στην Πιερία και από αυτές ελάχιστοι παραγωγοί εμφανίζονται διατεθειμένοι να επανεκκινήσουν την εκτροφή τους. Με δεδομένο ότι στον νομό λειτουργούσαν περίπου 300 μονάδες, η απώλεια αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του κλάδου.

Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της παραγωγής πρόβειου γάλακτος. «Υπάρχει πολύ μεγάλη έλλειψη στο πρόβειο γάλα», τόνισε, εξηγώντας ότι η περιορισμένη προσφορά έχει οδηγήσει σε καλύτερες τιμές για όσους παραγωγούς παρέμειναν ενεργοί.

Την ίδια στιγμή, η γαλακτοπαραγωγική περίοδος συνεχίζεται, χωρίς όμως να βρίσκεται πλέον στο αποκορύφωμά της. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, η παραγωγή γάλακτος ακολουθεί πλέον πτωτική πορεία, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο αυτή την εποχή. Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η τιμή στο πρόβειο γάλα που διαθέτουν οι παραγωγοί μέσω του συνεταιρισμού κινείται περίπου στα 1,65 ευρώ το κιλό, ενώ στην αγορά επικρατεί η εκτίμηση ότι οι τιμές μπορεί να παρουσιάσουν περαιτέρω άνοδο και την επόμενη περίοδο.

Παρότι η εξέλιξη αυτή προσφέρει μια οικονομική ανάσα σε όσους συνεχίζουν να παράγουν, ο πρόεδρος του συνεταιρισμού ξεκαθάρισε ότι δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις συνολικές απώλειες που έχει υποστεί ο κλάδος. Όπως ανέφερε, όταν ιδρύθηκε ο συνεταιρισμός το 2012, στην Πιερία λειτουργούσαν περίπου 740 κτηνοτροφικές μονάδες. Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν παραμένουν ούτε 200.

Η μείωση αυτή, όπως εξήγησε, συνδέεται και με τη γήρανση του ανθρώπινου δυναμικού. «Το 70% των κτηνοτρόφων είναι μεγάλης ηλικίας και δεν έχουν κάποιον να τους διαδεχθεί», σημείωσε, προσθέτοντας ότι πολλά χωριά της Πιερίας έχουν χάσει πλέον το μεγαλύτερο μέρος της κτηνοτροφικής τους δραστηριότητας. Σε περιοχές όπου παλαιότερα υπήρχαν δέκα κοπάδια, σήμερα λειτουργούν ένα ή δύο, ενώ υπάρχουν και χωριά χωρίς κανένα κοπάδι.

Χρειάζεται στήριξη ο κλάδος

Ερωτηθείς για το ποιο μέτρο θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στους παραγωγούς, ο πρόεδρος του συνεταιρισμού στάθηκε κυρίως στο κόστος των ζωοτροφών. Όπως ανέφερε, η πιο αποτελεσματική παρέμβαση θα ήταν η παροχή ενός πριμ ή μιας οικονομικής ενίσχυσης που θα μείωνε το τελικό κόστος αγοράς ζωοτροφών για τους κτηνοτρόφους. Όπως σημείωσε, παρόμοιες πρακτικές είχαν εφαρμοστεί στο παρελθόν και θα μπορούσαν να δώσουν σήμερα μια ουσιαστική ανάσα στις εκτροφές.

Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί εξακολουθούν να αναμένουν τις ενισχύσεις που έχουν εξαγγελθεί για την κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους ζωοτροφών, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για το ύψος και τον χρόνο καταβολής τους.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο ρόλος του συνεταιρισμού σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία είναι κυρίως ενημερωτικός και υποστηρικτικός. Όπως ανέφερε, ο συνεταιρισμός προσπαθεί να ενημερώνει τα μέλη του για τις εξελίξεις, να τα καθοδηγεί ως προς τα μέτρα που ισχύουν και να τους δίνει το απαραίτητο κουράγιο ώστε να αντέξουν μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για την κτηνοτροφία.

Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Μπουγάτσιας εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για όσους παραμένουν ενεργοί στον κλάδο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «αυτοί που μείναμε, με τις σημερινές τιμές μπορούμε και επιβιώνουμε». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι ο συνεταιρισμός συνεχίζει να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος. Όπως τόνισε, οι κανόνες ποιότητας που εφαρμόζονται ισχύουν εδώ και χρόνια και παραμένουν αδιαπραγμάτευτοι, με στόχο να διασφαλίζεται ότι το προϊόν που παραδίδεται ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αγοράς και των μεταποιητικών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, το μεγάλο ζητούμενο παραμένει αν η ελληνική αιγοπροβατοτροφία και ειδικότερα η Πιερία θα καταφέρουν να ανακόψουν τη συνεχιζόμενη απώλεια παραγωγών και μονάδων τα επόμενα χρόνια.

Από τις αρχές του 2026 έχει αρχίσει να γίνεται ορατή η μείωση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος λόγω της θανάτωσης των ζώων στην χώρα μας λόγω των μέτρων για την ευλογιά και τον αφθώδη πυρετό.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλή ζήτηση από τις βιομηχανίες και μια αυξητική τάση στις τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος.

Ήδη σε κάποιες περιοχές της χώρας φαίνονται κάποιες αυξήσεις τιμών στα τιμολόγια του Μαΐου που πήραν στα χέρια τους οι κτηνοτρόφοι.

Πάντως υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση των τιμών, ανάλογα την περιοχή, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Αρκεί να αναφέρουμε ότι για τον Απρίλιο η μέση τιμή πρόβειου γάλακτος στην Κρήτη ήταν στα 1,16 ευρώ το κιλό, ενώ στην Θεσσαλία έφτανε στα 1,61 ευρώ.

Ο κτηνοτρόφος από την Καστοριά, πρόεδρος του ΣΕΚ και μέλος της Διοίκησης στην Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Φέτας (ΕΔΟΦ), Δημήτρης Μόσχος, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχει έλλειψη γάλακτος αυτή την εποχή σε πολλές γαλακτοβιομηχανίες. Αυτό έχει φέρει μια «πίεση» για να αυξηθεί η τιμή παραγωγού. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην μείωση των ζώων λόγω των ζωονόσων, που μόνο στην Θεσσαλία - που είναι βασική παραγωγική ζώνη - έχει χαθεί πάνω από το 10% του ζωικού κεφαλαίου. Τα στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ αναφέρουν ότι στο πρόβειο γάλα το 2026 έχουμε μια μέση τιμή στο πρόβειο γάλα στα 1,50 ευρώ το κιλό. Η πραγματική τιμή είναι όμως πιο αυξημένη γιατί στα στοιχεία βάζουν και την τιμή του γάλακτος της Κρήτης που είναι πολύ μειωμένη. Θα πρέπει ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ να μετράει μόνο το γάλα που προορίζεται για την παραγωγή φέτας. Πάντως φαίνεται να έχουμε μια αύξηση από την αρχή της περιόδου κατά 10 λεπτά το κιλό. Αυτή την εποχή θα πρέπει να έχουν στα χέρια τους οι κτηνοτρόφοι τα τιμολόγια του Μαΐου, όπου βλέπουμε ήδη κάποιες βιομηχανίες να δίνουν αύξηση κατά 2 λεπτά το κιλό. Η μέση τιμή του πρόβειου γάλακτος κυμαίνεται από 1,56 έως και 1,57 ευρώ το κιλό και σε κάποιες περιοχές φτάνει τα 1,60 ευρώ. Για το επόμενο διάστημα προβλέπω οι μέσες τιμές παραγωγού στην χώρα να φτάσουν από 1,62 έως και 1,63 ευρώ.

Ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την εποχή βλέπουμε μεγάλο ανταγωνισμό μεταξύ των γαλακτοβιομηχανιών. Προσπαθούν με κάθε τρόπο να κλείσουν συμφωνίες με τους κτηνοτρόφους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να βλέπουμε αύξηση των τιμών του γάλακτος. Η φετινή εμπορική περίοδος ξεκίνησε με συμβόλαια που είχαν τιμή στα 1,42 ευρώ το κιλό. Σήμερα που πήρα τα τιμολόγια του Μαΐου οι τιμές έχουν διαμορφωθεί στα 1,65 ευρώ το κιλό (για παράδοση μικρών ποσοτήτων - μέχρι 20 τόνοι), στα 1,67 ευρώ το κιλό (για μεσαίες ποσότητες - πάνω από 20 τόνοι) και φτάνει στα 1,67 ευρώ το κιλό (για μεγάλες ποσότητες-πάνω από 100 τόνους).

Ο κ. Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι οι τιμές στην Θεσσαλία για το πρόβειο γάλα κυμαίνονται από 1,60 έως και 1,65 ευρώ το κιλό. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 έχει αρχίσει να γίνεται αισθητή η μείωση των ποσοτήτων παράδοσης του αιγοπρόβειου γάλακτος λόγω της ευλογιάς και της μείωσης του αριθμού των ζώων. Κανείς δεν γνωρίζει την εικόνα της αγοράς όσο συνεχίζονται οι θανατώσεις των ζώων λόγω των ζωονόσων. Από τον Ιούλιο, που θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις των συνεταιρισμών της Θεσσαλίας με τις γαλακτοβιομηχανίες, θα δούμε πως θα κινηθεί η αγορά στην επόμενη εμπορική περίοδο. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας στους κτηνοτρόφους λόγω των μέτρων βιοασφάλειας.

Ο κ. Πέτρος Τσέρνιος, κτηνοτρόφος από τη Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε μια αύξηση στην τιμή παραγωγού στο γάλα κατά 12 λεπτά σε σχέση με πέρσι. Εκτιμώ ότι η αύξηση αυτή θα έπρεπε να ήταν μεγαλύτερη λόγω της απώλειας του ζωικού κεφαλαίου που είχε η χώρα μας. Η μέση τιμή για το βιολογικό πρόβειο γάλα είναι στα 1,60 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 1,55 ευρώ το κιλό. Αντίστοιχα για το βιολογικό γίδινο γάλα η μέση τιμή είναι στα 1,05 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 90 έως 95 λεπτά. Βέβαια έχουμε διαφοροποίηση τιμών ανάλογα με τις ποσότητες που παραλαμβάνουν οι μεσίτες και ανάλογα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Δείτε στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ με παραδοθείσες ποσότητες - μέση τιμή νωπού πρόβειου και γιδινού γάλακτος του μηνός Απριλίου (εδώ)

Με εγκύκλιο που εξέδωσε τις προηγούμενες ημέρες (12/6) το Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρέχονται οδηγίες προς τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές της χώρας για την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων, με στόχο την αποτροπή εισόδου της Πανώλης των Μικρών Μηρυκαστικών (PPR) στην Ελλάδα και την αποφυγή μιας νέας επιζωοτίας. 

Αφορμή για την έκδοση της εγκυκλίου αποτελεί η επιδημιολογική εικόνα της νόσου σε γειτονικές και ευρωπαϊκές χώρες, η οποία παρουσιάζεται αναλυτικά από το ΥΠΑΑΤ.

Η επιδημιολογική εικόνα στις γειτονικές χώρες

Στο πλαίσιο της συνεχούς παρακολούθησης της επιδημιολογικής κατάστασης της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών στην ευρύτερη περιοχή και της έγκαιρης ενημέρωσης των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών, επισημαίνεται ότι από την αρχή του 2026 έχουν κοινοποιηθεί συνολικά τρεις (3) εστίες στην Αλβανία, εκ των οποίων μία (1) τον Απρίλιο και δύο (2) τον Μάιο στις περιοχές Elbasan και Shkoder. Επιπλέον, στις 5 Ιουνίου 2026 κοινοποιήθηκε μία (1) εστία στη Ρουμανία, στην περιοχή Mureș, ενώ στην Κροατία έχουν κοινοποιηθεί συνολικά πέντε (5) εστίες από την αρχή του έτους, εκ των οποίων τρεις (3) στην περιοχή Splitsko-Dalmatinska (δύο τον Ιανουάριο και μία τον Φεβρουάριο) και δύο (2) στην περιοχή Bjelovarsko-Bilogorska τον Ιούνιο.

Μέτρα για την αποτροπή εισόδου της νόσου στη χώρα

Προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος του νοσήματος στη χώρα και να αποφευχθεί μια νέα επιζωοτία, παρακαλούμε για την άμεση εφαρμογή των μέτρων όπως αυτά αναγράφονται στο «Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος I του π.δ. 138/1995 (Α’ 88)» και τον «Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687 της Επιτροπής».

Ειδικότερα, πραγματοποιούνται επισκέψεις από επίσημους κτηνιάτρους στο σύνολο των εκμεταλλεύσεων, κατά τις οποίες διενεργούνται:

• απογραφή του ζωικού κεφαλαίου,

• κλινική εξέταση όλων των προβάτων ή/και αιγοειδών,

• συλλογή δειγμάτων για εργαστηριακή εξέταση, αν απαιτείται,

• επαλήθευση της τήρησης των μέτρων βιοπροφύλαξης στις εκτροφές (περίφραξη, απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, τήρηση αρχείου επισκεπτών, χρήση προστατευτικής ένδυσης και υπόδησης),

• επαλήθευση της τήρησης των απαγορεύσεων μετακίνησης αιγοπροβάτων και της ορθής διαχείρισης των ζωικών υποπροϊόντων στην εκμετάλλευση,

• διεξαγωγή λεπτομερούς έρευνας για τον εντοπισμό τυχόν επιδημιολογικά συνδεόμενων εγκαταστάσεων.

Τονίζεται η σημασία της παθητικής επιτήρησης για την έγκαιρη ανίχνευση των νοσημάτων αυτών, ιδιαίτερα στις Περιφέρειες Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας.

Λίγα λόγια για την Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών

Με βάση ενημερωτικό υλικό για την Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρατίθενται συνοπτικά ορισμένες χρήσιμες πληροφορίες για τη νόσο, τη μετάδοσή της, τα συμπτώματα και τα μέτρα προστασίας των εκτροφών.

Η Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών (Peste des Petits Ruminants - PPR) είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενής νόσος που προσβάλλει κυρίως αίγες, πρόβατα και άγρια μικρά μηρυκαστικά.

Η μετάδοση της νόσου μπορεί να γίνει:

Με στενή επαφή υγιών και ασθενών ζώων.
Μέσω εκκρίσεων, όπως δάκρυα, σάλια, ούρα και κόπρανα.
Μέσω μολυσμένης τροφής, νερού, στρωμνής, μηχανημάτων και μέσων μεταφοράς.

Συμπτώματα

Πυρετός (40-41 °C).
Θάνατοι.
Κατάπτωση, υπνηλία, ανορεξία.
Ορώδες υγρό από τα µάτια και τη µύτη, έντονη 
σιελόρροια (εικόνα βρεγµένου προσώπου).
Κόκκινα µάτια και δάκρυα.
Βλεννοπυώδες έκκριµα που φράσσει τα βλέφαρα και τα ρουθούνια.
Γρήγορες, κοφτές αναπνοές, δύσπνοια, βήχας.
Πρησµένα και κόκκινα χείλη και ούλα.
Αλλοιώσεις στο στόµα: λευκές πλάκες στα ούλα και στο εσωτερικό των χειλιών.
Τα ζώα πονούν, τρίζουν τα δόντια τους και αρνούνται να ανοίξουν το στόµα τους.
Δυσάρεστη οσµή από το στόµα.
Διάρροια.
Αποβολές εγκύων.

Πώς να προστατέψω το κοπάδι µου;

• Δεν αγοράζω ζώα χωρίς:
-να ενηµερώσω τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες
-να συνοδεύονται από επίσηµα έγγραφα-να έχουν ενώτια (σκουλαρίκια)

• Κρατώ τα νέα ζώα σε ξεχωριστό χώρο, πριν τα ενώσω µε τα δικά µου.

• Καθαρίζω και απολυµαίνω τακτικά τους χώρους  της εκτροφής µου.

• Αποµακρύνω σκουπίδια, κοπριά και λιµνάζοντα νερά από την εκτροφή µου.

• Καθαρίζω  και απολυµαίνω  τα αυτοκίνητα που µεταφέρουν ζώα.

• Περιορίζω την είσοδο ανθρώπων στην εκτροφή µου, στους απολύτως απαραίτητους και παίρνω µέτρα προστασίας (φόρµες, µπότες, πλύσιµο χεριών, ποδονάρια). 

• Δε δανείζοµαι µηχανήµατα, σκεύη, εργαλεία  και οχήµατα από άλλες εκτροφές.

• Δε δανείζοµαι ζώα από άλλες εκτροφές.

• Προστατεύω την εκτροφή και  τις ζωοτροφές  από έντοµα και τρωκτικά.

• Αποφεύγω την επαφή των ζώων µου µε άλλα  κοπάδια στους βοσκοτόπους. 

• Διατηρώ τα ζώα µου σε καλή κατάσταση (σωστή διατροφή, προστασία για παράσιτα  εντέρου και δέρµατος, εµβόλια για διάφορες ασθένειες).

• Ελέγχω καθηµερινά  τα ζώα και ενηµερώνω τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες σε υποψία ασθένειας ή µείωση της παραγωγής γάλακτος.

Διαβάστε ολόκληρο το έγγραφο 12/6  εδώ.