Με τροπολογία, που έχει κατατεθεί σε σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας, γίνεται υποχρεωτική η εφαρμογή ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων στα αιγοπρόβατα και η καταχώρηση των στοιχείων σε ειδική πλατφόρμα ιχνηλασιμότητας, ως βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή των κτηνοτρόφων σε προγράμματα ενίσχυσης.
Προσοχή για το ΟΣΔΕ του 2026, όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ, η σήμανση και καταγραφή με ηλεκτρονικούς βώλους δεν θα είναι υποχρεωτική, παρά μόνο για όσους κτηνοτρόφους ενταχθούν στην πιλοτική εφαρμογή για φέτος.
Όπως έχει αναφέρει το ΥπΑΑΤ η τροπολογία καθιστά επιλέξιμα μόνο τα αιγοπρόβατα άνω των 6 μηνών στα οποία έχει τοποθετηθεί ηλεκτρονικός ενδοστομαχικός βώλος με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης, καταχωρημένο στην ψηφιακή βάση ιχνηλασιμότητας, η οποία θα διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του ΥπΑΑΤ.
Θα γίνει σταδιακή εφαρμογή του μέτρου ανά ζώνη. Το κόστος (2 έως 2,5 ευρώ ανά βώλο) θα το αναλάβουν οι κτηνοτρόφοι.
Στη Διεύθυνση Προστασίας Ζώων, Φαρμάκων και Κτηνιατρικών Εφαρμογών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συστήνεται και λειτουργεί Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας Αιγών και Προβάτων (εφεξής: Βάση Ιχνηλασιμότητας) για σκοπούς επιλεξιμότητας και ελέγχου ενισχύσεων, η οποία ορίζεται ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας της Βάσης.
Η Βάση Ιχνηλασιμότητας διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), με το ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ, καθώς και με τρίτα πληροφοριακά συστήματα της δημόσιας διοίκησης.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροψίμων, Ψηψιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται:
α) η έναρξη λειτουργίας της Βάσης Ιχνηλασιμότητας και οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές της,
β) η δυνατότητα εφαρμογής της υποχρέωσης τοποθέτησης βώλων σε συγκεκριμένες κατηγορίες κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, η σειρά προτεραιότητας και ο χρόνος εφαρμογής για κάθε κατηγορία,
γ) οι όροι λειτουργίας, συντήρησης, ασφάλειας και ιχνηλασιμότητας των ενεργειών των χρηστών της Βάσης Ιχνηλασιμότητας, οι όροι πρόσβασης σε αυτή, οι κατηγορίες των χρηστών της, καθώς και η διαδικασία ταυτοποίησης και αυθεντικοποίησής τους,
δ) τα στοιχεία που καταχωρίζονται στη Βάση Ιχνηλασιμότητας, η διαδικασία καταχώρησης και επικαιροποίησης αυτών,
ε) οι όροι και η διαδικασία διαλειτουργικότητας της Βάσης Ιχνηλασιμότητας με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα, και
στ) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τη λειτουργία της Βάσης Ίχνηλασιμότητας.
Υποχρεώσεις κτηνιάτρων και κτηνοτρόφων
Η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση στη ψηφιακή βάση θα γίνεται αποκλειστικά από κτηνιάτρους, με τη δέουσα επιστημονική και επαγγελματική επιμέλεια.
Η ψηφιακή βάση ιχνηλασιμότητας περιλαμβάνεται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων (ActionPlan 2).
Η καταχώρηση των στοιχείων στην πλατφόρμα θα γίνει από κτηνίατρο εντός δύο ημερών από την τοποθέτηση των βώλων.
Στον κτηνίατρο, που παραλείπει ή προβαίνει εκπρόθεσμα στην καταχώρηση των στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, λαμβανομένων υπόψη ιδίως της βαρύτητας, της συχνότητας και των συνεπειών της παράβασης.
Σε περίπτωση ανακριβούς καταχώρησης στοιχείων από τον κτηνίατρο, η οποία είχε ως συνέπεια την καταβολή ποσού ενίσχυσης αχρεωστήτως ή μη καταβολή ποσού νόμιμης ενίσχυσης, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ίσο με το ποσό αυτό.
Σε περίπτωση υποτροπής εντός πέντε (5) ετών από τη διαπίστωση παράβασης ή σε περίπτωση σοβαρής κατ’ εξακολούθηση ή κατά συρροή παράβασης, επιβάλλεται με την ίδια απόφαση και ο προσωρινός αποκλεισμός του κτηνιάτρου από την πρόσβαση στη Βάση Ιχνηλασιμότητας, για χρονικό διάστημα από έξι (6) μήνες έως πέντε (5) έτη.
Σε περίπτωση νέας υποτροπής, επιβάλλεται ο οριστικός αποκλεισμός της πρόσβασής του στη Βάση Ιχνηλασιμότητας.
Από την πλευρά του ο κτηνοτρόφος προβαίνει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για την τοποθέτηση βώλων, εφόσον υποβάλλει αίτηση ενίσχυσης σε ενωσιακά ή εθνικά προγράμματα που αφορούν σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Ενίσχυση που καταβλήθηκε σε κάτοχο κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης που δεν έχει προχωρήσει στην συγκεκριμένη διαδικασία, καταλογίζεται και ανακτάται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του φορέα που κατέβαλε την ενίσχυση (ΑΑΔΕ).
Οι κατά τόπους αρμόδιες Γενικές Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και η Α.Α.Δ.Ε., κατά περίπτωση, διενεργούν επιτόπιους και διοικητικούς ελέγχους συμμόρφωσης των κατόχων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και ελέγχους πληρωμών, ιδίως ως προς:
α) την ύπαρξη των ζώων,
β) την ορθότητα της αντιστοίχισης του βώλου με το ζώο και
γ) την πληρότητα καταχώρησης των μεταβολών στη Βάση Ιχνηλασιμότητας
Ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ
Σε σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ αναφέρει τα εξής:
Για την εφαρμογή προγραμμάτων ενίσχυσης σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, η τροπολογία καθιστά επιλέξιμα μόνο τα αιγοπρόβατα άνω των 6 μηνών στα οποία έχει τοποθετηθεί ηλεκτρονικός ενδοστομαχικός βώλος με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης, καταχωρημένο στην ψηφιακή βάση ιχνηλασιμότητας, η οποία θα διαλειτουργεί με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και του ΥπΑΑΤ.
Η τοποθέτηση των βώλων και η καταχώριση στη ψηφιακή βάση θα γίνεται αποκλειστικά από κτηνιάτρους, με τη δέουσα επιστημονική και επαγγελματική επιμέλεια.
Η εφαρμογή της υποχρεωτικής σήμανσης με βώλους και η λειτουργία της βάσης ιχνηλασιμότητας θα γίνει σταδιακά, ενώ με Κοινή Απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του Διοικητή της ΑΑΔΕ θα καθοριστούν το χρονοδιάγραμμα και η διαδικασία υλοποίησης, οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές, οι σχετικές κυρώσεις και τα μέτρα συμμόρφωσης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
Επισημαίνεται ότι για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (δήλωση ΟΣΔΕ) έτους 2026, η σήμανση και καταγραφή με ηλεκτρονικούς βώλους δεν θα είναι υποχρεωτική, παρά μόνο για όσους κτηνοτρόφους ενταχθούν στην πιλοτική εφαρμογή για φέτος.
Οι σχετικές λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν το αμέσως επόμενο διάστημα, μετά τη δημοσίευση της Κοινής Απόφασης.
