Σε πάνω από 170 δις ευρώ αποτιμώνται οι ζημιές από τα συμβάντα πλημμυρών από το 1980 μέχρι σήμερα, με θύματα πολύ συχνά τους αγρότες και ταλαιπωρίες στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και τις μεταποιητικές μονάδες, με κορυφαίο παράδειγμα την καταιγίδα «Daniels».
Τα πλημμυρικά φαινόμενα στη χώρα μας αποτιμώνται σε πάνω από 1.500, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, κι έχουν προκαλέσει πάνω από 430 θανάτους.
Στην χώρα μας υπάρχουν 14 υδατικά διαμερίσματα με 46 λεκάνες απορροής και 26,703 χιλιόμετρα ζωνών δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας. Οι υδάτινοι πόροι, που αφορούν στη Γεωργία μόνο για αρδευτικό νερό, με αφορμή την Παγκόσμια Νερού, αφορούν στο 86%. Αρμόδιες διευθύνσεις κατά περίπτωση αφορούν στα συναρμόδια υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κλιματικής Κρίσης και σε κάθε περίπτωση εμπλέκονται αναλόγως και το Εσωτερικών ή και το Οικονομικών.
Μιλώντας πριν λίγες μέρες στην αρμόδια Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, ο γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης ανέφερε ότι τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, τα οποία εκπονούνται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2007/60/ΕΚ, αποτελούν στρατηγικά εργαλεία πρόληψης και ιεράρχησης παρεμβάσεων, με τις πλημμύρες να αντιμετωπίζονται με έναν συνδυασμό ενεργητικών και παθητικών μέτρων.
Ο ίδιος υπογράμμισε τη σημασία της διαχείρισης σε επίπεδο λεκάνης απορροής και της συνεχούς επικαιροποίησης των χαρτογραφήσεων κινδύνου με βάση νέα δεδομένα. Επισήμανε, παράλληλα, την αξία του διαρκούς καθαρισμού των κοιτών και των ρεμάτων από τις Περιφέρειες, ώστε να μην φράζουν οι δίοδοι του νερού από φερτά υλικά.
Σημείωσε ότι ιδιαίτερη σημασία αποδίδει το Υπουργείο και στα συστήματα έγκαιρης πρόγνωσης και προειδοποίησης, τα οποία είναι εγκατεστημένα στα ποτάμια Έβρος και Αξιός, μέσω δύο προγραμμάτων Interreg, και βασίζονται σε μετεωρολογικά, υδρολογικά και υδραυλικά προγνωστικά μοντέλα και έγκαιρα προβλέπουν τον κίνδυνο. Υπενθυμίζουμε ότι οι αγρότες του Έβρου έχουν ταλαιπωρηθεί σημαντικά εξαιτίας των πλημμυρών.
Εξάλλου, ουδείς μπορεί να πει με ακρίβεια, πόσο ακριβώς κόστισε η καταιγίδα “Daniel”. Υπολογίζεται σε περίπου 3 – 3,5 δις, καθώς πέρα από τις αποζημιώσεις μέσω ΕΛΓΑ, δόθηκαν και κρατικές ενισχύσεις ενώ ενεπλάκησαν κι ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς δηλώθηκαν 7.426 ζημιές κι εξ αυτών τα περίπου 364 εκατ. αφορούσαν περιουσίες.
Την ίδια στιγμή όμως που υπάρχουν πλημμύρες υφίσταται και το πρόβλημα της λειψυδρίας. Σύμφωνα με παλαιότερες αναφορές κυβερνητικών παραγόντων στην Επιτροπή Περιβάλλοντος τα έτη ’20-22 συγκεντρώθηκαν 188 προτάσεις έργων από φορείς ύδρευσης των νησιών, συνολικού προϋπολογισμού 318,5 εκ. ευρώ περίπου ώστε να χρηματοδοτηθούν μέσω ΕΣΠΑ 21-27, εθνικών πόρων ή άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Σύμφωνα με τους παράγοντες του ΥΠΕΝ, που ενημέρωσαν τους βουλευτές – μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος, τα σχέδια πλημμυρών υπήρχαν αλλά τώρα ανανεώνονται και επικαιροποιούνται με βάση τα νέα στοιχεία. Το πρόβλημα δεν αγγίζει βέβαια, μόνο την ύπαιθρο αλλά υπάρχει ακόμη και στην πρωτεύουσα, τόσο σε περιοχές καθαρά αστικές όσο και ημιαστικές και παράκτιες.
Πέρα από την ύπαιθρο, περίπου 25 δήμοι της πρωτεύουσας κινδυνεύουν, λόγω των πλημμυρικών φαινομένων. Ανάμεσα σ΄ αυτούς υπάρχουν και δήμοι, που έχουν κυρίως ελαιοκομική, αμπελουργική και ανθοκομική δραστηριότητα ή εκτροφή πουλερικών για αβγοπαραγωγή, όπως είναι η Κηφισιά, τα Μέγαρα, η Μεταμόρφωση, η Παιανία, τα Σπάτα κ.ά.
Προς αυτή την κατεύθυνση, ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νικόλαος Παπαευσταθίου παρουσίασε την πρόοδο του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», το οποίο περιλαμβάνει τη σύνταξη στρατηγικών σχεδίων (master plans) για αντιπλημμυρικά έργα σ’ όλη τη χώρα, καθώς και το σχέδιο «ΔΑΡΔΑΝΟΣ» για τον βέλτιστο συντονισμό των φορέων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Βεβαίως, σύμφωνα με την κριτική ορισμένων παραγόντων της αντιπολίτευσης, το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, που είναι σε εξέλιξη προχωρά αργά.
Το μεγάλο πρόγραμμα ενίσχυσης της Πολιτικής Προστασίας που αφορά πυρκαγιές, πλημμύρες, drones, ελικόπτερα, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης κτλ., σύμφωνα με την αντιπολίτευση, διαθέτει πολύ μεγάλο προϋπολογισμό (πάνω από 2 δισ. ευρώ).
Όμως, σύμφωνα με το ΚΚΕ δεν εξυπηρετεί τον σκοπό της Πολιτικής Προστασίας αλλά της πολεμικής προετοιμασίας, υποτάσσοντας την προστασία των δασών στους στόχους του ΝΑΤΟ και συγκεκριμένα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό με τίτλο: «Ενεργή μάχη». Κατά τον Περισσό, το πρόγραμμα antiNERO περιλαμβάνει πανάκριβα αποσπασματικά έργα, τα οποία δεν εντάσσονται σε ένα σχέδιο ολοκληρωμένης διαχείρισης και προστασίας από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
