Σε εφαρμογή τίθεται νέο καθεστώς κρατικής ενίσχυσης για την αποκατάσταση ζημιών που προκάλεσαν οι πλημμύρες της περιόδου 4 έως 30 Σεπτεμβρίου 2023, βάσει της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ. Το μέτρο αφορά αγροτικές εκμεταλλεύσεις, επιχειρήσεις και λοιπούς φορείς που επλήγησαν σε περιοχές της Αττικής, της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας και εντάσσεται στο πλαίσιο της κρατικής αρωγής για φυσικές καταστροφές.
Με κοινή απόφαση των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθορίζονται οι όροι εφαρμογής του μέτρου. Συγκεκριμένα, προσδιορίζονται ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο καθεστώς, ποιες ζημιές θεωρούνται επιλέξιμες, το ποσοστό της επιχορήγησης ανά κατηγορία δικαιούχου, τα ανώτατα όρια ενίσχυσης, καθώς και ο τρόπος ελέγχου, ο συμψηφισμός με άλλες ενισχύσεις και η τελική καταβολή των ποσών.
Δικαιούχοι και τι καλύπτεται
Δικαιούχοι της ενίσχυσης είναι επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και φυσικά πρόσωπα που δεν είναι κατ’ επάγγελμα αγρότες, εφόσον λειτουργούν νόμιμα εντός των οριοθετημένων πληγεισών περιοχών και πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες και τους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, βασική προϋπόθεση είναι η υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ) και η καταβολή της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς στον ΕΛΓΑ, με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων εξαιρέσεων από την υποχρεωτική ασφάλιση.
Η επιχορήγηση αφορά υλικές ζημιές που προκλήθηκαν άμεσα από τις πλημμύρες και έχουν καταγραφεί από τις αρμόδιες Επιτροπές Κρατικής Αρωγής. Ειδικότερα, καλύπτονται ζημιές σε στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης ή της αγροτικής εκμετάλλευσης, όπως εξοπλισμός, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, μέσα παραγωγής, εγγείο κεφάλαιο, φορτηγά οχήματα δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης, επαγγελματικά οχήματα, καθώς και αποθηκευμένα προϊόντα.
Δεν καλύπτονται ζημιές που εμπίπτουν στους κανονισμούς ασφάλισης του ΕΛΓΑ για τη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο.
Ύψος ενίσχυσης και ποσοστά
Η επιχορήγηση συνίσταται σε δωρεάν χρηματική ενίσχυση του Δημοσίου και υπολογίζεται ως ποσοστό επί της εκτιμηθείσας ζημίας, όπως αυτή προσδιορίζεται από τις αρμόδιες Επιτροπές Κρατικής Αρωγής της Περιφέρειας.
Για τις επιχειρήσεις, τους φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες, η ενίσχυση ανέρχεται στο 70% της ζημίας. Ο χαρακτηρισμός του κατ’ επάγγελμα αγρότη προκύπτει από το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) για το έτος 2023. Σε περίπτωση διαφοροποίησης μεταξύ των ετών, λαμβάνεται υπόψη ο χαρακτηρισμός του 2022, εφόσον ο δικαιούχος εμφανίζεται ως κατ’ επάγγελμα αγρότης.
Για τους μη κατ’ επάγγελμα αγρότες – κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, όπως αυτοί προσδιορίζονται επίσης από το ΜΑΑΕ, το ποσοστό ενίσχυσης διαμορφώνεται στο 35% της εκτιμηθείσας ζημίας.
Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ασφαλιστήριο συμβόλαιο, η επιχορήγηση υπολογίζεται μόνο στο μέρος της ζημίας που δεν καλύπτεται από την ασφάλιση και καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας προσδιορισμού της ασφαλιστικής αποζημίωσης. Σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των ενισχύσεων που λαμβάνει ο δικαιούχος, από κάθε πηγή, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100% της συνολικής ζημίας, διαφορετικά το ποσό της επιχορήγησης μειώνεται αναλόγως.
Ως προς τα ανώτατα όρια, για επιχειρήσεις και κατ’ επάγγελμα αγρότες προβλέπεται επιχορήγηση έως 500.000 ευρώ ανά δικαιούχο, με δυνατότητα προσαύξησης έως το διπλάσιο σε περίπτωση ύπαρξης έως δύο υποκαταστημάτων. Για τους μη κατ’ επάγγελμα αγρότες, το ανώτατο όριο ανέρχεται σε 250.000 ευρώ ανά δικαιούχο.
Τέλος, από το ποσό της επιχορήγησης αφαιρούνται, κατά τον υπολογισμό και την καταβολή της, τυχόν ποσά πρώτης αρωγής ή προκαταβολών που έχουν ήδη χορηγηθεί για την ίδια θεομηνία, τα οποία συμψηφίζονται με την τελική ενίσχυση.
Διαδικασία χορήγησης
Η διαδικασία ενεργοποιείται με τη διαβίβαση συγκεντρωτικών καταστάσεων ζημιών από τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη προς τη Γενική Γραμματεία Κρατικής Αρωγής, βάσει των εκτιμήσεων των Επιτροπών Κρατικής Αρωγής. Στη συνέχεια, εκδίδεται απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την ένταξη των επιμέρους δικαιούχων στο καθεστώς ενίσχυσης.
Οι δικαιούχοι οφείλουν να υποβάλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά εντός προθεσμίας τριών μηνών από την έκδοση της απόφασης ένταξης. Η βεβαίωση των ζημιών πραγματοποιείται από την Περιφέρεια, ενώ για την καταβολή της ενίσχυσης απαιτείται η ολοκλήρωση του προσδιορισμού τυχόν ασφαλιστικής αποζημίωσης.
Μετά τη συγκέντρωση των δικαιολογητικών, οι φάκελοι διαβιβάζονται στις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες για έλεγχο και εκκαθάριση, βάσει αναλυτικής κατάστασης που περιλαμβάνει στοιχεία όπως ΑΦΜ, IBAN και το δικαιούμενο ποσό ανά δικαιούχο.
Η καταβολή της ενίσχυσης πραγματοποιείται απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό (IBAN), ο οποίος πρέπει να είναι δηλωμένος στην ΑΑΔΕ ή στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Από το ποσό της επιχορήγησης αφαιρούνται τυχόν ποσά πρώτης αρωγής ή προκαταβολών που έχουν ήδη καταβληθεί για την ίδια ζημία.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι έχουν καταβληθεί ποσά που υπερβαίνουν το δικαιούμενο ύψος ενίσχυσης ή ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, τα ποσά αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα, με την επιβολή των προβλεπόμενων τόκων.
Περιορισμοί και συμψηφισμοί
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον έλεγχο της συνολικής ενίσχυσης που λαμβάνει κάθε δικαιούχος. Σε περίπτωση που από διαφορετικές πηγές (κρατικές ενισχύσεις, αποζημιώσεις, ασφάλειες) το συνολικό ποσό υπερβαίνει την εκτιμηθείσα ζημία, η επιχορήγηση μειώνεται αναλόγως.
Παράλληλα, εάν διαπιστωθεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις ή ότι έχουν καταβληθεί ποσά πέραν των δικαιούμενων, αυτά αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και με τόκους, σύμφωνα με όσα ορίζει η απόφαση.
Διαβάστε ολόκληρο το ΦΕΚ εδώ
