Οι φθινοπωρινές βροχοπτώσεις, σε συνδυασμό με την αυξημένη υγρασία και τις κατάλληλες θερμοκρασίες, δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για μολύνσεις από το κυκλοκόνιο στην ελιά. Η μυκητολογική αυτή ασθένεια προσβάλλει κυρίως τα φύλλα και μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη φυλλόπτωση και εξασθένηση των δέντρων. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η έγκαιρη προστασία των ελαιώνων, καθώς τα συμπτώματα της ασθένειας μπορεί να γίνουν ορατά αρκετό διάστημα μετά τη μόλυνση.
Για τις συνθήκες που ευνοούν την ασθένεια και τη σημασία της προσαρμογής της φυτοπροστασίας στα καιρικά δεδομένα μίλησε στον ΑγροΤύπο ο γεωπόνος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Στυλίδας, κ. Δημήτρης Κουτσιούκης, μεταφέροντας παράλληλα παρατηρήσεις από τη φετινή καλλιεργητική περίοδο.
Κυκλοκόνιο: Συμπτώματα και συνθήκες μόλυνσης
Το κυκλοκόνιο προκαλείται από τον μύκητα Spilocaea oleagina και προσβάλλει κυρίως τα φύλλα της ελιάς, σχηματίζοντας χαρακτηριστικές κυκλικές κηλίδες στην επάνω επιφάνειά τους. Τα προσβεβλημένα φύλλα κιτρινίζουν και πέφτουν πρόωρα, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθούν εκτεταμένη φυλλόπτωση, καρπόπτωση και εξασθένηση των δέντρων.
Ο μύκητας διασπείρεται μέσω των κονιδίων του, τα οποία μεταφέρονται με το νερό της βροχής. Για την πραγματοποίηση της μόλυνσης είναι απαραίτητη η παρουσία νερού στην επιφάνεια των φύλλων, σε συνδυασμό με κατάλληλες θερμοκρασίες.
Το φθινόπωρο αποτελεί επομένως κρίσιμη περίοδο για νέες μολύνσεις, οι οποίες δεν συνοδεύονται πάντοτε από άμεση εμφάνιση συμπτωμάτων. Ο μύκητας μπορεί να παραμείνει σε λανθάνουσα κατάσταση, με τις χαρακτηριστικές κηλίδες να γίνονται ορατές αργότερα.
Η σημασία της φθινοπωρινής προστασίας και των καλλιεργητικών πρακτικών
Η έγκαιρη φυτοπροστασία έχει ιδιαίτερη σημασία για τον περιορισμό του κυκλοκονίου, ακόμη και όταν οι προσβολές είναι περιορισμένες. Η φθινοπωρινή περίοδος αποτελεί βασικό χρόνο προστασίας, ενώ στους ελαιώνες όπου επίκειται άμεσα η συγκομιδή, οι κατάλληλες επεμβάσεις προγραμματίζονται μετά την ολοκλήρωσή της.
Για την αντιμετώπιση της ασθένειας χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, εγκεκριμένα χαλκούχα μυκητοκτόνα, με την επιλογή τους να απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Ο βορδιγάλειος πολτός και ο οξυχλωριούχος χαλκός μπορούν να προκαλέσουν πτώση προσβεβλημένων φύλλων. Η απομάκρυνσή τους μπορεί να λειτουργήσει εξυγιαντικά, καθώς περιορίζονται οι πηγές μολύσματος που παραμένουν πάνω στο δέντρο.
Ωστόσο, σε έντονα προσβεβλημένους ελαιώνες, η πρόσθετη απώλεια φυλλώματος ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγικότητα. Επιπλέον, ο οξυχλωριούχος χαλκός μπορεί να προκαλέσει πτώση και υγιών φύλλων σε πολύ υγρές περιοχές, όπου συνιστάται να αποφεύγεται η χρήση του.
Σημαντικό συμπληρωματικό μέτρο αποτελεί το κατάλληλο κλάδεμα, το οποίο βελτιώνει τον αερισμό και τον φωτισμό της κόμης, περιορίζοντας την παραμονή υγρασίας στο φύλλωμα. Η κατάσταση του ελαιώνα και οι τοπικές συνθήκες πρέπει επίσης να συνεκτιμώνται κατά την επιλογή των μέτρων φυτοπροστασίας.
Οι φετινές συνθήκες στη Στυλίδα
Τη διαφοροποίηση των φετινών καιρικών συνθηκών σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια επισημαίνει ο κ. Κουτσιούκης. Όπως εξηγεί, οι προηγούμενες τρεις έως τέσσερις χρονιές χαρακτηρίστηκαν από ξηρότερες συνθήκες, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί να περιορίσουν τις χαλκούχες εφαρμογές, τόσο λόγω των μειωμένων βροχοπτώσεων όσο και εξαιτίας του αυξημένου κόστους των σκευασμάτων.
Στην παραθαλάσσια περιοχή της Στυλίδας, οι πρακτικές φυτοπροστασίας διαφοροποιούνταν ανάλογα με τη θέση των ελαιώνων. Σύμφωνα με τον γεωπόνο, κατά το παρελθόν οι χαλκούχες εφαρμογές σε ελαιώνες κοντά στη θάλασσα έφθαναν τις τρεις έως τέσσερις ετησίως, ενώ σε ορεινότερες θέσεις ήταν συνήθως λιγότερες.
Οι φετινές βροχοπτώσεις, ωστόσο, διαμόρφωσαν διαφορετικές συνθήκες, βρίσκοντας, κατά την εκτίμησή του, αρκετούς παραγωγούς λιγότερο προετοιμασμένους. Παράλληλα, αναφέρεται στις δυσκολίες πραγματοποίησης φυτοπροστατευτικών επεμβάσεων, λόγω του κόστους των σκευασμάτων και των καυσίμων, αλλά και της περιορισμένης διαθεσιμότητας ψεκαστών.
Ο γεωπόνος επισημαίνει ότι οι αυξημένες υγρασίες της περιόδου μπορούν να ευνοήσουν τις μυκητολογικές μολύνσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο κυκλοκόνιο, τα συμπτώματα του οποίου ενδέχεται να γίνουν ορατά αργότερα, ακόμη και την άνοιξη.


